Con Kerrinin Dağlıq Qarabağla bağlı "Vəsiyyətnaməsi"

Con Kerrinin Dağlıq Qarabağla bağlı "Vəsiyyətnaməsi"
15:37 6 Oktyabr 2016
36 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir neçə gün əvvəl dünyanın ən güclü dövləti, Yer kürəsində baş verən bütün məsələlərdə bu və ya digər şəkildə tərəf olan, baş verən bütün proseslərə qarışan ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri Aspen İnstitutu və "Atlantic'' nəşrinin təşkil etdiyi ''2016-cı il Vaşinqton İdeyalar Forumu''nda çıxış edərək beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən proseslər haqda fikirlər səsləndirib. İran, Suriya, Əfqanıstan, Ukrayna, Cənubi Çin dənizi və digər ''qaynar nöqtələr''ə dair ABŞ-ın münasibətini auditoriyaya çatdıran Kerri "dondurulmuş münaqişə''lərə də toxunub və Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli perspektivləri ilə bağlı mövqe bildirib.

Milli.Az newtimes.az-a istinadən bildirir ki, beynəlxalq aləmdəki ziddiyyətlərin və problemlərin həlli yollarına özünün yanaşmasından və üslubundan bəhs edən Con Kerri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqda bunları deyib: ''Müasir dünyada Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi kimi bəzi dondurulmuş münaqişələr var ki, onların həll yolu görünmür, çünki liderlər buna hazır deyillər''.

Kerrinin məsələyə bu cür yanaşması çox təəccüblüdür və eyni zamanda bir sıra suallar doğurur. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafındakı vəziyyət, əslində, olduqca sadədir. Azərbaycan torpaqları artıq 25 ildir ki, Ermənistan tərəfindən işğal olunub. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü pozulub. Bir milyondan artıq azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. Böyük dövlətlər münaqişənin beynəlxalq hüquqa uyğun həllini dəstəklədiklərini bəyan edirlər. Beynəlxalq hüquq isə birmənalı şəkildə Azərbaycanın tərəfindədir. Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsinə dair BMT TŞ-nın 4 qətnaməsi, ATƏT, Avropa Şurası, Avropa Parlamenti, NATO, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi və digər beynəlxalq təşkilatların qərar və qətnamələri vardır. O qətnamələrin əksəriyyətinə ABŞ özü də səs verib. Lakin bu qətnamələr hələ də icra olunmamış qalmaqdadır.

Münaqişənin həlli üzrə vasitəçilik məsuliyyətini öz üzərinə götürmüş Minsk Qrupunun həmsədrləri hansı məntiqli təklif irəli sürüblər ki, Azərbaycan onunla razılaşmayıb? Rəsmi Bakı hətta ən ağır məqamlarda belə öz konstruktivliyini nümayiş etdirib və sülh naminə danışıqları davam etdirməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Bir anlığına fərz edək ki, Dağlıq Qarabağ mübahisəli ərazidir (əslində isə tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır). Bəs işğal olunan 7 rayon? Həmin ərazilərə Ermənistanın heç bir iddiası ki yoxdur! 25 ildir ki, Azərbaycan erməni qoşunlarının işğal olunmuş ətraf rayonlardan çıxarılmasına, məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına geri qayıtmasına nail olmağa çalışır. Heç olmasa bu rayonların azad olunması üçün Azərbaycan 25 ildə nəyə hazır olmalı idi?  Bu 7 rayonun qeyd-şərtsiz Azərbaycana geri qaytarılması üçün vasitəçilər nə ediblər? Bəzən hətta Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətlə bağlı sadə bir bəyanatı səsləndirməkdə belə çətinlik çəkirlər. Həmsədrlərin düşünüb tapdığı ən asan yol isə "özünüz razılığa gəlin, biz sizi dəstəkləyək'' olub.

