Uşaqlarımız icbari təhsildən niyə yayınır?

Uşaqlarımız icbari təhsildən niyə yayınır?
07:47 10 Oktyabr 2016
42 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycanın icbari daşınmaz əmlak sığortası bazarı 67% artıb (03 Mart 2017 15:38)

Təhsil Nazirliyi: "Bu gün ölkədə 10 faiz uşaq məktəbə gec gəlir"

Təhsil eksperti: "Məktəblər öz funksiyalarını düzgün yerinə yetirmir"
 
Xəbər verdiyimiz kimi, ötən ayın sonunda Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) Direktorlar Şurasının növbəti iclasında buraxılış sinif şagirdlərinin dərsə davamiyyəti ilə bağlı məsələ də müzakirə olunmuşdu. Mərkəz rəhbəri Məleykə Abbaszadə 2012-ci ildən etibarən aparılan statistik təhlilin nəticələrinə əsasən müvafiq ildə I sinfə gedən şagirdlərin bir qisminin adlarının IX siniflərin məlumat bazalarında aşkar edilmədiyini deyərək, onların icbari təhsildən yayındıqlarını vurğulamışdı.

"Bu, sosioloji problemdir və onun aradan qaldırılması məqsədilə məktəblərdə, eləcə də valideynlərlə ciddi iş aparılmalıdır", - deyən Məleykə Abbaszadə təhsil nazirinin müavini Ceyhun Bayramova müraciət edərək, TQDK tərəfindən hər il hazırlanan və ölkə rəhbərliyinə təqdim olunan hesabatda nəzərə alınmaq üçün sözügedən məsələyə dair Nazirlikdə mövcud olan məlumatların təqdim olunmasını xahiş edib. C.Bayramov isə deyib ki, məktəbə 1 il və daha artıq gec gedənlərin sayı da az deyil və Nazirlik bununla bağlı hər hansı təsir mexanizminə təbii ki, malik deyil. "Lakin məsələyə ötən illərlə müqayisə prizmasından yanaşsaq, görərik ki, müsbət dinamika mövcuddur, yəni belə uşaqların sayı ildən-ilə azalır".

Dünən Təhsil Nazirliyi icbari ümumi orta təhsildən yayınma halları ilə bağlı mətbuatda gedən yazılara münasibət bildirib. Təhsil Nazirliyinin Təhsilin inkişaf proqramları şöbəsinin müdiri Emin Əmrullayev bildirib ki, birinci sinfə gedən uşaqlarla doqquzuncu sinfə gedənlər arasındakı fərqin  məktəbdən yayınma halı kimi qəbul olunması düzgün deyil: "Məktəbdən yayınmaqla bağlı bir neçə səbəb var. Bir qisim uşaqlar birinci sinfə Azərbaycanda getsələr də, müəyyən yaşdan sonra təhsillərini ölkəmizdən kənarda davam etdirirlər. Bu da icbari təhsildən yayınma hesab olunmur".

Əmrullayev qeyd edib ki, bəzi uşaqlar sağlamlıq imkanlarını itirdiyinə görə təhsildən kənar qalır: "Bu rəqəmlər böyük olmasa da, kifayət edən göstərici sayılır. Bundan başqa, bu illər ərzində vəfat edən uşaqlar da var. Eyni zamanda, miqrasiya məsələsi də var. Nəzərə almalıyıq ki, 2005-ci ildə ölkədə uşaqların qeydiyyata alınması ilə bağlı elektron sistem bugünkü kimi mükəmməl deyildi. Hazırda məktəbə gələn uşaqları şəxsiyyət vəsiqəsinin nömrələri əsasında tam dəqiqliyi ilə saya bilirik. 2005-ci ildə isə məktəblərdə əllə yazılan statistik məlumatlar əsasında yekun nəsə deyilə bilirdi. Söhbət 4400 məktəbdən gedirsə, rəqəmlərdə şişirtmələrin olması gözləniləndir. Bunun da obyektiv səbəbləri var. Çünki əvvəl Azərbaycan şəraitində elə ailələr var idi ki, uşaqlarını birinci sinfə iki dəfə qoyurdular. Hazırda bu hal mümkün deyil".

