Xorasan türklərinin min illik yurdu Nişapurda saz sənəti - REPORTAJ

Xorasan türklərinin min illik yurdu Nişapurda saz sənəti - REPORTAJ
16:14 13 Yanvar 2016
26 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

İranda zəlzələ - 1 ölü, 34 yaralı (06 Aprel 2017 03:38)
İranda zəlzələ: 1 ölü, 34 yaralı (06 Aprel 2017 03:04)

Nişapur... Xorasan türklərinin min illik yurdu... Onlar bu torpaqlarda əsrlərdir yaşayırlar... Doğma olan təkcə danışdıqları dil deyil. Xorasan türklərinin musiqisi də doğmadır...

 

Musiqini Səfəvi şahı I Abbas tərəfindən tikdirilən karvansarada dinləmək başqa bir zövqdür...

 

Xorasan türkləri subetnos olaraq İranın Şimali Xorasan, Rəzavi Xorasan, Gülüstan ostanlarında, Türkmənistan və Özbəkistanda yaşayır. İranda yaşadıqları ərazi keçmişdə Xorasan bölgəsi adlanıb. Onların İranda ümumi saylarının 2,5 milyon olduğu bildirilir. Dilləri Xorasan türkcəsidir. Oğuz yarımqrupuna daxildir. Azərbaycan türkləri Xorasan türkcəsini asanlıqla başa düşür.

 

Xorasan türkləri Azərbaycanı, xüsusi ilə Bakını sevirlər. Onlarda ölkəmizə, kinomuza, musiqimizə bu sevgini asanca görmək olur.

 

Saz ustası Rza Nəcəfi deyir ki, Şimali və Rəzavi  Xorasanda, Nişapurda yaşayanlar hamısı türkdür: “Biz Türkmənistan sərhədlərinə yaxınıq. Sizin musiqinizdən, kəlamınızdan istifadə edirik. Sizin musiqi və kəlamınız bizimki ilə biri-birinə xeyli yaxındır. Biz Azərbaycan musiqisinə qulaq asırıq. Elə bilirik öz musiqimiz, öz kəlamımızdır. Sazlarımız da çox fərq etmir. Azərbaycan aşıqlarına televiziyalardan qulaq asmışam”.

 

Xorasan türkləri daha çox Azadşəhr, Ramiyan, Əliabad Kətul, Minudəşt, Şirva,  Bocnurd, İsfərayen, Kəlat, Cuveyn, Çağatay dərgəz, Nişapur, Qoçan şəhərlərində, o cümlədən bölgənin şəhərətrafı qəsəbələrində, kənd və obalarında yaşayır.

 

Mövlanə Cəlaləddin Ruminun və Xorasanda doğulan İzzəddin Həsənoğlunun dili Xorasan türkcəsidir.

 

Xorasan türklərinin bu bölgədə yerləşməsi Səlcuqlular, Toğrul dövrünə aid edilir. Ancaq Rza Nəcəfi türklərin bu torpaqda yaşam tarixinin yeddi min il olduğunu deyir.

 

“Bizim qrup Nişapur şəhərində fəaliyyət göstərir. Bu sazın adı dutardı. Xorasana aid musiqi alətidir. Şimali və Cənubi Xorasanda fərqlidir. Bu saz ki, əlimdədir, Cənubi Xorasan sazıdır. Qardaşımın əlində olan isə Şimali Xorasan sazıdır. Türklər, Azərbaycan türkləri, türkmənlər o sazla çalar”.

 

Xorasan türkcəsi ilə Azərbaycan türkcəsi biri-birinə nə qədər yaxın olsa da, İranda yaşayanlar öz ləhcələrini ayıra bilir.

 

“Azərbaycanlı görəndə biz Azərbaycani danışarıq. Qalan vaxtlarda Xorasani, Xorasani türkü kimi  danışarıq. Öz məntəqəmizdə, evimizdə türkcə danışırıq, amma şəhərdə tam əksinə, farsca danışırıq”.

 

Məşhur “Əsli və Kərəm” dastanı Xorasanda da geniş yayılıb.

 

“Xorasan türk kəlamlarından Kərəm-Əsli, Cəfərqulunun bir divanı var. Şəms Təbrizi, Olyaquli, bunlar tam türkcə yazıb. Öz türkcəmizdə. Azərbaycanda da “Əsli-Kərəm” dastanı var”.

 

Rza Nəcəfi deyir ki, rəhbərlik etdiyi qrup  Nişapurda toylara gedir, mahnı oxuyub, oynayır, şeirlər söyləyir.

