ABŞ-ın dağıdılması planı işə düşdü: SSRİ-nin qısası alınır?

ABŞ-ın dağıdılması planı işə düşdü: SSRİ-nin qısası alınır?
17:03 7 Oktyabr 2016
41 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rusiyada regionların mərkəzdən uzaqlaşdırılmasına edilən separatçı çağırışlar beş il azadıqdan məhrumedilməklə cəzalandırılır. Lakin sentyabrın 25-də Moskvada keçirilən beynəlxalq konfrans isə bu məntiqə ziddir.

Konfransda Puerto-Rikodan tutmuş Livana qədər bütün separatçı rejimlərin nümayəndələri iştirak edib. Lakin tədbir KİV-də geniş əks-səda doğurmadı. Bunun əsas səbəblərindən bəlkə biri də Kremldəki məmurların konfransda iştirak etməməsi idi. Bu fakt rəsmi Moskvanın konfrans ilə heç bir əlaqəsinin olmadığı barədə mesaj da ola bilər.

Amma...

Moskvadakı “Ritz-Carlton” hotelində keçirilən “Millətlərin dialoqu. Öz müqəddəratını təyinetmə hüququ və çöxqütblü dünyanın inşası” adlı II Beynəlxalq Konfransın təşkilatçısı Rusiya Anti-qlobalist Hərəkatı idi. Anti-qlobalist Hərəkat sanballı vəziyyətə gəlmiş bir neçə ultra-millətçi qrupdan biridir və Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Qərbə qarşı mövqeyini dəstəkləyir. Konfransda iştirak edən ABŞ-ın “Financial Times” nəşrinin Moskva müxbiri Maks Sedan bildirir ki, təşklatın Putinin mövqeyini dəstəkləməsinə baxmayaraq, konfransda Kremlin iştirakı imkanları məlum deyil. Avropa Birliyi və ABŞ-ın rəsmi nümayəndələri də Rusiyanı dəfələrlə marginal partiyaları maliyyələşdirməkdə ittiham edib. Lakin bununla bağlı cidd dəlil-sübutlar yoxdur.

Anti-qlobalist Hərəkatının 26 yaşlı lideri Aleksandr İonov konfransda bəyan edib ki, təşkilatın fəaliyyətini, həmçinin konfransda iştirak edənlərin nəqliyyat xərclərini o, özü beynəxalq ticarət şirkətindəki gəlirləri hesabına maliyyələşdirib. Lakin o, “siyasi səbəblər”ə görə sponsorların adlarını açıqlamayıb.

Bununla belə, amerikalı müxbir hesab edir ki, konfransın Moskvada keçirilməsi faktı belə Rusiyanın dissident hərəkətlərinə sponsorluq etməklə Qərb ölkələrində gərginlikləri istismar etməsini göstərir.

Konfransda Texas, Kaliforniya, Havay, Puerto-Riko, İrlandiya, Kataloniya, İtaliya, Qərbi Saxara, Donetsk və Luqansk nümayəndələri iştirak edib. Anti-qlobalist Hərəkatın açıqladığı əvvəlki siyahıdan fərqli olaraq, sonrakı siyahıda Dağlıq Qarabağ, Cənubi Osetiya və Abxaziya separatçıları iştirakçılar arasında qeyd olunmayıb.

Qərbə əzələ nümayişi və verilən mesajlar

Dünya separatçıları Moskvada məhz niyə indi toplanıb? Bu suala cavab verərkən ilk növbədə beynəlxalq geostrateji vəziyyətə nəzər salmaq lazımdır. Rusiya və Qərb münasibətləri SSRİ-nin dağılmasından bu yana demək olar ki, ən gərgin dövrünü yaşayır. Dünyanın bir çox regionlarındakı qaynar nöqtələr, xüsusilə Ukrayna və Suriya münaqişəsi tərəfləri silahlı toqquşma həddinə gətirib. Moskvanın iddiasına görə, Qərb Rusiyanı beynəlxalq təcrid vəziyyətinə salmaq istəyir. Moskva isə onun düşünüldüyü kimi zəif olmadığını və cavab vermək üçün kifayət qədər effektiv vasitələrinin olduğu barədə siqnallar verir.