Şöbə müdiri əlavə edib ki, hazırda 10%-dək uşaq I sinfə vaxtında gəlmir: "Hətta 9 və 10 yaşlı uşaqlar var ki, hələ də birinci sinfə getmir. Biz də bu uşaqları fərdi təhsilə cəlb edirik. Təbii ki, dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da icbari təhsil 100 faiz təmin edilə bilməz. Lakin sevindiricidir ki, bu halların sayı getdikcə azalır. Azalmanın əsas səbəbi məlumat sisteminin daha da mükəmməlləşməsidir. 2010-cu ildə I sinfə gələn uşaqlar altıncı sinifdə oxuyanda icbari təhsildən yayınma halları 1,3% müşahidə olunub".

Onun bildirdiyinə görə, bəzi regionlarda elə uşaqlar var ki, 7 yaşı olsa da, heç bir sənədi yoxdur. "Ona görə təhsildən uzaq düşüblər. Bu uşaqların da sayı 100 nəfəri keçmir".

Əmrullayev vurğulayıb ki, 2003-cü ildə I sinfə gələnlərin 25-26%-i məktəbə bir yaş (7 yaşında) gec gedib: "Apardığımız araşdırma onu göstərir ki, gec gələn uşaqların "2" almaq şansı daha çoxdur. Bu da yaşla yox, həmin evlərdə olan təhsil mühiti ilə bağlıdır. Bu gün ölkədə 10 faiz uşaq məktəbə gec gəlir".

Məsələ ilə bağlı fikir bildirən Təhsil Nazirliyinin ictimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri Cəsarət Valehov bildirib ki, uşaqların icbari təhsilinin təmin edilməsi yalnız Təhsil Nazirliyinin funksiyası deyil: "Şagirdlərin icbari təhsildən yayınması bir neçə dövlət qurumunun funksional bir işidir. Bilirsiniz ki, icra hakimiyyətlərində azyaşlıların işləri üzrə komissiya fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda müvafiq polis idarələrində yeniyetmələrin işləri ilə bağlı olan müvəkkillər çalışır. Yəni, uşağın icbari təhsildən yayınması məsələsində digər qurumların da məsuliyyətini nəzərə almalı, onların mandatına düşən funksiyaları daha dəqiq göstərmək lazımdır. Bu, sosial bir məsələdir".

Milli.Az xəbər verir ki, Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri Əjdər Ağayev ekspress.az-a bildirib ki, şagirdlərin məktəbdən yayınmasının müxtəlif səbəbləri var: "Təhsil Nazirliyinin özü əlaqədar qurumlarla birlikdə rayonlar üzrə məktəblərdə monitorinq keçirməlidir. Xüsusilə də, daha çox şagirdləri təhsildən yayınan rayonlara diqqət ayrılmalıdır. Tutaq ki, I sinfə 60 min nəfər qəbul olunur, yuxarı siniflərə isə 50 min nəfər qalır. Bunun 10 mini necə olur? Bu, monitorinq əsasında araşdırmalıdırlar. Monitorinq qrupuna Təhsil Nazirliyi işçiləri ilə yanaşı jurnalistlər, müəllimlər, iqtisadçı, sosioloq və psixoloqlar daxil olmalı və təhsildən yayınmanın müxtəlif səbəblərini araşdırmalıdır".

Müsahibimizə görə, məktəb yaşlı uşaqların təhsildən yayınma səbəblərini ümumiləşdirmək olmaz. "Hər regionda təhsildən yayınmanın səbəbləri müxtəlifdir. Elə regionlar var ki, uşaqlar təsərrüfatla məşğul olurlar. Valideynlər uşağı 6-7-ci sinfə çatandan sonra öz təsərrüfatında işçi kimi işlədir. Çünki o düşünür ki, bu gün mənim təsərrüfatımda oğlumun köməyi, 10 il gözlədikdən sonra məktəbi qurtarıb ali təhsil müəssisəsinə qəbul olmasından, bundan sonra iş tapa bilib-bilməməsindən daha irəlidir. Bilinmir ki, sabah o, iş tapa biləcəkmi? Bu gün real, övladı ona təsərrüfatla bağlı kömək edir və o, da bunun səmərəsini görür".

Ağayevin dediyinə görə, müəyyən qrup valideynlər də var ki, imkansızlıq üzündən 7-8-ci sinifdən sonra, övladı müəyyən savada yiyələndən sonra onu işə cəlb edir. "Xüsusilə də, bu faktlar Aran zonasında, Cənub bölgəsində, dağlıq ərazilərdə kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələri ilə məşğul olanlarda çoxluq təşkil edir".

