Bizi məhkum edən fikirlər: onları siz də bilin

Bizi məhkum edən fikirlər: onları siz də bilin
22:47 14 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Obsessiv- kompulsiv pozuntu (OKP) sarışan fikirlərin (obsessiya) və ya sarışan hərəkətlərin (kompulsiya), daha çox onların hər ikisinin mövcudlugu ilə xarakterizə olunan, kəskin stress  pozuntusuna və dezadaptasiyaya gətirib çıxaran psixi pozuntudur.                                                                                  

Obsessiya - güclü təşviş yaradan, daim təkrarlanan arzuolunmaz fikirlər, meyillər və obrazlardır. Onlar ya birdən-birə, ya da hər hansı bir vəziyyət və hadisə ilə əlaqədar olaraq yarana bilər. Obsessiyaların daha çox rast gəlinən mövzusu infeksion xəstəliklərə yoluxma və infeksiya yayma qorxusu, ətrafına təsadüfi, ya da düşünülmüş zərər yetirmə qorxusu, kobud səhv etmə qorxusu, mənəvi və dini qadagaları pozma qorxusu, pedofil və homoseksual davranış törətmə qorxusu olur.

Kompulsiya - pasiyent "qeyri-adi, fövqaltəbii" şəkildə onu qorxudan hadisənin, sarışan fikirlərin qarşısını almaq və ya həyacanı, gərginliyi azaltmaq üçün ehtiyac hiss etdiyi fiziki və ya psixi hərəkətlərdir.                                                                    

Fiziki Kompussiyalar - tez-tez əl yuma, qapıları baglama və s. Kimi kənardan hiss olunan təkrarlanan hərəkətlərdir.

Psixi kompulsiyalar - kənardan hiss olunmayan, xəstənin iradəsinə tabe olmayan və onu narahat edən fikrində təkrarlanan hesablama, dualar və qargışlar kimi sarışan pozuntulardır.

Milli.Az dushunce.az-a istinadən bildirir ki,  obsessiv- kompulsiv pozuntunun başlanmasına xas olan orta yaş dövrü 19- 30 yaşdır. Təxminən 25% pasiyentlərdə xəstəlik 14 yaşından sonra başlayır. Xəstəliyin daha erkən başlangıcı simptomların kəskin təzahürü, daha çox kompulsiyaların olması ilə (obsessiyasız) xarakterizə olunur. Belə hallarda komorbid pozuntular (fikirlər, diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik sindromu və təşviş pozuntusu) və müalicəyə həssaslığın olmaması müşahidə olunur.

Obsessiv- kompulsiv pozuntudan əziyyət çəkən xəstələrin yarısında suisidal  (özünə qəsd) fikirlər, 25% -də isə suisidal cəhdlər qeyd oluna bilər. Özünə qəsd cəhdi daha cox yanşı gedən depressiya ilə əlaqədar yaranır. Obsessiv- kompulsiv pozuntu həyat keyfiyyətinin və sosial adaptasiyanın nəzərə çarpacaq dərəcədə enməsi ilə assosiasiya olunur. Məsələn, Obsessiv- kompulsiv pozuntusu olan xəstələr obsessiyanı və kompulsiyanı yaradan vəziyyətdən  vəya insanlara zərər yetirə bilmə qorxusuna görə onlara münasibətdən qaça bilərlər. Eyni zamanda obsessiyalarla əlaqədar olaraq onlar həkimə müraciət etməkdən də qaçırlar. Bəzi xəstələr ailə münasibətlərinə neqativ təsir edən öz qayda və qadagalarını yaymağa çalışırlar.      

