Son manatınızı dollara çevirməyin, özünüzə deyil, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ

Son manatınızı dollara çevirməyin, özünüzə deyil, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ
13:09 16 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

İpoteka krediti ilə ev almaq asanlaşır (20 İyun 2017 21:55)
İpoteka krediti ilə ev almaq asanlaşır - VİDEO (20 İyun 2017 21:22)
ADİF ləğv edilən banklara kredit öhdəliyi olan müştərilərə müraciət edib (09 İyun 2017 19:08)

Azərbaycanda üzən məzənnəyə keçiddən sonra valyuta bazarında yaranmış ajiotaj süni xarakter daşıyır. Bu vəziyyətin yaranmasının obyektiv səbəbi bazarda tələbin təklifi qat-qat üstələməsidir. Amma tələbin artmasında subyektiv amillər də mühüm rol oynayır. Vəsaitlərini devalvasiyanın nəticələrindən qorumaq istəyən vətəndaşlar kütləvi şəkildə valyutadəyişmə məntəqələrinə axın edərək dollar almağa başlayıblar. Bu prosesi obyektiv adlandıranlar da var, amma paradoks ondan ibarətdir ki, əksər hallarda insanlar özlərinin son çörək pulunu belə dollara çevirib.

 

İqtisadçı Ekspert Nicat Hacızadə də belə düşünür: "Hazırda ölkədə manat-dollar tənzimlənməsində əhali arasında ajiotaj var. Amma əslində əhali bilməlidir ki, manat üzən məzənnə sistemindədir. Yəni artıq  Mərkəzi Bankın müdaxilə etmək hüququ yoxdur. İndi bazarda manat dəyərsizləşir və dollar dəyərə minir, bu vəziyyəti yaradan əhali özüdür. Yəni əhali gedib nə qədər dollar alacaqsa, bilməlidir ki, manat da bir o qədər zəifləyəcək. Eyni zamanda elə o qədər də məhsulların qiyməti qalxacaq”.

 

Ekspert hesab edir ki, vətəndaşlar çoxlu miqdarda dollar almaqla əslində özünün düşdüyü vəziyyəti daha da ağırlaşdırır: “Çoxlu dollar almaqla əslində özümüz-özümüzə quyu qazırıq. Məhsulların qiymətinin qaldırılmasında, dolların kursunun daha da möhkəmlənməsində bizim aldığımız dollarların xüsusi rolu var. İqtisadiyyatda belə termin mövcuddur ki, nəyə çox tələb varsa, o bir qədər də dəyərə minər. Dollara da bir məhsul kimi baxsaq, qiymətli kağız kimi baxsaq, onu nə qədər dəyərləndirsək, milli valyutamız o qədər zəiflədəcək”.

 

Dollarla əmanət yığımı yalnız uzunmüddətli perspektivdə effekt verir. Bu gün aldığı 500 manat maaşı aparıb gündəlik kursla dollara çevirənlər isə əslində maddi olaraq uduzurlar və bu prosesdən qazanan dollar alanlar deyil, banklar olur. Sadə bir misal çəkək. Məsələn, vətəndaş 500 manat maaş alır və onu dərhal indiki kursla dollara çevirir. Bu zaman həmin şəxsin əlində təxminən 300 dollar olur. Amma vətəndaş gündəlik istehlak mallarını, ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarını dollarla almır. Manatı qalmadığından o 3-5 gün sonra yenidən aldığı dolları manata çevirməyə məcbur qalır. Bu zaman o, 300 dolları bankları alış kursu ilə 470 manata satır və 30 manat zərərdə olur. İtirən ajiotaja uyub son qəpiyini dollara çevirən vətəndaş, qazanan isə yenə banklardır.

