Son manatınızı dollara çevirməyin, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ

Son manatınızı dollara çevirməyin, banklara xeyir verirsiniz - EKSPERT RƏYİ
14:58 16 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (29.06.2017) (29 İyun 2017 09:27)
Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (27.06.2017) (27 İyun 2017 10:07)
Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (23.06.2017) (23 İyun 2017 09:52)

Azərbaycanda üzən məzənnəyə keçiddən sonra valyuta bazarında yaranmış ajiotaj süni xarakter daşıyır. Bu vəziyyətin yaranmasının obyektiv səbəbi bazarda tələbin təklifi qat-qat üstələməsidir. Amma tələbin artmasında subyektiv amillər də mühüm rol oynayır. Vəsaitlərini devalvasiyanın nəticələrindən qorumaq istəyən vətəndaşlar kütləvi şəkildə valyutadəyişmə məntəqələrinə axın edərək dollar almağa başlayıblar. Bu prosesi obyektiv adlandıranlar da var, amma paradoks ondan ibarətdir ki, əksər hallarda insanlar özlərinin son çörək pulunu belə dollara çevirib.

 

İqtisadçı Ekspert Nicat Hacızadə də belə düşünür: "Hazırda ölkədə manat-dollar tənzimlənməsində əhali arasında ajiotaj var. Amma əslində əhali bilməlidir ki, manat üzən məzənnə sistemindədir. Yəni artıq  Mərkəzi Bankın müdaxilə etmək hüququ yoxdur. İndi bazarda manat dəyərsizləşir və dollar dəyərə minir, bu vəziyyəti yaradan əhali özüdür. Yəni əhali gedib nə qədər dollar alacaqsa, bilməlidir ki, manat da bir o qədər zəifləyəcək. Eyni zamanda elə o qədər də məhsulların qiyməti qalxacaq”.

 

Ekspert hesab edir ki, vətəndaşlar çoxlu miqdarda dollar almaqla əslində özünün düşdüyü vəziyyəti daha da ağırlaşdırır: “Çoxlu dollar almaqla əslində özümüz-özümüzə quyu qazırıq. Məhsulların qiymətinin qaldırılmasında, dolların kursunun daha da möhkəmlənməsində bizim aldığımız dollarların xüsusi rolu var. İqtisadiyyatda belə termin mövcuddur ki, nəyə çox tələb varsa, o bir qədər də dəyərə minər. Dollara da bir məhsul kimi baxsaq, qiymətli kağız kimi baxsaq, onu nə qədər dəyərləndirsək, milli valyutamız o qədər zəiflədəcək”.

 

Dollarla əmanət yığımı yalnız uzunmüddətli perspektivdə effekt verir. Bu gün aldığı 500 manat maaşı aparıb gündəlik kursla dollara çevirənlər isə əslində maddi olaraq uduzurlar və bu prosesdən qazanan dollar alanlar deyil, banklar olur. Sadə bir misal çəkək. Məsələn, vətəndaş 500 manat maaş alır və onu dərhal indiki kursla dollara çevirir. Bu zaman həmin şəxsin əlində təxminən 300 dollar olur. Amma vətəndaş gündəlik istehlak mallarını, ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarını dollarla almır. Manatı qalmadığından o 3-5 gün sonra yenidən aldığı dolları manata çevirməyə məcbur qalır. Bu zaman o, 300 dolları bankları alış kursu ilə 470 manata satır və 30 manat zərərdə olur. İtirən ajiotaja uyub son qəpiyini dollara çevirən vətəndaş, qazanan isə yenə banklardır.

 

Nicat Hacızadə qeyd edir ki, indiki situasiyada qara bazardan dollar almış vətəndaşlar daha çox ziyana düşürlər: “Qanuni inhisarda olmayan, yəni dövlət tərəfdən tənzimlənməyən xüsusi azad sahibkarlar vasitəsi ilə ölkəyə gətirilən idxal məhsullarının qiyməti də əhalinin dəyişdiyi miqdar dərəcəsində dəyişəcək. Onsuz da əhali bu məhsulları dollarla almayacaq. Məcburi halda aldığınız dolları manata çevirəcəksiniz. Yəni ölkə daxilində qanunvericiliyə uyğun olaraq istənilən alqı-satqı manat şəklində olmalıdır. Siz nə qədər dollar yığsanız belə, onu sonra məcburən manata çevirəcəksiniz. Digər tərəfdən əhali bilməlidir ki, qara bazadan dollar almağa üstünlük verməməlidir. Çünki bunu edənlər bu gün üçün artıq müəyyən itkilərlə üzləşiblər.  Bu gün əgər dolların məzənnəsi 1.60-1.64 arasında dəyişirsə, insanlar isə gedib qara bazardan dolları 1.80 manat kursu ilə alırsa, bəri başdan bir dollarda 20 qəpik, 100 dollarda 20 manat ziyana düşür”.

