"İşbazların" media uzantıları

"İşbazların" media uzantıları
13:57 12 Yanvar 2016
20 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dünyanın leqal güc mərkəzləri sırasında Çin təqribən 3-4-cü yerləri bölüşür. Soyuq savaş dönəmindən, daha sonra ABŞ, Rusiya, Qərb qarşıdurmalarından faydalanan bu ölkə ağıllı manevrləri ilə iqtisadi-siyasi qüdrətini artırmağı, dünya oyunçuları sırasında ön cərgəyə çıxmağı bacarıb. Siyasi təhlilçilər proseslərin bu axarla davam edəcəyi təqdirdə, Çinin yeni uğurlar qazanacağını, müqayisəsiz gücə çevriləcəyini proqnozlaşdırırlar.

Amma elmi-ideoloji əsaslara bağlanan strategiyasına, ağıllı manevrlərinə, min illərə söykənən dövlətçilik ənənələrinə, heyrət doğuran iqtisadi artımına baxmayaraq, Çin ABŞ strateqlərinin qurduğu "dollar oyunundan" yan keçə bilmədi. Çin Xalq Bankının rəsmən elan edilmiş statistikasına görə, "dollar oyununun" nəticəsində 2015-ci ildə ölkənin qızıl-valyuta ehtiyatları 13,3%, yuxud 512,7 milyard dollar azalıb. Məlumata görə, 2015-ci ilin təkcə dekabr ayında azalma 108 milyard dollar təşkil edib. Hökumət ölkənin milli valyutası olan yuanın dollar qarşısında məzənnəsini dəstəkləməyə qərar verərək, dollar ehtiyatlarını valyuta bazarına buraxsa da, iqtisadi tempin geri hərəkətini durdurmaq mümkün olmayıb. Geriləmə tempi 2016-cı ilin ilk günlərində də davam edib.

Dünya Bankının açıqlamasında isə qeyd edilir ki, 2015-ci il ümumilkdə dünya ölkələrinin iqtisadi inkişafı, milli valyuta ehtiyatları üçün problemli il olub. İnkişaf etmiş ölkələrin 2015-ci il üzrə iqtisadi göstəricilərinin təsvirini verən DB təmsilçisi Kauşuk Basu bu ili "dünya iqtisadiyyatı üçün məyusedici il" adlandırıb. Basu 2016-cı ili "riskli il" kimi təsvir edərək, onun bütün ölkələr üçün problemlərlə müşayiət ediləcəyinə işarə verib.

Yerli onlayn media resurslarını izləyəndə isə elə təəssürat yaranır ki, bütün dünyanı təşvişə salmış, problemlə üz-üzə qoymuş "valyuta oyunu"nun müəllifi Azərbaycan hökumətidir, yaxud milli valyutanın zərbə alması yalnız Azərbaycan üçün xarakterikdir. Səbəb aydındır. Bəd proqnoz verənlərdən bir qisminin siyasi problemləri var, hər nə olursa-olsun, hakimiyyətin tənqid edilməsində fayda görürlər. Belələri mövcud hakimiyyəti təkcə olanlara görə deyil, hətta olması ehtimal edilənlərə görə də ittiham edirlər. "Dolların məzənnəsinin artmasına görə 2016-cı ildə 100 minədək iş yeri bağlanacağ"ını ehtimal yox, 100 faizlik fakt kimi təqdim etməklə çaşqınlıq yaradır, baş verənlərin günahını "yaşlı kadrların" işində axtarır, hökuməti adekvat addımlar atmamaqda qınayırlar. Digər bir qisim isə yaranmış duruma təbliğat üçün fürsət kimi baxır. İllərlə üstünü toz basmış "ekspertlər" künc-bucaqdan çıxaraq vahimə yaradan "təhlillər" vermək, guya indi baş verən "iqtisadi fəlakəti" illər öncə proqnozlaşdırdığını deməklə özünə imic formalaşdırırlar. Təəccüb doğuran məqam isə səhv olduğu bilinən, sadə vətəndaşda vahimə yaratmağa köklənən açıqlamaları həvəslə tirajlayan media qurumlarındadır. Təəssüf ki, son vaxtlar bəzi KİV-lər, xüsusən onlayn resurslar yaranmış durum barədə əhalidə fikir aydınlığı yaranmasına yox, vəziyyətin daha da mürəkkəbləşməsinə xidmət edən məlumatlar yayırlar.

