Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yaydı

Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yaydı
19:47 15 Yanvar 2016
12 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycan separatçılarla bağlı bəyanat yaydı (10 Aprel 2017 10:42)
Ali Baş Komandan aprel qələbələrinin ildönümü ilə əlaqədar hərbçilərlə görüşdü (31 Mart 2017 11:52)
Prezident Ordumuzun aprel qələbəsinin ildönümü ilə əlaqədar hərbçilərlə görüşdü (31 Mart 2017 11:23)

Azərbaycanın insan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) Elmira Süleymanova 1990-cı il 20 Yanvar faciəsinin 26-cı ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb.

Trend-ə daxil olan bəyanatda deyilir ki, 26 il əvvəl törədilmiş 20 Yanvar faciəsi insanlığa qarşı qatı cinayətdir. Xalqımızın yaddaşına Qara Yanvar gecəsi kimi həkk olunmuş bu tarix həm şəhidlərin anım günü, həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə aparan xalqımızın birlik, fəxr və şərəf günüdür. Bu qanlı hadisələr bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan xalqı müstəqilliyinin bərpası naminə mübarizə aparmaq əzmindədir.

Bildirilir ki, 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində güclənən erməni separatizminə keçmiş sovet dövləti tərəfindən rəvac verilməsi, ölkəmizə qarşı qərəzli mövqe nəticəsində bu vilayətin idarə və təşkilatlarının tədricən respublikamızın tabeliyindən çıxarılması, azərbaycanlıların Ermənistandakı tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilməsi xalqımızın səbrini tükəndirmişdi. Məhz xalqın etirazına cavab olaraq, o vaxtkı SSRİ rəhbərliyi Azərbaycanı cəzalandırmaq üçün bu qırğını törətdi.

1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet ordusunun hərbi hissələri və zirehli texnikası heç bir xəbərdarlıq etmədən Bakı və Sumqayıt şəhərlərinə, habelə ölkəmizin bir çox digər şəhər və rayonlarına yeridilmiş, hərbi gəmilərdən çıxarılan desant qrupları da şəhər üzərinə hücuma keçmiş, ağır hərbi texnika dinc əhalinin qurduğu barrikadaları dağıtmış, nəticədə beynəlxalq hüquq normaları, keçmiş SSRİ-nin və Azərbaycan SSR-nin konstitusiyalarının müvafiq müddəaları kobudcasına pozulmuş, öz hüquqlarının, torpaqlarının və milli mənliyinin müdafiəsinə qalxmış çoxmillətli xalqımıza divan tutulmuşdur.

Keçmiş SSRİ rəhbərlərinin göstərişinə əsasən, Bakıya daxil olan silahlı qoşunlar milliyyətindən, yaşından və cinsindən asılı olmayaraq, 147 nəfər silahsız mülki şəxsi amansızcasına öldürmüş, paytaxtda, şəhərətrafı qəsəbələrdə və rayonlarda 744 dinc, günahsız insan yaralanmış, yüzlərlə adam itkin düşmüş, 841 nəfər qanunsuz həbs edilmişdi. Yanvarın 20-də fövqəladə vəziyyət elan edildikdən sonra isə daha 21 nəfər öldürülmüşdü. Yaralıları çıxaran təcili tibbi yardım maşınlarına və həkimlərə də atəş açılmış, tibb işçiləri də şəhid olmuş, yaralanmışlar.

Beləliklə ölçüyəgəlməz dağıntılar törədilmiş, yüzlərlə silahsız, sülhpərvər insan, o cümlədən yaşlılar, qadınlar və uşaqlar xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmişlər. Qoşunun şəhərə daxil olması barədə rəsmi məlumatın əhalidən gizlədilməsi məqsədilə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin təşkil etdiyi əməliyyat nəticəsində respublika televiziyasının enerji bloku partladılmışdı. Hücum zamanı qadağan edilmiş silah və sursatdan istifadə olunmuş, azğınlaşmış hərbçilər yaralıları yerindəcə güllələmiş, ağır hərbi texnikanın tırtılları altına salmışlar. Azərbaycanlılara qarşı nifrət hissi ilə köklənən hərbi canilər həlak olanların dəqiq sayını gizlətmək üçün hətta cəsədləri məhv edirdilər.

