"Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır"

"Plastik kartlar vasitəsilə ölkədən külili miqdarda valyuta çıxarılır"
15:32 15 Yanvar 2016
18 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Plastik kart istifadəçiləri DİQQƏT: Aprelin 20-si... (18 Aprel 2017 18:52)
"Nikoil Bank" vakansiya elan edib (11 Mart 2017 11:07)
Azərbaycandan çıxarılan külli miqdarda pul və qızıl külçələr ələ keçdi - AEROPORTDA ƏMƏLİYYAT (10 Mart 2017 14:39)

Ölkənin pul-kredit sistemini dollar asılılığından qurtarmaq üçün təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir...

Manatın məzənnəsində baş vermiş dəyişikdən sonra yaranmış vəziyyət təxirəsalınmaz adekvat addımların atılmasını zəruri edir. Sirr deyil ki, yaranmış situasiya qara bazarın meydana gəlməsinə münbit şərait yaradır. Qara bazarın əsasını isə banklardankənar valyutadəyişmə məntəqləri təşkil edirdi. Odur ki, Mərkəzi Bankın belə məntəqələrin lisenziyasının ləğv olunması ilə bağlı qərarı ölkənin maliyyə sisteminin dollar xəstəliyindən xilas olunması və milli valyutanın nüfuzunun bərpa edilməsi yolunda atılan ilk addım kimi qiymətləndirilməlidir. Mərkəzi Bankın bu addımından öncə biz də mətbuat vasitəsilə bu addımın zəruriliyini əsaslandırmışdıq. Ancaq təkcə bu addımla problemi kökündən həll etmək mümkün deyil.

Problemin bütövlükdə həll olunması məsələyə kompleks yanaşma tələb edir. Atılan birinci addımın ardınca zəruri sayılan digər tədbirlərin görülməsinə gecikmədən başlamaq lazımdır. Əks halda birinci addımın xeyrindən çox zərərini görmək təhlükəsi labüddür.

Odur ki, təklif edirik:

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkənin maliyyə sisteminə ciddi zərbə vura biləcək qanunsuz valyuta alqı-satqısı ilə məşğul olan şəxslər barəsində maksimum müddətə (10 ildən 15 ilədək) həbs cəzası nəzərdə tutulsun;
Cinayət Məcəlləsində dəyişiklik etmək yolu ilə ölkə daxilində xarici valyuta ilə ticarət əməliyyatı aparan hər hansı fiziki şəxs və ya müəssisə rəhbəri barəsində maksimum müddətə həbs cəzası seçilməsi nəzərdə tutulsun və belə ticarət aparan tərəfin ticarət predmetləri dövlətin xeyrinə müsadirə olunsun;

Mərkəzi Bank bu günə xarici valyutada alınmış kreditlər üzrə manatın yeni məzənnəsi ilə köhnə məzənnəsi arasında yaranmış fərqi avtomatik olaraq tam şəkildə banklara kompensasiya etsin və nə qədər inzibatı yol olsa da xarici valyutada olan kreditlərin hamısı 1 dollar 1 manat 5 qəpik kursu ilə manat kreditinə çevrilsin. Atılacaq addımın banklar üçün yaradacağı çətinliklər nəzərə alınmalıdır. Çünkü bəzi bankların xarici valyutada borc öhdəlikləri mövcuddur. Lakin bu, atılacaq addımın qarşısını almamalıdır. Atılacaq addım bir sıra zəif bankların bağlanması ilə nəticələnəcək ki, bu da normal sayılmalıdır. Əhalinin hər bir milyon nəfərinə düşən bankların sayına görə biz Almaniya, İtaliya və Fransa kimi inkişaf etmiş ölkələri bir neçə dəfə üstələyirik. Bir sözlə, bu mərhələdə Azərbaycanda mövcud olan 43 özəl bankın 50%-dən çoxunun bağlanması belə az hesab oluna bilər;

Xarici valyutada banklara yerləşdirilmiş bütün əmanətlər manatın yeni məzənnəsi ilə (1dollar 1,57 manat) manat ifadəsində əmanətlərə çevrilsin. Daha doğrusu Mərkəzi Bank xarici valyutada olan bu əmanətləri yeni məzənnə ilə alıb öz rezervlərinə qatsın. Manata çevrilmiş bu əmanətlər sığortalansın və onlara illik 15% divident müəyyən edilsin. Hesab edirik ki, manata çevriləcək əmanətlər müəyyən olunmuş qaydada inflyasiyadan sıgortalanacağı tədqirdə əmanətçilər də buna etiraz etməyəcəklər;

Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə plastik kartlardan istifadə etməklə hesablarındakı xarici valyutanı nəgdləşdirmə əməliyyatlarına ciddi nəzarət mexanizmləri tətbiq olunmalıdır. Məlumdur ki, ölkədən xarici valyutanın nəgd şəkilində çıxarılmasına müəyyən məhdudiyyətlər qoyulur. Lakin plastik kartlara hər hansı məhdudiyyət tətbiq olunmadığından istənilən şəxs böyük məbləğdə xarici valyutanı kartına yerləşdirib həmin vəsaiti təxminən1,5 faiz xidmət haqqı çıxılmaqla ölkənin hüdudlarından kənarda nəgdləşdirə bilər. Hesab etmək olar ki, bu, ölkədən xaricu valyuta çıxarmağın ən asan yoludur və indiki halda imkan vermək olmaz ki, belə vasitələrlə ölkədən böyük məbləğdə xarici valyuta çıxarılsın. Mərkəzi Bank vəziyyəti nəzərə alaraq Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdə bank posterminallarından istifadə etməklə plastik kartlardakı(Xüsusən VİZA Klassik və Mastercart Standart) xarici valyutanı nəğdləşdirmə əməliyyatları aparmasına müəyyən limitin tətbiq edilməsi barədə müvəqqəti qaydalar müəyyənləşdirməlidir.

İndiki halda vətəndaş istənilən xarici ölkədə bankomatlar vasitəsilə gündəlik təxminən 2000 manat ekvivalentində xarici valyutanı nəğdləşdirə bilər. Postrerminallardan istifadə etməklə isə plastik kartddakı vəsaitin hamısını nəğdləşdirmək mümkündür. Vətəndaş bank postterminalından istifadə etməsə də belə dediyimiz kimi, istənilən bankomata yaxınlaşıb, məsələn, 10 gün ərzində təxminən 20 min dollara yaxın məbləği nəğdləşdirə bilər. Bu isə ölkədən xarici valyutanın çıxarılması deməkdir ki, buna indiki halda ciddi nəzarət olunmalıdır. Təsəvvür edin ki, bir nəfər 10 nəfərin adına plastik kart açdırıb hər birinə 50-70 min(Məbləğə məhdudiyyət yoxdur) dollar vəsait yatızdırır və həmin adamlar da xarici valyutanı nəğdləşdirmək məqsədilə Avropa ölklərinə üz tuturlar. Bu isə o deməkdir ki, hər bir belə əməliyyat vasitəsilə ölkədən külli miqdarda xarici valyuta çox asan bir yolla çıxarılır;

Hesabdan hesaba köçürmələrə də ciddi nəzarət olunmalıdır.

Xüsusən xarici ölkə banklarındakı hesablara xarici valyuta köçürmələri olduqca dəqiq nəzarət mexanizmləri ilə əhatələnməlidir.
Hesab edirik ki, ölkənin maliyyə sistemini sabit saxlamağın və təlatümlərdən qorumağın yeganə yolu belə radikal addımların atılmasından keçir.

Fikrət Yusifov  - "Ekonomiks" Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, İqtisad elmləri doktoru, professor

Trend

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Fotoda neçə insan üzü var

30 Aprel 2017 13:37

Azərbaycan futbolunda mövsümün əvəzedilməzi

30 Aprel 2017 13:29

Ayın və həftənin ilk gününə olan hava proqnozu

30 Aprel 2017 13:25

Mehman Qələndərlinin intiharı ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA

30 Aprel 2017 13:19

Nərgiz Paşayeva təltif olundu

30 Aprel 2017 13:18

ADNSU-da 30 aprel terror qurbanlarının xatirəsi anılıb

30 Aprel 2017 13:17

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir - 40 AZN cərimə

30 Aprel 2017 13:17

Prezidentə sui-qəsd edən Çingiz həbsxana yolunda

30 Aprel 2017 13:09

Belə çadırlar hələ görülməyib - FOTOLAR

30 Aprel 2017 13:08

Professor Nərgiz Paşayevaya “Azərbaycan Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medalı” təqdim edilib

30 Aprel 2017 13:08

Sabah hava necə olacaq?