Dolların məzənnəsinin artımı, milli valyutaların dəyərdən düşməsi təkcə Azərbaycanda yox, bütün dünyada baş verən prosesdir. Bu, həm də iqtisadi proseslərin göstəricisi yox, dünya güclərinin siyasi qərarlarının nəticəsidir. Ölkə vətəndaşına düzgün məlumat çatdırmaqla onun toparlanıb vəziyyətdən çıxmasına yardım etmək mümkündür. Elmi disputlara yer verməklə, sınanmış ekspertlərin fikirlərini tirajlamaqla KİV adamlarda gələcək fəaliyyətlərini necə qurmaq barədə təsəvvür formalaşdıra, bu yolla prosesə fayda vermiş olar.

Sensasiya axtaranlar üçün də mövzu var. Kriminal, şou, insident, ajiotaj həvəskarı olan oxucu auditoriyasını cəlb etmək üçün qondarma mövzular quraşdırmağa, hər gün bir "rayonda üsyan olması" barədə yalançı xəbərlər yaymağa lüzum yox. Zatən manatın məzənnəsi ilə bağlı durumdan istifadə edib süni sabotaj yaradan, narahatlıq formalaşdırıb əhalini dövlətdən narazı salan, yaxud qarışıqlıq yaradıb varlanmaq istəyən kifayət qədər şəxslər mövcuddur. Sayları kifayət qədər çox, əməlləri, metodları, düşüncələri sensasiya doğuracaq qədər heyrətlidir. Hakimiyyət strukturlarına qədər irəliləmiş, yer tutmuş belələrini ifşa etməklə həm sensasiya axtaran oxucunu cəlb etmək, həm də təmizləmə əməliyyatına yardım edib xalqa fayda vermək mümkündür. Sensasiyalı olsa da, bu şəxsləri ifşa etmək medianın həm qanunla ifadə olunan vəzifəsi, həm beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan statusu, həm də milli təəssübkeşlikdən irəli gələn missiyasıdır.

Ölkə prezidenti də KİV-in bu hərəkətinə dəstək verməyə hazır olduğunu açıqladı. Nazirlər Kabinetinin 2015-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında prezident İlham Əliyev bu məsələyə də toxundu: "Son günlər baş verən devalvasiyadan bir sıra işbazlar istifadə edirlər. Onlar süni bahalaşma yaradaraq əhalidən artıq pul qazanmağa çalışırlar. Buna qarşı mübarizədə prokurorluq və digər aidiyyəti qurumlarla yanaşı, mətbuat da fəal olmalıdır".

Əgər bu qədər mövzu bolluğunda hansısa KİV real faktları, qanun pozucularını bir yana qoyub qondarma insidentlərə, "ekspertlərə" yer verirsə, bu yolla cəmiyyətdə çaşqınlıq yaradırsa, deməli, marağı var. Belələrini, barəsində danışılan "İşbazların" media uzantıları kimi tanımaq mümkündür.

Müşfiq Ələsgərli

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Polad Bülbüloğluna bu ölkədə xalq artisti adı verildi

30 Aprel 2017 09:16

Köhnə materiallardan elə maşın yığdı ki... - İNANILMAZDIR - FOTOLAR

30 Aprel 2017 09:13

Bu gün ali məktəblərə ilk qəbul imtahanı keçirilir

30 Aprel 2017 09:07

Bakı Marafonuna start verilir

30 Aprel 2017 09:05

Roma Papası ABŞ prezidenti ilə görüşə hazır olduğunu bildirib

30 Aprel 2017 08:58

Ötən il Gürcüstan əhalisinin sayı azalıb

30 Aprel 2017 08:47

Dünyaya səs salan "ŞOK TERAPİYASI" - 10000 məmurun "qələmi qırıldı"

30 Aprel 2017 08:38

Bu gün 56 yaşlı abituriyent də daxil olmaqla, 35 mindən çox şəxs imtahan verir

30 Aprel 2017 08:36

Bu gün Azərbaycanda ali məktəblərə ilk qəbul imtahanı keçirilir

30 Aprel 2017 08:18

Yens Stoltenberq: “NATO Türkiyəsiz zəifləyər”

