"İşbazların" media uzantıları

"İşbazların" media uzantıları
13:57 12 Yanvar 2016
20 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dünyanın leqal güc mərkəzləri sırasında Çin təqribən 3-4-cü yerləri bölüşür. Soyuq savaş dönəmindən, daha sonra ABŞ, Rusiya, Qərb qarşıdurmalarından faydalanan bu ölkə ağıllı manevrləri ilə iqtisadi-siyasi qüdrətini artırmağı, dünya oyunçuları sırasında ön cərgəyə çıxmağı bacarıb. Siyasi təhlilçilər proseslərin bu axarla davam edəcəyi təqdirdə, Çinin yeni uğurlar qazanacağını, müqayisəsiz gücə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar.

Amma elmi-ideoloji əsaslara bağlanan strategiyasına, ağıllı manevrlərinə, min illərə söykənən dövlətçilik ənənələrinə, heyrət doğuran iqtisadi artımına baxmayaraq, Çin ABŞ strateqlərinin qurduğu "dollar oyunundan" yan keçə bilmədi. Çin Xalq Bankının rəsmən elan edilmiş statistikasına görə, "dollar oyununun" nəticəsində 2015-ci ildə ölkənin qızıl-valyuta ehtiyatları 13,3%, yuxud 512,7 milyard dollar azalıb. Məlumata görə, 2015-ci ilin təkcə dekabr ayında azalma 108 milyard dollar təşkil edib. Hökumət ölkənin milli valyutası olan yuanın dollar qarşısında məzənnəsini dəstəkləməyə qərar verərək, dollar ehtiyatlarını valyuta bazarına buraxsa da, iqtisadi tempin geri hərəkətini durdurmaq mümkün olmayıb. Geriləmə tempi 2016-cı ilin ilk günlərində də davam edib.

Dünya Bankının açıqlamasında isə qeyd edilir ki, 2015-ci il ümumilkdə dünya ölkələrinin iqtisadi inkişafı, milli valyuta ehtiyatları üçün problemli il olub. İnkişaf etmiş ölkələrin 2015-ci il üzrə iqtisadi göstəricilərinin təsvirini verən DB təmsilçisi Kauşuk Basu bu ili "dünya iqtisadiyyatı üçün məyusedici il" adlandırıb. Basu 2016-cı ili "riskli il" kimi təsvir edərək, onun bütün ölkələr üçün problemlərlə müşayiət ediləcəyinə işarə verib.

Yerli onlayn media resurslarını izləyəndə isə elə təəssürat yaranır ki, bütün dünyanı təşvişə salmış, problemlə üz-üzə qoymuş "valyuta oyunu"nun müəllifi Azərbaycan hökumətidir, yaxud milli valyutanın zərbə alması yalnız Azərbaycan üçün xarakterikdir. Səbəb aydındır. Bəd proqnoz verənlərdən bir qisminin siyasi problemləri var, hər nə olursa-olsun, hakimiyyətin tənqid edilməsində fayda görürlər. Belələri mövcud hakimiyyəti təkcə olanlara görə deyil, hətta olması ehtimal edilənlərə görə də ittiham edirlər. "Dolların məzənnəsinin artmasına görə 2016-cı ildə 100 minədək iş yeri bağlanacağ"ını ehtimal yox, 100 faizlik fakt kimi təqdim etməklə çaşqınlıq yaradır, baş verənlərin günahını "yaşlı kadrların" işində axtarır, hökuməti adekvat addımlar atmamaqda qınayırlar. Digər bir qisim isə yaranmış duruma təbliğat üçün fürsət kimi baxır. İllərlə üstünü toz basmış "ekspertlər" künc-bucaqdan çıxaraq vahimə yaradan "təhlillər" vermək, guya indi baş verən "iqtisadi fəlakəti" illər öncə proqnozlaşdırdığını deməklə özünə imic formalaşdırırlar. Təəccüb doğuran məqam isə səhv olduğu bilinən, sadə vətəndaşda vahimə yaratmağa köklənən açıqlamaları həvəslə tirajlayan media qurumlarındadır. Təəssüf ki, son vaxtlar bəzi KİV-lər, xüsusən onlayn resurslar yaranmış durum barədə əhalidə fikir aydınlığı yaranmasına yox, vəziyyətin daha da mürəkkəbləşməsinə xidmət edən məlumatlar yayırlar.