Axşam oldu gün çəkildi qəzaya
Qadir Allah qoydu bizi cəzaya
Axşam oldu tapa bilməm yolumu,
Soyuq vurdu əllərimi, qolumu.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Türkiyədə zəlzələ oldu

01 May 2017 00:28

Bakıda sürücü piyada keçidindən keçən kişi və qadını döyüb

01 May 2017 00:17

Qarpız doğrudan da möcüzədir!

01 May 2017 00:12

Astroloji proqnoz - 1 may

01 May 2017 00:08

Şimali Koreya sənəti - FOTO

01 May 2017 00:05

Erməni qızı Azərbaycana qarşı təxribatdan əl çəkmir

01 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: köhnə əlaqələri bərpa etmək olar

01 May 2017 00:05

Erməni müğənninin Azərbaycanla bağlı yalanı

01 May 2017 00:04

İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir?

30 Aprel 2017 23:57

Sertifikasiyada hansı müəllimlər olacaq?

30 Aprel 2017 23:52

Yas saxlamaq olarmı?

30 Aprel 2017 23:52

"Terminator" qayıdır

30 Aprel 2017 23:50

Putin hokkey meydançasında məşq etdi - VİDEO

30 Aprel 2017 23:48

“Əl-Torqovı”da “ərəbləşən” restoranlar -FOTO

30 Aprel 2017 23:47

B4 vitamininin faydaları

30 Aprel 2017 23:47

Məşhur aktrisa "açarını itirdi"

30 Aprel 2017 23:44

"Müxalifətə hücumları dayandırın"

30 Aprel 2017 23:42

Xalq təbabəti nədir?

30 Aprel 2017 23:42

Kredit kartının borcunu vaxtında ödəməyən haram yeyir?

30 Aprel 2017 23:37

Gəlinin qohumları toya gələn qonağı bıçaqladı - ZƏRDABDA

30 Aprel 2017 23:33

Məşhur model Mayamini seçdi - FOTO

30 Aprel 2017 23:32

“Shamkir Chess 2017”-in bağlanış mərasimi oldu - FOTO

30 Aprel 2017 23:32

Dənizində 5 miqrantın meyiti tapılıb

30 Aprel 2017 23:29

Land Rover-dən yeni krossover - FOTO

30 Aprel 2017 23:27

35 suala cavab ver, aşiq ol!

30 Aprel 2017 23:23

Mineral suların faydası: içən bilər

30 Aprel 2017 23:22

Məmmədyarov yenə birinci oldu

30 Aprel 2017 23:18

Əlavə çəkidən necə azad olaq?

30 Aprel 2017 23:17

Türkiyədə zəlzələ olub

30 Aprel 2017 23:12

Arıqlamaq istəyənlər kartof və qarğıdalıdan imtina etməlidir

30 Aprel 2017 23:12

Goranboyda avtomobil aşıb, sürücü xəsarət alıb

30 Aprel 2017 23:12

II və III ixtisas qruplarının imtahanın nəticələri elan ediləcək

30 Aprel 2017 23:06

Teleaparıcı İnstagram-ın "ən gözəl anası" oldu - FOTO

30 Aprel 2017 23:05

Xolesterinə nəzarətin dərmansız üsulu

30 Aprel 2017 23:05

“Avropa Osmanlının intiqamını almaq üçün…” – Osman Öcalandan etiraf

30 Aprel 2017 23:05

Volkswagen-dən yeni sedan - FOTO

30 Aprel 2017 23:05

Ərəblər bunu da etdi - Bundan sonra komputerdə...

30 Aprel 2017 22:58

Dünyanın seks xəritəsi: ən şəhvətli millət haradadır? - FOTO

30 Aprel 2017 22:57

Mömin qadının ailəsi cahildirsə, onların təsirindən necə qorunsun?

30 Aprel 2017 22:57

Bu bürcləri fəlakət gözləyir - astroloqdan proqnoz

30 Aprel 2017 22:57

Səudiyyə Ərəbistanının iqtisadiyyat nazirinin müavini: "Merkel "bütün səudiyyə qadınları üçün örnəkdir"

30 Aprel 2017 22:57

Bu görüntülər dünyanı heyrətə saldı

30 Aprel 2017 22:53

Adlar taleyə təsir edir?

30 Aprel 2017 22:52

Tramp 100 illik ənənəni pozub

30 Aprel 2017 22:50

Türkiyədə zəlzələ

30 Aprel 2017 22:49

İmmun sistemini necə gücləndirək?

30 Aprel 2017 22:47

Yumurta sarısının üstündəki ağ selik nədir?

30 Aprel 2017 22:42

Bu qız dodaqları ilə insanları təəccübləndirir - FOTO

30 Aprel 2017 22:42

"Avtoşluq" etmək istədi, qəza törətdi

30 Aprel 2017 22:38

Goranboyda qəza: 1 yaralı

30 Aprel 2017 22:37