Bəyanatda vurğulanır ki, o dövrdə faciə ilə bağlı ən sərt bəyanatı Ulu Öndər Heydər Əliyev vermiş və 20 Yanvar faciəsində insanlığa qarşı törədilən qırğınlara siyasi qiymət verilməsini, günahkarların cəzalandırılmasını tələb etmişdir.

1993-cü ildə Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Milli Məclis 20 Yanvar tarixini Ümumxalq Hüzn günü elan etmiş və bu gün respublikamızda hər il qeyd olunur.

Xüsusi qeyd edilməlidir ki, öz konstitusion hüquqlarının bərqərar olunmasını tələb edən dinc əhali qoşun birləşmələri tərəfindən gülləbaran edilmiş, lakin bu hadisə xalqımızın iradəsini qıra bilməmiş və bu azadlıq mübarizəsi 1991-ci ildə Azərbaycanın bu il 25 illiyini qeyd edəcəyimiz öz müstəqilliyini yenidən əldə etməsi ilə nəticələnmişdir.

Sovet dövləti beynəlxalq hüquq normalarını pozaraq, həmin cinayətlə Ermənistana dəstək vermiş, nəticədə Azərbaycana qarşı uzunmüddətli erməni təcavüzü, etnik təmizləmə, soyqırımı baş vermiş, torpaqlarımızın 20 faizi zəbt edilmiş, Ermənistan ərazisindən, Dağlıq Qarabağ və ətraf yeddi rayondan əhali zorla qovulmuş, bir milyon soydaşımız qaçqına və məcburi köçkünə çevrilmişdir.

Azərbaycan tərəfi bu münaqişənin sülh yolu ilə həllinə daim səy göstərir. Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev məlum münaqişənin yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini tapmasının, zəbt edilmiş Azərbaycan torpaqlarından işğalçı qüvvələrin çıxarılmasının zəruriliyini dəfələrlə və qətiyyətlə bəyan etmişdir.

Həmin qanlı hadisələr zamanı hünər nümunəsi göstərərək həlak olmuş Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarına ölkə Prezidentinin müvafiq Fərmanına əsasən "20 Yanvar şəhidi" fəxri adı verilmiş, habelə "1990-cı il 20 Yanvar hadisələri zamanı əlil olmuş şəxslərə dövlət qayğısının artırılması haqqında" Sərəncama əsasən, müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir, bu şəxslərə müvafiq müavinət, həmçinin onların ailələrinə Prezident təqaüdü verilir.

Bu günlərdə də müvafiq Sərəncamla "20 yanvar faciəsinin 26-cı ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı" təsdiqlənmişdir. Həmin plana əsasən, respublikanın şəhər və rayonlarında, o cümlədən idarə və təşkilatlarda 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı konfrans, toplantı və mühazirələrin təşkili, mədəniyyət ocaqlarında faciəyə həsr olunmuş tamaşaların, bədii və sənədli filmlərin nümayişi, bu tədbirlərin KİV-də geniş işıqlandırılması, dünya ictimaiyyətinin diqqətini faciəyə yönəltmək məqsədilə Azərbaycanın xarici ölkələrdəki səfirlikləri, diplomatik nümayəndəlikləri, diaspor qurumları və icmaları vasitəsilə müvafiq tədbirlərin keçirilməsi, dünyanın aparıcı KİV-lərində bu faciə barədə materialların verilməsi, habelə bütün tədris müəssisələrində xüsusi dərslərin aparılması nəzərdə tutulmuşdur.

Azərbaycan həqiqətlərinin, o cümlədən 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məlumatların dünya ictimaiyyətinə çatdırılması qarşımızda duran mühüm vəzifələrdəndir. İştirak etdiyimiz çoxsaylı beynəlxalq konfranslardakı və digər tədbirlərdəki çıxışlarımızda xalqımızın məruz qaldığı soyqırımları, terror hadisələri, habelə 20 Yanvar faciəsi barədə ətraflı məlumat verilmiş, bununla bağlı bəyanatlarımız nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlara, o cümlədən BMT-nin Baş Katibinə, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına, BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına, Avropa Komissiyasına, Avropa Şurasına, ATƏT-ə, Beynəlxalq və Avropa Ombudsmanlar İnstitutlarına, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyasına, Beynəlxalq Sülh Bürosuna, müxtəlif ölkələrin ombudsmanlarına ünvanlanmışdır.