Ə.Ağayev bildirib ki, məktəbdən yayınmanın digər əsas səbəbi qızların erkən nikaha cəlb olunmasıdır: "Təəssüf ki, bu gün imkansızlıq üzündən valideynlər qızlarının tezliklə ərə getməsini istəyir. Artıq 9-cu sinfə çatandan sonra qızları nışanlayır, bir-iki ildən sonra da toy edirlər. Nişanlı qız orta məktəbə necə getsin? Gedə bilmir. Şagirdlərin müəyyən qismi də belə aradan çıxır. Bir neçə il bundan əvvəl qızların vaxtından əvvəl ərə getməsi problemləri müzakirə və tənqid olunsa da, bunun qarşısı alınmayıb. Valideynlərlə müəyyən maarifləndirmə işləri aparılsa da, bu, gözlənilən nəticəni vermədi".

həmsöhbətimizə görə, digər səbəb məktəblərdə tədrisin lazımi səviyyədə olmaması, müəllimlərin şagirdlərlə çox kobud rəftarıdır. "Bu gün də uşaqlarımızın savad məsələsində zəif olsalar da, öz şəxsiyyətlərini sevirlər. Dünya görüşləri var, məlumatlıdırlar, özünü, şəxsiyyətini tanıyır. Müəllimin ona qarşı həqarətli münasibəti, kobud sözləri, çağırışı, cavabı onları incik salır. Uşaqların xarakter xüsusiyyətlərində müxtəlif fərqliliklər var. Adam var, onu tənbeh etməklə düzəltmək olur. Adam var, bir xoş söz deməyən kimi çıxıb gedir. Müəllim və şagird münasibətlərində elmə əsaslanmayan və yaxud elmi bilməyən müəllimlər uşaqları küsdürür və şagirdlərin bir qismi də bu səbəbdən məktəbdən yayınır".

Təhsil ekspertinin dediyinə görə, şagirdlərin dərsdən yayınmasına miqrasiya məsələsi də rol oynayır: "Bundan başqa, bəzi məktəblərdə səhər növbəsinin tədris prosesi cədvəl üzrə 2-nin yarısına qədər davam edir. Uşaq o qədər yorulur ki, artır bir-iki il fasilə götürməyə və dərsə getməməyə məcbur qalır. Valideynlər şikayət edirlər ki, uşaqları bu cür çətinliyə saldıqları üçün çox yorulur və xəstələnirlər. Müəllimlər onları o qədər yükləyir ki, yarısı dərs, yarısı repetitorluq, evdə istirahət etməyə 15 dəqiqə belə vaxt tapmırlar. Məktəblər öz funksiyalarını düzgün yerinə yetirmir".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Məşhur aktyorun oğlu hər kəsi ŞOKA SALDI – FOTOLAR

27 Aprel 2017 15:23

Bakının tıxac problemi həll olunur - Görüləcək işlər açıqlandı

27 Aprel 2017 15:22

Qazaxıstanlı məşqçi: "Bakıdakı Dünya Kuboku çox vacib yarışdır"

27 Aprel 2017 15:22

Proqnoz: "Brent" markalı neftin qiyməti 50 dollar/bareldən aşağı düşə bilər

27 Aprel 2017 15:17

Azərbaycana humanitar yük idxalı 2 dəfə azalıb

27 Aprel 2017 15:17

Baş məşqçi: "İspaniyalı gimnastlar Dünya Kubokunda özləri haqqında söz etdirəcək" - FOTO

27 Aprel 2017 15:17

Millimiz uduza-uduza gedir

27 Aprel 2017 15:14

Gəncədə qoşulub qaçan qızlarla bağlı ƏN SON MƏLUMAT

27 Aprel 2017 15:13

Alişanın yeni sevgilisini özündən çıxardılar - FOTO

27 Aprel 2017 15:12

Bakı "İnter"inin Müşahidə Şurasına yeni sədr təyin olunub

27 Aprel 2017 15:12

Tbilisi prospektində tıxac bu cür aradan qalxacaq - RƏSMİ

27 Aprel 2017 15:09

325 dollarlıq idman ayaqqabıları

27 Aprel 2017 15:08

Türkiyədə terrorçu PKK qruplaşması ilə atışmada iki hərbçi yaralanıb

27 Aprel 2017 15:07

KONMEBOL-la bağlı hesabat: 128,6 milyon dollar “yeyilib”

27 Aprel 2017 15:05

Fransada polislər güllələndi - NÖVBƏTİ TERROR AKTI

27 Aprel 2017 15:04

Yüzlərlə tank və top SƏRHƏDƏ YERİDİLDİ: hər an müharibə başlaya bilər - VİDEO

27 Aprel 2017 15:03

İş axtaranların NƏZƏRİNƏ!

