Hər şeyin başladığı və bitəcəyi şəhər (FOTOREPORTAJ)

Hər şeyin başladığı və bitəcəyi şəhər (FOTOREPORTAJ)
22:58 12 Oktyabr 2016
110 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Hər şeyin başladığı və və bitəcəyi şəhər

Dünyada üç əsas din - islam, xristianlıq və yəhudi dinləri üçün bu qədər vacib olan başqa yer tapmaq olmaz. Bu yer məhz Qüds şəhəridir. 4 min il bundan qabaq salınan şəhər tarixən müxtəlif hökmdarların nəzarəti altına keçsə də, mənəvi əhəmiyyətini itirməyib.

Xristianların inancına görə, Allah-təala Yer kürəsini yaradarkən ora daş atıb, dünya həmin daşdan formalaşıb və bu daş Qüdsün olduğu yerə düşüb. Hazırda bu daş Qübbətüs-Səhra məscidindədir. Şəhərin ortasında uzanan dərə Qüdsün köhnə hissəsini yenisindən ayırır və o, bütün dünyada Gehenna (cəhənnəmin xristian və yəhudi dinlərindəki analoqu - red.) adı ilə tanınır. Rəvayətə görə, Qiyamət günündə bu dərə aralanacaq və cəhənnəm alovu günahkar bəndələri öz ağuşuna çəkəcək. Əməlisalehlərin ruhları isə tük kimi nazik Sirat körpüsündən keçib cənnətə gedəcək.

Hamının qarışdırdığı Əl-Əqsa məscidi

Çox az adam bilir ki, İslamın yarandığı ilk vaxtlar müsəlmanlar dualarını edərkən, namazlarını qılarkən məhz Əl-Əqsa məscidini istiqamət seçərdilər. Bu gün qeyri-müsəlmanların girişinə qadağa qoyulan Məbəd dağında iki məscid var. Onlardan biri qızılı günbəzə malikdir və onu Əl-Əqsa məscidi ilə səhv salırlar. Ancaq əslində Əl-Əqsa məscidi yaxınlıqda yerləşir, sadəcə, ilk baxışdan nəzərə çarpmır. Bu məscid "Məscidül-Həram" məscidindən (Kəbənin daxilində olduğu) və Mədinədəki Peyğəmbər məscidindən sonra müsəlmanlar üçün əhəmiyyətinə görə, üçüncü məsciddir. Onun içərisinə daxil olarkən insan dərhal mənəvi rahatlıq, dinclik hiss edir. Bu gün məscid İsrailin nəzarət etdiyi ərazidə yerləşsə də, İordaniya ilə razılaşmaya əsasən, məscid və Qüdsdəki bütün müsəlman ziyarətgahları İordaniyanın himayəsi və nəzarəti altındadır.

Açarları müsəlmanda olan xristian kilsəsi

Əl-Əqsa məscidi müsəlmanlar üçün müqəddəs yerdirsə, xristianlar üçün belə yer altı xristian kilsəsi - yunan-pravoslav, katolik, koptik, suriya, efiop və erməni kilsəsi tərəfindən istifadə olunan Müqəddəs məqbərə məbədidir. Məbəd İsa Məsihin çarmıxa çəkildiyi Qolqofa (və ya Kalvariya) təpəsində yerləşir və əsrlər boyu milyonlarla xristianın ziyarət etdiyi məkana çevrilib. Pasxa zamanı xristianlara nazil olan müqəddəs alov da bu məbəddə alovlandırılır.

Bu ziyarətgahı, həm də barışıq rəmzi adlandırmaq olar. İş ondadır ki, xristian icmalar uzun müddət davam edən mübahisələrdən sonra məbəd ərazisində hansısa dəyişiklik etməyin qadağan olunmasıyla bağlı konsensusa gəlib. Bunun parlaq nümunəsi isə Tərpənməz nərdivandır. Hər şey Osmanlı sultanı III Osmanın imperiyanın pravoslav əhalisi arasında narahatlığın qarşısını almaq istəyi ilə katoliklərin hüquqlarının məhdudlaşdırılması və Müqəddəs məqbərə məbədində hər iki cərəyanın bərabər hüquqa malik olması barədə xüsusi fərman imzalaması ilə başlayıb. Fərman 1852-ci ildə yenidən təsdiq edilib və o vaxtdan bəri tərəflər status-kvonu qoruyur. Elə o vaxtdan bəri nərdivan əvvəlcədən olduğu yerdə saxlanılır. Ən maraqlısı isə ondadır ki, məbədin açarları xristian yox, müsəlman ailəsinə verilib. Açar bu gün də həmin ailədə saxlanılır.