Burada bir məqam da diqqəti cəlb edir. Kerrinin ''liderlər hazır deyil'' ifadəsi Ermənistanın tez-tez istifadə etdiyi "Azərbaycan kompromislərə hazır deyil, güzəştə getmək istəmir'' leksikonuna çox bənzəyir. Ermənistanın nəzər-nöqtəsinə görə hazırlıq dərəcəsi Azərbaycanın Dağlıq Qarabağı bütünlüklə ona verməsi ilə ölçülür. Bəlkə Kerri də məhz elə bunu nəzərdə tutur? Kerrinin vurğuladığı ''münaqişənin həll yollarının görünməməsi" fikri və DQ münaqişəsini "dondurulmuş münaqişə" adlandırması da elə ermənilərin maraqlarına uyğundur. Əslində, bu cür yanaşmalardan cürətlənən Ermənistan münaqişənin həllini mümkün olduğu qədər uzatmağa çalışır.

Maraqlıdır, görəsən Kerrinin belə bir fikir bildirməsində məqsəd nədir? Bu əvvəlcədən düşünülmüş bir mesaj, yoxsa təsadüfən edilmiş ''səhvdir''? Kerri belə bir siyasi səhv buraxacaq qədər təcrübəsizdirmi?

Məlumdur ki, Obama administrasiyası artıq yavaş-yavaş hakimiyyəti təhvil verməyə hazırlaşır və müxtəlif tədbirlər, çıxışlar və bəyanatlar vasitəsilə bir növ öz fəaliyyəti haqda ictimaiyyətə hesabat təqdim edir və müxtəlif məsələlər üzrə rəy formalaşdırmağa çalışır. Görəsən indi Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı səsləndirilən bu fikir ABŞ-ın münaqişəni həll etmək iqtidarında olmamasının etirafıdırmı? Dövlət katibi münaqişənin həllinə ciddi cəhdlə çalışdıqlarını, lakin hər hansı bir nəticənin əldə olunmadığını demək istəyir? (Əfsus ki, 20 ildən artıq bir müddətdə mövcud beynəlxalq hüquqa əsaslanan heç bir konkret təklif və ya mövqe ortaya qoyulmayıb) Bu, bütün məsuliyyəti tərəflərdən birinin üzərinə atmaqla öz işini bitmiş hesab etmək deyilmi?

Öz çıxışında Con Kerri xarici siyasətdəki hər bir məsələyə ABŞ-ın maraqları və dəyərləri prizmasından yanaşmanın vacibliyini önə sürür. Sual olunur: bütün çətinliklərə baxmayaraq, böyük inkişaf yolu keçmiş, enerji, təhlükəsizlik, terrorizmə qarşı mübarizə, NATO və digər sahələrdə Qərbin etibarlı tərəfdaşına çevrilmiş, digər ölkələrə Roma Papası tərəfindən tolerantlıq nümunəsi kimi göstərilən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ABŞ-ın hansı maraqlarına xidmət etmir? Öz doğma torpaqlarından didərgin düşmüş bir milyondan artıq qaçqın və məcburi köçkünün elementar hüquqlarının bərpası özünü ''demokratiya carçısı'' elan edən ABŞ-ın hansı dəyərlərinə uyğun gəlmir?

Yəqin ki, xarici siyasətdə maraqlar və dəyərlər çərçivəsini irəli sürən Kerri ''şəxsi mənafe''lərin ABŞ xarici siyasətinə təsiri faktorundan bilərəkdən danışmır. Halbuki, ABŞ-da lobbiçiliyin rolu və miqyası hər kəsə məlumdur. Onu da yaddan çıxarmayaq ki, Kerri uzun müddətdir erməni lobbisi ilə yaxın əlaqələrə malik olan bir siyasətçidir. Bu fakt onun bütün fəaliyyəti boyu özünü açıq şəkildə büruzə verib. Təkcə onu xatırlamaq kifayətdir ki, Kerri hələ 1990-cı ildə Dağlıq Qarabağın Ermənistana verilməsi tələbilə SSRİ-nin rəhbəri Qorbaçova məktub yazmış amerikalı senatorlardan biridir.

