Üzr istəməkdən çəkinməyin

Üzr istəməkdən çəkinməyin
21:13 14 Yanvar 2016
25 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ən yaxşı tərbiyə örnək ola bilməkdir. Bir şeyi yüz dəfə deməkdənsə, bir dəfə yaşayaraq göstərmək daha təsirli və inandırıcı olur. 

Ailədə uşaqlar böyüyür, onların tərbiyəsi valideynlərin ən böyük qayğısıdır. Təbii ki, bütün valideynlər öz övladlarının gözəl tərbiyə ilə sağlam yetişməsini arzu edirlər. "Gözəl tərbiyə" dedikdə, ilk növbədə, adamın ağlına ədalətli olmaq, haqqın tərəfində durmaq, başqalarına qarşı səmimi, təvazökar davranmaq, insanlara xeyir verməyə çalışmaq, zülmə boyun əyməmək və s. bu kimi keyfiyyətlər gəlir.

Bu saydıqlarımın içərisində ədalət və təvazökarlıq, heç şübhəsiz, çox mühüm yer tuturlar. Əslinə qalanda əksər müsbət keyfiyyətlər eyni ağacın budaqları kimi bir-birinə bağlıdır.

Biz insanıq və xətalardan, günahlardan sığortalanmamışıq. Bilərək və ya bilməyərəkdən xətalar edirik. Xətamızı anlayan kimi onu düzəltməyə çalışmalıyıq. Bizim üçün ən doğru yol, ən xeyirli seçim də budur.

Siz ailə başçısısınız və övladlarınız sizin hər əməllərinizə göz qoyur, sizdən öyrənirlər. Öyrənmək deyəndə sınanmış bir gerçək var ki, uşaq eşitdiyini yox, gördüyünü götürür. Əgər siz övladınıza söz verib yerinə yetirməmisinizsə, bir də onunla dürüstlükdən, mərdlikdən, ədalətli olmaqdan danışmağınız əbəsdir. Çünki uşaq o yalanınızı üzə vurmasa da, ürəyində söylədiklərinizə yox, elədiklərinizə görə sizə dəyər verəcək. Valideyn üçün də bu çox ağır fəlakətdir ki, övladı ona inanmır, sözünə etimad eləmir, amma bunu üzə vurub onu üzmür, sadəcə, ağır yük kimi ürəyinin bir tərəfində saxlayır.

Ola bilsin ki, bir söz vermisiniz və necə olubsa, o vədinizi unutmusunuz. Övladınız da o sözü sizə xatırlatmağa həya edir, istəmir ki, qəlbinizi qırsın və ya sizə inanmadığınızı üzünüzə desin. Üstündən xeyli keçəndən sonra birdən verdiyiniz o söz yadınıza düşür. Övladın nəzərində öz etimadınızı bərpa etmək üçün mütləq üzr istəmək lazımdır. Təkcə üzr istəmək yetərli deyil, verdiyiniz sözü də yerinə yetirməyə çalışmalısınız. Əgər iş işdən keçibsə, yəni o vədiniz daha bir əhəmiyyət daşımırsa və ya onu yerinə yetirmək mümkün deyilsə, o xətanı kompensasiya edə bilmək üçün təkliflər irəli sürməlisiniz. Yəni əsas məsələ etimadı bərpa etmək, övladın nəzərində yalançı valideyn kimi tanınmamaqdır.

Başqa misallar gətirək: Sizə lazım olub və heç fərqinə varmadan övladınız üçün çox gərəkli bir kağızı və ya hər hansı yazını onun icazəsi olmadan götürmüsünüz. İndi övladınız o itkinin yerini doldurmaq üçün xeyli əziyyət çəkməlidir. Əlbəttə, üzr istəmək lazım gələcək.

Başqa bir misal: Dərs ili başlayıb, amma siz hansısa problem üzündən övladınıza vəd etdiyiniz şeyləri hələ də ala bilməmisiniz. Əlbəttə, həm üzr istəmək, həm də həqiqəti onunla paylaşmaq lazımdır.

