O dünyaya köçməyin xərci - REPORTAJ

O dünyaya köçməyin xərci - REPORTAJ
11:34 13 Oktyabr 2016
56 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ölüm haqdır. Bir gün hər kəs bu dünyadan köçür. Mərhumu layiqincə yola salmaq isə onun yaxınlarının borcudur.
 
"Layiqincə" sözünü təsadüfən qeyd etmədik. Azərbaycanda bu sözü deyərkən ilk ağla gələn mərhumun son mənzilə yola salınması, üstəlik, sonrakı proseslərin xərcini çəkmək olur. Xərclər isə çoxdur. Məsciddə yuyulma, məzarlıqda yer, ehsan süfrəsi və s. Bütün bu proseslər üçün kifayət qədər pul tələb olunur.
 
Başlayaq yuyulmadan. Şəriətə görə, hər insan rəhmətə gedən yaxınını özü yumalıdır. Lakin hər kəsin buna imkanı və şəraiti yoxdur. Odur ki, dünyadan köçən insanların yuyulması üçün məscidlərdə yuyat yerləri mövcuddur. Cümə məscidinin axundu Hacı Surxay Məmmədlinin sözlərinə görə, meyitin məscidlərdə yuyulması üçün konkret məbləğ yoxdur: “Çox məscidlərdə meyitxanalar, yuyat yerləri var ki, ora müraciət olunur, dünyadan köçən insan şəriət qaydasına uyğun olaraq yuyulur. Orada halallaşmaq üçün müəyyən qiymətlər qoyulur. Hər hansı məscidə gedərkən ölüsünü yudurdan üçün konkret preyskurant yoxdur. Burada söhbət halallıqdan gedir. Kimsə 50, yaxud 70 manat civarında meyiti yuduzdurubsa, şəriətə görə, onunla halallaşmalıdır. Bununla həm də  kommunal xərclər ödənilir. Bura həm də kəfənin pulu aiddir. Heç kim zor tətbiq edib deyə bilməz ki, mən sənin ölünü yumuşam, qiyməti də budur”.
 
Axund bildirib ki, əgər yaxını dünyadan köçən insan mərhumu özü yumaq istəyirsə, məscidlər bunun üçün şərait yaradırlar. Bunun üçün heç bir pul alınmasından söhbət gedə bilməz. Müəyyən kateqoriyaya aid insanların yuyulması təmənnasız həyata keçirilir: “Şəhid ailəsi, kimsəsizlər, qocalar, əlsiz-ayaqsız, möhtac insanların yaxınları məscidlərə müraciət edə bilərlər. Araşdırma aparıldıqdan sonra onlar üçün yuyulma, kəfən, namaz havayıdır, bunlar Allah rizası üçün edilir. Onların yas mərasimində din xadimləri pulsuz iştirak edirlər”.
 
Mərhumun daşınması üçün ayrılan xüsusi avtomobillər var ki, onlar üçün məsafədən asılı olaraq 50-100 AZN xərcləmək lazımdır. Kimsəsizlərin daşınması üçün pul tələb olunmur.
 
Bəs mərhumun son mənzili neçəyə başa gəlir?
 
Bakı şəhərində 100-ə yaxın qəbiristanlıq var. Onlardan 32-si Bakı şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeliyindəki Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Departamentinin Əhaliyə Vətəndaşlıq Xidməti Trestinin balansındadır. Müəssisənin baş mühəndisi Sabir Həsənovun sözlərinə görə, qalan qəbiristanlıqlar qəsəbə icra nümayəndəliklərinin, yaxud bələdiyyələrin nəzdindədir. Məzar yeri ilə bağlı kifayət qədər yüksək qiymətlər səslənsə də, aidiyyəti qurumdan bildirilib ki, konkret preyskurant var: “Bizim bütün qəbiristanlıqlarda preyskurantımız var. İstənilən vətəndaş onunla tanış ola bilər. O preyskuranta görə mərhumun dəfn edilməsi üçün preyskurant 63 AZN-dir. Bu rüsumun içində tikinti materiallarının qiyməti yoxdur. Bu materialları vətəndaş da ala bilər, bizim işçilər də. Bu rüsum azərbaycanlılara aiddir. Qeyri-müsəlman tabutda dəfn olunduğu üçün 79 AZN-dir. Bundan başqa, vətəndaşdan heç bir rüsum tələb olunmur. Bu qiymətə qəbirin qazılması da aiddir. Və yaxud vətəndaş qəbiri özü də qaza bilər. O ki, qaldı mişar daşı, qum, sement, bunlar əlavədir”.
 