Dolların məzənnəsinin artımı, milli valyutaların dəyərdən düşməsi təkcə Azərbaycanda yox, bütün dünyada baş verən prosesdir. Bu, həm də iqtisadi proseslərin göstəricisi yox, dünya güclərinin siyasi qərarlarının nəticəsidir. Ölkə vətəndaşına düzgün məlumat çatdırmaqla onun toparlanıb vəziyyətdən çıxmasına yardım etmək mümkündür. Elmi disputlara yer verməklə, sınanmış ekspertlərin fikirlərini tirajlamaqla KİV adamlarda gələcək fəaliyyətlərini necə qurmaq barədə təsəvvür formalaşdıra, bu yolla prosesə fayda vermiş olar.

Sensasiya axtaranlar üçün də mövzu var. Kriminal, şou, insident, ajiotaj həvəskarı olan oxucu auditoriyasını cəlb etmək üçün qondarma mövzular quraşdırmağa, hər gün bir "rayonda üsyan olması" barədə yalançı xəbərlər yaymağa lüzum yox. Zatən manatın məzənnəsi ilə bağlı durumdan istifadə edib süni sabotaj yaradan, narahatlıq formalaşdırıb əhalini dövlətdən narazı salan, yaxud qarışıqlıq yaradıb varlanmaq istəyən kifayət qədər şəxslər mövcuddur. Sayları kifayət qədər çox, əməlləri, metodları, düşüncələri sensasiya doğuracaq qədər heyrətlidir. Hakimiyyət strukturlarına qədər irəliləmiş, yer tutmuş belələrini ifşa etməklə həm sensasiya axtaran oxucunu cəlb etmək, həm də təmizləmə əməliyyatına yardım edib xalqa fayda vermək mümkündür. Sensasiyalı olsa da, bu şəxsləri ifşa etmək medianın həm qanunla ifadə olunan vəzifəsi, həm beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan statusu, həm də milli təəssübkeşlikdən irəli gələn missiyasıdır.

Ölkə prezidenti də KİV-in bu hərəkətinə dəstək verməyə hazır olduğunu açıqladı. Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında prezident İlham Əliyev bu məsələyə də toxundu: "Son günlər baş verən devalvasiyadan bir sıra işbazlar istifadə edirlər. Onlar süni bahalaşma yaradaraq əhalidən artıq pul qazanmağa çalışırlar. Buna qarşı mübarizədə prokurorluq və digər aidiyyəti qurumlarla yanaşı, mətbuat da fəal olmalıdır".

Əgər bu qədər mövzu bolluğunda hansısa KİV real faktları, qanun pozucularını bir yana qoyub qondarma insidentlərə, "ekspertlərə" yer verirsə, bu yolla cəmiyyətdə çaşqınlıq yaradırsa, deməli, marağı var. Belələrini, barəsində danışılan "İşbazların" media uzantıları kimi tanımaq mümkündür.

Müşfiq Ələsgərli

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

“Polaroid” şirkəti bazara yeni məhsulları ilə qayıdır

17 Avqust 2017 19:53

Azərbaycan və ABŞ hərbi tibb mütəxəssislərinin görüşü keçirilib

17 Avqust 2017 19:52

Barselonada naməlum sürücü mikroavtobusu kütlənin üzərinə sürüb, xeyli sayda yaralı var

17 Avqust 2017 19:42

"ABŞ-la Çin arasında iqtisadi müharibə gedir -

17 Avqust 2017 19:38

Ekspert: "Həmsədrlər münaqişənin humanitar tərəflərinə daha çox diqqət yetirməlidirlər"

17 Avqust 2017 19:33

“Kopenhagen” klubunun “Qarabağ” komandasına qarşı şikayəti RƏDD EDİLDİ - RƏSMİ

17 Avqust 2017 19:23

"Azercell" 4G dəstəkli yeni smartfon kampaniyası keçirir

17 Avqust 2017 19:22

Terrorçular 20-dən çox polisi qətlə yetirdi

17 Avqust 2017 19:15

Ölkədə çılpaq çimərliklərin sayı durmadan artır

17 Avqust 2017 19:13

Göygöldə dəhşətli qətl - qadının başını kəsdilər

17 Avqust 2017 19:03

“Ona elə işgəncələr verdilər ki...” – Saakaşvili barədə ŞOK İTTİHAM

17 Avqust 2017 18:58

Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin gündəlik orta ötürücülüyü 6% artıb

17 Avqust 2017 18:57

Azərbaycanlı və erməni "vor-zakon"lar arasında miras davası - FOTOLAR

17 Avqust 2017 18:53

Göygöldə dəhşətli QƏTL: birinin başı kəsildi, o biri isə...

