Rusiyanın "Qarabağ şərtləri" AÇIQLANDI?

Rusiyanın "Qarabağ şərtləri" AÇIQLANDI?
16:17 13 Oktyabr 2016
168 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

ABŞ-da beynəlxalq münasibətləri araşdıran ən nüfuzlu strukturlardan sayılan "Foreign Affairs" Vaşinqtondakı Strateji və Beynəlxalq Tədqiqatlar Mərkəzinin direktor müavini Ceffri Mankoffun məqaləsini dərc edib.

Milli.Az bildirir ki, "Cənubi Qafqazın donu açılır: Rusiya nədən ən böyük qalibdir?" (The South Caucasus Unfreezes:  Why Russia Is the Biggest Winner) məqaləsini müəyyən ixtisarlarla təqdim edirik:

"Son aylarda Cənubi Qafqaz regionunda çox ciddi dəyişikliklər yaşanır ki, bunun da ən aşkar təzahürü aprel ayının əvvəllərindəki "dördgünlük müharibə" idi. Aprel ayında Azərbaycanla Ermənistan arasındakı hərbi əməliyyatlar 1990-cı illərdən bəri ən intensiv formada, maksimal həddə idi. Hərbi əməliyyatlar Ermənistan tərəfinin hücuma keçməsi ilə başladı. Azərbaycan ordusu əks-hücuma keçdi və ermənilərin işğal altında saxladıqları ərazilərin bir qismini azad etdi.

Əslində, Cənubi Qafqaz illərdir ki, geosiyasi sınma xəttinin keçdiyi məkandır. Azərbaycan və Gürcüstan separatçı qüvvələrin fəaliyyəti ilə qarşılaşdılar, savaşlar oldu. 1990-cı illərin əvvəllərində Gürcüsitanda və Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətlərlə separatçı regionlar arasında atəşkəs rejimi barədə anlaşmalar əldə olundu. Lakin əgər Gürcüstanda belə anlaşma Tbilisi ilə Abxaziya və Cənubi Osetiya arasında idisə, Azərbaycanda rəsmi Bakı Ermənistanla sənəd imzaladı. Çünki Dağlıq Qarabağ və ətrafdakı bir neçə rayonunun işğalında Ermənistanın "əsas oyunçu" olduğu kimsəyə sirr deyil.

Həmin illərdən bəri Cənubi Qafqazda vəziyyət gərgin olsa da, 2008-ci ildə Rusiyanın Gürcüstana qoşun yeritməsi istisna olmaqla dəyişməzdi.

Fəqət son illərdə regiondakı tektonik laylar hərəkətə gəlib, dəyişikliklər başlanıb.

Aprel ayının əvvəllərində "dördgünlük müharibə"də Ermənistan böyuk itkilər verdi və situasiya artıq aşkar müharibəyə yönələ bilərdi. İrəvandakı iqtidarda bu savaşdan öz məqsədləri üçün yararlanmağa çalışdı, siyasi dividendlər əldə etmək istədi. Ermənistanın "dördgünlük müharibə"də üzərində nəzarəti itirdiyi ərazilər strateji yüksəkliklər olduğundan Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan məruz qaldığı ağır situasiyadan çıxmaq, vəziyyətdən öz mənfəəti üçün faydalanmaq məqsədilə ölkədə revanşist millətçilik isteriyasını daha da aktivləşdirdi.

Eyni zamanda, "dördgünlük müharibə" Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında 20 ildən də çox müddətdə davam edən nisbi sakitliyin istənilən an qanlı müharibəyə çevrilə biləcəyinə işarə idi. Üstəlik, Azərbaycan Ermənistana "başa saldı" ki, torpaqlarını hərbi yolla azad etmək iqtidarındadır.

Azərbaycan bu uğurlarla kifayətlənməyəcək və yaxın vaxtlarda irəliləyişlərinə davam edəcək. Ermənistanda isə aprel ayındakı "dördgünlük müharibə" qarışıq, ziddiyyətli situasiya yaradıb.

Ermənilər bir tərəfdən Azərbaycandan qisas almaq istəyir, digər tərəfdən isə Rusiyadan çox narazı qaldıqlarını göstərirlər. Çünki ermənilərin fikrincə, Rusiyanın satdığı hərbi texnika olmadan Azərbaycan "dördgünlük müharibə"də uğur qazana bilməzdi.

Fəqət "dördgünlük müharibə"də və həmin hərbi əməliyyatlardan bəri ən böyük siyasi dividendlər əldə edən tərəf Rusiyadır.

Aprelin 5-də Rusiyanın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş atəşkəs, sonra da danışıqlar prosesinin aktivləşməsi göstərir ki, ATƏT-in Minsk Qrupunda həmsədr ölkələr olan Fransa və ABŞ ilə müqayisədə Rusiya regionda daha geniş maraqlara, daha ciddi təsir rıçaqlarına malikdir.

