"Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır"

"Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır"
15:32 15 Yanvar 2016
18 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

NIKOIL | Bankın debet kartını sifariş edin və vəsaitləri komissiyasız nağdlaşdırın (12 İyun 2017 15:08)
“Nikoil Bank” müştərilərə debet kartları ilə komissiyasız nağdlaşdırma təklif edir (12 İyun 2017 14:37)
“CDB Bank”ın kartları “Atabank”ın kartları ilə əvəz olunacaq (19 May 2017 15:07)

Ölkənin pul-kredit sistemini dollar asılılığından qurtarmaq üçün təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir...

Manatın məzənnəsində baş vermiş dəyişikdən sonra yaranmış vəziyyət təxirəsalınmaz adekvat addımların atılmasını zəruri edir. Sirr deyil ki, yaranmış situasiya qara bazarın meydana gəlməsinə münbit şərait yaradır. Qara bazarın əsasını isə banklardankənar valyutadəyişmə məntəqləri təşkil edirdi. Odur ki, Mərkəzi Bankın belə məntəqələrin lisenziyasının ləğv olunması ilə bağlı qərarı ölkənin maliyyə sisteminin dollar xəstəliyindən xilas olunması və milli valyutanın nüfuzunun bərpa edilməsi yolunda atılan ilk addım kimi qiymətləndirilməlidir. Mərkəzi Bankın bu addımından öncə biz də mətbuat vasitəsilə bu addımın zəruriliyini əsaslandırmışdıq. Ancaq təkcə bu addımla problemi kökündən həll etmək mümkün deyil.

Problemin bütövlükdə həll olunması məsələyə kompleks yanaşma tələb edir. Atılan birinci addımın ardınca zəruri sayılan digər tədbirlərin görülməsinə gecikmədən başlamaq lazımdır. Əks halda birinci addımın xeyrindən çox zərərini görmək təhlükəsi labüddür.

Odur ki, təklif edirik:

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkənin maliyyə sisteminə ciddi zərbə vura biləcək qanunsuz valyuta alqı-satqısı ilə məşğul olan şəxslər barəsində maksimum müddətə (10 ildən 15 ilədək) həbs cəzası nəzərdə tutulsun;
Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkə daxilində xarici valyuta ilə ticarət əməliyyatı aparan hər hansı fiziki şəxs və ya müəssisə rəhbəri barəsində maksimum müddətə həbs cəzası seçilməsi nəzərdə tutulsun və belə ticarət aparan tərəfin ticarət predmetləri dövlətin xeyrinə müsadirə olunsun;

Mərkəzi Bank bu günə xarici valyutada alınmış kreditlər üzrə manatın yeni məzənnəsi ilə köhnə məzənnəsi arasında yaranmış fərqi avtomatik olaraq tam şəkildə banklara kompensasiya etsin və nə qədər inzibatı yol olsa da xarici valyutada olan kreditlərin hamısı 1 dollar 1 manat 5 qəpik kursu ilə manat kreditinə çevrilsin. Atılacaq addımın banklar üçün yaradacağı çətinliklər nəzərə alınmalıdır. Çünkü bəzi bankların xarici valyutada borc öhdəlikləri mövcuddur. Lakin bu, atılacaq addımın qarşısını almamalıdır. Atılacaq addım bir sıra zəif bankların bağlanması ilə nəticələnəcək ki, bu da normal sayılmalıdır. Əhalinin hər bir milyon nəfərinə düşən bankların sayına görə biz Almaniya, İtaliya və Fransa kimi inkişaf etmiş ölkələri bir neçə dəfə üstələyirik. Bir sözlə, bu mərhələdə Azərbaycanda mövcud olan 43 özəl bankın 50%-dən çoxunun bağlanması belə az hesab oluna bilər;

Xarici valyutada banklara yerləşdirilmiş bütün əmanətlər manatın yeni məzənnəsi ilə (1dollar 1,57 manat) manat ifadəsində əmanətlərə çevrilsin. Daha doğrusu Mərkəzi Bank xarici valyutada olan bu əmanətləri yeni məzənnə ilə alıb öz rezervlərinə qatsın. Manata çevrilmiş bu əmanətlər sığortalansın və onlara illik 15% divident müəyyən edilsin. Hesab edirik ki, manata çevriləcək əmanətlər müəyyən olunmuş qaydada inflyasiyadan sıgortalanacağı tədqirdə əmanətçilər də buna etiraz etməyəcəklər;

Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə plastik kartlardan istifadə etməklə hesablarındakı xarici valyutanı nəgdləşdirmə əməliyyatlarına ciddi nəzarət mexanizmləri tətbiq olunmalıdır. Məlumdur ki, ölkədən xarici valyutanın nəgd şəkilində çıxarılmasına müəyyən məhdudiyyətlər qoyulur. Lakin plastik kartlara hər hansı məhdudiyyət tətbiq olunmadığından istənilən şəxs böyük məbləğdə xarici valyutanı kartına yerləşdirib həmin vəsaiti təxminən1,5 faiz xidmət haqqı çıxılmaqla ölkənin hüdudlarından kənarda nəgdləşdirə bilər. Hesab etmək olar ki, bu, ölkədən xaricu valyuta çıxarmağın ən asan yoludur və indiki halda imkan vermək olmaz ki, belə vasitələrlə ölkədən böyük məbləğdə xarici valyuta çıxarılsın. Mərkəzi Bank vəziyyəti nəzərə alaraq Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə bank posterminallarından istifadə etməklə plastik kartlardakı(Xüsusən VİZA Klassik və Mastercart Standart) xarici valyutanı nəğdləşdirmə əməliyyatları aparmasına müəyyən limitin tətbiq edilməsi barədə müvəqqəti qaydalar müəyyənləşdirməlidir.

İndiki halda vətəndaş istənilən xarici ölkədə bankomatlar vasitəsilə gündəlik təxminən 2000 manat ekvivalentində xarici valyutanı nəğdləşdirə bilər. Postrerminallardan istifadə etməklə isə plastik kartddakı vəsaitin hamısını nəğdləşdirmək mümkündür. Vətəndaş bank postterminalından istifadə etməsə də belə dediyimiz kimi, istənilən bankomata yaxınlaşıb, məsələn, 10 gün ərzində təxminən 20 min dollara yaxın məbləği nəğdləşdirə bilər. Bu isə ölkədən xarici valyutanın çıxarılması deməkdir ki, buna indiki halda ciddi nəzarət olunmalıdır. Təsəvvür edin ki, bir nəfər 10 nəfərin adına plastik kart açdırıb hər birinə 50-70 min(Məbləğə məhdudiyyət yoxdur) dollar vəsait yatızdırır və həmin adamlar da xarici valyutanı nəğdləşdirmək məqsədilə Avropa ölklərinə üz tuturlar. Bu isə o deməkdir ki, hər bir belə əməliyyat vasitəsilə ölkədən külli miqdarda xarici valyuta çox asan bir yolla çıxarılır;

Hesabdan hesaba köçürmələrə də ciddi nəzarət olunmalıdır.

Xüsusən xarici ölkə banklarındakı hesablara xarici valyuta köçürmələri olduqca dəqiq nəzarət mexanizmləri ilə əhatələnməlidir.
Hesab edirik ki, ölkənin maliyyə sistemini sabit saxlamağın və təlatümlərdən qorumağın yeganə yolu belə radikal addımların atılmasından keçir.

Fikrət Yusifov  - "Ekonomiks" Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, İqtisad elmləri doktoru, professor

Trend

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Qəbələ" şotlandiyalı futbolçunu istəyir

