Qüds - hər şeyin başladığı və və bitəcəyi şəhər

Qüds - hər şeyin başladığı və və bitəcəyi şəhər
11:47 7 Oktyabr 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Qüds. 7 oktyabr. REPORT.AZ/ "Report" agentliyi Qüds şəhəri barədə hazırlanmış reportajı sizə təqdim edir:
Hər şeyin başladığı və və bitəcəyi şəhər
Dünyada üç əsas dinin hamısı - islam, xristianlıq və yəhudi dinləri üçün bu qədər vacib olan başqa yer tapmaq olmaz. Bu yer məhz Qüds şəhəridir. 4 min il bundan qabaq salınan şəhər tarixən müxtəlif hökmdarların nəzarəti altına keçsə də, mənəvi əhəmiyyətini itirməyib.
Xristianların inancına görə, Allah-təala Yer kürəsini yaradarkən ora daş atıb, dünya həmin daşdan formalaşıb və bu daş Qüdsün olduğu yerə düşüb. Hazırda bu daş Qübbətüs-Səhra məscidindədir. Şəhərin ortasında uzanan dərə Qüdsün köhnə hissəsini yenisindən ayırır və o, bütün dünyada Gehenna (cəhənnəmin xristian və yəhudi dinlərindəki analoqu - red.) adı ilə tanınır. Rəvayətə görə, Qiyamət günündə bu dərə aralanacaq və cəhənnəm alovu günahkar bəndələri öz ağuşuna çəkəcək. Əməlisalehlərin ruhları isə tük kimi nazik Sirat körpüsündən keçib cənnətə gedəcək.
Hamının qarışdırdığı Əl-Əqsa məscidi
Çox az adam bilir ki, İslamın yarandığı ilk vaxtlar müsəlmanlar dualarını edərkən, namazlarını qılarkən məhz Əl-Əqsa məscidini istiqamət seçərdilər. Bu gün qeyri-müsəlmanların girişinə qadağa qoyulan Məbəd dağında iki məscid var. Onlardan biri qızılı günbəzə malikdir və onu Əl-Əqsa məscidi ilə səhv salırlar. Ancaq əslində Əl-Əqsa məscidi yaxınlıqda yerləşir, sadəcə, ilk baxışdan nəzərə çarpmır. Bu məscid "Məscidül-Həram" məscidindən (Kəbənin daxilində olduğu) və Mədinədəki Peyğəmbər məscidindən sonra müsəlmanlar üçün əhəmiyyətinə görə, üçüncü məsciddir. Onun içərisinə daxil olarkən insan dərhal mənəvi rahatlıq, dinclik hiss edir. Bu gün məscid İsrailin nəzarət etdiyi ərazidə yerləşsə də, İordaniya ilə razılaşmaya əsasən, məscid və Qüdsdəki bütün müsəlman ziyarətgahları İordaniyanın himayəsi və nəzarəti altındadır.
Açarları müsəlmanda olan xristian kilsəsi
Əl-Əqsa məscidi müsəlmanlar üçün müqəddəs yerdirsə, xristianlar üçün belə yer altı xristian kilsəsi - yunan-pravoslav, katolik, koptik, suriya, efiop və erməni kilsəsi tərəfindən istifadə olunan Müqəddəs məqbərə məbədidir. Məbəd İsa Məsihin çarmıxa çəkildiyi Qolqofa (və ya Kalvariya) təpəsində yerləşir və əsrlər boyu milyonlarla xristianın ziyarət etdiyi məkana çevrilib. Pasxa zamanı xristianlara nazil olan müqəddəs alov da bu məbəddə alovlandırılır.
Bu ziyarətgahı, həm də barışıq rəmzi adlandırmaq olar. İş ondadır ki, xristian icmalar uzun müddət davam edən mübahisələrdən sonra məbəd ərazisində hansısa dəyişiklik etməyin qadağan olunmasıyla bağlı konsensusa gəlib. Bunun parlaq nümunəsi isə Tərpənməz nərdivandır. Hər şey Osmanlı sultanı III Osmanın imperiyanın pravoslav əhalisi arasında narahatlığın qarşısını almaq istəyi ilə katoliklərin hüquqlarının məhdudlaşdırılması və Müqəddəs məqbərə məbədində hər iki cərəyanın bərabər hüquqa malik olması barədə xüsusi fərman imzalaması ilə başlayıb. Fərman 1852-ci ildə yenidən təsdiq edilib və o vaxtdan bəri tərəflər status-kvonu qoruyur. Elə o vaxtdan bəri nərdivan əvvəlcədən olduğu yerdə saxlanılır. Ən maraqlısı isə ondadır ki, məbədin açarları xristian yox, müsəlman ailəsinə verilib. Açar bu gün də həmin ailədə saxlanılır.
Ağlama divarı
Bu gün dünya əhalisinin bir qismi Qüds sözünü yəhudilərin ən müqəddəs ziyarətgahı olan Ağlama divarı ilə assosiasiya edir. Ağlama divarı Məbəd dağının qərb tərəfində yerləşmiş qədim yəhudi məbədi divarının qalıqlarıdır. İnanca görə, daşlar arasına kağızda arzunu yazıb qoyarsansa və hər iki əlini divara qoyub nəyisə ürəkdən arzulayarsansa, istəyin mütləq gerçəkləşir. İnanclarda hətta bu yolla Tanrı ilə bir qədər ünsiyyət qurmağın mümkünlüyü də öz əksini tapır. Qeyd etmək lazımdır ki, kişilərdən fərqli olaraq, qadınlar ayrı-ayrılıqda dua edirlər.
Kövrək status-kvo və şəhərin müasir statusu
Qüds üç din üçün müqəddəs yer olduğundan, Köhnə şəhər çox ciddi mühafizə olunur. İsrail polisinin mətbuat katibi Miki Rozenfeldin Qüdsə səfər edən bir qrup azərbaycanlı jurnalistə verdiyi məlumata görə, bütün şəhər boyu müşahidə kameraları quraşdırılıb və onlar istənilən xoşagəlməz olayı üzə çıxarmağa imkan verir. Bundan əlavə, şəhər perimetri üzrə kiçik polis qrupları mövcuddur ki, onlar zərurət yaranarsa, dərhal olaya müdaxilə etməyə hazır vəziyyətdə olur. Qeyd etmək lazımdır ki, şəhərdəki status-kvoya əsasən, İsrail polisi və hərbçilərinə məscidə girmək qəti qadağandır.
Qüdsün üç din üçün müqəddəs şəhər olması sanki, həm də onun lənətidir. Təəssüf ki, şəhər əsrlər boyu nifaq mənbəyi olaraq qalıb, onun uğrunda münaqişə və müharibələr olub və hazırda da davam edir.















RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Türk futbolçu üçün mövsüm bitdi

23 Aprel 2017 18:09

ABŞ maliyyə naziri: "Vergi islahatları büdcə kəsirinə səbəb ola bilər"

23 Aprel 2017 18:05

Yunanıstanda Türkiyə konsulluğuna hücum edildi

23 Aprel 2017 18:03

Erməni deputatın avtomobilləri yandırıldı

23 Aprel 2017 18:01

Əhmədinejad prezidentliyə namizədlərin heç birini dəstəkləməyəcək

23 Aprel 2017 17:57

Məşhur 5 bacının dəhşət dolu həyatı: Hökumət 3 milyon verdi, heç nə dəyişmədi - FOTOLAR - VİDEO

23 Aprel 2017 17:53

“Neftçi” azarkeşləri stadiondan çıxarıldı - Səbəb

23 Aprel 2017 17:52

Ərdoğan Teziç vəfat etdi

23 Aprel 2017 17:46

Messinin "El Klasiko"da qaçmaqla arası yoxdur

23 Aprel 2017 17:43

Dünya bu qadına heyrandır - FOTOLAR

23 Aprel 2017 17:33

Seçicilərin 28,54 faizi səsvermədə iştirak edib

23 Aprel 2017 17:33

Pilləkəndən yıxılan kişi öldü

23 Aprel 2017 17:27

Yəməndə silah anbarında partlayış - 10 ölü

23 Aprel 2017 17:23

Rusiyalı müğənni Ukraynaya buraxılmadı

23 Aprel 2017 17:23

Fələstinli Təl-Əvivdə bıçaqla 3 nəfəri yaraladı

23 Aprel 2017 17:22

Fransada keçirilən seçkilərin ilkin nəticələri açıqlandı

23 Aprel 2017 17:12

Azərbaycanda hərrac mərkəzi yaradıldı

23 Aprel 2017 17:12

Çirkli geyimdə bir qadının gedib-gəldiyi kimsəsiz mənzildən tapılanlar dünyanı ŞOKA SALDI - FOTOLAR