Strateji Təhqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Natiq Miri bizimlə söhbətində bildirib ki, konfransın Moskvada keçirilməsi Rusiyanın hazırkı siyasəti ilə bağlıdır.

Politoloq hesab edir ki, konfransı Qərb-Rusiya qarşıdurması konteksində dəyərləndirmək mümkündür: “Hazırda heç bir cəbhədə Qərblə Rusiya arasında uzlaşmadan söhbət gedə bilməz. Suriya cəbhəsində münasibətlər gərginləşib və proses qarşıdurma səviyyəsinə qədər inkişaf edə bilib. Bu prosesin Ukraynaya transfer oluna biləcəyi təhlükəsi var və artıq bunun işartıları görünür. Orada da savaş başlanarsa, post-sovet məkanının digər ölkələrində münaqişələr hərbi aktivlik mərhələsinə keçə bilər”.

Natiq Mirinin fikrincə, konfransın keçirilməsi ilk növbədə Qərbə güc nümayişidir: “Moskva göstərmək istəyir ki, ABŞ-ın geostrateji maraqlarındakı bu münaqişələr, eyni zamanda separatizm dalğası Rusiyanın nəzarətindədir, istənilən zaman bu dalğanı gücləndirə bilər”.

Politoloq həmçinin qeyd edir ki, separatçıların Moskvada toplanmasını təkcə Qərb-Rusiya münasibətləri konteksində dəyərləndirmək olmaz. Onun sözlərinə görə, bu məsələdə digər regional ölkələr də öz payını almamış deyil.

Politoloq Qabil Hüseynli də bu fikirdədir ki, sözügedən konfransın vaxtının Rusiya-Qərb münasibətlərinin kəskinləşdiyi dövrlə üst-üstə düşməsi təsadüf hesab oluna bilməz və tədbir Qərbə güc nümayişi və verilən müəyyən mesajlardır.

SSRİ-nin qısası alınır?

Qabil Hüseynlinin sözlərinə görə, Rusiya indiyə kimi diqqəti daha çox sovet məkanındakı separatçı bölgələrə - Cənubi Osetiya, Abxaziya, Dnestryanı və Dağlıq Qarabağa yönəldirdi. Onun sözlərinə görə, Rusiya son vaxtlar Avropadakı separatçı qüvvələrlə də əlaqələr qura bilib. Politoloq bildirir ki, Moskva hamısını olmasa da, Avropadakı müəyyən separatçı qüvvələri öz təsir dairəsinə keçirə bilib.

KİV isə bir az da uzağa gedərək bildirir ki, Rusiya hakimiyyəti ABŞ-ın Texas ştatında olan separatçıları da dəstəkləyir. Amma bu dəstəyin yalnız Qərb və Rusiyanın indiki münasibətləri ilə bağlı olmadığı bildirilir. Söhbət SSRİ-nin dağıdılmasına görə alınacaq qisasdan gedir.

Amerika nəşri “Politico” çox maraqlı bir fikirlə çıxış edib. Nəşr hesab edir ki, Texas ştatının mümkün müstəqilliyi Sovet İttifaqının dağılmasında ABŞ-ı ittiham edən Moskva üçün “şirin hesablaşma” ola bilərdi. “Politico” nəşri iddiasını əsaslandırmaq üçün Rusiya prezidenti Vladimir Putinin 2014-cü il dekabrın 18-də keçirdiyi illik mətbuat konfransda səsləndirdiyi fikirləri sitat gətirib.

“Biz Qərbdə rəsmi şəxslərdən eşidirik ki, Sibirin Rusiyaya aid olması ədalətsizdir. Amma Texas Meksikadan qoparılıb. Bu, ədalətlidirmi?” - Rusiya lideri söyləmişdi.

“Politico” həmçinin qeyd edir ki, Kreml Krımın ilhaqından sonra Qərbdə separatizm əhval-ruhiyyələrini fəal şəkildə dəstəkləyir, Rusiya KİV-i Venesiya, Şotlandiya və Kataloniyada baş verənləri həvəslə işıqlandırır.