Sabir Həsənov həmçinin qeyd edib ki, əvvəllər bir nəfər qəbiristanlıqda bir neçə nəfər üçün yer ayıra bilərdisə, son dövrlər bu qadağan olunub. Hazırda mərhumdan əlavə, yalnız həyat yoldaşı üçün yer ayırmaq mümkündür. Baş mühəndis bildirib ki, şəhərin mərkəzində yerləşən qəbiristanlıqlarda yerlər məhduddur. Yasamal, Qurd qapısı qəbiristanlıqlarında isə yer yoxdur!
 
Son mənzilə yola salınandan sonra mərhum üçün ehsan süfrəsi açılır. Hərfi mənada ehsan “yaxşılıq etmək” deməkdir. Təəssüf ki, uzun illərdir yaxşılığın bu növündə ifrata varılır. Zaman-zaman hər birimizin ayağı düşən yas mərasimlərində süfrədə növbənöv təamların olduğunu görürük. Daim müzakirə və tənqidə səbəb olsa da, hələ də arzu olunan nəticəyə varılmayıb. QMİ-nin sədr müavini Hacı Fuad Nurullah deyir ki, Məhəmməd peyğəmbərin zamanında yaxını rəhmətə gedən insanın evinə gedərmişlər. Hər gələn də evində bişən yeməkdən gətirər, ailəni yedirdərmiş. İndi bu adət başqa formadadır. Qohum-əqrəba yığışıb, müəyyən məbləğ toplayır və süfrə açırlar. Əsas odur ki, israfçılıq olmasın: “Dinimiz buyurur ki, İslamda insan hansı addımı atırsa, israfa getməsin - Allah israf edənləri sevməz. Ehsan süfrəsində israfçılıq etmək olmaz. Ehsan süfrəsi qonaqlıq süfrəsinə oxşamamalıdır. İnsanların qazandığı ən böyük ehsan ruhani tərəfindən məclisdə danışılanlardır”.
 
İmkanlı şəxslər rəhmətə gedən yaxını üçün zəngin süfrə aça bilər. Maddi durumu zəif olanlar isə bunu edə bilmirlər, lakin yaxınının ruhu şad olsun deyə hər vasitə ilə təamlarla bol ehsan vermək istəyir, nəticədə borca əl atmalı olurlar. Şəriətdə bu qəbul olunmur: “Bəzi insanlar borc götürüb yaxını üçün ehsan verir. Şəriətimizdə borcla ehsan verilməz. Əgər borc alan ailəsini çətinliyə salsa, aldığı borcla ehsan adı ilə süfrə açsa, dinimiz bunu qəbul etmir. Bu günahdır. İnsan imkanından artığından ehsan verə bilər. 3, 7, 40 mərasimləri şəriətdə vacib hesab olunmur. Bu, maddi imkana bağlıdır. Təəssüf ki, insanlar bir-biri ilə bəhsə girirlər. 5 AZN-dən daha yuxarı məbləğ sərf oluna bilər. Məbləğ insanların imkanına görə dəyişir. Çay, halva qoyulan süfrəyə nisbətən, plov və s. təamların qoyulduğu süfrənin qiyməti təbii ki, fərqlidir. Qiymətlər buna əsasən hesablanır”.
 
Yaxınını son mənzilə necə yola salmaq hər kəsin öz işidir. Tanrı hamıya xoş günlər nəsib etsin!

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Cinsiyyətini dəyişdirən aktrisanın toy tarixi bəlli oldu

21 Avqust 2017 04:49

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipləri - İncə, uzun kirpikli...

21 Avqust 2017 04:33

Hamilə ikən hamilə qaldı - FOTOLAR

21 Avqust 2017 04:03

Meyvə şirələrinin faydalı xüsusiyyətləri

21 Avqust 2017 03:33

Madridin mərkəzində müsəlmanlar terrora qarşı nümayiş keçiriblər

21 Avqust 2017 03:27

İslamda qadının DƏYƏRİ

21 Avqust 2017 03:03

"Instagram"-da vacib yenilik - Bu gündən etibarən...

