Xorasan türklərinin min illik yurdu Nişapurda saz sənəti - REPORTAJ

Xorasan türklərinin min illik yurdu Nişapurda saz sənəti - REPORTAJ
16:14 13 Yanvar 2016
26 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Nişapur... Xorasan türklərinin min illik yurdu... Onlar bu torpaqlarda əsrlərdir yaşayırlar... Doğma olan təkcə danışdıqları dil deyil. Xorasan türklərinin musiqisi də doğmadır...

 

Musiqini Səfəvi şahı I Abbas tərəfindən tikdirilən karvansarada dinləmək başqa bir zövqdür...

 

Xorasan türkləri subetnos olaraq İranın Şimali Xorasan, Rəzavi Xorasan, Gülüstan ostanlarında, Türkmənistan və Özbəkistanda yaşayır. İranda yaşadıqları ərazi keçmişdə Xorasan bölgəsi adlanıb. Onların İranda ümumi saylarının 2,5 milyon olduğu bildirilir. Dilləri Xorasan türkcəsidir. Oğuz yarımqrupuna daxildir. Azərbaycan türkləri Xorasan türkcəsini asanlıqla başa düşür.

 

Xorasan türkləri Azərbaycanı, xüsusi ilə Bakını sevirlər. Onlarda ölkəmizə, kinomuza, musiqimizə bu sevgini asanca görmək olur.

 

Saz ustası Rza Nəcəfi deyir ki, Şimali və Rəzavi  Xorasanda, Nişapurda yaşayanlar hamısı türkdür: “Biz Türkmənistan sərhədlərinə yaxınıq. Sizin musiqinizdən, kəlamınızdan istifadə edirik. Sizin musiqi və kəlamınız bizimki ilə biri-birinə xeyli yaxındır. Biz Azərbaycan musiqisinə qulaq asırıq. Elə bilirik öz musiqimiz, öz kəlamımızdır. Sazlarımız da çox fərq etmir. Azərbaycan aşıqlarına televiziyalardan qulaq asmışam”.

 

Xorasan türkləri daha çox Azadşəhr, Ramiyan, Əliabad Kətul, Minudəşt, Şirva,  Bocnurd, İsfərayen, Kəlat, Cuveyn, Çağatay dərgəz, Nişapur, Qoçan şəhərlərində, o cümlədən bölgənin şəhərətrafı qəsəbələrində, kənd və obalarında yaşayır.

 

Mövlanə Cəlaləddin Ruminun və Xorasanda doğulan İzzəddin Həsənoğlunun dili Xorasan türkcəsidir.

 

Xorasan türklərinin bu bölgədə yerləşməsi Səlcuqlular, Toğrul dövrünə aid edilir. Ancaq Rza Nəcəfi türklərin bu torpaqda yaşam tarixinin yeddi min il olduğunu deyir.

 

“Bizim qrup Nişapur şəhərində fəaliyyət göstərir. Bu sazın adı dutardı. Xorasana aid musiqi alətidir. Şimali və Cənubi Xorasanda fərqlidir. Bu saz ki, əlimdədir, Cənubi Xorasan sazıdır. Qardaşımın əlində olan isə Şimali Xorasan sazıdır. Türklər, Azərbaycan türkləri, türkmənlər o sazla çalar”.

 

Xorasan türkcəsi ilə Azərbaycan türkcəsi biri-birinə nə qədər yaxın olsa da, İranda yaşayanlar öz ləhcələrini ayıra bilir.

 

“Azərbaycanlı görəndə biz Azərbaycani danışarıq. Qalan vaxtlarda Xorasani, Xorasani türkü kimi  danışarıq. Öz məntəqəmizdə, evimizdə türkcə danışırıq, amma şəhərdə tam əksinə, farsca danışırıq”.

 

Məşhur “Əsli və Kərəm” dastanı Xorasanda da geniş yayılıb.

 

“Xorasan türk kəlamlarından Kərəm-Əsli, Cəfərqulunun bir divanı var. Şəms Təbrizi, Olyaquli, bunlar tam türkcə yazıb. Öz türkcəmizdə. Azərbaycanda da “Əsli-Kərəm” dastanı var”.

 

Rza Nəcəfi deyir ki, rəhbərlik etdiyi qrup  Nişapurda toylara gedir, mahnı oxuyub, oynayır, şeirlər söyləyir.

Axşam oldu gün çəkildi qəzaya
Qadir Allah qoydu bizi cəzaya
Axşam oldu tapa bilməm yolumu,
Soyuq vurdu əllərimi, qolumu.

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanda Qurban bayramı namazının vaxtı müəyyənləşdi

17 Avqust 2017 21:20

Gözəl qadın yoxsa yaraşıqlı kişi? - cinsini dəyişənlərdən İNANILMAZ FOTOLAR

17 Avqust 2017 21:18

"Titanik"in qəhrəmanları 20 il sonra bir arada - FOTOLAR

17 Avqust 2017 21:03

Barselonada mikroavtobusu kütlənin üzərinə sürdülər -

17 Avqust 2017 20:57

Barselonada yük maşını kütləyə çırpıldı, ölən və yaralananlar var - MÜSAHİBƏ

17 Avqust 2017 20:49

Luis Suarez bir ay yaşıl meydandan KƏNARDA QALACAQ

17 Avqust 2017 20:48

Suriya BMT-ni beynəlxalq koalisiyanı buraxmağa çağırdı

17 Avqust 2017 20:38

İran müdafiə nazirinin müavini: “Ballistik və qanadlı raketlər üzrə müdafiə potensialımızı artıracağıq”