İnsanlıq əleyhinə törədilmiş bu dəhşətli əməl nəticəsində BMT-nin İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannaməsi, Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt və digər beynəlxalq hüquqi sənədlər kobud şəkildə pozulsa da, öz mahiyyətinə və miqyasına görə XX əsrdə törədilmiş ən dəhşətli cinayətlərdən olan 20 Yanvar faciəsinə indiyədək beynəlxalq hüquqi qiymət verilməyib, aksiyanın sifarişçiləri və icraçıları cəzalandırılmayıb.

Bəyanatda deyilir: "Beynəlxalq hüquqa əsasən 20 Yanvar faciəsi insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməlidir. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Statutunun 7-ci maddəsinə əsasən, insanların məhv edilməsi, məcburi yoxa çıxarılması, siyasi, irqi, etnik, mədəni və ya cinsi motivlərə görə təqib edilməsi, işgəncə, qəsdən güclü iztirablara səbəb olma və ya ağır bədən xəsarətləri, yaxud fiziki və ya psixi sağlamlığa mühüm ziyan vurmaqdan ibarət olan digər qeyri-insani hərəkətlər insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilir.

Beləliklə 20 yanvar hadisələrinin beynəlxalq hüquqa əsasən, beynəlxalq cinayətlərin ən ağır növlərindən olan insanlıq əleyhinə cinayət kimi tövsif edilməsi üçün kifayət qədər hüquqi sənədlər və normalar mövcuddur. Eyni zamanda bu vəhşilikləri törətmiş hərbi qulluqçuların və onların icrasına əmr verənlərin, ən əvvəl isə o vaxtkı sovet dövləti rəhbərliyinin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün yetərincə əsaslar vardır.

Göstərilənləri əsas tutaraq, dünya ictimaiyyətinin və beynəlxalq qurumların Azərbaycanın haqlı tələblərini dəstəkləyəcəklərinə, bu qanlı aksiyanın insanlıq əleyhinə cinayət kimi tezliklə beynəlxalq hüquqi qiymətini alacağına və cinayətkarların cəzasız qalmayacağına ümid edirik".

Bəyanat BMT-nin baş katibinə, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına, BMT-nin insan hüquqları üzrə ali komissarına, Avropa Komissiyasına, Avropa Şurasına, ATƏT-ə, Beynəlxalq və Avropa Ombudsmanlar İnstitutlarına, Asiya Ombudsmanlar Assosiasiyasına, Beynəlxalq Sülh Bürosuna, müxtəlif ölkələrin ombudsmanlarına, Azərbaycan Respublikasının xarici ölkələrdəki və xarici ölkələrin respublikamızdakı səfirliklərinə, Azərbaycanın diaspor təşkilatlarına ünvanlanıb.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Yeni “Huawei” planşetləri təqdim ediləcək

25 May 2017 16:35

Daha bir KİV rəhbərinə XƏBƏRDARLIQ edildi

25 May 2017 16:33

Yaralıya kömək adıyla

25 May 2017 16:33

AİF 15 mln. manatlıq istiqraz satıb

25 May 2017 16:32

Baş Prokurorluq “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoruna xəbərdarlıq edib

25 May 2017 16:32

Şimali İrlandiya yığmasının hücumçusu Azərbaycan millisi ilə oyun barədə danışıb

25 May 2017 16:32

Ukrayna Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini bir qədər də azaldıb

25 May 2017 16:32

"Azər Türk Bank"ın nümayəndələri Gəncədə təhsil alan tələbələrə və məzunlara təlim keçiblər (FOTO)

25 May 2017 16:29

“Made in Azerbaijan 2017” biznes ideya müsabiqəsinin qalibləri müəyyən edilib

25 May 2017 16:29

Müdafiə Nazirliyindən Ermənistanın iddialarına CAVAB

25 May 2017 16:28

Azərbaycanın əməkdar jurnalisti "Ermənistan Azərbaycan Sülh Platforması"na qoşulub

25 May 2017 16:27

Azərbaycan efirində aparıcı ilə iştirakçı dalaşdı: "Utanmırsan?" - VİDEO - FOTO

25 May 2017 16:27

Bakıda yenicə açılmış parkda atraksionlar xoşagəlməz vəziyyətdədir

25 May 2017 16:27

205 illik cəhənnəm: 10 il işgəncə verib edam edirdilər... - FOTOLAR - FOTOLAR

25 May 2017 16:23

Əli Abbasova niyə vəzifə verildi?