Dərs ilini uğurla başa vuracağı təqdirdə, ona velosiped hədiyyə edəcəyinizi demişdiniz, yenə sizdən asılı olmayan və ya hansısa üzrlü səbəbə görə gecikir və övladınız o xəyalına qovuşmaq üçün çox səbirsizlənir. Yenə həm üzr istəyəcək, həm də gerçəyi söyləyib, bir qədər də gözləməsini xahiş edəcəksiniz.

Təkcə övladdan deyil, həyat yoldaşından, bacıdan, qardaşdan, qonşudan, daha doğrusu, kimə qarşı xəta işləmisinizsə, ondan üzr istəmək sizi hamının gözündə daha da ucaldar.

Təbii ki, həssas davranmalı və mümkün qədər xətalardan, günahlardan uzaq durmağa çalışmalıyıq. Amma əlimizdən bir xəta çıxdısa, onu aradan qaldırmaq üçün də əlimizdən gələni etməliyik. Sizin övladınız başa düşməlidir ki, insan  başqalarının haqqını tapdamamağı, tapdadısa, xətasını anlayan kimi haqqı, ədaləti bərpa etməyi özünün həyat prinsipinə çevirməlidir.

Əgər siz ailədə, uşaqlarınızın qulağı eşidə-eşidə qonşunun qeybətini edirsinizsə, onun haqqında iftira danışırsınızsa, inanın ki, ən böyük ziyan özünüzə dəyəcək. Çünki bu qədər ağır bir hadisədən sonra övladınız nə qədər çalışsa da, öz nəzərində sizin dürüst insan obrazınızı formalaşdıra bilməyəcək.

Üzr istəmək mənəvi yüksəklikdir, üzr istəyən ədalətli adamdır. Həm də cəza alacağından qorxmadan, güclü, üstün olduğu halda üzr istəmək, qarşı tərəfin kim olmasından, sosial durumundan asılı olmayaraq ondan halallıq istəmək böyüklükdür.

Üzr istəməyi əskiklik sayan, haqsız olduğunu bilə-bilə inad edən, təkəbbürlü davranan heç vaxt yaxşı adam ola bilməz.

Təvazökarlıq insanın böyüklüyünün, təkəbbür isə kiçikliyinin ölçüsüdür. El arasında deyildiyi kimi, ağac nə qədər çox bar versə, başını o qədər aşağı dikər. Barlı ağac kimi dolu olub, təvazökar davranmaq üstünlükdür.

Bu məsələdə orta yolu tutmaq çox önəmlidir. Təkəbbür göstərmək zərərli, özünə zülm etmək olduğu kimi, xəta işləməyi və üzr istəməyi adət halına gətirmək də insana bir şey qazandırmaz. Amma bütün hallarda üzr istəmək təkəbbürdən daha yaxşıdır.

Biz uşaqlarımızdan üzr istəməyi bacarmalıyıq ki, onlar da bir xəta işlədiklərini anlayan kimi üzr istəyə bilsinlər. Yəni tərbiyənin təməli valideynlərin üzərinə düşür. Bu mövzuda valideynlər nə əkərlərsə, onu da biçərlər. Doğrudur, bəzən bu prinsip də özünü doğrultmur, amma hər halda biz valideyn olaraq boynumuza düşənləri qüsursuz şəkildə yerinə yetirməklə mükəlləfik.

Üzr istəməyən və ya üzr istəmək istəməyən övlad ya bunun qarşılığını nə zamansa ağır cəza ilə ödəməyə məhkum olur, ya da bu təkəbbürünə görə cəmiyyətdən çıxdaş edilir. Əslində, bu cür insanları kimsə sevməz, onlara etibar, etimad etməz. Üstəlik də, təkəbbür elə bir mənəvi xəstəlikdir ki, uzaq çevrədən başlayaraq mərkəzə doğru yaxınlaşır və bir gün övlad eyni münasibəti ən yaxınlarına, valideynlərinə belə göstərir.