Obsessiv- kompulsiv pozuntunun inkişaf etməsində  - irsiyyətində OKP-nin və tik pozuntunun olması, qeyri-kafi həyat şəraiti, cinsi, dini və gigiyena sahəsində uygunlaşa bilməyən mövqenin forməlaşması ilə əlaqədar yarana mədəni-sosial amillər, neqativ emosianallıq, inkişaf prosesinə davranışın təsiri, uşaqlıqda baş verən fiziki, cinsi zorakılıq və infeksiyadan sonra yaran mış autoimmun sindromu risk amillərini göstərmək olar.

Əsas sarışan fikirlər və ya düşüncələr

Onlar demək olar ki, xəstəyə əziyyət verən ideyalar, fikir obrazları və ya hərəkətə təhrik etmə formasını ala bilərlər. Bəzən ideyalar tam olmayıb, gündəlik həyata aid olan adi, lakin vacib qərar qəbul etmək qabiliyyətinin olmaması ilə əlaqədar sonsuz müzakirə olunan alternativ fikir olur. Sarışan düşüncələr və depressiya arasında əlaqə xüsusi ilə sıxdır.Buna görə də obsessiv- kompulsiv pozuntu diaqnozuna o halda üstünlük vermək olar ki, əgər sarışan fikirlır depressiya epizodu olmadan yaranır və saxlanılır.

Əsas kompussiv hərəkətlər

Kompussiv məcburi hərəkətlərin əksəriyyəti çirkin təmizlənməsinə aid olur, potensial təhlükəli situasiyanın yarana bilməməsi haqqında zəmanətin alınması üçün təkrari yoxlamalara və ya təmizkarlıga və səliqəliliyə riayət etməyə aid olur. Belə aydın davranışın əsasında posiyenti gözləyən təhlükədən və ya onun özünün başqa birisini dükar etməsi qorxusu durur və ritual hərəkətlər nəticəsiz qalır və ya təhlükənin qarşısını almaq üçün sinvolik cəhdlər olur.

Həkim pasiyentin halını diqqətlə müşaidə edir. Ona ya medikamentoz müalicə ya da qeyri-medikamentoz müalicə yazır. Medikamentoz müalicə orta ifadəli və ya ağır OKP simptomları olan pasiyentlərə təyin edilməlidir.
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Egey dənizində türk-yunan qarşıdurması: ADA KİMİNDİR?

27 Aprel 2017 11:08

Azərbaycanda qəbul səviyyəsi “sıfır” olan məktəblərin adları açıqlanıb

27 Aprel 2017 11:07

Ziya Məmmədovun müşaviri qohumunu yenidən məhkəməyə verir

27 Aprel 2017 11:05

Bakı sakini intihar etdi - Həkimlər də həyatını xilas edə bilmədilər

27 Aprel 2017 11:05

Alim özündən 40 yaş kiçik qızla tutuldu, kameraları görüb özünü itirdi - FOTO

27 Aprel 2017 11:05

Məşhur din xadimi canlı yayımda Quran oxuyarkən KEÇİNDİ

27 Aprel 2017 11:05

Botaş International Limited şirkətinin rəhbərliyi BANM-də

27 Aprel 2017 11:05

Fatimə qızı ilə toyda - FOTO

27 Aprel 2017 11:05

Azərbaycanlı diplomatın həyat yoldaşı oğurluqda ittiham edilir - NYU-YORKDA

27 Aprel 2017 11:03

Hələbdə şəhər azad olunduqdan sonra ilk rəsmi oyun keçirilib

27 Aprel 2017 10:57

Bakıda Azərbaycan və Fransanın hərbi mütəxəssisləri arasında kibertəhlükəsizlik üzrə işçi görüş keçirilir

27 Aprel 2017 10:57

“Azərişığ”ın idarələrindən biri ləğv edilib

27 Aprel 2017 10:57

Azərbaycan və Türkiyə sərhəd təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsində əməkdaşlığı genişləndirəcək

