Son manatınızı dollara çevirməyin, özünüzə deyil, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ

Son manatınızı dollara çevirməyin, özünüzə deyil, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ
13:09 16 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycanda üzən məzənnəyə keçiddən sonra valyuta bazarında yaranmış ajiotaj süni xarakter daşıyır. Bu vəziyyətin yaranmasının obyektiv səbəbi bazarda tələbin təklifi qat-qat üstələməsidir. Amma tələbin artmasında subyektiv amillər də mühüm rol oynayır. Vəsaitlərini devalvasiyanın nəticələrindən qorumaq istəyən vətəndaşlar kütləvi şəkildə valyutadəyişmə məntəqələrinə axın edərək dollar almağa başlayıblar. Bu prosesi obyektiv adlandıranlar da var, amma paradoks ondan ibarətdir ki, əksər hallarda insanlar özlərinin son çörək pulunu belə dollara çevirib.

 

İqtisadçı Ekspert Nicat Hacızadə də belə düşünür: "Hazırda ölkədə manat-dollar tənzimlənməsində əhali arasında ajiotaj var. Amma əslində əhali bilməlidir ki, manat üzən məzənnə sistemindədir. Yəni artıq  Mərkəzi Bankın müdaxilə etmək hüququ yoxdur. İndi bazarda manat dəyərsizləşir və dollar dəyərə minir, bu vəziyyəti yaradan əhali özüdür. Yəni əhali gedib nə qədər dollar alacaqsa, bilməlidir ki, manat da bir o qədər zəifləyəcək. Eyni zamanda elə o qədər də məhsulların qiyməti qalxacaq”.

 

Ekspert hesab edir ki, vətəndaşlar çoxlu miqdarda dollar almaqla əslində özünün düşdüyü vəziyyəti daha da ağırlaşdırır: “Çoxlu dollar almaqla əslində özümüz-özümüzə quyu qazırıq. Məhsulların qiymətinin qaldırılmasında, dolların kursunun daha da möhkəmlənməsində bizim aldığımız dollarların xüsusi rolu var. İqtisadiyyatda belə termin mövcuddur ki, nəyə çox tələb varsa, o bir qədər də dəyərə minər. Dollara da bir məhsul kimi baxsaq, qiymətli kağız kimi baxsaq, onu nə qədər dəyərləndirsək, milli valyutamız o qədər zəiflədəcək”.

 

Dollarla əmanət yığımı yalnız uzunmüddətli perspektivdə effekt verir. Bu gün aldığı 500 manat maaşı aparıb gündəlik kursla dollara çevirənlər isə əslində maddi olaraq uduzurlar və bu prosesdən qazanan dollar alanlar deyil, banklar olur. Sadə bir misal çəkək. Məsələn, vətəndaş 500 manat maaş alır və onu dərhal indiki kursla dollara çevirir. Bu zaman həmin şəxsin əlində təxminən 300 dollar olur. Amma vətəndaş gündəlik istehlak mallarını, ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarını dollarla almır. Manatı qalmadığından o 3-5 gün sonra yenidən aldığı dolları manata çevirməyə məcbur qalır. Bu zaman o, 300 dolları bankları alış kursu ilə 470 manata satır və 30 manat zərərdə olur. İtirən ajiotaja uyub son qəpiyini dollara çevirən vətəndaş, qazanan isə yenə banklardır.

 

Nicat Hacızadə qeyd edir ki, indiki situasiyada qara bazardan dollar almış vətəndaşlar daha çox ziyana düşürlər: “Qanuni inhisarda olmayan, yəni dövlət tərəfdən tənzimlənməyən xüsusi azad sahibkarlar vasitəsi ilə ölkəyə gətirilən idxal məhsullarının qiyməti də əhalinin dəyişdiyi miqdar dərəcəsində dəyişəcək. Onsuz da əhali bu məhsulları dollarla almayacaq. Məcburi halda aldığınız dolları manata çevirəcəksiniz. Yəni ölkə daxilində qanunvericiliyə uyğun olaraq istənilən alqı-satqı manat şəklində olmalıdır. Siz nə qədər dollar yığsanız belə, onu sonra məcburən manata çevirəcəksiniz. Digər tərəfdən əhali bilməlidir ki, qara bazadan dollar almağa üstünlük verməməlidir. Çünki bunu edənlər bu gün üçün artıq müəyyən itkilərlə üzləşiblər.  Bu gün əgər dolların məzənnəsi 1.60-1.64 arasında dəyişirsə, insanlar isə gedib qara bazardan dolları 1.80 manat kursu ilə alırsa, bəri başdan bir dollarda 20 qəpik, 100 dollarda 20 manat ziyana düşür”.