Üzr istəyəni bağışlamaq da mənəvi ucalığın, böyüklüyün əlamətidir. Bəndələrinin günahlarını bağışlayan Allah bu yolu tutan qullarını sevər. Yəni başqalarının günahını bağışlayan birisi Allah-Təalanın bu sifətini götürmüş olur. Nə qədər də gözəldir, elə deyilmi?

Evdə övladlar böyüyür. Siz bəzən onlarla söhbət edirsiniz və bu söhbət zamanı öyüd-nəsihət verirsiniz, amma əmin olun ki, onlar sizdən eşitdiklərini deyil, gördüklərini götürürlər. Ona görə də nə dediyinizi və nə deyəcəyinizi irəlicədən yaxşı-yaxşı ölçüb-biçməlisiniz. Övladınızın ədalətli, təvazökar, səmimi, xeyirxah olmasını istəyirsinizsə gərək onda görmək istədiyiniz keyfiyyətləri özünüz yaşayaraq nümayiş etdirəsiniz. Uşaq sizin söylədiklərinizi sözdən deyil, gördüklərindən alaraq öz ruhuna, xarakterinə hopdurmalıdır. Əgər bunu bacarsanız, demək, məqsədinizə nail ola bilmisiniz.

Üzr istəməkdən çəkinməyin. Siz övladınızdan üzr istəyin ki, o da böyüyüb bir xəta işləyəndə başqalarından üzr istəyə bilsin. Yoxsa hansı əməl boşa gedəcək ki?! Bir gün hər şeyin hesab-kitabı olmayacaqmı?- Əlbəttə, olacaq. Var, inanın ki, var, hər alınan nəfəsin, hər atılan addımın hesab-kitaba çəkiləcəyi bir gün var. Övladınızı o günə hazırlamaq istəyirsinizsə, bu dediklərimiz haqqında ciddi-ciddi düşünməlisiniz. Düşünün, doğru istiqamətdə düşünmək də ibadətdir. Düşünün, Allah köməyiniz olsun!
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Hər an üçüncü dünya müharibəsi başlaya bilər

24 Aprel 2017 11:52

Hülya Avşarın verilişi bağlanır

24 Aprel 2017 11:52

Yadplanetlilərlə bağlı İNANILMAZ FAKT: onlar daha çox mazoxistləri...

24 Aprel 2017 11:48

27 yaşlı oğlan nişanlısına görə özünü güllələdi - FOTO

24 Aprel 2017 11:47

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə yeni səlahiyyətlər verilir

24 Aprel 2017 11:47

İki məhkum ölüb - BAKIDA

24 Aprel 2017 11:44

4 yaşlı qız avtobusdan yıxıldı - VİDEO

24 Aprel 2017 11:43

BANM-in müəllimi: “Məzunlarımız Ali Məktəbimizin adını, onun dəyərlərini hər zaman layiqincə yaşadacaqlar”

24 Aprel 2017 11:42

Tovuzda qətlə yetirilən filial müdirinin oğlu və müavini danışdı

24 Aprel 2017 11:42

Türkiyədən narkotik gətirən qızların məhkəməsi başladı

24 Aprel 2017 11:39

Onun şansı çoxdur - Ermənilər artıq yol axtarır, bəs biz? - FOTO

24 Aprel 2017 11:37

“Samsung Galaxy S8” istifadəçiləri alış-verişi baxışla təsdiq edəcəklər

24 Aprel 2017 11:35

Qədir Qızılsəs: "2 bacım, 2 qardaşım dünyasını dəyişdi"

24 Aprel 2017 11:34

Putin-Ərdoğan görüşü öncəsi Ankaradan BÖYÜK JEST

24 Aprel 2017 11:33

""Real" Madriddə başqa cür hakimliyə öyrəşib"