30 Aprel 2017 08:18

Növbəti Bakı Marafonuna start veriir

30 Aprel 2017 08:01

Ukrayna prezidentinin xanımı idman telekanalında aparıcılıq edəcək

30 Aprel 2017 07:47

Tramp: "Səmərəsiz olan bütün sazişləri ləğv edəcəyəm"

30 Aprel 2017 07:44

Bakıda sex yanıb

30 Aprel 2017 07:36

Dünyanın ən uzun göydələni tikiləcək - FOTO

30 Aprel 2017 07:32

Bu ölkədə fövqəladə vəziyyət müddəti uzadıldı

30 Aprel 2017 07:28

Gədəbəy sakini bir qrup şəxs tərəfindən döyülüb

30 Aprel 2017 07:17

Çində ağır yol qəzası: 12 ölü, 10 yaralı

30 Aprel 2017 07:15

Şou-biznesin plastik əməliyyat etdirən məşhurları

30 Aprel 2017 06:57

Tramp iqlim razılaşmasını tənqid etdi

30 Aprel 2017 06:54

Tayvanda 6 bal gücündə zəlzələ olub

30 Aprel 2017 06:52

Zərdabda qoyun oğruları saxlanıldı

30 Aprel 2017 06:33

Ağ interyerli mənzil - FOTO

30 Aprel 2017 06:32

Tramp: ABŞ NATO ölkələrini müdafiə üçün üzərlərinə düşən payı ödəməyə məcbur edəcək

30 Aprel 2017 06:22

10 000 məmur saxta diploma görə işdən qovuldu

30 Aprel 2017 06:09

400 minlik toyu ilə gündəmə gələn məmur qızının elə FOTOLARI YAYILDI Kİ...

30 Aprel 2017 05:33

Sidneydə taunhaus - FOTO

30 Aprel 2017 05:32

Tramp hakimiyyətdə olduğu ilk 100 günü məhsuldar adlandırıb

30 Aprel 2017 05:22

Hipnoz haqqında qeyri-adi faktlar

30 Aprel 2017 05:13

Stoltenberq: “NATO Türkiyəsiz zəif olacaq"

30 Aprel 2017 05:09

Roma Papası ABŞ prezidenti ilə görüşə hazır olduğunu bildirib

30 Aprel 2017 05:07

Cordan kamera qarşısında - FOTO

30 Aprel 2017 04:32

Tramp Şimali Koreyaya hərbi müdaxilədən danışıb

30 Aprel 2017 04:27

Malidə fövqəladə vəziyyət 6 ay müddətinə uzadılıb

30 Aprel 2017 04:22

Kliçko nokauta düşdü

30 Aprel 2017 04:13

Tibbi yardım təyyarəsi yerə çırpıldı, ölənlər var

30 Aprel 2017 04:09

Türkiyədə "Wikipedia"ya giriş bağlandı

30 Aprel 2017 04:08

Dünyanın ən bahalı limuzinləri

30 Aprel 2017 03:40

Mosulda ABŞ hərbçisi həlak olub

30 Aprel 2017 03:36

Vitali Kliçko Entoni Coşuaya nokautla məğlub olub

30 Aprel 2017 03:32

Mənzildə qara çiçək və ağac - FOTO

30 Aprel 2017 03:32

Coşua Kliçkonu nokaut etdi

30 Aprel 2017 03:24

İranın "GEM" telekanalının prezidenti Türkiyədə qətlə yetirilib

30 Aprel 2017 03:22

Mosulda polislərə hücum edən terrorçular məhv edilıb

30 Aprel 2017 02:49

Çində mağara evi - FOTO

30 Aprel 2017 02:37

Mosulda 14 polis əməkdaşı partlayışın qurbanı olub

30 Aprel 2017 02:29

Fransadakı beynəlxalq konfransda Dağlıq Qarabağın Ermənistan tərəfindən işğalına toxunulub

30 Aprel 2017 02:22

Doşab inanılmaz dərəcədə faydalıdır

30 Aprel 2017 02:14

Qurban Qurbanov “Qarabağ”ın yay planlarını açıqladı

30 Aprel 2017 02:04

Təl-Əvivdə şou-rum - FOTO

30 Aprel 2017 01:32