 

Ekspert dolların kursunun stabilləşməsi üçün müəyyən addımlar atıldığını, bazarda ajiotajın aradan qalxdığını, qara bazardan yüksək kursla dollar alanların isə artıq ziyana düşdüyünü deyib: “Əhali anlamalıdır ki, bu qədər dollar alıb yığmağın elə bir ciddi mənası yoxdur. Artıq Azərbaycan Dövlət Neft Fondu tərəfindən dolların satışı başlayıb. Deməli, bizim dollar ehtiyatımız artır. Bu isə o deməkdir ki, uzun müddətli dövrdə bu məzənnə 1.60 arasında dəyişəcək. Əgər siz dolları 1.80-dən almısınızsa və təcili olaraq qısa müddətdə dolları manata dəyişmək məcburiyyətində qalacaqsınızsa, bu, böyük itiklərlə nəticələnəcək. Çünki əhali baş verənləri proqnozlaşdıra bilməz. Əgər üçüncü devalvasiya həyəcanının yaşanması həm Mərkəzi Bankın ehtiyatlarının azalması, həm də dünya bazarında neftinin qiymətinin aşağı düşməsi ilə birbaşa bağlıdır. Bunun nəticəsində ölkəyə valyuta ehtiyatı daha az daxil olur. Bu zaman mümkün idi ki, manat bir qədər də zəifləsin. Dövlət Neft Fondunun banklara dollar satması bu məsələni bir qədər ləngitdi. Ona görə də əhaliyə izah etmək lazımdır ki, qara bazara yaxınlaşmasın”.

 

Qeyd edək ki, Dövlət Neft Fondu bu həftə ərzində iki dəfə hərrac yolu ilə banklara ümumilikdə 500 milyon dollar satıb. Bazarda dollar kütləsinin artması təkliflə tələbi tarazlaşdırıb və valyutaların kursları nisbətən stabilləşməyə başlayıb.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

45 yaşlı azərbaycanlı model ən seksual FOTOLARINI paylaşdı

29 İyun 2017 11:48

Məhkəmənin sərt qərarı: 13 nəfər ölüm hökmü aldı, 8-i güllələndi - VİDEO - FOTO

29 İyun 2017 11:47

"Zirə" Avropada "siftə" edir - YENİLƏNİR

29 İyun 2017 11:47

Nazirdən GİLEY: "Professor-müəllim heyəti tərəfindən alınan patentlərin sayı digər ölkələrlə müqayisədə aşağıdır"

29 İyun 2017 11:47

Xəyanət edən qadınlara qarşı ərlərindən QƏRİBƏ ADDIM - FOTOLAR

29 İyun 2017 11:43

Magistrlara 10 iyula kimi vaxt verildi

29 İyun 2017 11:43

Siyavuş Novruzov: "Bəzən gənclər universitetlərə təhsil almağa deyil, diplom almağa gedirlər"

29 İyun 2017 11:42

"BBC Travel" Bakı və Abşeronun görməli yerləri barədə reportaj dərc edib

29 İyun 2017 11:42

"Qarabağ"ın oyunu canlı yayımlanacaq

29 İyun 2017 11:42

Rumıniyanın Azərbaycandakı səfirliyi bir sıra konsulluq xidmətlərini müvəqqəti dayandırıb

29 İyun 2017 11:42

FİA Sebastyan Fettelin yenidən cəzalandırılması məsələsinə 30 yaşının tamamlandığı gün baxacaq

29 İyun 2017 11:37

“Qaradağ Tikinti Materialları” ASC-nin rəhbərliyi yenidən formalaşdırılacaq

29 İyun 2017 11:37

Avropadan Çinə şok transfer: 160 milyon

29 İyun 2017 11:37

Supermarketin tualetindən qadın cəsədi tapıldı - 3 gün orada qalıb - FOTO

29 İyun 2017 11:37

“Sony Xperia” smartfonları sifətin “3D” tanınması texnologiyası ilə təchiz ediləcək

29 İyun 2017 11:35

Min dərdin dərmanı ispanaq...