24 Aprel 2017 11:32

Tarkanın Bakı konsertindən qazanacağı MƏBLƏĞ

24 Aprel 2017 11:32

Əcnəbilərə dini ayinlərlə bağlı qadağalar aradan götürülür - AZƏRBAYCANDA

24 Aprel 2017 11:29

Ofisiant işləyib, disk satan Fərdanın

24 Aprel 2017 11:28

Türkiyə aviaşirkəti fəaliyyətini dayandırdı

24 Aprel 2017 11:27

Yumurta ana südü qədər dəyərlidir

24 Aprel 2017 11:26

ADB ötən il Azərbaycana 1,3 mlrd. dollardan çox kredit ayırıb

24 Aprel 2017 11:24

Tarkan Bakı konsertindən YARIM MİLYON dollar qazanacaq

24 Aprel 2017 11:23

Bu gün AŞPA-nın yaz sessiyası başlayır

24 Aprel 2017 11:23

Erməni əsir qaçdı: 5 nəfəri güllələdi

24 Aprel 2017 11:22

Kəlbəcər girovları ilə görüş olacaq

24 Aprel 2017 11:22

Məşhur azərbaycanlı müğənni səs-küy yaradacaq EROTİK KLİP ÇƏKDİ - VİDEO

24 Aprel 2017 11:18

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında "Oxu Günü" keçiriləcək

24 Aprel 2017 11:17

Çempionlar Liqasının qalibi müəyyənləşdi

24 Aprel 2017 11:17

® Bütün işlərinizin həlli üçün 20 000 manatadək nağd pul krediti

24 Aprel 2017 11:14

Fransa seçkilərində qutudan Ərdoğan çıxdı: Avropanı QORXUYA SALAN “UZUN ADAM” - FOTOLAR

24 Aprel 2017 11:13

Azərbaycanda külək elektrik xətlərini dolaşdırdı, kənar əşyaları xətlərə çırpdı

24 Aprel 2017 11:12

"Aldadıldığımı düşündüyüm üçün öldürdüm" - Yazdığı şeirdəki kimi arvadını qətlə yetirən şəxs - FOTO

24 Aprel 2017 11:12

İranda prezidentliyə namizədlər arasında Azərbaycan üçün ən məqbulu hansıdır?

24 Aprel 2017 11:12

Güclü külək toy çadırını bu hala saldı - AZƏRBAYCANDA

24 Aprel 2017 11:09

Daha bir müğənni içkili halda sükan araxasında tutuldu - FOTO

24 Aprel 2017 11:05

Şimali Koreya ABŞ gəmisini vurmağa hazırlaşır - VİDEO

24 Aprel 2017 11:03

Rüşvətə görə tutulan hakimin sərvəti: 2 milyonluq villa, bahalı maşın...

24 Aprel 2017 10:57

Siqareti atmaq istəyənlər OXUSUNLAR

24 Aprel 2017 10:57

Qara Qarayev: "İstəməklə hər şey olmur" - MÜSAHİBƏ

24 Aprel 2017 10:57

Mütəllibovun həyat yoldaşı əməliyyat edildi - keçmiş prezidentdən AÇIQLAMA

24 Aprel 2017 10:54

Gülən 100 il yaşamaq üçün görün nə etdi? – Rokfellerəin yolunu gedir

24 Aprel 2017 10:53

"Barselona" "Real"ın rekordunu qırdı

24 Aprel 2017 10:52

"Quş qripi" TƏHLÜKƏSİ: 34 yaşlı kişi xəstəxanaya yerləşdirildi

24 Aprel 2017 10:48

Neslihan Atagül hamilədir? - Ərindən açıqlama - FOTO

24 Aprel 2017 10:47

Azərbaycan-İran sərhədində insident

24 Aprel 2017 10:47

Qaraciyəri qara günə salan qidaları tanıyaq

24 Aprel 2017 10:45

Bu da İlkin Həsəninin toyaxşamı - VİDEO

24 Aprel 2017 10:44

Bu məhsullar Azərbaycanı dünyaya tanıdacaq – FOTOLAR

24 Aprel 2017 10:43

Bakıda məktəb direktoru yıxılaraq öldü

24 Aprel 2017 10:42

Məktəb direktoru yıxılaraq öldü

24 Aprel 2017 10:41