25 May 2017 16:22

İranda raket silahlarının istehsalı üçün üçüncü yeraltı zavod tikilib

25 May 2017 16:22

Reys təxirə salındı - Səbəb "Wi-Fi"

25 May 2017 16:22

16 mindən çox insan qalxanvari vəz xəstəsi olub

25 May 2017 16:21

“ADA” Universitetində "Məktəbdən universitetə gedən yol" adlı layihə çərçivəsində tədbir keçirilib

25 May 2017 16:17

Sərnişin avtobusun hərəkətini ləngitdi, sürücünü söydü, amma... - VİDEO

25 May 2017 16:17

“Sumqayıt”da daha bir müqavilə

25 May 2017 16:17

“Zirə” 3 legionerlə bağlı qərar verdi - 6 müqavilə

25 May 2017 16:17

Dəmir yolunun işarəvermə və rabitə sistemi modernləşdirilir (FOTO)

25 May 2017 16:15

Ata öz qızıyla evləndi - RƏZALƏT

25 May 2017 16:13

Azərbaycanın 1500 illik canlısı - VİDEO - FOTO

25 May 2017 16:12

Somalidə terror baş verdi

25 May 2017 16:10

"Zorlamaq məqsədim yox idi" - Müğənnini təhdid edən şəxsə HÖKM OXUNDU

25 May 2017 16:05

Qattuzo yenidən "Milan"da

25 May 2017 16:05

Azərbaycanda yararsız dərman vasitələri yandırılaraq məhv edilib

25 May 2017 16:02

"Unibank" ilin ən innovativ bankı seçilib

25 May 2017 16:01

Ata öz qızıyla evləndi

25 May 2017 15:59

Azadlığa çıxmağa hazırlaşan Deniz Sekini ÜZƏCƏK XƏBƏR

25 May 2017 15:57

64 il sonra açılan SENSASİYALI SİRR: 88 yaşında törətdiyi dəhşəti ETİRAF ETDİ - FOTO

25 May 2017 15:53

Bakı-Böyük-Kəsik istiqamətində qatarların idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə başlanılıb

25 May 2017 15:52

Daha bir yaşayış məntəqəsinə təbii qaz verilib

25 May 2017 15:50

Lak çəkdikdən 10 saat sonra nə baş verir?

25 May 2017 15:48

Pakistanda terror

25 May 2017 15:48

Bitkoinin qiyməti 2700 dollara çatıb

25 May 2017 15:47

Azərbaycanlı müğənni: "Qayınanam dedi, uşağı olmur, niyə saxlayırsan?"

25 May 2017 15:47

"Unibank" xüsusi kredit kampaniyası keçirir

25 May 2017 15:47

Unibankdan Respublika gününə xüsusi kredit kampaniyası

25 May 2017 15:47

Gəncədə bədbəxt hadisə: Ölən var

25 May 2017 15:47

Qəsdən sağlamlığa zərər vurmağa görə cəza sərtləşdirilir

25 May 2017 15:43

Moskvada qanlı hücumlar planlaşdıran İŞİD üzvləri tutuldu

25 May 2017 15:43

Mançesterdəki terror aktı ilə bağlı 8 nəfər saxlanılıb

25 May 2017 15:43

Bakıda Hindistan rəqs dramı "Böyük Hindistan toyu"nun nümayişi olacaq

25 May 2017 15:42

Merilin Monroya yazılan məktub tapıldı

25 May 2017 15:39

Rəcəb Tayyib Ərdoğan Fransanın yeni prezidenti ilə görüşüb

25 May 2017 15:37

14 yaşlı qıza göz dikən seksual manyaklara AĞIR CƏZA

25 May 2017 15:37

Azərbaycanda işsizliyə görə sığorta ödənişi kimlərə veriləcək?

25 May 2017 15:36