Görünür, Kerrinin həmin mövqeyi dəyişməz olaraq qalır. İndi belə bir fikir səsləndirməklə dövlət katibi vəzifəsində öz ''şəxsi mənafeləri''nə bağlı son missiyasını yerinə yetirir. Onun bu bəyanatı Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin reallıqları barədə yanlış mövqe formalaşdırmaq cəhdindən başqa bir şey deyil. Onsuz da Kerrinin dövlət katibi olduğu illərdə Dövlət Departamentinin, ondan təlimat alan müxtəlif QHT-lərin və Departamentin keçmiş əməkdaşlarının Azərbaycan haqda dünyada yanlış rəy formalaşdırmaq səyləri heç vaxt səngiməmişdir. Bu dəfə isə Azərbaycanın öz torpaqlarını güzəştə getməsini münaqişənin həlli üçün zərurət kimi qələmə verən Kerri növbəti ədalətsizliyə yol verir.

Bütün bunlar isə sadəcə təəssüf doğurur. Bu cür mövqe ilə dünyada sabitliyə, inkişafa nail olmaq mümkün deyil. Məhz belə qeyri-obyektiv, ədalətsiz yanaşmaların nəticəsidir ki, hazırda dünyada qaynar nöqtələrin sayı durmadan artır, bir sıra regionlarda əsl xaos hökm sürür. Qərb öz səhvləri nəticəsində dağıldılmış İraq, Suriya, Əfqanıstan kimi ölkələrdən qaçanlara qarşı qeyri-insani rəftarı ilə seçildiyi halda Azərbaycan bir milyondan artıq qaçqın və məcburi köçkünlərin problemlərini təkbaşına həll edir.

Öz xarici siyasətini sülh, inkişaf, əməkdaşlıq kimi prinsiplərə, multikultural dəyərlərə əsaslandıran Azərbaycan Avroviziya mahnı müsabiqəsi, Birinci Avropa Oyunları, Beynəlxalq Humanitar Forum, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının 7-ci Qlobal Forumu, İslam Həmrəyliyi Oyunları kimi tədbirlərə ev sahibliyi edir. Dünya katoliklərinin lideri olan Roma Papası 2 dəfə Azərbaycana səfər edir. Bütün bunlar kiçik bir müsəlman dövlətinin öz liderlərinin düşünülmüş siyasəti nəticəsində əldə etdiyi uğurların az bir hissəsidir. Belə ölkəyə qarşı bu münasibət nə dərəcədə ədalətlidir?

Bir məsələni də xüsusi qeyd etməyi vacib hesab edirik. Təəssüf ki, Azərbaycanın Xarici İşlər Nazirliyinin Kerrinin bu bəyanatına cavabı həm mahiyyət, həm və səviyyə nöqteyi-nəzərindən adekvat olmadı. ABŞ-ın dövlət katibinin Azərbaycan üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən bir məsələdəki mövqeyinə XİN-in mətbuat katibinin dili ilə cavab vermək nə dərəcədə uyğundur? Axı həqiqəti demək bu qədər çətindir?

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

50 yaşlı cazibədar aktrisanın alt paltarsız FOTOSESSİYASI

21 İyul 2017 00:53

"İnter"in biabırçı məğlubiyyəti - VİDEO

21 İyul 2017 00:47

"Zirə" Avroliqa ilə belə vidalaşdı - VİDEO

21 İyul 2017 00:47

“Qəbələ” növbəti turda

21 İyul 2017 00:34

Avroliqada 55 metrdən FANTASTİK QOL - VİDEO

21 İyul 2017 00:28

"Qəbələ" Polşada mərhələ adladı

21 İyul 2017 00:28

İran Küveytə nota verdi

21 İyul 2017 00:19

Astroloji proqnoz - 21 iyul

21 İyul 2017 00:13

"Zirə"nin baş məşqçisi: "Məncə, Azərbaycanı yaxşı təmsil etdik"

21 İyul 2017 00:12

İki yaşlı uşaq yemişdən zəhərləndi

21 İyul 2017 00:09

Hamilə model çılpaq sessiyaya çəkildi - FOTO

21 İyul 2017 00:05

Ayxan Abbasov: "Bizim hakimlərə şükr etməliyik"

