Kimin barmağının işarəsinə oynayırıq?

Kimin barmağının işarəsinə oynayırıq?
19:28 15 Yanvar 2016
12 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Manat devalvasiya olunandan sonra hadisələr sürətlə dəyişməyə davam edir. İqtisadi çətinliklər, insanların kredit borclarını ödəmək problemləri, ərzaq qiymətlərinin artımı və sairə gündəlik problemlər ilin son üç ayında baş verən ən çox məsələləri (MTN, Rabitə və Nəqliyyat nazirlikləri, Beynəlxalq Bankda yaşananlar və b.) arxa planda qoyub. Bir sözlə devalvasiya gündəmi zəbt edib. İndi əhalinin son üç ayda diqqətlə izlədiyi məsələlər yadından çıxıb. Camaat özünü fikirləşir. Bu da təbiidir; hər kəs hər gün necə yaşamağın, yaxud necə dolanmağın fikrini çəkir. İndiki anda əhalinin dövlətdən gözləntiləri var. Bu gözləntini gözləməyib etiraz edərək ayağa duranlar da, səsini qaldıranlar da var. Bir neçə rayonda (Füzuli, Lənkəran, Siyəzən və s.) “tətiyi” çəkmək istəyənlər də mövcuddur. Sadə adama bu etirazlara kənardan baxanda elə gəlir ki, insanlar xaotik şəkildə etiraz edirlər. Yəni heç kim, heç nəyi təşkil etmir. Amma, bu heç də belə deyil. Əsas da odur ki, bu təşkil olunanları heç bir qrup, təşkilat, siyasi partiya öz üzərinə götürmür, zatən onların rayonlarda elə də sosial bazası qalmayıb. Üç nəfər bir yerə toplaşa bilmirdisə, necə oldu mütəşəkkil şəkildə 50-100 nəfər meydana çıxdı, hətta Siyəzəndə mala-mülkə ziyan vurdu.

Kimin barmağının işarəsi ilə oynayırıq, cənablar? İdarəolunan xaosun içində nə axtarırıq? Bu barədə bir qədər sonra. Neftin ucuzlaşması fonunda Azərbaycan manatı da ucuzlaşdı və üzən məzənnəyə keçdi. Bunu fevral ayından yazırdıq və Milli Bank köhnə kursu saxlamaq üçün milyonlar xərcləyirdi. Amma, ABŞ-ın və Avropanın Rusiyanı çökdürmək siyasətini bizim dövlət təşkil etməmişdi ki! Əgər neftin ucuzlaşmasını Rusiya öz üzərində bir ildən artıqdı hiss edirsə və büdcəni yarıbayarı azaldırsa, o zaman Rusiya vətəndaşları ayağa qalxıb niyə etirazlarını bildirmirlər? Azərbaycan da Rusiya kimi onun büdcəsi neft və qazdan asılıdır. Ruslar heç zaman ayağa durub dövlətinə təpik atmazlar. Amma, bizdə bəziləri atmağa hazırdır.

Niyə?

Bilirəm o qədər sual verə bilərsiniz ki, içində itib-batmaq olar. Eyni sualları Rusiya tərəfinə də vermək olar. Məgər bizdə olan problemlər onlarda yoxdur? Sadəcə olaraq onlarda dövlətçilik təfəkkürü “dəli” dediyimiz I Pyortdan başlayır, yəni 300 ildən çox, bizdə isə cəmi 25 illik dövlət anlayışı. Mən hələ dövlətçilik təfəkküründən danışmıram. Qonşumuz İranı illərdir Amerika və Avropa sıxır. İran az qalırdı acından ölsün. Heç bir dəfə gördüzmü, oxudunuzmu, eşitdinizmi iqtisadi narazılığa görə hansısa qruplar ayağa dursun. Görmədiniz, eşitmədiniz.

Bəli, neftin qiymətinin düşməsi, manatın ucuzlaşması ölkədə yeni iqtisadi şərait yaradıb. Elə bunu dövlət başçısı keçən bazar (10 yanvar, 2016) Nazirlər Kabinetinin keçirdiyi müşavirədə söylədi. Büdcənin formalaşması üçün yeni-yeni resursların cəlb olunması məsələlərini qeyd etdi, möhtəkirliyə və korrupsiyaya qarşı mübarizənin vacibliyini və davamlılığını vurğuladı. Onun müşavirədə dediyi sözlər özünü çox gözlətmədi.

Bir neçə vacib məsələni sadalayım ki, hər kəs anlayışla fikirlərimi qarşılasın.

