Fikrət Yusifov: “Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır”

Fikrət Yusifov: “Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır”
15:03 15 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

“CDB Bank”ın kartları “Atabank”ın kartları ilə əvəz olunacaq (19 May 2017 15:07)
Plastik kart istifadəçiləri DİQQƏT: Aprelin 20-si... (18 Aprel 2017 18:52)
"Nikoil Bank" vakansiya elan edib (11 Mart 2017 11:07)

Fikrət Yusifov

“Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri,
İqtisad elmləri doktoru, professor

Ölkənin pul-kredit sistemini dollar asılılığından qurtarmaq üçün təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir...

Manatın məzənnəsində baş vermiş dəyişikdən sonra yaranmış vəziyyət təxirəsalınmaz adekvat addımların atılmasını zəruri edir. Sirr deyil ki, yaranmış situasiya qara bazarın meydana gəlməsinə münbit şərait yaradır. Qara bazarın əsasını isə banklardankənar valyutadəyişmə məntəqləri təşkil edirdi. Odur ki, Mərkəzi Bankın belə məntəqələrin lisenziyasının ləğv olunması ilə bağlı qərarı ölkənin maliyyə sisteminin dollar xəstəliyindən xilas olunması və milli valyutanın nüfuzunun bərpa edilməsi yolunda atılan ilk addım kimi qiymətləndirilməlidir. Mərkəzi Bankın bu addımından öncə biz də mətbuat vasitəsilə bu addımın zəruriliyini əsaslandırmışdıq. Ancaq təkcə bu addımla problemi kökündən həll etmək mümkün deyil.

Problemin bütövlükdə həll olunması məsələyə kompleks yanaşma tələb edir. Atılan birinci addımın ardınca zəruri sayılan digər tədbirlərin görülməsinə gecikmədən başlamaq lazımdır. Əks halda birinci addımın xeyrindən çox zərərini görmək təhlükəsi labüddür.

Odur ki, təklif edirik:

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkənin maliyyə sisteminə ciddi zərbə vura biləcək qanunsuz valyuta alqı-satqısı ilə məşğul olan şəxslər barəsində maksimum müddətə (10 ildən 15 ilədək) həbs cəzası nəzərdə tutulsun;
Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkə daxilində xarici valyuta ilə ticarət əməliyyatı aparan hər hansı fiziki şəxs və ya müəssisə rəhbəri barəsində maksimum müddətə həbs cəzası seçilməsi nəzərdə tutulsun və belə ticarət aparan tərəfin ticarət predmetləri dövlətin xeyrinə müsadirə olunsun;

Mərkəzi Bank bu günə xarici valyutada alınmış kreditlər üzrə manatın yeni məzənnəsi ilə köhnə məzənnəsi arasında yaranmış fərqi avtomatik olaraq tam şəkildə banklara kompensasiya etsin və nə qədər inzibatı yol olsa da xarici valyutada olan kreditlərin hamısı 1 dollar 1 manat 5 qəpik kursu ilə manat kreditinə çevrilsin. Atılacaq addımın banklar üçün yaradacağı çətinliklər nəzərə alınmalıdır. Çünkü bəzi bankların xarici valyutada borc öhdəlikləri mövcuddur. Lakin bu, atılacaq addımın qarşısını almamalıdır. Atılacaq addım bir sıra zəif bankların bağlanması ilə nəticələnəcək ki, bu da normal sayılmalıdır. Əhalinin hər bir milyon nəfərinə düşən bankların sayına görə biz Almaniya, İtaliya və Fransa kimi inkişaf etmiş ölkələri bir neçə dəfə üstələyirik. Bir sözlə, bu mərhələdə Azərbaycanda mövcud olan 43 özəl bankın 50%-dən çoxunun bağlanması belə az hesab oluna bilər;

Xarici valyutada banklara yerləşdirilmiş bütün əmanətlər manatın yeni məzənnəsi ilə (1dollar 1,57 manat) manat ifadəsində əmanətlərə çevrilsin. Daha doğrusu Mərkəzi Bank xarici valyutada olan bu əmanətləri yeni məzənnə ilə alıb öz rezervlərinə qatsın. Manata çevrilmiş bu əmanətlər sığortalansın və onlara illik 15% divident müəyyən edilsin. Hesab edirik ki, manata çevriləcək əmanətlər müəyyən olunmuş qaydada inflyasiyadan sıgortalanacağı tədqirdə əmanətçilər də buna etiraz etməyəcəklər;

Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə plastik kartlardan istifadə etməklə hesablarındakı xarici valyutanı nəgdləşdirmə əməliyyatlarına ciddi nəzarət mexanizmləri tətbiq olunmalıdır. Məlumdur ki, ölkədən xarici valyutanın nəgd şəkilində çıxarılmasına müəyyən məhdudiyyətlər qoyulur. Lakin plastik kartlara hər hansı məhdudiyyət tətbiq olunmadığından istənilən şəxs böyük məbləğdə xarici valyutanı kartına yerləşdirib həmin vəsaiti təxminən1,5 faiz xidmət haqqı çıxılmaqla ölkənin hüdudlarından kənarda nəgdləşdirə bilər. Hesab etmək olar ki, bu, ölkədən xaricu valyuta çıxarmağın ən asan yoludur və indiki halda imkan vermək olmaz ki, belə vasitələrlə ölkədən böyük məbləğdə xarici valyuta çıxarılsın. Mərkəzi Bank vəziyyəti nəzərə alaraq Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə bank posterminallarından istifadə etməklə plastik kartlardakı(Xüsusən VİZA Klassik və Mastercart Standart) xarici valyutanı nəğdləşdirmə əməliyyatları aparmasına müəyyən limitin tətbiq edilməsi barədə müvəqqəti qaydalar müəyyənləşdirməlidir.

İndiki halda vətəndaş istənilən xarici ölkədə bankomatlar vasitəsilə gündəlik təxminən 2000 manat ekvivalentində xarici valyutanı nəğdləşdirə bilər. Postrerminallardan istifadə etməklə isə plastik kartddakı vəsaitin hamısını nəğdləşdirmək mümkündür. Vətəndaş bank postterminalından istifadə etməsə də belə dediyimiz kimi, istənilən bankomata yaxınlaşıb, məsələn, 10 gün ərzində təxminən 20 min dollara yaxın məbləği nəğdləşdirə bilər. Bu isə ölkədən xarici valyutanın çıxarılması deməkdir ki, buna indiki halda ciddi nəzarət olunmalıdır. Təsəvvür edin ki, bir nəfər 10 nəfərin adına plastik kart açdırıb hər birinə 50-70 min(Məbləğə məhdudiyyət yoxdur) dollar vəsait yatızdırır və həmin adamlar da xarici valyutanı nəğdləşdirmək məqsədilə Avropa ölklərinə üz tuturlar. Bu isə o deməkdir ki, hər bir belə əməliyyat vasitəsilə ölkədən külli miqdarda xarici valyuta çox asan bir yolla çıxarılır;

Hesabdan hesaba köçürmələrə də ciddi nəzarət olunmalıdır.

Xüsusən xarici ölkə banklarındakı hesablara xarici valyuta köçürmələri olduqca dəqiq nəzarət mexanizmləri ilə əhatələnməlidir.
Hesab edirik ki, ölkənin maliyyə sistemini sabit saxlamağın və təlatümlərdən qorumağın yeganə yolu belə radikal addımların atılmasından keçir.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Gediş haqqını baha deyən taksi sürücüsünü təpiklədilər - BAKIDA

28 May 2017 18:54

Lənkəranda müəllimin qeyri-adi tədris üsulu

28 May 2017 18:53

Bu gün 50 illik yubileyi olacaqdı, oğlu öldürdü...

28 May 2017 18:47

Lənkəranda AĞIR QƏZA - 7 nəfər... - FOTOLAR

28 May 2017 18:43

Cocuq Mərcanlıda 1168 ədəd qəlpə aşkarlanıb (FOTO)

28 May 2017 18:43

ABŞ Rəqqanı bombaladı: 20 sakin öldü

28 May 2017 18:42

Dolların sabaha olan məzənnəsi

28 May 2017 18:39

Lənkəranda ağır yol qəzası

28 May 2017 18:28

2 azyaşlı bağlı qapı arxasında qaldı

28 May 2017 18:18

XİN: Türkiyə Liviyada vəziyyətin gərginləşməsindən narahatdır

28 May 2017 18:15

Sürücü vurduğu piyadanı xəstəxanaya çatdıra bilmədi - Yolda öldü

28 May 2017 18:12

Qoyun əti ucuzlaşıb – QİYMƏT

28 May 2017 18:12

Çində bir şəxs bıçaqla ətrafdakılara hücum etdi

28 May 2017 18:07

Lənkəranda 7 nəfərin xəsarət alması ilə nəticələnən ağır yol qəzası baş verib

28 May 2017 18:02

ABŞ-da silahlı şəxs polis zabiti də daxil olmaqla 8 nəfəri güllələyib

28 May 2017 17:52

Ronaldu: "Zidan mənə hücumda sərbəstlik verib"

