Azərbaycanın yeni dollar strategiyası

Azərbaycanın yeni dollar strategiyası
18:06 15 Yanvar 2016
75 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mərkəzi Bankın ölkədəki dollar ajiotajını yatırmaq üçün Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) vəsaitləri hesabına hərraclar təşkil etməsinə ekspertlər müxtəlif cür yanaşırlar.

ANS PRESS-in məlumatına görə, bəzi ekspertlər məsələnin qaçılmaz olduğunu düşünsə də, bəziləri alternativ yollar axtarmağı məsləhət görüblər.

Dövlət Neft Fondundan (ARDNF) verilən məlumata görə, fond tərəfindən bazara həftə ərzində 400 milyon ABŞ dolları emissiya edilib. Bunun 200 milyon dolları ilk hərracda, 200 milyon dolları isə bu gün keçirilən ikinci hərracda emissiya edilib. Hərracda Mərkəzi Bank tərəfindən ayrılmış 100 milyon dollar, yəni ümumilikdə 300 milyon dollar ölkənin 35 kommersiya bankına satılıb. ARDNF-dən o da bildirilib ki, 2016-cı ildə hərraclar vasitəsilə kommersiya banklarına valyuta satışı davam etdiriləcək.


Fikrət Yusifov - keçmiş maliyyə naziri

Sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov ANS PRESS əməkdaşı ilə söhbətində bunu normal sayıb: “Dövlət Neft Fondunun büdcə qarşısında manatla öhdəlikləri var. Fond dolları satmalıdır ki, bu öhdəlikləri təmin etsin. Bu həm də bazarda dollar ajiotajının qarşısını alacaq. 2016-cı il üçün dövlət büdcəsi haqqındakı qanunla il ərzində ARDNF-dən dövlət büdcəsinə 6 milyard manat transfer nəzərdə tutulur. Fondun əsas gəlirləri neft satışından xarici valyutada daxil olur. O isə büdcə qarşısındakı öhdəliklərini manatla ödəməlidir. Buna görə daxil olan valyutanın bir qismini mütəmadi olaraq hərraca çıxararaq satmağa borcludur. Digər tərəfdən isə bu qaydada valyuta satışı bazarın xarici valyutaya olan tələbatının bir qisminin ödənməsinə xidmət edir ki, bunu da müsbət hal kimi dəyərləndirmək lazımdır».

Professorun fikrincə, dollar ajiotajını aradan qaldırmaq üçün həm də “qara bazar” iştirakçılarına qarşı sərt tədbirlər görülməlidir. Bu barədə sosial şəbəkədə bu gün dərc etdirdiyi məqaləsində professor öz fikrini bildirib. O, bu cür tədbirlər sırasında dollarla olan kreditlərin məcburi manata keçirilməsindən tutmuş plastik kartlarla ölkədən dollar çıxarılmasını dayandırmaqla bağlı təbdirləri sadalayıb.


Oqtay Haqverdiyev - Nazirlər Kabinetinin sabiq şöbə müdiri

Nazirlər Kabinetinin sabiq şöbə müdiri Oqtay Haqverdiyev isə ANS PRESS-ə müsahibəsində ARDNF vəsaitlərinin hərracı hesabına dollar ajiotajının qarşısını almağı məsləhətli saymır. Onun fikrincə, dollar ajiotajının qarşısının alınması üçün alternativ yollar var: “Əhalinin 90 faizinin valyuta bazarına heç bir dəxli yoxdur. Əhalinin yalnız 10 faizi vəsaitlərini dollara çevirir”.

Oqtay Haqverdiyevin fikrincə, ölkədə dollar ajiotajını yaradan əsas səbəblərdən biri gizli iqtisadiyyatdır: “Qeyri-rəsmi bizneslə məşğul olan gizli iqtisadiyyatın əlində iri məbləğdə vəsaitlər var və bazara onlar təsir göstərirlər. İlk öncə, gizli iqtisadiyyatı nəzarətə götürmək lazımdır”.