23 Aprel 2017 17:08

Donald Tramp təhlükəli xəstəliyə yoluxub

23 Aprel 2017 17:07

Könül Kərimova qızının toy tarixini açıqladı

23 Aprel 2017 17:05

Trampdan "hamı yerli mal alsın, xeyir vətənə qalsın" kampaniyası

23 Aprel 2017 17:05

"Cırtdan planetdə" ŞOK tapıntı - FOTOLAR

23 Aprel 2017 16:58

Qrip virusu məqsədli şəkildə yayılır?

23 Aprel 2017 16:52

DİQQƏT: evinizdəki bu əşyaları dərhal atın

23 Aprel 2017 16:51

Belarus səfirindən ermənilərə cavab: "Onun sizə heç bir dəxli yoxdur"

23 Aprel 2017 16:47

Millimizin üzvünə Surer Liqada "toy tutdular"

23 Aprel 2017 16:47

İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib?

23 Aprel 2017 16:42

Bu qız indi çox məşhur aktrisadır

23 Aprel 2017 16:41

Dünyanın ən rəngarəng şəhərləri - FOTOLAR

23 Aprel 2017 16:38

"O qədər sərxoş idim ki..." - Bakıda 20 yaşlı qızın ölümünə səbəb olan sürücü

23 Aprel 2017 16:32

Fransız qadınlarının sirri - niyə onlar daha cazibədardırlar?

23 Aprel 2017 16:28

Türkiyə konsulluğuna hücum olunub

23 Aprel 2017 16:26

BMT-nin baş katibi Bəşər Əsədi təbrik etdi

23 Aprel 2017 16:24

Somalidə 8 hərbçi həlak oldu

23 Aprel 2017 16:17

Kıvançın həyat yoldaşı ilə bağlı şərtləri

23 Aprel 2017 16:15

Avstraliyadan Şimali Koreyaya: Xalqınla maraqlan oreyaya

23 Aprel 2017 16:13

İbrahimoviç məşhur cərrha müraciət edəcək

23 Aprel 2017 16:12

Türkiyə millisinin üzvü evləndi - FOTO

23 Aprel 2017 16:07

"O pullara heyfim gəlir" - Məlahət Abbasova Röya ilə qalmaqalı haqda

23 Aprel 2017 16:05

Rus təyyarəsi kəndə vakum bombası atdı: 7 dinc sakin öldü - BİRİ KÖRPƏDİR

23 Aprel 2017 16:03

Şimali Koreya Avstraliyanı təhdid etdi

23 Aprel 2017 16:03

Rusiyalı müğənnini qatardan endirib geri qaytardılar

23 Aprel 2017 15:59

Yunanıstanda Türkiyə konsulluğuna hücum edildi

23 Aprel 2017 15:57

ŞİRVANDA DƏHŞƏT: Hamilə arvadını vəhşicəsinə döydü, vaxtından tez doğulan uşaq öldü

23 Aprel 2017 15:49

"El-Klassiko" öncəsi Messi ilə Ronaldo dodaq-dodağa...

23 Aprel 2017 15:49

Məşhur professor ölən insanın necə dirilə biləcəyini açıqladı - PARALEL SAHƏNİN SİRRİ

23 Aprel 2017 15:43

Ukraynada ATƏT əməkdaşı partlayış nəticəsində öldü

23 Aprel 2017 15:42

"Qalatasaray" - "Fənərbaxça": gözlənilən start heyətləri

23 Aprel 2017 15:27

Rus qızlar azərbaycanlı kişilərə etiraz olaraq oxudular

23 Aprel 2017 15:27

Ömrünüzdə bircə dəfə də olsa qutabını yesəniz...

23 Aprel 2017 15:25