Bundan başqa, qəzetin məlumatına görə, 2014-cü ilin yazında “Texas Millətçi Hərəkatı”nın başçısı Natan Smit Sankt-Peterburqa səfər edib. Natan Smit bildirib ki, onun hərəkatını ştatda 250 min insan (Texas ştatında 27,6 milyon insan yaşayır) dəstəkləyir. “Onlar özlərini ilk növbədə texaslı hesab edirlər, amma hazırda amerikalı qalmağa məcbur ediliblər. ABŞ-da demokratiya deyil, diktatura hökm sürür”, - Smit deyib.

Məqalənin müəllifləri həmçinin Çeçenistan Respublikası parlamentinin keçmiş spikeri Dukuvaxa Əbdürrəhmanovun 2015-ci ilin yazında verdiyi bəyanatını xatırladıb. Əbdürrəhmanov xəbərdarlıq edib ki, ABŞ əgər Ukraynaya silah çatdırmağa başlasa, Rusiya Meksikanı yeni silahlarla təmin edəcək. Çeçen siyasətçinin sözlərinə görə, ABŞ tərəfindən zəbt edilmiş Kaliforniya, Nyu-Meksika, Arizona, Nevada, Yuta və Kolorado ştatlarının statusu haqqında müzakirələr yenilənə bilər.

Qeyd edək ki, Texas suveren dövlət olaraq ABŞ-ın tərkibinə daxil olan yeganə ştatdır. Birləşmənin əsas şərtlərindən birinə görə, Texas arzuladığı vaxt ABŞ-ın tərkibindən çıxa bilər. Texas əhalinin sayına görə yalnız Kaliforniya, ərazinin böyüklüyünə görə isə yalnız Alyaskadan geri qalır. Texas ABŞ-dan malların əsas ixracatçısıdır. Ştatın digər ölkələrlə ticarət dövriyyəsi ildə 100 milyard dollardan çox təşkil edir. Əgər Texas müstəqil dövlət olsa, dünyanın (2012-ci ilin göstəricilərinə görə) 14-cü ən böyük iqtisadiyyatına malik olar. Bu isə Cənubi Koreya və Niderland kimi ölkələrdən daha yüksək göstəricidir.

Sonda xatırladaq ki, Böyük Britaniyanın Avropa Birliyinə üzvlüyü ilə bağlı bu il iyunun 23-də keçirilən referendumdan sonra Rusiyanın separatizmə dəstəyi barədə fikirlər çoxaldı. Britaniyanın o vaxtkı baş naziri ölkənin Avropa Birliyindən çıxmasından Putinin xoşbəxt olacağını söyləyib. Bu yanaşmanın arxasında dayanan fikir isə ondan ibarət idi ki, Rusiya referendumdan sonra Şimali İrlandiya və Şotlandiyanın müstəqil olacağını, bunun isə Avropada separat qüvvələri aktivləşdirəcəyini gözləyir.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Filippinli milyonçudan HƏYAT DƏRSLƏRİ: “Kasıblar ona görə varlana bilmir ki...”

21 Avqust 2017 19:48

Barselonada terror aktı törədən əsas şübhəli hələ də azadlıqdadır

21 Avqust 2017 19:35

Barselona terrorunun əsas şübhəlisi tutulub

21 Avqust 2017 19:33

Barselonanı qana bulayan əsas terrorçu həbs edildi

21 Avqust 2017 19:29

Şəkidə doğum evində yanğın olub

21 Avqust 2017 19:27

"Qəbələ" "Dinamo"nu yendi

21 Avqust 2017 19:27

“Qəbələ” “Dinamo”ya qalib gəldi

21 Avqust 2017 19:24

Binəqədidə it qorxusu: "Sürü ilə gəzirlər, gərək yenə kimsə ölsün?.."