27 Aprel 2017 10:57

Tikinti sektorunda qeyri-rəsmi məşğulluq müzakirə olunur - BAKIDA

27 Aprel 2017 10:54

"Azeri Light" bahalaşıb

27 Aprel 2017 10:54

FETÖ-nün yeni hədəfi ortaya çıxdı

27 Aprel 2017 10:53

Baş nazirin müavini: “Dövlət bundan sonra da tikinti sektoruna dəstək verməkdə maraqlıdır”

27 Aprel 2017 10:52

Ramiz Quliyevin 70 illik yubileyinə həsr olunan konsert keçiriləcək

27 Aprel 2017 10:52

ABŞ dünyanın ən böyük neft mənbəyi olacaq

27 Aprel 2017 10:52

Porno ulduz ona mesaj yazan futbolçunu rüsvay etdi - FOTO

27 Aprel 2017 10:52

Azərbaycanla sərhəddə meşə yanır: havaya vertolyotlar qalxdı

27 Aprel 2017 10:49

Arif Quliyev ailəsi ilə İLK DƏFƏ BUNU ETDİ - FOTOLAR

27 Aprel 2017 10:48

ANS-in keçmiş aparıcısı sinəsini belə göstərdi

27 Aprel 2017 10:48

Əli Əhmədov: "Son 10 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı 3,5 dəfə artıb"

27 Aprel 2017 10:47

5 yaşadək uşaqlar üçün ödəniş edilməyəcək

27 Aprel 2017 10:47

Polisə soğan atdı

27 Aprel 2017 10:47

Qandalın açarı

27 Aprel 2017 10:44

Lənkəranda iki uşaq atası intihar edib

27 Aprel 2017 10:42

Litva parlamentində Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət qəbul edilib

27 Aprel 2017 10:42

İlkinin atası və anası - FOTO

27 Aprel 2017 10:37

"Qarabağ münaqişəsi bölgənin ən böyük təhdidir" - SƏFİR

27 Aprel 2017 10:34

ABŞ-ın hərbi helikopteri okeana düşdü

27 Aprel 2017 10:33

Almaniya qüvvələri Afinaya daxil olur

27 Aprel 2017 10:33

Meydana çıxan gözəl bir gündə məşhurlaşdı - FOTO

27 Aprel 2017 10:32

Metroda qatarların hərəkətində gecikmə yarandı

27 Aprel 2017 10:29

Rasim Balayevlə bağlı üzücü xəbər

27 Aprel 2017 10:27

Səhər yeməyində uşaqlara bunları verməyin! - FOTOLAR

27 Aprel 2017 10:23

Azərbaycan bank sektorunun xalis mənfəəti müəyyənləşib

27 Aprel 2017 10:22

Məşhur rejissor VƏFAT ETDİ

27 Aprel 2017 10:22

Bakı metrosunda həyəcanlı anlar

27 Aprel 2017 10:20

5 yaşadək uşaqlar pulsuz gedəcəklər: şəhər və rayondaxili avtobuslarda

27 Aprel 2017 10:19

Daha bir problemli yol yenidən qurulur - FOTO

27 Aprel 2017 10:17

Rusiya-Azərbaycan sərhədində meşə yanır

27 Aprel 2017 10:17

Avtobusla sərnişindaşıma xidmətlərinə dair YENİ TƏLƏB

27 Aprel 2017 10:13

Qızıl 4 dollardan çox bahalaşdı

27 Aprel 2017 10:12

15 aylıq fasilədən sonra - Möhtəşəm qayıdış - FOTO

27 Aprel 2017 10:12

Əfqanıstandakı Azərbaycan sülhməramlılarının bir qrupu vətənə qayıdıb

27 Aprel 2017 10:12

Bu mobil operatorda aprelin 28-də müvəqqəti problem yaranacaq

27 Aprel 2017 10:12

“Bu filmə baxan hər kəs kinoteatrdan sevişə-sevişə çıxacaq” - FOTOLAR

27 Aprel 2017 10:08

Xalq artisti ilə bağlı üzücü xəbər yayıldı

27 Aprel 2017 10:06