29 İyun 2017 11:33

Neslihanın əri ilə romantik anları - FOTO

29 İyun 2017 11:32

BŞTİ I sinfə qəbulda lisey və gimnaziyaları seçən uşaqların imtahanlardan keçmədikləri halda sonrakı aqibətlərinin necə olacağına aydınlıq gətirib

29 İyun 2017 11:32

Dəhşətli qəzada ölən şəxs sabiq AFFA prezidentinin yaxın qohumu imiş - YENİ FAKTLAR

29 İyun 2017 11:29

Rusiya yaxın 10 ildə.. - Məruzə məxfilikdən ÇIXARILDI

29 İyun 2017 11:28

Hadisəni məyus edən ölüm - FOTO

29 İyun 2017 11:27

Məhəbbət Vəliyeva: "Məktəbəhazırlıq qruplarında ərazi prinsipinin tədbiq edilməsi yeni tədris ili üçün mümkün olmayacaq"

29 İyun 2017 11:27

İndoneziya vətəndaşlara xidmət göstərilməsi sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir

29 İyun 2017 11:27

Məşhur aktyor ata oldu - FOTO

29 İyun 2017 11:27

Putin Türkmənistan liderinə orden verdi

29 İyun 2017 11:23

Şəhidin son görüntüləri, son atəşi...

29 İyun 2017 11:23

Nazir: "Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin potensialı artırılacaq"

29 İyun 2017 11:22

Ronaldu iki uşaq atası olduğunu təsdiqlədi - FOTO

29 İyun 2017 11:22

Məşhur qrupun solisti vəfat etdi - FOTO\VİDEO

29 İyun 2017 11:18

Azərbaycanda bir mənzilin bir neçə nəfərə satılmasına nəzarət gücləndirilir

29 İyun 2017 11:17

Təhsil İdarəsinin müdiri: "Bəzi məktəblərdə vəziyyət gərgindir"

29 İyun 2017 11:17

ABŞ senatorları Kasperski antivirusundan hərbi məqsədlər üçün istifadənin qadağan olunmasını tələb edib

29 İyun 2017 11:17

Aygünün makiyajsız halı - FOTO

29 İyun 2017 11:17

İki il ard-arda eyni bikinini geyinən aktirsa "hədəf" oldu - FOTO

29 İyun 2017 11:12

Vatikanın xəzinadarı uşaqbazlıqda suçlanır - BÖYÜK QALMAQAL - VİDEO - FOTO

29 İyun 2017 11:12

Bəy toy günü gəlin əvəzinə başqasını öpdü - VİDEO

29 İyun 2017 11:12

Bakıda avtosalonların ŞOK fırıldağı

29 İyun 2017 11:12

Ağdaşda ağır qəza: ölən var

29 İyun 2017 11:09

Quru əməliyyatı an məsələsidir - HƏDƏFLƏR MÜƏYYƏN EDİLDİ - VİDEO

29 İyun 2017 11:08

Qatarda bomba həyəcanı

29 İyun 2017 11:06

Sabah Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının sonuncu iclası keçiriləcək

29 İyun 2017 11:02

"Magistraturaya qəbul olunanların sayı artıb" - Nazir

29 İyun 2017 10:59

Bakıda Musiqi Bayramı keçiriləcək

29 İyun 2017 10:58

"Vücudunuz gəncləri yoldan çıxarır" deyib hovuzdan qovdular - FOTO

29 İyun 2017 10:57

Məşhur aktrisa oğlu yaşında gəncə vurulub - FOTO

29 İyun 2017 10:52

Bakıda “Universitet və elmi-tədqiqat institutlarında əqli mülkiyyət siyasəti” mövzusunda beynəlxalq seminar başlayıb

29 İyun 2017 10:52

“Qəbələ”nin sabiq baş məşqçisi: “Premyer Liqadakı ulduz futbolçular mərc oyunlarına alüdə olublar”

29 İyun 2017 10:52

Magistraturaya daxil olan oğlanların sayı artıb - SƏBƏBİN nazir açıqladı

29 İyun 2017 10:52

Seksual zorakılıqda ittiham edilən Kardinal: "Səbirsizliklə gözləyirəm"

29 İyun 2017 10:49

Bakıya gələn təyyarədə ERMƏNİ YEMƏKLƏRİ - AZAL-dan REAKSİYA

29 İyun 2017 10:48