Bütün bunlar öz yerində, dollar ajiotajının aradan qaldırması üçün ölkədən xaricə gerçəkləşdirilən nağdsız əməldiyyatların da ciddi nəzarətə götürülməsi vacibdir. Mərkəzi Bankın pul bazası və strateji ehtiyatlarla bağlı statistikasına baxdıqda manata təzyiqlərin daha çox nağdsız əməliyyatlar vasitəsi ilə baş verdiyini anlamaq olur. Məsələ bundadır ki, hələ 2015-ci ilin mart-aprel aylarında, yəni devalvasiya baş verəndən bir-iki ay sonra ölkədə olan nağd pulun həcmi təxminən 6-7 milyard dollara ekvivalent səviyyəyə düşüb və ilin sonuna kimi bu arada dəyişib. Halbuki ilin əvvəlində həmin rəqəm 14 milyard dollara yaxın olub.

Azərbaycanda pul bazasının və strateji ehtiyatların dəyişməsi (milyon dollar ekvivalenti ilə)

Mənbə: AMB


Göründüyü kimi, əhalinin və şirkətlərin əlində olan 7 milyard dollara ekvivalent manat kütləsi dollara çevrilib və bazar sabitləşib, artıq bir neçə aydır ki, nağd vəsaitlər manata elə də ciddi təsir göstərmir. Manata əsas təzyiqlər indi nağdsız əməliyyatlar vasitəsi ilə baş verir ki, Mərkəzi Bank məhz bu nüansı nəzərə almalıdır və bir sıra xarici ölkələrin təcrübəsindən yararlanmalıdır. Bu əməliyyatların milli valyutaya təsirini azaltmaq üçün bəzi ölkələrdə şirkətlərin xaricə köçürmələrinə müəyyən limitlər və kvotalar tətbiq edirlər. Məsələn, ölkədən xaricə vəsait çıxarılmasına yalnız texnoloji avadanlığın və ölkədə analoqu olmayan ən vacib istehlak mallarının idxalı üçün icazə verilir. Bu, milli valyutaya təsirləri azaltmaqla yanaşı, yerli istehsalın stimullaşdırılmasına da imkan yaradır. AMB-nin də bu qəbildən tədbirlər üzərində düşünməsinin vaxtı çatıb.

Dollar kreditlərinin taleyi həll olunur

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Paris son 10 ildə turistlərin sayına görə rekord vurub

23 Avqust 2017 04:33

"Astana" və "Başakşəhər" ÇL-in qapısını bərk çırpdı - GECƏNİN NƏTİCƏLƏRİ

23 Avqust 2017 04:07

Məşhur aparıcı parıltılı bikinisi ilə diqqət çəkdi - FOTOLAR

23 Avqust 2017 04:03

Bayram Kürdəxanılını maşın vurub öldürdü

23 Avqust 2017 03:29

İrlandiyada sürücü avtomobili piyadaların üzərinə sürüb: xəsarət alanlar var

23 Avqust 2017 03:27

Putin Sarkisyanla danışıqlar aparacaq

23 Avqust 2017 03:14

Ruslara qarşı vuruşan partizanlar - Azərbaycanda kəndli üsyanları

23 Avqust 2017 03:03

ABŞ Rusiyada vizaların verilməsini dayandırır

23 Avqust 2017 02:44

Meyxana ustası Bayram Kürdəxanılını avtomobil vurub

23 Avqust 2017 02:42

Oksana Rəsulovadan “Yay qızı” layihəsi – FOTOLAR

23 Avqust 2017 02:33

“Nörmand dördlüyü”nün danışıqları oldu

23 Avqust 2017 02:09

“WhatsApp”da statuslar rəngli olacaq

23 Avqust 2017 02:03

Azərbaycan və Aİ arasında yeni Saziş üzrə növbəti danışıqlar sentyabrda keçiriləcək

23 Avqust 2017 01:45

Maduro Papadan ABŞ-ın hücumunun qarşısını almaq üçün kömək istəyib

23 Avqust 2017 01:42

Tillerson: "Rusiya "Taliban"ı silahlandırır"