27 İyun 2017 09:52

Aktyor dənizdə bikinisi açılan sevgilisinə əsəbləşdi - FOTO

27 İyun 2017 09:47

Bakıda transformator yanıb

27 İyun 2017 09:43

Tanınmış müğənni qütb ayısını övladlığa götürdü - FOTO

27 İyun 2017 09:42

Bayram bazarında narkotik satan şəxs saxlanıldı

27 İyun 2017 09:42

"Qəbələ" klubu "Qlazqo Reyncers"in yarımmüdafiəçisini icarəyə götürür

27 İyun 2017 09:42

Düşmən atəşkəsi 158 dəfə pozub

27 İyun 2017 09:42

Atəşkəs 158 dəfə pozulub

27 İyun 2017 09:39

Cəbhədən YENİ XƏBƏR

27 İyun 2017 09:37

Cəbhədə atəşkəs yenə pozulub - Ermənilər ərazilərimizi mərmi atəşinə tutdular

27 İyun 2017 09:36

Milyarder qabırğalarını qırdı, vertolyotla xəstəxanaya apardılar - FOTO

27 İyun 2017 09:32

Rusiyanın bir hissəsində fövqəladə vəziyyət elan olundu

27 İyun 2017 09:28

Arda Turan sevgilisi ilə öpüşərkən kameralara düşdü - FOTO

27 İyun 2017 09:27

Ermənilər atəşkəs rejimini 158 dəfə pozub

27 İyun 2017 09:27

Tarixdə bu gün

27 İyun 2017 09:25

Bakı-Banqkok reysi açılır - Azərbaycana nələr verəcək?

27 İyun 2017 09:22

Min bir dərdin dərmanı

27 İyun 2017 09:22

Bakıda ikimərtəbəli ev yandı

27 İyun 2017 09:13

Azərbaycanlı gəncin ideyasını

27 İyun 2017 09:10

Koroğlu metrostansiyası yaxınlığındakı parkda bıçaqlanma olub

27 İyun 2017 09:07

Rusiyanın Zabaykalye vilayətində meşələr yanır

27 İyun 2017 09:05

Əhli-beyti sevdiyi üçün şəhid edilənlər

27 İyun 2017 09:05

Yaponiya, ABŞ və Hindistan birgə hərbi təlimlər keçirəcəklər

27 İyun 2017 08:58

Rusiyada vətəndaşlığı olmayan şəxslərə şəxsiyyət vəsiqəsi veriləcək

27 İyun 2017 08:57

Müsəbbihat surələri hansılardır?

27 İyun 2017 08:57

“Senatın Rusiya və İrana qarşı qərarı ABŞ-ın öhdəliklərinə ziddir” - Əli Laricani

27 İyun 2017 08:52

Kompüteriniz üçün maraqlı şəkillər - FOTOSESSİYA

27 İyun 2017 08:52

Microsoft tarixində ən böyük məlumat sızıntısı baş verdi

27 İyun 2017 08:52

Salyanda "Vaz" və "Shacman" toqquşub: yaralı var

27 İyun 2017 08:50

Allahı necə zikr etmək lazımdır?

27 İyun 2017 08:47

60 saniyəyə 47 acı bibər yedi - TARİXƏ DÜŞDÜ - VİDEO

27 İyun 2017 08:43

iPhone 8-in canlı-qanlı ilk görüntüsü sızdırıldı - FOTO

27 İyun 2017 08:42

Bakıda 6 otaqlı ev yandı

27 İyun 2017 08:37

Zərih nədir?

27 İyun 2017 08:37

Yəməndə hava zərbələri: 9 ölü

27 İyun 2017 08:32

Türbət nədir?

27 İyun 2017 08:32

Rumıniyada yeni baş nazir təyin olunub

27 İyun 2017 08:32

Tramp kibertəhlüksizliklə bağlı komissiya yaratdı

27 İyun 2017 08:32

Salyanda yük maşını ilə minik avtomobili toqquşub, 1 nəfər yaralanıb

27 İyun 2017 08:27

Qəzzadan İsraiə raket atılıb

27 İyun 2017 08:22

İsrail Qəzzada HƏMAS-ın mövqelərini vurub

27 İyun 2017 08:22

Əməkdaşlar Kalanikin qayıtmasını istədi - "UBER"də ÜSYAN

27 İyun 2017 08:22

Yəmənin mərkəzi bombalandı - 9 ölü

27 İyun 2017 08:18

Nigeriyada silsilə teraktlar: 9 nəfər ölüb

27 İyun 2017 08:17

Cənazəni tabutun içində dəfn etmək olarmı?

27 İyun 2017 08:17

“Google” Rusiyada açıldı

27 İyun 2017 08:12

Beyləqanda yanğın olub

27 İyun 2017 08:12

Körpənin saçlarını nə zaman qırxmaq olar?

27 İyun 2017 08:12

Braziliya prezidenti korrupsiyada suçlanır

27 İyun 2017 08:12

Rus hakerlər britaniyalı məmurların parollarını oğurladı

27 İyun 2017 08:12