Birincisi, əhalinin ən vacib strateji saydığı və qiymətlərə birbaşa təsir edəcəyi, yəni qiymətləri qaldıra biləcək sahələrdə qiymət artımı olmadı. Hamı gözəl bilir ki, benzin, işıq, su və çörəyin qiyməti qalxmırsa o biri iqtisadi sahələrə bunun az təsiri olur. Benzinin, işığın, suyun qiyməti qalxmadı. Bəlkə də bəziləri vəziyyəti daha da gərginləşdirmək üçün bunların da qiymətinin qalxmasını düşünürdü, amma yaxşı ki, belə olmadı. Bu çox vacib amildir. Qiymətlər üzən məzənnədə öz yerini tapır. Çörək məsələsində işbazlar və möhtəkirlər qazanc adı ilə (bəlkə də bilərəkdən???) qiymətləri qaldırmağa cəhd etdilər. Burda da cənab prezident buğda və un məhsullarına əlavə dəyər vergisini (bu 18% edir) ləğv etməklə onların arzusunu gözündə qoydu.

İkincisi, hələ bir neçə ay bundan öncə spirtli içkilərin və siqaretlərin pos-terminal vasitəsilə kartla satılmağı sosial şəbəkələrdə və KİV-də müzakirə olunurdu. Əslində, bu, özlüyündə xoş niyyətli və büdcənin doldurulması üçün yaxşı addımdır.Amma, bunu inzibati qaydada birdəfəlik həll etmək mümkün deyil. Yanvarın 1-də bu sahədə aparılan dəyişikliklər həyəcan və təşviş yaratdı. Çünki bu sahədə çalışan sahibkarlar və mağaza müdirləri buna hazır deyildilər. Əgər cənab prezindentin tağşırığı ilə belə bir satış müvəqqəti dayandırılmasaydı, heç şübhə etmirəm ki, bir müddət keçəndən sonra spirtli içkilər və siqaret sahəsində qaçaqmalçılıq və “quru qanun”la üz-üzə qalacaqdıq. Bir növ ABŞ-ın 30-cu illərdə yaşadığını yaşayacaqdıq.

Üçüncüsü, yuxarıda adını çəkdiyimiz müşavirədə cənab prezident manatın ucuzlaşması ilə bağlı pensiya və əməkhaqqlarının artırılmasını nəzərdə tutan göstərişlər verdi.

Belə addımları çox söyləmək, analizlər edib müəyyən bir nəticəni ortalığa qoymaq olar. Belə düşünürəm xalq bunların fərqindədir. Fərqində olmayanlar, yaxud bilərəkdən “bulanıq suda balıq tutmaq istəyən” lər mövcuddur. Manatın ucuzlaşmasından hələ heç bir ay keçməyib (21.12.2015) amma kimsə “guya narazı” kütləni itələyib ortalığa atır. Bir məsələni də qeyd edim: Dekabrın 21-dən sonra 2 gün ərzində valyutadəyişmə məntəqələrində əhali 2 milyarda yaxın pul dəyişdi. Əgər desəniz ki, bu pullar varlıların idi, inanmayacam. Çünki, varlı çoxdan öz pulunu dollar, avroya, qızıla, brilyanta dəyişib. Pulu dəyişən orta təbəqə idi. Deməli əhali işlə təmin olunub və hətta dar günə də pul yığa bilib. İndi nə oldu, cənablar? Əgər inqilab könlünüzə düşübsə, qabaqcadan deyim ki, inqilab olanı dağıdır. Insanın əlindən nəinki canını, hətta torpağını alır, başqa dövlətlərə möhtac edir.

Kimin barmağının işarəsinə oynayırıq? Ya müvəqqəti əzablara tab gətirib dövlətin yanında durmalıyıq, ya da ... Şəxsən mən dövlətin yanındayam, içindəyəm. Başqa alternativ yol yoxdur.

P. S. Sosial şəbəkədə Füzulidən bir nəfər daxili qoşunların nümayəndəsinə deyir ki, mənim üstümə niyə gəlirsən, o de 1.5 km.o yanda ermənilər dayanır, get onların üstünə sözlərini yazır. Düşündüm ki, bu adam gəliri ilə çıxarın heç anlamır. Əgər o orada olmasa, səni sakitləşdirməsə, səni qorumasa o zaman erməni sənin üstünə gələcək və Bakıya qədər qovacaq. Bunumu istəyirsiniz? Erməni gözləyir ki, Azərbaycanda xaos yaransın və yeni torpaqlar işğal etsin. Eyni zamanda dünyaya car çəksin ki, bunların dövlət, torpaq anlayışları yoxdur. Bunlar idarəedən yox, idarəolunanlardır. Bu qədər bəsit və mürəkkəb.