27 Aprel 2017 14:59

Həyatından bezənlər üçün YENİ İMKAN

27 Aprel 2017 14:53

Türkiyəli deputat: "Beynəlxalq birlik Qarabağ məsələsində ikiüzlülük göstərir" - FOTO

27 Aprel 2017 14:52

Bakı Nəqliyyat Agentliyi beynəlxalq məsləhətçi qismində "GEMMS Group"u cəlb edib

27 Aprel 2017 14:52

Fərid: "Şəhriyar artıq şəmkirli hesab olunur"

27 Aprel 2017 14:52

RİİB-in təşkilatçılığı ilə Şəki-Zaqatala regionunda turizm bələdçiləri üçün təlim keçirilib

27 Aprel 2017 14:52

Türkiyənin gənclər və idman naziri İslamiadanın açılışına gələcək

27 Aprel 2017 14:52

18 kv metrlik qarajı lüks bağ evinə çevirdilər - FOTOLAR

27 Aprel 2017 14:48

Rasim Balayev: "Hazırda səhhətim qaydasındadır"

27 Aprel 2017 14:47

Məşhur komediya aktyorundan pis xəbər - FOTO

27 Aprel 2017 14:47

"Nazlı" romantik komediya filminin təqdimatı - FOTO

27 Aprel 2017 14:42

"Karyerasını Azərbaycanda davam etdirəcək"

27 Aprel 2017 14:42

Qızına 400 minlik toy edən məmurdan YENİ XƏBƏR - Araşdırma başladı

27 Aprel 2017 14:38

Sənət dünyasına çox ağır itki, tanınmış aktyor vəfat etdi

27 Aprel 2017 14:38

"Avropa Parlamentində Azərbaycanın nailiyyətlərinə göz yumurlar"

27 Aprel 2017 14:37

Avtobusda təcavüzə uğrayan qadından qeyri-adi İNTİQAM - FOTO

27 Aprel 2017 14:37

YUĞ Teatrında 2 yeni tamaşanın premyerası olacaq

27 Aprel 2017 14:37

“Instagram” istifadəçilərinin sayı 700 milyon təşkil edir

27 Aprel 2017 14:35

Ərdoğanı və ailəsini qoruyan polislər FETÖ-çü çıxdı - ŞOK ƏMƏLİYYAT

27 Aprel 2017 14:34

Ölümün qalib gələ bilmədiyi sevgi - FOTO

27 Aprel 2017 14:33

Bu ölkədə kişilər qadınlardan daha çox təcavüzə uğrayır - FOTO

27 Aprel 2017 14:32

"TAP lahiyəsi ilə bağlı problemlər həll edilib"

27 Aprel 2017 14:32

AFFA Lisenziyalaşdırma Qrupunun rəhbəri: “Növbəti mövsüm Premyer Liqada maksimum 10 komanda olacaq”

27 Aprel 2017 14:32

DSK: Keçən il Azərbaycanda 24 649 nəfər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib

27 Aprel 2017 14:32

Deputat: "İstərdik ki, İtaliya Xocalı soyqırımı məsələsində mövqeyini bildirsin"

27 Aprel 2017 14:32

Nidaçı gəncin vəsatətləri təmin edilmədi

27 Aprel 2017 14:29

Gəncədə sevgili olan qızlar qoşulub qaçdı - ŞOK

27 Aprel 2017 14:28

Avropa İttifaqının Ermənistandakı nümayəndəliyinin koordinatoru həbs edilib

27 Aprel 2017 14:27

Polşa şirkəti "Qazprom"dan şikayət edib

27 Aprel 2017 14:27

Qoşunların qarşıdurma xəttində monitorinq keçirildi

27 Aprel 2017 14:23

Erməni Kardaşyanın makiyajsız FOTOları

27 Aprel 2017 14:22

İTV Yayım Şurasının yeni sədri: "Qeyri-adi yeniliyə, dönüşə ehtiyac görmürəm"

27 Aprel 2017 14:22

Azərbaycanlı iş adamı Qazaxıstanda yüksək vəzifəyə təyin edildi - FOTO

27 Aprel 2017 14:22

Ərşad Hüseynov: "Bakıda avtomobilləşmə səviyyəsi 25%-dir"

27 Aprel 2017 14:22