Qan azlığı olanlar mütləq oxusun - Hematoloqla MÜSAHİBƏ

Qan azlığı olanlar mütləq oxusun - Hematoloqla MÜSAHİBƏ
23:57 7 Oktyabr 2016
127 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Böyrək daşı olanlar MÜTLƏQ OXUSUN – daş düşürməyin YENİ ÜSULLARI (08 Aprel 2017 18:18)

Son zamanlar qan xəstəlikləri insanların qorxulu yuxusuna çevrilib desək yanılmarıq. Bəs bu xəstəliklərin vaxtında aşkar edilməsinin və düzgün diaqnoz qoyulmasının nə kimi müsbət təsirləri var?

Milli.Az bildirir ki, lent.az bu və digər suallara cavab tapmaq üçün Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris Terapevtik Klinikasının hematologiya şöbəsinin müdiri Valeh Hüseynovla söhbətləşib.

- Valeh doktor, son vaxtlar daha çox yayılmış qan xəstəlikləri hansılardır?
 
- Ümumiyyətlə, qan xəstəlikləri iki böyük qrupa bölünür: bəd xassəli qan xəstəlikləri (buna xalq arasında qan xərçəngi də deyilir) və qanın bəd xassəli olmayan digər xəstəlikləri. Qanın ikinci qrupa aid edilən xəstəliklərini də bir neçə qrupa bölmək olar. Bunlara irsi (talassemiya) və qazanılmış qan xəstəlikləri, qanın laxtalanma problemi, müxtəlif mənşəli qan azlığı və s. aid edilir.

Son zamanlar bizə qan azlığı problemi ilə üz tutan xəstələrin sayı daha da çoxalıb. Qan azlığının yaranmasının əsas səbəbləri çox müxtəlifdir. Qanda dəmirin və bəzi vitaminlərin  çatışmaması nəticəsində yaranan qan azlığı ilə yanaşı, qanaxma və digər xəstəliklərlə əlaqədar yarananlara da çox rast gəlinir. Qanın tərkibində bəzi maddələrin əmələ gəlməsi nəticəsində qanda parçalanma dediyimiz "hemolitik" anemiyalar yaranır. Hemolitik anemiyalar irsi və qazanılmış ola bilər.
 
Qan azlığı olan xəstələrdə hemoqlobinin səviyyəsi aşağı olur, buna anemiya deyilir. Hemoqlobinin səviyyəsi aşağı olduğu halda, həmin xəstələr həkimə müraciət etməli, onlarda bunun əsas səbəbi aşkar edilməlidir. Bəzən bu xəstəliyin səbəbi digər xəstəliklərdən də qaynaqlana bilir. Məsələn, qaraciyər, böyrək, mədə-bağırsaq xəstəlikləri, şəkərli diabet, həmçinin yoluxucu xəstəliklər nəticəsində də qan azlığı yaranır. Ona görə də qan azlığı aşkar edilən xəstələrdə mütləq yanaşı əlamətləri də yoxlamalıyıq. Əsasən də limfa düyünlərinin və dalağın böyüyüb-böyümədiyinin müayinəsi aparılmalıdır. Əgər xəstədə göstərilən problemlər varsa, bu zaman mütləq qanın bədxassəli xəstəlikləri araşdırılmalıdır.

Qan azlığı ilə müraciət edən xəstələrdə ən çox rast gəldiyimiz dəmir defisitli anemiyalardır. Bu zaman mütləq qanda dəmirin miqdarı, eyni zamanda "depo dəmiri" deyilən ferritinin miqdarı yoxlanılmalıdır. Əgər göstərilən komponentlərin səviyyələri aşağıdırsa, belə xəstələr dəmir defisitli anemiya səbəbi ilə bir neçə ay müalicə olunmalıdırlar.

Bəzən dəmirin səviyyəsi normal olur, amma xəstələrdə "mikrostar" deyilən, qan azlığı meydana çıxır. Bu da talassemiya daşıyıcılığına işarə verə bilər. Ona görə bu növ xəstələrdə mütləq irsi xəstəliklərin olub-olmadığı yoxlanılmalıdır.
Anemiyaların digər səbəblərindən biri də qeyd etdiyimiz kimi, bəd xassəli qan xəstəlikləridir. Bu zaman qana xas olmayan və nadir görünən hüceyrələrin (atipik hüceyrələr) qanda olub-olmadığı müəyyən edilir. Həmin xəstələrdə limfa düyünlərinin, daxili orqanların (xüsusilə də dalağın) və sümük iliyinin müayinəsi aparılmalıdır.

Bildiyimiz kimi, qanda olan ana hüceyrələr və onların yaranması sümük iliyində olur. Ona görə də sümük iliyində nə baş verdiyini bilmək üçün onu "biopsiya" və ya "aspirasiya" deyilən müayinələrlə yoxlamaq lazımdır. Xəstənin diaqnozunun düzgün qoyulması sümük iliyinin dəqiqliklə müayinəsindən birbaşa asılıdır.
 