23 Avqust 2017 01:34

Çempionlar Liqası: 5 oyunun nəticəsi bəlli oldu, gözlər sabah "Qarabağ" oyununda

23 Avqust 2017 01:33

Türkiyədə üzüm bağında 6 nəfəri ildırım vurub

23 Avqust 2017 01:18

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatır

23 Avqust 2017 01:03

Bu gün Füzulinin işğal olunduğu gündür

23 Avqust 2017 00:56

Çempionlar Liqası: Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanan 5 komandanın adı məlum olub

23 Avqust 2017 00:47

Rusiya və Türkiyə xeyli kontraktlar razılaşdırdılar

23 Avqust 2017 00:39

Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalından 24 il ötür

23 Avqust 2017 00:33

İŞİD-in 96 üzvü əfv edildi -

23 Avqust 2017 00:30

Poroşenko Donbasda yeni atəşkəs rejimi təklif etmək niyyətindədir

23 Avqust 2017 00:18

Uşaq 2-ci mərtəbədən yıxıldı: xəstəxanalı oldu

23 Avqust 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 23 avqust

23 Avqust 2017 00:08

"Türyançay" qoruğu yangından mühafizə edildi

23 Avqust 2017 00:04

Bakıda nəhəng söküntü qərarı: paytaxtın 9 rayonunda köhnə binalar söküləcək

23 Avqust 2017 00:03

Ermənilərin Cəbrayıl və Füzuli rayonlarını işğal etməsindən 24 il ötür

23 Avqust 2017 00:02

Çində dünyada ilk onlayn-məhkəmə fəaliyyətə başlayıb

23 Avqust 2017 00:02

DÇ-2017: Elvin Mürsəliyev bürünc medal qazandı

22 Avqust 2017 23:48

Dənizdə batan şəxs xilas edilib -

22 Avqust 2017 23:43

Azərbaycan və Aİ arasında yeni Saziş üzrə növbəti danışıqlar sentyabrda keçiriləcək

22 Avqust 2017 23:33

Azərbaycan yanğınsöndürənlərinin digər qüvvələri Gürcüstanda meşə yanğınlarının söndürülməsi prosesinə qoşulacaqlar

22 Avqust 2017 23:32

Amerikalı hərbçilərin cəsədləri tapıldı -

22 Avqust 2017 23:30

Poroşenkodan Donbasa dair yeni təklif

22 Avqust 2017 23:19

Qurban Qurbanov: "Bu oyunda daha çox güc sərf etməliyik, şansımız var"

22 Avqust 2017 23:18

Azərbaycan güləşçisi dünya çempionatında medal qazanıb

22 Avqust 2017 23:17

“Kopenhagen”də olduqca güclüdü" - Miçel

22 Avqust 2017 23:07

Qurban Qurbanov sabahkı oyunu şərh etdi

22 Avqust 2017 23:04

Nazirlər Kabineti çadranın geyilməsinə qadağa haqqında qanun layihəsini dəstəklədi

22 Avqust 2017 23:03

PKK həm quru həm də havadan vurulacaq -

22 Avqust 2017 23:03

Qurban Qurbanov inamlı danışdı

22 Avqust 2017 22:57

"İlklərə daha birini əlavə etmək istəyirik" - Tahir Gözəl

22 Avqust 2017 22:57

Şəki sakinini ilan sancdı

22 Avqust 2017 22:49

"BHP Billiton" ABŞ-dakı şist neft biznesini satışa çıxaracaq

22 Avqust 2017 22:48

"Qarabağ"ın vitse-prezidenti Tahir Gözəl komandaya dəstək olmaq üçün Kopenhagenə gedib

22 Avqust 2017 22:42

Tramp Əfqanıstanla bağlı strategiyasını açıqlayıb

22 Avqust 2017 22:42

Qurban Qurbanov: "Sabah bizi ağır oyun gözləyir"

22 Avqust 2017 22:37

Azərbaycanda yalnız bir ordu generalı var

22 Avqust 2017 22:33