Ağlama divarı

Bu gün dünya əhalisinin bir qismi Qüds sözünü yəhudilərin ən müqəddəs ziyarətgahı olan Ağlama divarı (və ya Göz yaşı divarı) ilə assosiasiya edir. Ağlama divarı Məbəd dağının qərb tərəfində yerləşmiş qədim yəhudi məbədi divarının qalıqlarıdır. İnanca görə, daşlar arasına kağızda arzunu yazıb qoyarsansa və hər iki əlini divara qoyub nəyisə ürəkdən arzulayarsansa, istəyin mütləq gerçəkləşir. İnanclarda hətta bu yolla Tanrı ilə bir qədər ünsiyyət qurmağın mümkünlüyü də öz əksini tapır. Qeyd etmək lazımdır ki, kişilərdən fərqli olaraq, qadınlar ayrı-ayrılıqda dua edirlər.

Kövrək status-kvo və şəhərin müasir statusu

Qüds üç din üçün müqəddəs yer olduğundan, Köhnə şəhər çox ciddi mühafizə olunur. İsrail polisinin mətbuat katibi Miki Rozenfeldin Qüdsə səfər edən bir qrup azərbaycanlı jurnalistə verdiyi məlumata görə, bütün şəhər boyu müşahidə kameraları quraşdırılıb və onlar istənilən xoşagəlməz olayı üzə çıxarmağa imkan verir. Bundan əlavə, şəhər perimetri üzrə kiçik polis qrupları mövcuddur ki, onlar zərurət yaranarsa, dərhal olaya müdaxilə etməyə hazır vəziyyətdə olur. Qeyd etmək lazımdır ki, şəhərdəki status-kvoya əsasən, İsrail polisi və hərbçilərinə məscidə girmək qəti qadağandır.

Qüdsün üç din üçün müqəddəs şəhər olması sanki həm də onun lənətidir. Təəssüf ki, şəhər əsrlər boyu nifaq mənbəyi olaraq qalıb, onun uğrunda münaqişə və müharibələr olub, hazırda da davam edir.







OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Könülə brilliant üzük bağışladılar - FOTO