- Bəd xassəli qan xəstəliklərinin əlamətləri nədir?
 
- Bu xəstələrdə daha çox səbəbsiz hərarətin olması, çəkinin azalması, qan azlığının yaranması, dalağın böyüməsi, bədəndə qansızmaların olması, bəzən isə bir bölgədə böyümüş limfa düyünü bu xəstəliyin əsas əlamətləri ola bilər. Yorğunluq, halsızlıq, sümük ağrıları da bəd xassəli qan xəstəliklərində rast gəlinir.

Bu xəstəliklər zamanı insanların böyük əksəriyyəti immun sisteminin zəifləməsi nəticəsində infeksiya hallarına yoluxma ilə müraciət edirlər. Məsələn, müraciət edən çox insan uzun müddət boğaz, sümük ağrılarından, tez-tez qripə yoluxma hallarından əziyyət çəkirlər. Onlar buna qarşı müalicələr edirlər, amma nəticədə sağalmırlar. Bunu araşdıran zaman immun sistemini zəiflədən hallar ortaya çıxır.

Bəzən qan azlığı və sümük ağrıları olan xəstələr, revmatik və infeksion xəstəliklər kimi uzun müddət müalicə olunur və gecikmiş halda artıq hematoloqlara müraciət edirlər. Məsləhətim odur ki, insanlar dəqiqləşdirilməmiş diaqnozla müalicə almasınlar. Bu, bizim tez-tez rastlaşdığımız mənzərədir. Bu hal xüsusilə bölgələrimizdə daha geniş yayılıb. Ona görə də insanlar arasında bu xəstəliklə bağlı maarifləndirmə işləri genişləndirilməlidir.  Çünki düzgün və vaxtında qoyulmuş diaqnoz xəstənin şəfası deməkdir.
 
- Qan azlığı olan xəstələrin ilkin müalicəsi hansı şəkildə aparılır?
 
- Əgər xəstə müayinə olunub və diaqnoz dəqiqləşibsə, ilkin müalicələrə başlamaq lazımdır. Amma qan azlığının profilaktikasından danışırıqsa (söhbət ən çox rast gəlinən  "dəmir defisitli" anemiyalardan gedir), bu zaman mütləq qidalanmaya fikir vermək lazımdır. Dəmirlə zəngin olan qidalar (ət məhsulları və meyvələr) gündəlik qida rasionunun əsas tərkib hissəsini təşkil etməlidir.
 
- Belə xəstələr ən çox nələrə diqqət etməlidir?
 
- Onlar qidalanmaya, düzgün şəkildə istirahətə və yuxunun normal olmasına önəm verməlidirlər. Bir çox qan xəstəliklərinin yaranmasında şüalanmanın, radiasiyanın, immun sisteminin zəifləməsinin, bəzi virusların, kimyəvi maddələrin və s. rolu böyükdür. Ona görə də insanlar öz həyat tərzinə, qidalanmasına fikir verməlidir. Bu, təkcə qan xəstəliklərinin deyil, bir çox xəstəliklərin qarşısının alınmasında çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ən önəmli məsələlərdən biri də xəstələrin mütəmadi olaraq həkim müayinəsindən keçmələridir. Hər bir şəxs heç olmasa ildə bir dəfə bütün müayinələrdən keçərək orqanizmində nələrin baş verdiyindən xəbərdar ola bilər.
Onu da xüsusi qeyd edim ki, xərçəng xəstəliyində nə qədər tez diaqnoz qoyularsa, müalicə daha effektiv olar və müsbət nəticə əldə edilər. Təbii ki, düzgün edilən müalicə ən vacib amildir və bu da xəstəlikdə uğurlu nəticənin təminatıdır.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Uşaq serebral iflicinin effektli müalicə üsulu - VİDEO