21 İyul 2017 00:05

Tovuzda 2 yaşlı oğlan zəhərlənib

21 İyul 2017 00:05

Günün qoroskopu: vədlərinizi gerçəkləşdirin

21 İyul 2017 00:05

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - 50 dolları ötüb

21 İyul 2017 00:05

Məşhur müğənni intihar edib -

20 İyul 2017 23:55

Bronxoektatik formalı pnevmoniya

20 İyul 2017 23:52

Məşhur müğənni özünü asdı - FOTO

20 İyul 2017 23:48

Rəşad Sadıqov: "Zirə" son vuruşlarda dəqiq olsaydı, bəlkə də mərhələ adlayardı"

20 İyul 2017 23:47

Ayxan Abbasov: "Özümə söz vermişəm ki..."

20 İyul 2017 23:47

Əməlimiz harada ləngiyir ki, kamala aparmır?

20 İyul 2017 23:47

Oğlu "Porsche" ilə piyadanı tapdalayan rəis barədə araşdırma başladı - MAŞINI HANSI PULLA ALIB?

20 İyul 2017 23:42

Plevritin əmələ gəlmə səbəbləri

20 İyul 2017 23:42

Bakıda mübahisə güllələnmə ilə bitdi - VİDEO - FOTO

20 İyul 2017 23:37

"Astra"nın baş məşqçisi: "Zirə"nin futbolçuları simulyasiya edirdil"

20 İyul 2017 23:37

"10 ildə yığdığım bir gündə yandı" - Bərdə bazarında güclü yanğın - VİDEO - FOTO

20 İyul 2017 23:37

Bakının "İnter" klubu Avropa Liqası ilə vidalaşıb

20 İyul 2017 23:32

19 yaşlı Kayli erotik fotosessiyada - FOTO

20 İyul 2017 23:32

ABŞ Dağlıq Qarabağdakı seçkilərin nəticələrini tanımayacaq -

20 İyul 2017 23:30

Gəncədə DƏHŞƏTLİ QƏZA: Ana öldü, 4 aylıq körpəsi...

20 İyul 2017 23:28

Axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Kiyevdə güllələndi

20 İyul 2017 23:27

“Hesabı bərabərləşdirəndən sonra belə hərəkətlər edirdilər” – Yordanesku

20 İyul 2017 23:27

"İnter" Avropa Liqasında mübarizəni dayandırdı

20 İyul 2017 23:24

Canavarı boğub öldürən 61 yaşlı Rəcəb kişi danışdı - VİDEO

20 İyul 2017 23:22

Duzdan çox istifadə etmək hansı xəstəliklərə səbəb olur?

20 İyul 2017 23:22

Körpəyə yeni yeməkdən istifadə qaydası və üsulu

20 İyul 2017 23:22

Bu qəzet 4 ildən bir çıxır

20 İyul 2017 23:22

Elm öyrənməyin savabı niyə bu qədər çoxdur?

20 İyul 2017 23:17

Uşağın iştahası pis olarsa...

20 İyul 2017 23:12

“Mercedes” ananı öldürdü, körpəsini yaraladı

20 İyul 2017 23:09

Tovuz rayon sakini balıq tutan zaman qayadan yıxılaraq ağır xəsarət alıb

20 İyul 2017 23:07

"Linkin Park"ın lideri intihar etdi - FOTO

20 İyul 2017 23:05

İnstagram-da yeni dəb: "Baxın, kökəldim" - FOTO

20 İyul 2017 23:05

"Zirə" Avropa Liqası ilə vidalaşdı -

20 İyul 2017 23:05

"Zirə" komandası Avropa Liqasında mübarizəni dayandırıb

20 İyul 2017 23:02

ABŞ Qarabağdakı "seçkiləri" tanımır

20 İyul 2017 22:59

ABŞ Dağlıq Qarabağdakı seçkilərin nəticələrini tanımayacaq

20 İyul 2017 22:58

Moskvada mənzildə 80-ə yaxın partlayıcı qurğu tapılıb

20 İyul 2017 22:52

Bronxial astmanın müxtəlif növləri

20 İyul 2017 22:52

Gəncədə ana və balanı maşın vurub, ana ölüb

20 İyul 2017 22:52