29 Mart 2017 19:27

Selfi çəkmək istəyəndə həlak oldular

29 Mart 2017 19:27

Futbolçulara viaqra içirdib meydana buraxdılar

29 Mart 2017 19:22

Aleksis Sançez tarixə düşməyə yaxındır

29 Mart 2017 19:17

İtaliya mediası Bakıdan yazdı

29 Mart 2017 19:13

ABŞ-da Konqres binası yaxınlığında silahlı insident baş verib

29 Mart 2017 19:13

Məşhur tenniçsi qadın çimərlikdə - FOTO

29 Mart 2017 19:12

“Lokomotiv” Azərbaycan çempionu oldu

29 Mart 2017 19:07

Məşhur "rəqs edən milyonçu" Canluka Vakki Bakıya gəlir - FOTO

29 Mart 2017 19:05

ABŞ Konqresi yaxınlığında ATIŞMA

29 Mart 2017 19:05

Akademik Ramiz Mehdiyevin kitabı Moskvada nəşr edildi

29 Mart 2017 19:03

Uşağını öldürən atanın TÜKÜRPƏDİCİ QƏTL MESAJI - FOTOFAKT

29 Mart 2017 18:57

İranlı turist İrəvanda ASILDI

29 Mart 2017 18:53

"Kristal Abşeron"un ABB-nin adından yalan məlumat yaydığı üzə çıxdı

29 Mart 2017 18:52

Kartları birləşdirən azərbaycanlı: Koreyada maraqlı ixtira edən gənc

29 Mart 2017 18:52

"Od vurub yandıracağıq" - Erməni məmuru hədələdilər

29 Mart 2017 18:52

"Yenə öpdürmədi dodaqdan" - FOTO

29 Mart 2017 18:47

Hollandiyanın məşhur şirkətinə Türkiyədə qadağa qoyuldu

29 Mart 2017 18:44

İngiltərə Avropanın ən iri neft yatağını kəşf edib

29 Mart 2017 18:42

SON DƏQİQƏ: 146 nəfərlik gəmi batdı, 1 nəfər sağ qaldı

29 Mart 2017 18:42

Ermənistanda siyasi məhbusların yaxınları aksiya keçirirlər

29 Mart 2017 18:42

Ərindən ayrılan 34 yaşlı Arzunun MÜƏMMALI İNTİHARI - FOTO

29 Mart 2017 18:42

Bu küçələrdə də hərəkət məhdudlaşdırılır

29 Mart 2017 18:39

DƏHŞƏT - Bir şilləyə görə həmkəndlisinin bütün ailəsini öldürdü - VİDEO

29 Mart 2017 18:38

“Microsoft” şirkəti “Windows 10” sisteminin yeni versiyasını internetdə yerləşdirib

29 Mart 2017 18:35

Həmsədrlər Qarabağla bağlı birgə BƏYANAT İMZALADI

29 Mart 2017 18:33

Həmsədrlərdən Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı BƏYANAT

29 Mart 2017 18:32

Kinoteatrda YANĞIN - Təxminən min adam təxliyə olundu

29 Mart 2017 18:32

"Fast-food" restoranlarının 6 hiyləsi - FOTO

29 Mart 2017 18:32

Ukraynada əsgər zabitləri bıçaqladı

29 Mart 2017 18:29

Putindən Fələstin problemi ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

29 Mart 2017 18:28

Mələkxanım imicini dəyişdi - FOTO

29 Mart 2017 18:27

Ronaldu: "Bəzi insanlar adımın aeroporta verilməsindən xoşlanmadı" - FOTO

29 Mart 2017 18:27

London regionlara müstəqillik əvəzinə yeni səlahiyyətlər vəd etdi

29 Mart 2017 18:23

Azərbaycan yeni təyyarələr alacaq

29 Mart 2017 18:22

Hakerlər "Muğanbank"ın saytını dağıdıb, belə yazdılar - FOTO

29 Mart 2017 18:19

BP 2017-ci ildə "Şahdəniz" yatağından sınaq rejimində qaz nəql edəcək

29 Mart 2017 18:17

31 mart soyqırım günü "Ünvansız qatar" göstəriləcək

29 Mart 2017 18:17

"Baharsız bahar"

29 Mart 2017 18:17

Mehman Hüseynovun vəsatətləri təmin edilmədi

29 Mart 2017 18:14

Merkel istefa üçün şərti açıqladı

29 Mart 2017 18:13

İranlı turistin asılmış meyiti tapıldı - İrəvanda

29 Mart 2017 18:12

Maral Tahirqızının şikayəti təmin olunmadı

29 Mart 2017 18:12

Azərbaycanlı model Tailandda yarıçılpaq... - FOTOLENT

29 Mart 2017 18:09

Fransua Fillonun yoldaşı Fenelope rəsmi olaraq

29 Mart 2017 18:06

Livan prezidenti yıxıldı

29 Mart 2017 18:05

Alimdən MÜBAHİSƏLİ TƏKLİF: “Günlərin adları dəyişdirilməlidir, çünki...” - MÜSAHİBƏ

29 Mart 2017 18:03

Putin yol polisinin rəisini işdən çıxardı

29 Mart 2017 17:59

"Məqsədimizə nail olmaq üçün..." - "Kəpəz"in futbolçusu

29 Mart 2017 17:57

Beynimizə istədiyimiz məlumatı yükləmək mümkün olacaq

29 Mart 2017 17:56