21 Avqust 2017 02:33

Düyü ilə orqanizmin təmizlənməsi - Xəstəliklərdən uzaq olacaqsınız

21 Avqust 2017 02:03

Türkiyədə yük maşını aşdı - 3 ölü, 7 yaralı

21 Avqust 2017 01:59

Milli futbolçumuz Kipr çempionatında debüt etdi

21 Avqust 2017 01:14

Donald Tramp ABŞ xalqına və ordusuna müraciət ünvanlayacaq

21 Avqust 2017 01:12

Uşaqlar üçün ən faydalı

21 Avqust 2017 01:12

Mənzil almaq istəyənlər EHTİYATLI OLUN! - Sizi aldada bilərlər - VİDEO

21 Avqust 2017 01:03

Azərbaycanda zəlzələ baş verdi

21 Avqust 2017 00:40

İki uşaq anası model xanım ideal bədəni ilə göz oxşadı - FOTOLAR

21 Avqust 2017 00:33

"Qəbələ"nin qələbə qolunun müəllifi: "Milliyə dəvət etsələr, sevinəcəyəm"

21 Avqust 2017 00:22

ABŞ-da avtobus yük maşını ilə toqquşub

21 Avqust 2017 00:22

Avqustun 21-nə olan

21 Avqust 2017 00:16

Qaxda zəlzələ baş verib

21 Avqust 2017 00:12

Astroloji proqnoz - 21 avqust

21 Avqust 2017 00:08

İsveçrədə turist təyyarəsi qəzaya uğrayıb, 3 nəfər ölüb

21 Avqust 2017 00:07

Ağdam sakini həmkəndlisini xəstəxanalıq etdi

20 Avqust 2017 23:54

Ermənilər Ağdamın işğal altında olan ərazilərinə

20 Avqust 2017 23:53

Bıçaqlanan Gəncə sakini xəstəxanaya gedərkən qəzaya düşdü

20 Avqust 2017 23:44

Roman Qriqorçuk: "Hazırki nəticə məni sevindirir"

20 Avqust 2017 23:42

Müsəlmanlar Madriddə terrorizmə qarşı ETİRAZ AKSİYASI keçirdi

20 Avqust 2017 23:38

Bakıda 1 nəfər liftdə qaldı

20 Avqust 2017 23:36

Ermənilər Ağdamın işğal olunmuş ərazilərini yandırır

20 Avqust 2017 23:34

"Sumqayıt"ın baş məşqçisi: "Keçən illə müqayisədə özümüzə daha çox inanırdıq"

20 Avqust 2017 23:32

Ağdamda “VAZ” piyadanı vurdu

20 Avqust 2017 23:29

115 terrorçu öldürüldü

20 Avqust 2017 23:24

Ərə getdi - açıq-saçıq geyimlərə "Yox" dedi

20 Avqust 2017 23:18

Paxlanı möcüzəvi bitkiyə çevirən faydaları

20 Avqust 2017 23:18

“Hakimlikdən razı deyiləm” - Roman Qriqorçuk

20 Avqust 2017 23:17

Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında II tura yekun vurulub

20 Avqust 2017 23:07

53 yaşlı kişini maşın vurdu

20 Avqust 2017 23:04

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:59

Gəncədə bıçaqlanan sürücü idarə etdiyi avtomobillə qəzaya düşüb

20 Avqust 2017 22:57

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:49

"Qəbələ"dən ikinci qələbə - VİDEO

20 Avqust 2017 22:47

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipləri

20 Avqust 2017 22:47

Ağstafada 5 fərdi yaşayış evində yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB - VİDEO

20 Avqust 2017 22:43

Türkiyədə mikroavtobus dərəyə aşıb

20 Avqust 2017 22:38

"Kəpəz"i darmadağın etdilər - VİDEO

20 Avqust 2017 22:37

Şadlıq sarayının dayanacaq nəzrətçisini yük maşını vurub

20 Avqust 2017 22:27

Ağstafada 5 ev yanır

20 Avqust 2017 22:19

54 ilin avtomobili hələ də işlək vəziyyətdədir - VİDEO

20 Avqust 2017 22:18

Ağstafada 5 fərdi ev yanır

20 Avqust 2017 22:09

Parisdə terrorun qarşısı alındı

20 Avqust 2017 21:56

Ağstafada 3 ev yanıb, yanğınsöndürən xəsarət alıb

20 Avqust 2017 21:52