30 Aprel 2017 12:58

Pakistanda mikroavtobusun dərəyə aşıb, 11 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:57

Bərdədə qəza: ölən var - Sürücü qaçdı

30 Aprel 2017 12:57

Rusiyalı gimnast Bakıda Dünya Kubokunda qızıl medal qazanıb

30 Aprel 2017 12:55

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir

30 Aprel 2017 12:53

Mosulda terakt: 14 polis öldürüldü

30 Aprel 2017 12:52

Dünyanın ən güclü orduları - Azərbaycan neçəncidir?

30 Aprel 2017 12:47

Kolumbiyada binanın çökməsi nəticəsində 20 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:47

Aprel döyüşlərində heç vaxt yayımlanmayan görüntü ortaya çıxdı

30 Aprel 2017 12:43

"Bakı Marafonu"nun bürünc mükafatçısı: Bu, ən yaxşı marafondur

30 Aprel 2017 12:36

"Facebook"-un gəlirləri durmadan artır

30 Aprel 2017 12:34

Ermənistan Azərbaycana raket atdı, öz PUA-sını vurdu

30 Aprel 2017 12:33

Gürcüstanlı marafon iştirakçısı: Bakıda festival əhval-ruhiyyəsi var

30 Aprel 2017 12:29

Azərbaycanda 2 nəfər maşının altında qalıb öldü

30 Aprel 2017 12:29

İsgəndərin dövrünə aid sərdabə tapıldı: İçində tanınmış insan gizlədilib

30 Aprel 2017 12:28

Piyada zolağı ilə bağlı MÜHÜM DƏYİŞİKLİK

30 Aprel 2017 12:27

Dünyanı dəhşətə salan 10 manyak

30 Aprel 2017 12:24

"Heç vaxt salona getməmişəm..." - Ruhəngiz

30 Aprel 2017 12:22

İkinci Dünya Müharibəsini əks etdirən - NADİR FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:13

28 dərəcə isti olacaq, bəzi yerlərdə yağış yağacaq

30 Aprel 2017 12:09

Azərbaycan dünyanın ən güclü ordularının reytinqində

30 Aprel 2017 12:09

Pakistanda avtobus dərəyə düşüb: 11 ölü

30 Aprel 2017 12:08

Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

30 Aprel 2017 12:07

"Pul qazanmaq üçün fəhləlik də edərəm" - Müğənnilərin əsl peşəsi

30 Aprel 2017 12:05

Buraya səfər etməyə qorxurlar, siz də getməyin

30 Aprel 2017 12:04

Saturnun atmosferindən yeni FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:03

“Bakı Marafonu-2017”nin qalibləri məlum olub

30 Aprel 2017 12:02

Bakı-2017 həyəcanı öncəsi Xəzərdən başlaynan səyahət Qusara yetişdi

30 Aprel 2017 12:01

Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunda final yarışlarına start verilib

30 Aprel 2017 12:01

Karlo Ançelottinin rekordu

30 Aprel 2017 11:59

Marafonun qalibi: Bakı Marafonu-2017 mükəmməl bir yarış oldu

30 Aprel 2017 11:55

Ruhəngiz Musəvi ilk dəfə imicini dəyişdi

30 Aprel 2017 11:54

Yollar bağlandı, işçilər tətil elan etdi

30 Aprel 2017 11:54

Sabahın HAVAsı

30 Aprel 2017 11:52

Gələn həftənin ilk iş gününün proqnozu

30 Aprel 2017 11:50

İkinci yerin sahibi: Bakı Marafonu-2017 çox gözəl təşkil olunub

30 Aprel 2017 11:43

Bəzən ən yaxın dostlarımız onlar olur - SEVİMLİ FOTOLAR

30 Aprel 2017 11:38

"Ərə getməyəcəm, övladım olmur"

30 Aprel 2017 11:37

Sudanda qarşıdurma zamanı 12 nəfər ölüb, 17-si yaralanıb

30 Aprel 2017 11:32

Türkiyə vətəndaşı Bakı Marafonunun qalibi oldu

30 Aprel 2017 11:29