 

Nicat Hacızadə qeyd edir ki, indiki situasiyada qara bazardan dollar almış vətəndaşlar daha çox ziyana düşürlər: “Qanuni inhisarda olmayan, yəni dövlət tərəfdən tənzimlənməyən xüsusi azad sahibkarlar vasitəsi ilə ölkəyə gətirilən idxal məhsullarının qiyməti də əhalinin dəyişdiyi miqdar dərəcəsində dəyişəcək. Onsuz da əhali bu məhsulları dollarla almayacaq. Məcburi halda aldığınız dolları manata çevirəcəksiniz. Yəni ölkə daxilində qanunvericiliyə uyğun olaraq istənilən alqı-satqı manat şəklində olmalıdır. Siz nə qədər dollar yığsanız belə, onu sonra məcburən manata çevirəcəksiniz. Digər tərəfdən əhali bilməlidir ki, qara bazadan dollar almağa üstünlük verməməlidir. Çünki bunu edənlər bu gün üçün artıq müəyyən itkilərlə üzləşiblər.  Bu gün əgər dolların məzənnəsi 1.60-1.64 arasında dəyişirsə, insanlar isə gedib qara bazardan dolları 1.80 manat kursu ilə alırsa, bəri başdan bir dollarda 20 qəpik, 100 dollarda 20 manat ziyana düşür”.

 

Ekspert dolların kursunun stabilləşməsi üçün müəyyən addımlar atıldığını, bazarda ajiotajın aradan qalxdığını, qara bazardan yüksək kursla dollar alanların isə artıq ziyana düşdüyünü deyib: “Əhali anlamalıdır ki, bu qədər dollar alıb yığmağın elə bir ciddi mənası yoxdur. Artıq Azərbaycan Dövlət Neft Fondu tərəfindən dolların satışı başlayıb. Deməli, bizim dollar ehtiyatımız artır. Bu isə o deməkdir ki, uzun müddətli dövrdə bu məzənnə 1.60 arasında dəyişəcək. Əgər siz dolları 1.80-dən almısınızsa və təcili olaraq qısa müddətdə dolları manata dəyişmək məcburiyyətində qalacaqsınızsa, bu, böyük itiklərlə nəticələnəcək. Çünki əhali baş verənləri proqnozlaşdıra bilməz. Əgər üçüncü devalvasiya həyəcanının yaşanması həm Mərkəzi Bankın ehtiyatlarının azalması, həm də dünya bazarında neftinin qiymətinin aşağı düşməsi ilə birbaşa bağlıdır. Bunun nəticəsində ölkəyə valyuta ehtiyatı daha az daxil olur. Bu zaman mümkün idi ki, manat bir qədər də zəifləsin. Dövlət Neft Fondunun banklara dollar satması bu məsələni bir qədər ləngitdi. Ona görə də əhaliyə izah etmək lazımdır ki, qara bazara yaxınlaşmasın”.

 

Qeyd edək ki, Dövlət Neft Fondu bu həftə ərzində iki dəfə hərrac yolu ilə banklara ümumilikdə 500 milyon dollar satıb. Bazarda dollar kütləsinin artması təkliflə tələbi tarazlaşdırıb və valyutaların kursları nisbətən stabilləşməyə başlayıb. 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda “Formula-1”in yuxuluları - FOTO

24 İyun 2017 23:37

İkiüzlü insan olmağınıza şübhə etmirəm...

24 İyun 2017 23:37

0 avroluq əskinaslar çap edildi

24 İyun 2017 23:37

WhatsApp-dan daha bir faydalı yenilik

24 İyun 2017 23:32

Sosial media fenomenləri nə qədər qazanır?

24 İyun 2017 23:27

Rusiya - 3-cü “bədbəxt”

24 İyun 2017 23:27

Ürək və sinir sisteminin möhkəmlənməsi üçün kokteyl

24 İyun 2017 23:22

"Qəbələ"dən növbəti transfer -

24 İyun 2017 23:18

Gözün sağlamlığını qorumaq üçün 6 amil

24 İyun 2017 23:17

Dünya ulduzları Bakı Bulvarında oxudular - FOTO

24 İyun 2017 23:12

Qəlbin nurani olması üçün nə edək?