17 Avqust 2017 18:49

Dünyanın ilk mavi şərabı istehsal edildi

17 Avqust 2017 18:43

Ağsu rayonuna 5,8 milyon manat

17 Avqust 2017 18:32

Duzlu suya 220 volt enerji verilsə, nə baş verər?

17 Avqust 2017 18:30

Zaxarova: "Dağlıq Qarabağ məsələsi Rusiyanın xarici siyasət prioritetlərinə aiddir"

17 Avqust 2017 18:28

Mübariz Mənsimov övladları ilə Bodrumda - VİDEO

17 Avqust 2017 18:27

Göygöldə bir nəfərin başı kəsilərək bədənindən ayrılıb, daha birinə ağır xəsarətlər yetirilib

17 Avqust 2017 18:27

Bu səhvə görə 600-dan çox bal toplayıb qəbul olmadılar

17 Avqust 2017 18:25

Göygöldə 25 yaşlı qız sevgilisi ilə birlikdə atasını döyərək bıçaqlayıb

17 Avqust 2017 18:22

Ağdaşda yol qəzası baş verib, 3 nəfər xəsarət alıb

17 Avqust 2017 18:22

Boliviyanın xarici işlər naziri Azərbaycana gəlir

17 Avqust 2017 18:19

III Dünya müharibəsi bitdi: Putinin sevimli silahı və ABŞ-ın ikinci Perl-Harbor FACİƏSİ

17 Avqust 2017 18:18

"Barselona" yeni transferini rəsmən açıqladı: 40 milyon

17 Avqust 2017 18:17

BolqarıstanTürkiyə ilə sərhədə əsgər göndərir

17 Avqust 2017 18:12

Kosmosda əylənən astronavt: Meyvə şirəsi içmək istədi, amma... - VİDEO

17 Avqust 2017 18:08

Bölgə gəncləri üçün “Təlim məktəbi” layihəsinin ilk mərhələsi başa çatıb

17 Avqust 2017 18:07

"Azəravtoyol"a 5,8 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

17 Avqust 2017 18:04

Sudan Prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib

17 Avqust 2017 18:00

Bakıda bacı-qardaşı öldürən şəxs: "Anasının qışqırıq səsinə qızı evdən çıxdı"

17 Avqust 2017 17:57

Nazim İbrahimov yenidən Azərbaycan Qılıncoynatma Federasiyasının prezidenti seçilib

17 Avqust 2017 17:57

Səngəçal terminalından 141 mln. bareldən artıq neft və kondensat ixrac edilib

17 Avqust 2017 17:57

Yüksək bal toplayan abituriyentlər niyə ali məktəbə qəbul olmadı? - AÇIQLAMA

17 Avqust 2017 17:54

Sudan prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi

17 Avqust 2017 17:53

FİFA 2017-ci ilin ən yaxşı baş məşqçisi adına namizədləri açıqlayıb

17 Avqust 2017 17:52

Sabaha olan məzənnə

17 Avqust 2017 17:50

MİT PKK-nın Suriya planını pozdu - FOTOLAR

17 Avqust 2017 17:48

Sudanın dövlət başçısı Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu göndərib

17 Avqust 2017 17:42

"Salam taksi"də fırıldaqçılıq

17 Avqust 2017 17:40

Feysbukdan növbəti YENİLİK – FOTO

17 Avqust 2017 17:38

"Mavi itlər" küçələrə axışdı

17 Avqust 2017 17:38

Çaparlı-Kəndoba-Cəlayir avtomobil yolunun tikintisinə 5,8 milyon manat ayrılıb

17 Avqust 2017 17:37

“ASUS ZenFone 4” və “ZenFone 4 Pro” smartfonları rəsmən təqdim edilib

17 Avqust 2017 17:35

"Həmsədrlər prezidentlərin növbəti görüşünün təşkili üzərində işləyirlər"

17 Avqust 2017 17:34

Azərbaycan Beynəlxalq Bankının restrukturizasiya planını yerli məhkəmə təsdiqləyib

17 Avqust 2017 17:32

Müslüm Maqomayevin xatirəsi yad edilib

17 Avqust 2017 17:32

Quduz it 5 yaşlı körpəni dişləyib öldürdü - AZƏRBAYCANDA DƏHŞƏT

17 Avqust 2017 17:29

Ölülərin fotoşəkillərini evdə saxlamayın, YOXSA ...

17 Avqust 2017 17:28