 

Ekspert dolların kursunun stabilləşməsi üçün müəyyən addımlar atıldığını, bazarda ajiotajın aradan qalxdığını, qara bazardan yüksək kursla dollar alanların isə artıq ziyana düşdüyünü deyib: “Əhali anlamalıdır ki, bu qədər dollar alıb yığmağın elə bir ciddi mənası yoxdur. Artıq Azərbaycan Dövlət Neft Fondu tərəfindən dolların satışı başlayıb. Deməli, bizim dollar ehtiyatımız artır. Bu isə o deməkdir ki, uzun müddətli dövrdə bu məzənnə 1.60 arasında dəyişəcək. Əgər siz dolları 1.80-dən almısınızsa və təcili olaraq qısa müddətdə dolları manata dəyişmək məcburiyyətində qalacaqsınızsa, bu, böyük itiklərlə nəticələnəcək. Çünki əhali baş verənləri proqnozlaşdıra bilməz. Əgər üçüncü devalvasiya həyəcanının yaşanması həm Mərkəzi Bankın ehtiyatlarının azalması, həm də dünya bazarında neftinin qiymətinin aşağı düşməsi ilə birbaşa bağlıdır. Bunun nəticəsində ölkəyə valyuta ehtiyatı daha az daxil olur. Bu zaman mümkün idi ki, manat bir qədər də zəifləsin. Dövlət Neft Fondunun banklara dollar satması bu məsələni bir qədər ləngitdi. Ona görə də əhaliyə izah etmək lazımdır ki, qara bazara yaxınlaşmasın”.

 

Qeyd edək ki, Dövlət Neft Fondu bu həftə ərzində iki dəfə hərrac yolu ilə banklara ümumilikdə 500 milyon dollar satıb. Bazarda dollar kütləsinin artması təkliflə tələbi tarazlaşdırıb və valyutaların kursları nisbətən stabilləşməyə başlayıb. 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Gürcüstanda cinayət törədib Azərbaycana qaçan silahlı ƏLƏ KEÇDİ

26 Aprel 2017 16:05

"Petkim"ə bu il təxminən 100 mln. dollar sərmayə yatırılacaq

26 Aprel 2017 16:02

Türkiyə Mərkəzi Bankı faizləri artırıb

26 Aprel 2017 16:02

“Baku Business Factory”də sudan ucuz və asan yollarla yanacaq qazı istehsal edən cihazın təqdimatı olub

26 Aprel 2017 16:02

Qorxunc HADİSƏ: azyaşlının üstündən iki maşın keçdi, SAĞ QALDI - ANBAAN VİDEO

26 Aprel 2017 15:58

AFFA-nın Futbol Akademiyasında UEFA-nın Pro kateqoriyalı məşqçi kursunun 1-ci moduluna start verilib

26 Aprel 2017 15:57

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki ticarət nümayəndələrinə diplomatik pasport və rütbə veriləcək

26 Aprel 2017 15:57

​Daha az benzin işlədən avtomobillər bunlardır

26 Aprel 2017 15:54

Əli Həsənov: "Vaxtında və adekvat addımlar atılır"

26 Aprel 2017 15:53

Gürcüstanda cinayət törətmiş şəxs Azərbaycanda yaxalandı

26 Aprel 2017 15:49

Türkiyədə rus generalın MEYİTİ TAPILDI - FOTOLAR

26 Aprel 2017 15:48

Ekspert: "Metsamor" AES-in fəaliyyəti təkcə Azərbaycan yox, bütün region üçün təhlükədir"

26 Aprel 2017 15:47

Dünya çempionatının kubalı medalçısı Azərbaycan milli komandasına cəlb olunub

26 Aprel 2017 15:47

“Azərpoçt”un şöbəsindən dəmir seyf oğurlanıb

26 Aprel 2017 15:42

Eşidən onu görməyə qaçdı - Rus general yerin altından "çıxdı" - FOTO

26 Aprel 2017 15:42

Azərbaycanda ən çox bahalaşan xidmətlər açıqlanıb

26 Aprel 2017 15:42

Azərbaycanda uçan taksilər fəaliyyətə başlayır?