24 İyun 2017 23:12

Minskdə tank paradın məşqləri zamanı dirəyə çırpılıb

24 İyun 2017 23:12

Gəncədə yaşayış binasında yanğın - Sakinlər təxliyyə edildi

24 İyun 2017 23:08

Tennisi buraxdı, model oldu - FOTO

24 İyun 2017 23:05

Gəncədə binada yanğın olub

24 İyun 2017 23:04

Maşında ölü tapılan sevgililərlə bağlı təfərrüat - Qadın evli imiş

24 İyun 2017 22:57

Tesla musiqi servisini yaradır

24 İyun 2017 22:57

İlham Əliyevdən təbrik məktubu -

24 İyun 2017 22:56

Kamran Şahsuvarlı gümüş qazandı

24 İyun 2017 22:53

Türkiyənin ən məşhur adamının sirli qətli və oğurlanan istintaq materialı -

24 İyun 2017 22:52

İNANILMAZ: 26 yaşı var, 50 yaşında görünür - FOTOLAR

24 İyun 2017 22:49

Yumruğu 90 san ərzində sıxmanın maraqlı faydaları

24 İyun 2017 22:47

Sağlam Gələcək Mərkəzi "Müasir ailənin aktual problemləri” mövzusunda seminar keçirib

24 İyun 2017 22:47

Böyük sirləri özləri ilə o dünyaya aparan məşhurlar

24 İyun 2017 22:42

Mayeni gözlərindən ixrac edir -

24 İyun 2017 22:35

Məşhur hind aktrisa Mayamiyə yollanıb - FOTO

24 İyun 2017 22:32

Pakistandanda öldürülənlərin sayı 85-ə çatdı

24 İyun 2017 22:29

Azyaşlı, allergiyalı uşaqları necə qidalandırmaq lazımdır?

24 İyun 2017 22:22

İcra başçısının oğluna vəzifə verildi

24 İyun 2017 22:22

Bakıda yeni doğmuş anaya səhv qan köçürdülər - FOTO

24 İyun 2017 22:17

Hansı qida uşaqlarda IQ artırır?

24 İyun 2017 22:17

Qadın vəkilə qarşı əxlaqsız hərəkət

24 İyun 2017 22:12

"Həzm edə bilməyənlər, getsinlər, su içsinlər" - Hüseyn Əzizoğlu

24 İyun 2017 22:12

Qiyamət günü dənizlər atəş necə saçacaq?

24 İyun 2017 22:12

Londonda yaşayış binası yanıb

24 İyun 2017 22:12

Tarkan Bakıya təşəkkür etdi - FOTO

24 İyun 2017 22:05

Rus gözəl Neymarla tanış olmaq istəyir - FOTO

24 İyun 2017 22:05

İlhamənin anası əməliyyat olundu - FOTO

24 İyun 2017 22:05

“Qarabağ” hazırlıq oyununda darmadağın oldu

24 İyun 2017 22:05

Basqınlar və qətllər törətməkdə təqsirləndirilən şəxs azadlığa çıxdı

24 İyun 2017 22:04

İsrail o ölkəyə hava zərbələri endirdi -

24 İyun 2017 22:04

“Bu, rusların həyata keçirdiyi 11 sentyabr hücumudur” – ŞOK MÜQAYİSƏ

24 İyun 2017 22:03

Pakistanda partlayışlarda həlak olanların sayı 85 nəfərə çatıb

24 İyun 2017 21:57

PayPal-a ani pul köçürmələri funksiyası gəlib

24 İyun 2017 21:57

Siyəzəndə maşın maneəyə çırpılıb, yaralı var

24 İyun 2017 21:52

Piyada yeriməyin daha bir faydası

24 İyun 2017 21:52

Cənnət Allahın sevgisində, cəhənnəm qəzəbindədir

24 İyun 2017 21:52

Konfederasiyalar kuboku: Rusiya mübarizəni dayandırdı

24 İyun 2017 21:50

Azərbaycan prezidenti pakistanlı həmkarına başsağlığı verib

24 İyun 2017 21:48

Prezident Məmnun Hüseynə başsağlığı verdi

24 İyun 2017 21:44