​İrana qarşı sanksiyalar: Qərbin yerini ərəblər tutmağa hazırlaşır

​İrana qarşı sanksiyalar: Qərbin yerini ərəblər tutmağa hazırlaşır
13:17 12 Yanvar 2016
23 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yaponiya KXDR-ə qarşı özünün sanksiyalar paketini hazırlayır (28 May 2017 12:22)
Yaponiya Şimali Koreyaya qarşı sanksiyalar paketi hazırlayır (28 May 2017 08:42)
ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı İrana qarşı səylərini birləşdirirlər (21 May 2017 04:09)

Bakı. 12 yanvar. REPORT.AZ/ Səudiyyə Ərəbistanı ilə İran arasında başlayan siyasi-diplomatik qalmaqal genişlənməkdə və daha ciddi xarakter almaqdadır.
Bunun İranla "altılıq" (ABŞ, Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, Rusiya və Çin ) ölkələri arasında əldə edilən razılığın həyata keçməsi ərəfəsində baş verməsi Tehrana qarşı tətbiq edilən sanksiyaların və bu yasaqların müəlliflərinin ünvanlarının dəyişməsi ilə nəticələnə bilər. Bu ehtimalı təsdiqləyən bir sıra amillər var.
Ərəb Dövlətləri Liqası xarici işlər nazirlərinin bazar günü Qahirədə keçirilən növbədənkənar iclasında qəbul edilən bəyanatda, Səudiyyə Ərəbistanının ərazi bütövlüyü və suverenliyi bir daha tanınıb, ona hörmətlə yanaşılmasının vacibliyi vurğulanıb. Toplantıda Misir, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Küveyt nümayəndələrindən ibarət işçi qrup yaradılıb. Bu qrup İranın səhvlərini araşdıraraq, məsələni BMT-nin müzakirəsinə təqdim edəcək.
Sənəddə son 10 ildə İranla ərəb dövlətləri arasında yaşanan gərginliyin artan xətt üzrə inkişaf etdiyi də vurğulanıb. Diplomatlar bildiriblər ki, İran ərəb dövlətləri arasındakı mövcud gərginliyi aradan qaldırdığını əməli ilə sübut etməlidir.
Ərəb Dövlətləri Liqasının baş katibi Nəbil əl-Ərəbin vurğulayıb ki, İranın ərəb dövlətlərinə müdaxiləsinə son qoymaq üçün quruma üzv dövlətlər bir mövqeydən çıxış etməlidir.
İranın xarici işlər naziri Məhəmmədcavad Zərif isə məsələyə münasibət bildirərək deyib ki, Səudiyyə Ərəbistanı Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı əldə edilən razılaşmanı pozmağa çalışır.
Qeyd edək ki, 2015-ci il iyulun 14-də "altılıq" ölkələri ilə İran arasında razılaşma əldə olunub. Ötən ilin oktyabrın 18-də qüvvəyə minən razılaşmaya əsasən, rəsmi Tehran nüvə proqramının məhdudlaşdırılması ilə bağlı öz üzərinə bir sıra öhdəliklər götürüb, habelə zənginləşdirilmiş uranı və ağır suyu ölkədən çıxarmağa razılıq verib. Bunun qarşılığında İrana qarşı tətbiq olunan iqtisadi sanksiyalar mərhələli şəkildə aradan qaldırılacaq.
Ötən həftə İran ilk dəfə olaraq neft məhsullarını Avropa Birliyi bazarına qanuni şəkildə çıxarıb və bank hesablarına bu sahədən maliyyə vəsaiti də daxil olub.
ABŞ isə İranla ticarət əlaqələrinə başlamağa tələsmir. Ötən ilin oktyabrında ABŞ prezidenti Barak Obama Tehrana qarşı sanksiyaların qaldırılması haqda sənədi imzalamışdı. Ötən ilin sonunda isə ballistik raket proqramının hazırlanmasında şübhəli bilinən İranın fiziki və hüquqi şəxslərinə ABŞ rəhbərinin qadağalar tətbiq edəcəyi haqda məlumatlar yayılmışdı.
Məlumata görə, son aylarda Ağ Ev İranın bir neçə vəzifəli şəxsinə sanksyia tətbiq edəcəyi haqda xəbərdarlıq edib.
İranın ali rəhbəri isə bu çıxışları razılaşmanın pozulması kimi dəyərləndirib. İslam Respublikası parlamentinin sədri Əli Laricani ABŞ rəsmilərinin son çıxışlarına münasibət bildirərəkən deyib ki, bu sayaq bəyanatlar İranla "altılıq" ölkələri arasında əldə olunan razılaşmaya ziddir.
ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri ötən il İranla aparılan diplomatik müzakirələrdən danışarkən deyib. "İşlər qaydasında gedərsə, yaxın günlərdə İranla razılaşma qüvvəyə minəcək".
C.Kerri ötən il İranın xarici işlər naziri Məhəmmədcavad Zəriflə keçirdikləri görüşlərə də toxunub: "Onunla razılaşmanın həyata keçməsi məsələsində danışıqlarımız olub. Məhəmmədcavad Zərif İranın üzərinə düşən öhdəlikləri sürətlə yerinə yetirmək niyyətində olduğunu söyləyib. İndi razılaşma günü yaxınlaşır. Belə bir vəziyyətdə öhdəliklərimizə əməl etməliyik. Dəqiq tarix deyə bilməsəm də, bunun yaxın günlərdə olacağını düşünürəm".
Onun sözlərinə görə, İran zənginləşdirilmiş uranın böyük bir qisminin ölkədən çıxarıldığını və Rusiyaya məxsus bir gəmi ilə daşınaraq, məhv edildiyini bildirib.
C.Kerri deyib ki, tərəflər bir yandan razılaşmanın şərtlərinin yerinə yetirilməsini, digər tərəfdən isə İranın raket sınaqları kimi fəaliyyətini müşahidə edəcəklər.
İran rəsmiləri yanvarın ortalarında sanskiyaların aradan qaldırmağa başlanacağını və nəticədə ölkə iqtisadiyyatını dirçəldəcəklərini, bunun üçün müxtəlif layihələr həyata keçirəcəklərini, hətta Avropanın təbii qaz bazarında Rusiya ilə rəqabət apara biləcək gücdə olduqlarını deyir, bunun anonsunu verirlər.
Amma Tehran rəsmilərinin narahatlığı da var və baş verən proseslər, qeydə alınan faktlar bu narahatlığın əbəs olmadığını göstərir. Bununla bağlı arqumentlər də var.
Ərəb dövlətləri İranın ölkələrinin daxili işlərinə qarşımasından narahatdır və bunu dəfələrlə bildiriblər. Sanksiyalar aradan qaldırılacağı halda onlar bazardakı bir sıra müştərilərini itirəcəklərindən ehtiyat edirlər. Qərb dövlətləri ilə neft-təbii qaz sahəsində ticarət həm də bir sıra ərəb dövlətlərinin və oradakı hakimiyyətlərin mövcudluğu üçün təminat da sayıla bilər.
Bu baxımdan ərəblər neft və təbii qazın qiymətini ucuzlaşdırmaqla əsas rəqiblərindən birini-İranı azından neytrallaşdırmaq, ya da onların qaydaların ilə oynamasını istəyir.
İrana münasibət məsələsində ABŞ-la ərəblərin mövqeyi oxşardır. Həm ərəblər, həm də amerikalılar İranın nüvə proqramından ehtiyat edir. Bu təhlükə hələ aradan qalxmayıb. Bundan başqa rəsmi Vaşinqton Tehranın ballistik raket proqramına da malik olmasından və onu gizli formada icra etməsindən şübhələnir. Bundan ərəblər də narahatdır. Eyni zamanda, İranın Rusiya ilə bölgədə müttəfiqliyi ərəb dövlətləri və ABŞ-ın ürəyincə deyil, yaxud bu münasibəti xoşlamırlar.
Ehtimal edilir ki, sanksiyalara qədərki çətin iqtisadi vəziyyətində Suriya, İraq, Yəmən və Livandakı qüvvələrinə maliyyə yardımı edən İran hakimiyyəti, yasaqlar götürüldükdən sonra bu pulları həmin ölkələrdə və başqa ərazilərdə mövqelərini möhkəmləndirməyə xərcləyəcək. Başqa sözlə Qərb İrandakı hakimiyyətə hələ də etibar etmir.
Ərəb dövlətləri də yaranmış vəziyyətdən təhlükəsizliklərini təmin etmək, eləcə də bölgəyə perspektivdə nəzarət etmək baxımından yararlanmağa və karbohidrogen daşıyıcıları bazarında üstünlüyü əldən verməməyə çalışırlar.
Odur ki, Qərb dövlətləri İrana qarşı sanksiyanı ləğv edərsə, o zaman Tehran hakimiyyəti bölgə dövlətləri, xüsusən də Ərəb Liqasına üzv ölkələrin qadağaları ilə üzləşə bilər. İrana qarşı Qərbin sanksiyalarının yerinə bölgə ölkələrinin qadağalar tətbiq etməsi ehtimalı çoxdur. Etimad olmadığından, yaxud beynəlxalq aləmdə etibar qazananadək İran hakimiyyətinə qarşı sanksiyaların tətbiq ediləcəyi gözlənilir. Liqaya üzv dövlətlərin xarici işlər nazirlərinin toplantısı İrana qarşı Qərbin sanksiyalarının ərəblərin qadağaları ilə əvəz olunacağına işarədir.




RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Dünyanın ən qəribə ölümləri - FOTO

29 May 2017 23:17

Çimərlik paltarı geyinən İLK XANIM: tarixdə ad qoymuş qadınlar - FOTO

29 May 2017 23:17

Bella qəribə geyimi ilə diqqət çəkdi - FOTO

29 May 2017 23:12

64 yaşlı kişi ağacdan yıxılaraq xəsarət aldı - Balakəndə

29 May 2017 23:09

Dəhşətə gələcəyiniz 15 TARİXİ FAKT - FOTOLAR

29 May 2017 23:08

Ramazan ayının dördüncü gününün duası -

29 May 2017 23:08

Dəridəki qırışları açan MÖCÜZƏVİ MASKA

29 May 2017 23:05

Belə parıltılı paltarlar dəbdədir - FOTO

29 May 2017 23:05

24 yaşlı qız zəhərlənib

29 May 2017 22:57

Xırdalanda mənzildə yanğın baş verib

29 May 2017 22:56

Kosmetik bitki yağlarının QORXUNC FƏSADLARI - XƏBƏRDARLIQ

29 May 2017 22:52

Ağcabədidə qadın zəhərləndi

29 May 2017 22:49

Cocuq Mərcanlıda 1200-dən çox qəlpə aşkarlandı

29 May 2017 22:48

Dodon Rusiya diplomatlarının qovulmasını pisləyib

29 May 2017 22:47

Dörd günə tikilmiş MÖHTƏŞƏM VİLLA - FOTO

29 May 2017 22:42

"Barselona"ya yeni baş məşqçi təyin olunub

29 May 2017 22:42

Aydın Xırdalanlı tanınmaz hala düşməsinin səbəbini AÇIQLADI

29 May 2017 22:37

Xırdalanda ev yanıb

29 May 2017 22:36

Rus diplomatlar Moldovada "persona non qrata" elan ediliblər

29 May 2017 22:34

Azərbaycan səfirinə Serbiyada yüksək mükafat

29 May 2017 22:33

Süni ətlə bağlı yayılan video narahatlıq yaradıb

29 May 2017 22:32

"Tuta bilmədi, gözünü yaraladı" - Stress çarxlarının təhlükəli fəsadları - VİDEO - FOTO

29 May 2017 22:32

Qazaxda sərxoş məktəb direktoru qəza törədib, 2 nəfər yaralanıb

29 May 2017 22:32

Polis səhvən yas mərasimini atəşə tutdu - ölənlər var

29 May 2017 22:29

Qazaxda çobanı avtomobil vuraraq öldürüb

29 May 2017 22:27

"Rusiya diplomatlarının Moldovadan qovulması prezident Dodona qarşı yönəlib"

29 May 2017 22:27

Bakıda şərikli bina tikənlərin ədavətinin cəzasını sakinlər çəkir - VİDEO

29 May 2017 22:22

123 mərtəbəli göydələndə dəhşətli anlar - VİDEO

29 May 2017 22:22

Aydın Xırdalanlı tanınmaz halda -

29 May 2017 22:20

Bu üsulla xoruldamağa son qoyulacaq

29 May 2017 22:12

Hovuz kənarında duş alan model paparassilərə "hədəf" oldu - FOTO

29 May 2017 22:12

Qadınların diqqətinə - TƏHLÜKƏ! - VİDEO

29 May 2017 22:05

Müəllimlərin bizə göstərmədiyi 8 elmi təcrübə - MÖHTƏŞƏM - VİDEO

29 May 2017 22:05

“Barselona”da YENİ ERA

29 May 2017 21:58

Siyəzəndə tank əleyhinə mina, qumbara və 95 ədəd güllə aşkar edilib -

29 May 2017 21:55

Pencəyin yaxasına taxılan sirli nişanlar: MƏNALARI VƏ TARİXİ - FOTO

29 May 2017 21:47

Gənc müəllimin dərs metodu internetdə izlənmə rekordu qırır - İsmayıllıda - VİDEO

29 May 2017 21:47

İndoneziyada güclü zəlzələ

29 May 2017 21:43

"Barselona"nın yeni baş məşqçisinin adı açıqlandı

29 May 2017 21:40

Azərbaycan səfiri Serbiyanın yüksək mükafatına layiq görülüb

29 May 2017 21:37

"Barselona" yeni baş məşqçisini rəsmən açıqladı

29 May 2017 21:37

Şəkidə qeyri-adi hadisə - VİDEO - FOTO

29 May 2017 21:37

“Barselona”nın yeni baş məşqçisi bəlli oldu

29 May 2017 21:34

Qızın rəqsinə 5 milyon izləyici baxıb - VİDEO

29 May 2017 21:27

2017-nin səs-küy yaradan NİŞAN FOTOLARI

29 May 2017 21:27

Emmanuel Makron Vladimir Putinlə görüşüb

29 May 2017 21:25

Parisdə Makron və Putin görüşdü

29 May 2017 21:23

Siyəzəndə məişət tullantıları ərazisində silah-sursat tapılıb

29 May 2017 21:22

Yol-nəqliyyat hadisəsi iki nəfərin həyatına son qoyub, 7 yaralı var - VİDEO

29 May 2017 21:17

Dünyanın ən bahalı avtomobili təqdim olundu - FOTOLAR

29 May 2017 21:13