26 May 2017 15:33

Şəkidə Aşağı Göynük-Baş Göynük-Baş Şabalıd avtomobil yolunun tikintisi bitib

26 May 2017 15:32

Dələduzluqda təqsirləndirilən şəxsə HÖKM OXUNDU

26 May 2017 15:32

​Ramazan ayının 12-ci gününün duası

26 May 2017 15:28

Azərbaycan yığmasının voleybolçusu Türkiyədə əməliyyat olunub

26 May 2017 15:27

Rusiyalı məşhurlar Xəyyamın toyunda - VİDEO - FOTO

26 May 2017 15:27

​Ramazan ayının 11-ci gününün duası

26 May 2017 15:25

​Ramazan ayının 10-cu gününün duası

26 May 2017 15:23

​Ramazan ayının 9-cu gününün duası

26 May 2017 15:22

Ramazan ayının 8-ci gününün duası

26 May 2017 15:20

Bu il sirli planet Yerlə toqquşacaq - Bəşəriyyət məhv olacaq? - VİDEO

26 May 2017 15:18

​Ramazan ayının 7-ci gününün duası

26 May 2017 15:18

Petro Poroşenko Azərbaycan Prezidentini Ukraynaya dəvət edib

26 May 2017 15:17

“Qoşadaş” sahəsində 2 axtarış-kəşfiyyat quyusunun qazılması tövsiyə olunub

26 May 2017 15:17

"Özəl təbrik olmadı, ağladım" - FOTO

26 May 2017 15:17

Bu fotosuna yazılan şərh Arda Turanı coşdurdu

26 May 2017 15:17

Petro Poroşenko: Azərbaycan qətiyyətlə yüksək inkişaf templəri nümayiş etdirir

26 May 2017 15:15

Bülent Ersoyu ilan vurdu - FOTO

26 May 2017 15:12

Azərbaycanlı sevgilisi evlilik verilişinə qatılan Əlini pərt etdi - VİDEO

26 May 2017 15:12

"Milan"ın sabiq futbolçusu komandaya baş məşqçi kimi qayıdıb

26 May 2017 15:12

Nazir: "Ruhaninin prezident seçilməsi ölkəyə..."

26 May 2017 15:12

Batumidə 28 may - Respublika Günü qeyd olunub

26 May 2017 15:08

"Gecə idi, görmədim" - "06" inəyi vurub öldürdü - VİDEO - FOTO

26 May 2017 15:05

Misirdə yaraqlıların avtobusa hücumu nəticəsində 23 nəfər ölüb

26 May 2017 15:02

Azərbaycan tütün idxalını 12% artırıb

26 May 2017 15:02

SONA QƏDƏR İZLƏYİN: Azərbaycanda "ölü" dirildi

26 May 2017 15:02

Damla ruslara pul ödəyib

26 May 2017 15:01

İsti havalarda sərinlədəcək çiyələkli limonad içkisi

26 May 2017 14:58

Moskvada toy kortejində atəş açan azərbaycanlı saxlanıldı

26 May 2017 14:57

Bakıda şərikinə qarşı 100 min manatlıq dələduzluq edən şəxsə hökm oxunub

26 May 2017 14:57

“Bozbash Pictures”dən daha bir evlilik xəbəri

26 May 2017 14:55

Halsızlıq və yorğunluqdan xilas olmaq üçün bunları edin - VİDEO

26 May 2017 14:53

"İranda elə qadınlar var ki, az qala kişinin qucağında..." - FOTO

26 May 2017 14:52

Qubada 2 nəfərin ölümü ilə nəticələnən yol qəzası törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin cəzası azaldılıb

26 May 2017 14:52

Tarixin gizlinləri: "Nüvə silahının kodunu itirən prezident, Allahdan üzr gözləyən məhbus" - FOTOLAR

26 May 2017 14:48

Azərbaycanlı aktrisa: "Yataqda olsaq da, soyunmadıq, ayaqlarımı…" - FOTO

26 May 2017 14:47

Britaniya məhkəməsi təyyarədə siqaret çəkən şəxsi 9 il müddətinə azadlıqdan məhrum edib

26 May 2017 14:47

"Fənərbaxça" cərimə olunmaq üzrə liderlik edir

26 May 2017 14:44

Yerdə uzanan uşaq cəsədləri, bombalanan şəhər... - 22 nəfər niyə öldürüldü?

26 May 2017 14:42

"Qalatasaray" böyük oynayır - İki sürpriz transfer

26 May 2017 14:37

Qazaxıstan OPEC qarşısında öhdəliklərinə yenidən baxacaq

26 May 2017 14:37

Yanacaqdoldurma məntəqələrindən kütləvi şikayət - Benzin alan sürücülər belə aldadılır...

26 May 2017 14:37

Misirdə avtobusa silahlı hücum, 20-dən çox ölü

26 May 2017 14:36

“Windows” sisteminin idarəetməsi ilə işləyən 24 mindən çox fərdi kompüter “EsteemAudit” eksploiti qarşısında acizdir

26 May 2017 14:35

Ermənistanla sərhəddə 28 dəqiqəlik HÜCUM: qırıcılardan bombardman - VİDEO

26 May 2017 14:33

Son dəqiqə: Misirdə xristianlara hücum - 24 ölü

26 May 2017 14:27

Marselo bərbərliyi də bacarır - VİDEO

26 May 2017 14:27

NATO PA-nın prezidenti: "Cənubi Qafqazda sülhün bərqərar olmasını istəyirik"

26 May 2017 14:27

Azərbaycanın 1 milyard dollar ödədiyi gizli bazar - FOTO

26 May 2017 14:27

Hər qadının canına vəlvələ salan 7 AN - VİDEO

26 May 2017 14:23