26 Aprel 2017 15:37

"Sahibkarlığa göstərilən dövlət qayğısı müxtəlif sahələrdə özünü büruzə verir"

26 Aprel 2017 15:37

"AŞ PA-nın qərarı Türkiyənin daha sərt cavab verməsinə səbəb ola bilər" - Ekspert

26 Aprel 2017 15:37

Qalmağa ev axtaran qadına kişilərdən əxlaqsız təklif...

26 Aprel 2017 15:36

“Android” smartfonlar bazarında mövqeyini möhkəmləndirməkdə davam edəcək

26 Aprel 2017 15:35

Deputat: “Avropa İttifaqı ilə başladılan yeni saziş Rusiya əleyhinə deyil”

26 Aprel 2017 15:33

Şou-biznes nümayəndələri deputat haqqında: “O, səsini satmağa hazırdır” - FOTOLAR

26 Aprel 2017 15:33

“Creditinfo-Azerbaijan”ın nizamnamə kapitalı 5 mln. manata yaxın olacaq

26 Aprel 2017 15:32

Putin: "Rusiya "üzən məzənnə"dən imtina etməyəcək"

26 Aprel 2017 15:32

Akademik Milli Dram Teatrı may ayına olan repertuarını açıqlayıb

26 Aprel 2017 15:32

Səlahət Ağayev “ağ-qara” formada: İlinə 270 min manat!

26 Aprel 2017 15:29

Bakıdan qayıdan Timati xəstəxanaya çatdırıldı

26 Aprel 2017 15:29

Qaramatın manifesti

26 Aprel 2017 15:27

Körpələrə Leysan, Qaroğlan, Tufanə kimi adlar verilib

26 Aprel 2017 15:27

"Türkiyə ilə bağlı qərar sübut etdi ki, AŞPA islamofob qüvvələrin təzyiq alətinə çevrilib"

26 Aprel 2017 15:27

Qızının cehiz pulunu verə bilməyən ana 9 İL HƏBS edildi

26 Aprel 2017 15:24

Mətanət Əliverdiyevanın qır-qızılı - FOTO

26 Aprel 2017 15:22

Hindistan səfiri BANM-də olub

26 Aprel 2017 15:22

Qaradağdakı məcburi köçkünlərin evləri sökülür? - RƏSMİ AÇIQLAMA

26 Aprel 2017 15:19

Damla, Şəbnəm Tovuzlu, Mətanət Əsədli...

26 Aprel 2017 15:19

MTN əməkdaşı: “Ədilovu Çovdarovun qəbuluna apardıq”

26 Aprel 2017 15:18

Sən demə, uzunmüddətli sevgi münasibətləri BUNUNLA BAĞLI İMİŞ

26 Aprel 2017 15:18

Rusiya qırıcısı qəzaya uğradı - Pilotlar axtarılır

26 Aprel 2017 15:17

Bakıda qızına cehiz alarkən dələduzluq edən qadın 9 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib

26 Aprel 2017 15:17

Azər Türk Bank ölkədə ilk Maliyyə və İnvestisiya Forumuna dəstək verir

26 Aprel 2017 15:17

Azərlə Zümrüdün romantik rəqsi - FOTO

26 Aprel 2017 15:12

Milli Gimnastika Arenasının direktoru Dünya Kubokunda tətbiq olunacaq yeniliklər haqqında - FOTO

26 Aprel 2017 15:12

BƏƏ-nin hərbçisi İran Hərbi Dəniz Qüvvələri ilə qarşıdurma nəticəsində ölüb

26 Aprel 2017 15:12

Premyer Liqanın daha bir yaxşısı bəlli oldu

26 Aprel 2017 15:12

Gənc qızla evlənən 60 yaşlı polkovinik: "Yaş məsələsi problem deyil

26 Aprel 2017 15:10

23 yaşlı qızın 3 ay ömrü qalıb - KÖMƏK EDƏK! - VİDEO

26 Aprel 2017 15:09

“Qərbi Abşeron” yatağında yeni quyu istismara verilib

26 Aprel 2017 15:07

Barak Obamanın “Wall Street”dəki çıxışına görə 400 min dollar qonorar istəməsi kəskin tənqid edilib

26 Aprel 2017 15:07

"Zlatanla işimizin bəhrəsini yaxın zamanda görəcəksiniz"

26 Aprel 2017 15:05