17 Avqust 2017 20:37

Səidə Sultan mərhum xalq artistini yad etdi -

17 Avqust 2017 20:33

“VAZ” dirəyə çırpıldı, ər-arvad xəstəxanalıq oldu

17 Avqust 2017 20:29

"Ericsson" 25 minədək işçisini ixtisar edəcək

17 Avqust 2017 20:27

Azərbaycanın və Rusiyanın BMT yanında daimi nümayəndələri arasında görüş keçirildi

17 Avqust 2017 20:23

Ramiz Novruz -

17 Avqust 2017 20:15

Bir neçə saata... - Meteohəssas insanların DİQQƏTİNƏ!

17 Avqust 2017 20:13

Dağıstanda partlayış: ölənlər var

17 Avqust 2017 20:04

Bütün cəbhəboyu HÜCUM, iyirmi beş illik müharibənin SONU... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

17 Avqust 2017 20:03

Aralıq dənizində 600 mühacir xilas edildi

17 Avqust 2017 20:00

“Polaroid” şirkəti bazara yeni məhsulları ilə qayıdır

17 Avqust 2017 19:53

Azərbaycan və ABŞ hərbi tibb mütəxəssislərinin görüşü keçirilib

17 Avqust 2017 19:52

Barselonada naməlum sürücü mikroavtobusu kütlənin üzərinə sürüb, xeyli sayda yaralı var

17 Avqust 2017 19:42

"ABŞ-la Çin arasında iqtisadi müharibə gedir -

17 Avqust 2017 19:38

Ekspert: "Həmsədrlər münaqişənin humanitar tərəflərinə daha çox diqqət yetirməlidirlər"

17 Avqust 2017 19:33

“Kopenhagen” klubunun “Qarabağ” komandasına qarşı şikayəti RƏDD EDİLDİ - RƏSMİ

17 Avqust 2017 19:23

"Azercell" 4G dəstəkli yeni smartfon kampaniyası keçirir

17 Avqust 2017 19:22

Terrorçular 20-dən çox polisi qətlə yetirdi

17 Avqust 2017 19:15

Ölkədə çılpaq çimərliklərin sayı durmadan artır

17 Avqust 2017 19:13

Göygöldə dəhşətli qətl - qadının başını kəsdilər

17 Avqust 2017 19:03

“Ona elə işgəncələr verdilər ki...” – Saakaşvili barədə ŞOK İTTİHAM

17 Avqust 2017 18:58

Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin gündəlik orta ötürücülüyü 6% artıb

17 Avqust 2017 18:57

Azərbaycanlı və erməni "vor-zakon"lar arasında miras davası - FOTOLAR

17 Avqust 2017 18:53

Göygöldə dəhşətli QƏTL: birinin başı kəsildi, o biri isə...

17 Avqust 2017 18:49

Dünyanın ilk mavi şərabı istehsal edildi

17 Avqust 2017 18:43

Ağsu rayonuna 5,8 milyon manat

17 Avqust 2017 18:32

Duzlu suya 220 volt enerji verilsə, nə baş verər?

17 Avqust 2017 18:30

Zaxarova: "Dağlıq Qarabağ məsələsi Rusiyanın xarici siyasət prioritetlərinə aiddir"

17 Avqust 2017 18:28

Mübariz Mənsimov övladları ilə Bodrumda - VİDEO

17 Avqust 2017 18:27

Göygöldə bir nəfərin başı kəsilərək bədənindən ayrılıb, daha birinə ağır xəsarətlər yetirilib

17 Avqust 2017 18:27

Bu səhvə görə 600-dan çox bal toplayıb qəbul olmadılar

17 Avqust 2017 18:25

Göygöldə 25 yaşlı qız sevgilisi ilə birlikdə atasını döyərək bıçaqlayıb

17 Avqust 2017 18:22

Ağdaşda yol qəzası baş verib, 3 nəfər xəsarət alıb

17 Avqust 2017 18:22

Boliviyanın xarici işlər naziri Azərbaycana gəlir

17 Avqust 2017 18:19

III Dünya müharibəsi bitdi: Putinin sevimli silahı və ABŞ-ın ikinci Perl-Harbor FACİƏSİ

17 Avqust 2017 18:18

"Barselona" yeni transferini rəsmən açıqladı: 40 milyon

17 Avqust 2017 18:17

BolqarıstanTürkiyə ilə sərhədə əsgər göndərir

17 Avqust 2017 18:12

Kosmosda əylənən astronavt: Meyvə şirəsi içmək istədi, amma... - VİDEO

17 Avqust 2017 18:08

Bölgə gəncləri üçün “Təlim məktəbi” layihəsinin ilk mərhələsi başa çatıb

17 Avqust 2017 18:07

"Azəravtoyol"a 5,8 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

17 Avqust 2017 18:04

Sudan Prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib

17 Avqust 2017 18:00

Bakıda bacı-qardaşı öldürən şəxs: "Anasının qışqırıq səsinə qızı evdən çıxdı"

17 Avqust 2017 17:57

Nazim İbrahimov yenidən Azərbaycan Qılıncoynatma Federasiyasının prezidenti seçilib

17 Avqust 2017 17:57