Aktual mövzular: Dollar alış-satışı , Hava haqqında, Məzənnə, Neftin qiyməti

Ucuzlaşan neft hansı ölkəyə necə təsir edir?

Ucuzlaşan neft hansı ölkəyə necə təsir edir?

Date: 15 January 2016 11:17

Neft qiymətləri son 12 ildə ilk dəfə olaraq 30 dollarlıq həddə enib.
Milli.Az BBC-yə istinadən bildirir ki, enerji bazarları üzrə ekspert Cüneyt Kazokoğlunun yazdığına görə, belə vəziyyət neftin həm istehsalçı, həm də istehlakçısı olan ölkələri təsirləndirir.

ABŞ

ABŞ düşən neft qiymətlərindən həm faydalanan, həm də itirən ölkələrdəndir. Aşağı vergi faizləri sayəsində neftin istehsal xərcləri 1 ildə 40 faizdən də çox azalıb.
Buna baxmayaraq, neft qiymətlərinin yüksək olduğu vaxtlarda yüksək gəlir götürən şist nefti istehsalçılarının hazırkı vəziyyəti ürəkaçan deyil.
Bu şirkətlər xərclərini ixtisar edib, istehsalı artırsalar da, yenə zərərlə işləyir və kreditlər üzrə borclarını ödəməkdə çətinlik çəkirlər.
İş yerlərinin ixtisarına səbəb olmaqla belə bir vəziyyət ABŞ iqtisadiyyatını son dərəcə mənfi təsirləndirə bilər.

Rusiya

Dünyanın ən böyük neft ixracatçılarından olan Rusiya da qiymətlərin düşməsindən böyük zərər görür.
Rusiya iqtisadiyyatı 2015-ci ildə geriləyib və onun bu il də geriləyəcəyi gözlənilir.
Rusiyanın bir yandan xarici valyuta ehtiyatı, digər tərəfdən isə neft fondu azalmağa başlayıb.
Rusiya üçün yeganə təsəlli budur ki, rublun dollara nisbətdə zəifliyi kiçik neft ixracatçılarını iflasdan qoruyur.
Lakin ümumilikdə Rusiyanın vəziyyəti o qədər yaxşı deyil.

Türkiyə

Türkiyə neft qiymətlərinin düşməsindən qazanan ölkələrdən olsa da, bu qazancın bir hissəsini valyuta mübadiləsi kursuna görə itirir.
Başqa sözlərlə, Türkiyə lirənin dollara nisbətdə zəifliyinə görə neft qiymətlərinin düşməsindən tam fayda götürə bilmir.
Belə bir mübadilə təsiri olmasaydı, bu gün Türkiyədə benzinin bir litri 3 lirə (1 dollar) olmalı idi.

Avropa İttifaqı

Əksəriyyəti neft idxalçılarından ibarət olan Avropa İttifaqı neft qiymətlərinin düşməsindən faydalanan bölgələrdəndir.
Yanacaq qiymətlərinin enməsi Avropa ticarətinin inkişafı üçün önəmli faktorlardan biridir. Burada xüsusilə də dizel yanacağı qiymətinin 1 avrodan da aşağı olması Yunanıstan böhranından hələ tam çıxa bilməyən Avropaya rahatlıq gətirib.

İran

Neft qiymətlərinin düşməsi neftin istehsalçısı olan İrana da təsirsiz ötüşmür.
Lakin bu təsiri neytrallaşdıran mühüm bir amil var. Bu da ölkənin dörd ildir ki, sanksiyalar altında olması və neft ixracatını onsuz da azaltmasıdır.
Sanksiyaların qaldırılması İranın üzərindəki təzyiqləri azaltsa da, onun bazara qayıdışı ümumilikdə neftin daha da ucuzlaşmasına səbəb ola bilər.

Kanada

Kanadanın durumu ABŞ-dan da pisdir. Kanadanın ağır nefti artıq indinin özündə bir barrel üçün 20 dollardan aşağı qiymətə satılır. Ölkə bu üzdən keçən il az qala resessiyaya düçar ola bilərdi.

Venesuela

Venesuela neft qiymətlərinin düşməsindən ən böyük ziyan çəkən OPEC üzvüdür. Neft bazarlarına gündə 2 milyon barrel neft çıxaran Venesuela üçün qiymətlərin bir dollar düşməsi il ərzində itirilən 720 milyon dollar deməkduir.
Belə bir vəziyyət Venesualanı iflas uçurumunun ucuna gətirib.

Braziliya

Cənubi Amerikanın əsas neft istehsalçılarından olan Braziliyanın vəziyyəti yaxşı deyil.
Neft qiymətlərinin düşməsi, içində prezident Dilma Roussef də olan korrupsiya təhqiqatları və 2016-cı il Rio Olimpiadası xərcləri ölkəni öz tarixinin ən böyük böhranlarından birinə salıb.

Nigeriya, Anqola, Əlcəzair və Liviya

Qərbi Afrikada OPEC-in iki üzvü olan Nigeriya və Anqola neft qiymətlərinin düşməsindən son dərəcə mənfi təsirlənib.
Az qala tamamilə neft ixracatından asılı olan bu iki ölkənin iqtisadiyyatları yarıbayarı azalıb.
Bu arada Əlcəzair də neft qiymətlərindən gələn ziyanı iqtisadiyyatını şaxələndirməklə azaltmağa çalışır.
Bu ölkədə 2014-cü ilin sonunda 180 milyard dollarlıq xarici valyuta ehtiyatı bu il 150 milyard dollara enib.
Liviya neft qiymətlərinin düşməsindən gördüyü zərərlə yanaşı, ölkəni bürümüş siyasi böhrandan da əzab çəkir.

Səudiyyə Ərəbistanı

Səudiyyə Ərəbistanı da neft qiymətlərinə görə xarici valyuta ehtiyalarını itirir. Fondların əriməsi bu şəkildə davam edərsə, ölkənin nəinki büdcə çətinlikləri ilə üzləşəcəyi, hətta ümuməm pis vəziyyətə düşəcəyi qaçılmazdır.
Krallıq bu yaxınlarda ölkə daxilində benzinin pərakəndə satış qiymətini 50 faiz artırıb.
Bunun ardınca dövlət neft şirkəti Aramco-nun səhm paylarının satışa çıxarılacağı elan edilib.

İraq

Yaşadığı siyasi problemlərlə yanaşı, neft qiymətlərinin düşməsi İraq iqtisadiyyatına ağır zərbə vurub.
İraqda 9 milyonluq işçi qüvvəsinin 7 milyonunun məmurlar olması əməkhaqlarının dövlətə ağır yük olmasına əsas səbəbdir.

Çin və Hindistan

Dünyanın ən böyük neft istehlakçıları olan Çin və Hindistan üçün aşağı qiymətlər fayda deməkdir.
Neft qiymətlərinin düşməsi hər iki ölkədə benzin istehlakını artırıb. Digər tərəfdən hər iki ölkə özlərinin strateji yanacaq anbarlarını doldurur.
Üstəlik, Hindistan aşağı neft qiymətlərindən fürsətlənərək maye yanacaq subsidiyalarını artırır.
 

Milli.Az


Tags:  Ucuzlaşan neft hansı ölkəyə təsir edir


RƏYLƏR


Top news