28 May 2017 17:52

Çində kişi bıçaqla 6 nəfəri öldürüb, 12 nəfəri yaralayıb

28 May 2017 17:50

Luis Enrike futboldan gedir?

28 May 2017 17:49

Çində restoranda partlayış: 12 yaralı

28 May 2017 17:48

O futbolçu üçün 130 milyon avro - Hansı kluba gedir?

28 May 2017 17:47

Fəridə yol qəzasında həyatını itirdi

28 May 2017 17:47

Bakıda iş adamının arvadı onu izləyən polis əməkdaşını döyüb

28 May 2017 17:38

Daha bir müğənni evlənir - Vaxtı açıqladı

28 May 2017 17:37

28 may - Respublika Günü münasibətilə Silahlı Qüvvələrdə silsilə tədbirlər keçirilib

28 May 2017 17:30

Təhlükəli qadın mafiya başçısı tutuldu - FOTO

28 May 2017 17:27

Çində naməlum şəxs insanlara hücum edib: ölənlər və yaralananlar var

28 May 2017 17:27

Bakıda bulvarda intihara cəhd

28 May 2017 17:15

“Cəsur və Gözəl”in izləyicilərinə BƏD XƏBƏR

28 May 2017 17:13

"Qalatasaray" və "Beşiktaş"ın stadionunun adında dəyişiklik

28 May 2017 17:12

Bakıda yol polisinin qovduğu maşın qəzaya düşdü: ölən və yaralanan var

28 May 2017 17:09

Yol polisi maşını qovdu

28 May 2017 17:08

Beynəlxalq koalisiyanın Suriyaya endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 20 dinc sakin həlak olub

28 May 2017 17:07

Viləşçayda batan 2 nəfərin cəsədi tapıldı

28 May 2017 16:58

Ordumuz düşməni vahiməyə saldı

28 May 2017 16:56

Üzük barmağından çıxmadı, FHN köməyə gəldi

28 May 2017 16:52

Kürdəmirdə avtomobil yanıb

28 May 2017 16:44

Əli Əliyev növbəti dəfə partiya sədri seçildi - FOTOLAR

28 May 2017 16:43

Mehriban Əliyeva qızları ilə bayram tədbirində

28 May 2017 16:43

28 may - Respublika Günü münasibətilə Silahlı Qüvvələrdə silsilə tədbirlər keçirilib

28 May 2017 16:42

"NATO PA-da parlamentariləri Qarabağ münaqişəsi barədə məlumatlandırmağa çalışırıq"

28 May 2017 16:42

KXDR Hava Hücumundan Müdafiə sisteminin yeni raketini nümayiş etdirib

28 May 2017 16:37

Dolma bükərkən ehtiyatlı olun!

28 May 2017 16:37

AZƏRBAYCANDA AİLƏ FACİƏSİ: Bu gün 50 illik yubileyi olacaqdı, oğlu tərəfindən öldürüldü

28 May 2017 16:29

Sevgilisini milyonçuya çevirən şahzadə

28 May 2017 16:28

Ziyafət Əsgərov: “Azərbaycan nümayəndə heyəti NATO-nun komitə iclaslarında Ermənistanın işğalçı dövlət olduğunu sübut edir”

28 May 2017 16:22

Əfsanəvi müğənninin təyyarəsi dəyərindən qat-qat ucuz satıldı - FOTO

28 May 2017 16:19

Oruc tutanlara çimmək olarmı?

28 May 2017 16:12

Azərbaycanda ən çox istifadə olunan yalanlar

28 May 2017 16:12

Viləşçay çayında çimərkən batmış şəxslərin cəsədləri tapılıb

28 May 2017 16:07

Onlayn alış-veriş zamanı necə aldanmayaq?

28 May 2017 16:05