Yunus Oğuz

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Ayın və həftənin ilk gününə olan hava proqnozu

30 Aprel 2017 13:25

Mehman Qələndərlinin intiharı ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA

30 Aprel 2017 13:19

Nərgiz Paşayeva təltif olundu

30 Aprel 2017 13:18

ADNSU-da 30 aprel terror qurbanlarının xatirəsi anılıb

30 Aprel 2017 13:17

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir - 40 AZN cərimə

30 Aprel 2017 13:17

Prezidentə sui-qəsd edən Çingiz həbsxana yolunda

30 Aprel 2017 13:09

Belə çadırlar hələ görülməyib - FOTOLAR

30 Aprel 2017 13:08

Professor Nərgiz Paşayevaya “Azərbaycan Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medalı” təqdim edilib

30 Aprel 2017 13:08

Sabah hava necə olacaq?

30 Aprel 2017 12:58

Pakistanda mikroavtobusun dərəyə aşıb, 11 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:57

Bərdədə qəza: ölən var - Sürücü qaçdı

30 Aprel 2017 12:57

Rusiyalı gimnast Bakıda Dünya Kubokunda qızıl medal qazanıb

30 Aprel 2017 12:55

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir

30 Aprel 2017 12:53

Mosulda terakt: 14 polis öldürüldü

30 Aprel 2017 12:52

Dünyanın ən güclü orduları - Azərbaycan neçəncidir?

30 Aprel 2017 12:47

Kolumbiyada binanın çökməsi nəticəsində 20 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:47

Aprel döyüşlərində heç vaxt yayımlanmayan görüntü ortaya çıxdı

30 Aprel 2017 12:43

"Bakı Marafonu"nun bürünc mükafatçısı: Bu, ən yaxşı marafondur

30 Aprel 2017 12:36

"Facebook"-un gəlirləri durmadan artır

30 Aprel 2017 12:34

Ermənistan Azərbaycana raket atdı, öz PUA-sını vurdu

30 Aprel 2017 12:33

Gürcüstanlı marafon iştirakçısı: Bakıda festival əhval-ruhiyyəsi var

30 Aprel 2017 12:29

Azərbaycanda 2 nəfər maşının altında qalıb öldü

30 Aprel 2017 12:29

İsgəndərin dövrünə aid sərdabə tapıldı: İçində tanınmış insan gizlədilib

30 Aprel 2017 12:28

Piyada zolağı ilə bağlı MÜHÜM DƏYİŞİKLİK

30 Aprel 2017 12:27

Dünyanı dəhşətə salan 10 manyak

30 Aprel 2017 12:24

"Heç vaxt salona getməmişəm..." - Ruhəngiz

30 Aprel 2017 12:22

İkinci Dünya Müharibəsini əks etdirən - NADİR FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:13

28 dərəcə isti olacaq, bəzi yerlərdə yağış yağacaq

30 Aprel 2017 12:09

Azərbaycan dünyanın ən güclü ordularının reytinqində

30 Aprel 2017 12:09

Pakistanda avtobus dərəyə düşüb: 11 ölü

30 Aprel 2017 12:08

Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

30 Aprel 2017 12:07

"Pul qazanmaq üçün fəhləlik də edərəm" - Müğənnilərin əsl peşəsi

30 Aprel 2017 12:05

Buraya səfər etməyə qorxurlar, siz də getməyin

30 Aprel 2017 12:04

Saturnun atmosferindən yeni FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:03

“Bakı Marafonu-2017”nin qalibləri məlum olub

30 Aprel 2017 12:02

Bakı-2017 həyəcanı öncəsi Xəzərdən başlaynan səyahət Qusara yetişdi

30 Aprel 2017 12:01

Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunda final yarışlarına start verilib

30 Aprel 2017 12:01

Karlo Ançelottinin rekordu

30 Aprel 2017 11:59

Marafonun qalibi: Bakı Marafonu-2017 mükəmməl bir yarış oldu

30 Aprel 2017 11:55

Ruhəngiz Musəvi ilk dəfə imicini dəyişdi

30 Aprel 2017 11:54

Yollar bağlandı, işçilər tətil elan etdi

30 Aprel 2017 11:54

Sabahın HAVAsı

30 Aprel 2017 11:52

Gələn həftənin ilk iş gününün proqnozu

30 Aprel 2017 11:50

İkinci yerin sahibi: Bakı Marafonu-2017 çox gözəl təşkil olunub

30 Aprel 2017 11:43

Bəzən ən yaxın dostlarımız onlar olur - SEVİMLİ FOTOLAR

30 Aprel 2017 11:38

"Ərə getməyəcəm, övladım olmur"

30 Aprel 2017 11:37

Sudanda qarşıdurma zamanı 12 nəfər ölüb, 17-si yaralanıb

30 Aprel 2017 11:32

Türkiyə vətəndaşı Bakı Marafonunun qalibi oldu

30 Aprel 2017 11:29

Bu gənc oğlan "Facebook"-dan 100 milyon dollar oğurladı - FOTO

30 Aprel 2017 11:27

3 il tualetdə yaşayan kişi həbs olundu

30 Aprel 2017 11:23