21 Avqust 2017 19:18

İlham Əliyev yeni sərəncam imzaladı

21 Avqust 2017 19:16

Azərbaycan nümayəndələri Moskva milli mədəniyyət festivalında iştirak edəcək

21 Avqust 2017 19:12

"Qarabağ" bu axşam yola düşür

21 Avqust 2017 19:07

SSRİ deputat Rüstəm Xəlilovun atasına heykəl qoya bilərdimi? - FOTOLAR

21 Avqust 2017 19:03

Qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək

21 Avqust 2017 19:02

Obameyanq məsələsi nöqtələndi - RƏSMİ

21 Avqust 2017 18:57

Pxenyan yeni silahını işə salır – BÖYÜK TƏHLÜKƏ

21 Avqust 2017 18:53

Göygölə 3 milyon manat vəsait ayrıldı

21 Avqust 2017 18:45

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans keçirilib - FOTOLAR

21 Avqust 2017 18:43

Azərbaycanlı müğənnidən cəsarətli VİDEO

21 Avqust 2017 18:39

Dövlət Komitəsi ABŞ Dövlət Departamentinin Azərbaycanda din azadlığına dair hesabatına etirazını bildirib

21 Avqust 2017 18:37

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri məktəblilərlə görüşüb

21 Avqust 2017 18:35

“Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq” - Prezident

21 Avqust 2017 18:34

"İçərişəhər" Qoruğunda YENİ TƏYİNAT

21 Avqust 2017 18:29

“Abşeron Gənclər Şəhərciyi” qazsız qalıb: "Bu qışı da donacağıq"

21 Avqust 2017 18:28

Çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə maliyyə vəsaiti ayrılıb

21 Avqust 2017 18:28

Terminator 300-ə çatdı

21 Avqust 2017 18:27

Durbin hazırlamaq üçün asan üsul

21 Avqust 2017 18:21

Sosial şəbəkələrdə “İlham Əliyevin dostları” adlı səhifə yaradıldı

21 Avqust 2017 18:19

Əsgər Ələkbərov "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəhbəri təyin edildi

21 Avqust 2017 18:18

"Qarabağ"ın vitse-prezidenti türk mütəxəssislə görüşdü

21 Avqust 2017 18:17

Prezident Göygöl və Samux İcra hakimiyyətlərinə pul ayırdı

21 Avqust 2017 18:14

İmişlidə bir uşaq atası intihar edib

21 Avqust 2017 18:09

DİQQƏT: Metronun “Sahil” stansiyası bu gündən bağlandı

21 Avqust 2017 18:08

Britaniyanın azərbaycanlı jurnalisti: "Qarabağın qaytarılmasını istəyən çox sayda erməni var" - MÜSAHİBƏ

21 Avqust 2017 18:03

Göygöldə abadlıq-quruculuq işlərinin davam etdirilməsi və çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə 1 milyon manat ayrılıb

21 Avqust 2017 18:02

Rövnəq Abdullayev: “SOCAR növbəti illərdə təbii qaz hasilatını artıracaq”

21 Avqust 2017 18:02

Mazolu bir gündə sağaldan

21 Avqust 2017 17:59

Samir Nəsri "Mançester Siti"dən "Antalyaspor"a keçib

21 Avqust 2017 17:57

FHN suda boğulan şəxsi xilas etdi

21 Avqust 2017 17:54

Röya Qazaxstanda belə çıxış etdi - FOTO/VİDEO

21 Avqust 2017 17:53

"Neftçi"dən antirekord

21 Avqust 2017 17:49

Rasim Əliyevin ölümündə təqsirləndirilən şəxslərin şikayəti üzrə məhkəmənin vaxtı açıqlanıb

21 Avqust 2017 17:47

Türkiyə prezidenti Cövdət Sunayın Azərbyacan səfəri - NADİR GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO

21 Avqust 2017 17:43

Universitetlərin boş qalan yerlərinə nəticələr bu gün açıqlanacaq

21 Avqust 2017 17:39

Dələduz müəlliməyə hökm oxundu

21 Avqust 2017 17:38

"Neftçi" Elşən Əhmədova tapşırıldı

21 Avqust 2017 17:38

Hansı əməliyyat sisteminin istifadəçiləri antivirus proqram təminatı quraşdırmır?

21 Avqust 2017 17:35

Azərbaycanın ən gözəl qızı gözəlliyi ilə heyran etdi...

21 Avqust 2017 17:32

Yəhudilərdə varislik niyə ana xətti ilə ötürülür? - Yəhudi olmayan ana uşağını...

21 Avqust 2017 17:28

Bakı-Astana reysini yerinə yetirən təyyarə geri dönməli olub

21 Avqust 2017 17:27

Bakıda dələduzluqda təqsirləndirilən müəllimə hökm oxunub

21 Avqust 2017 17:27