Rusiyanın Bakıya messici belədir: "Hazırda Ermənistanın işğalında olan ərazilərin bir hissəsinin Azərbaycana qaytarılması ilə nəticələnəcək anlaşmanın əldə edilməsi üçün yalnız Moskva yetərincə təsir imkanlarına malikdir". Lakin Moskva bu addımları təmənnasız atan deyil. Çox yəqin ki, Moskva belə "jest"inin müqabilində Azərbaycandan Avrasiya İqtisadi Birliyinə və ya MDB ölkələrinin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına qoşulmağı tələb edəcək.

Ermənistan isə təlaşdadır. Ermənilərin fikrincə, hazırda onların işğal altında saxladıqları Azərbaycan ərazilərini Rusiya Ermənistanın əlindən alıb Bakıya verəcək, əvəzində İrəvan heç nə almayacaq.

Digər məqam da var: Rusiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasına öz sülhməramlı kontingentini, yəni hərbi qüvvələrini yerləşdirmək istəyir. Azərbaycanla Ermənistan bu varianta qətiyyətlə etiraz edirlər.

Və ən nəhayət, hazırda Azərbaycanda ATƏT-in Minsk Qrupunun vasitəçilik fəaliyyəti ilə bağlı ciddi narazılıq var. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla nizamlanmasına yönəlmiş danışıqlar prosesində ABŞ aktivləşməsə, irəlidə Rusiya olacaq. Regionda isə yeni geosiyasi silkələnmələr yaşana bilər".

Orxan Hun
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda 38 yaşlı kişi özünü bıçaqlayaraq intihar etmək istəyib

24 May 2017 02:42

Ağcabədidə traktor yanıb

24 May 2017 02:36

İran saytında Bakı haqqında FOTOSESSİYA

24 May 2017 02:33

Küllücə tufliləri - FOTO

24 May 2017 02:32

Rusiyaya səfərini yarımçıq qoyacaq -

24 May 2017 02:32

28 May-Respublika Günü Tehranda qeyd edildi

24 May 2017 02:24

Cocuq Mərcanlıda tank əleyhinə mina və partlamamış hərbi sursat aşkar edilib

24 May 2017 02:12

ÜST-ə yeni rəhbər gəldi

24 May 2017 02:04

Ağcabədidə traktor yanıb

24 May 2017 01:54

Putin Filippin prezidenti ilə görüşür

24 May 2017 01:50

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına yeni baş direktor seçilib

24 May 2017 01:47

“Beynəlxalq Bank 2018-ci ildən tez özəlləşdirilməyəcək” -

24 May 2017 01:41

Britaniyada terror təhlükəsi səviyyəsi kritik həddə qaldırılıb

24 May 2017 01:32

Ən məşhur moda şousunun qonaqları - FOTO

24 May 2017 01:32

Keçmiş arvadının evini yandıran ər: “Həmişə içkili oluram...” - FOTO/VİDEO

24 May 2017 01:28

"Mançester Yunayted" ulduz futbolçuya görə illik 14 milyonundan keçməyə hazırdı

24 May 2017 01:28

Quba sakinlərini hamamda boğub, cəsədlərini çaya atdılar - FOTO

24 May 2017 01:03

Cocuq Mərcanlıda tank əleyhinə mina və qumbara aşkarlanıb

24 May 2017 00:57

Ermənistanın təhlükəsi yenidən Avropanın diqqət mərkəzində

24 May 2017 00:49

Filippin prezidenti Rusiyaya rəsmi səfərini yarımçıq qoyub

24 May 2017 00:47

Venesuelada prezidentə qarşı etiraz aksiyalarında ölənlərin sayı 55-ə çatıb

24 May 2017 00:42

Bakıda 80 yaşlı qadın oğlu tərəfindən qəddarcasına döyülüb

24 May 2017 00:37

Cənubi Koreya-Şimali Koreya sərhədində silah səsləri eşidildi

24 May 2017 00:26

Biləsuvar RMX-nın baş həkimi işdən azad olundu

24 May 2017 00:24

123 mərtəbəli göydələndə dəhşətli anlar - VİDEO

24 May 2017 00:23

Afaq, Nərgiz və Tolik Bodrumda dincəlir - FOTO

24 May 2017 00:12

Astroloji proqnoz - 24 may

24 May 2017 00:08

Əlidən etiraf: "Kaş ki..." - VİDEO

24 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: əsəb sisteminizə çox yük düşür

24 May 2017 00:05

Birmingemdə aksiya zamanı əlində bıçaq və dəyənək olan şəxs saxlanılıb

23 May 2017 23:57

Üz üçün “Minus 10" maskası

23 May 2017 23:57

Trampla çəkdirdiyi "selfi" israilli deputatın başına bəla oldu -

23 May 2017 23:56

Üç qız atası ilə evlənən 49 yaşlı xalq artistinin TOYUNDA NƏLƏR BAŞ VERDİ?

23 May 2017 23:53

Qarın bölgəsindəki pylərdən xilas edən içki

23 May 2017 23:52

Adams, Messi, Vardi... – Qanunsuzluğa əl atanlar

23 May 2017 23:52

Saçların yağlanmasına gətirən 6 səbəb

23 May 2017 23:47

Bu 3 dəstə İmam Zaman ağaya yardım edəcək

23 May 2017 23:42

"Barselona"nın sükanı arxasına keçəcək baş məşqçi hazırkı komandasından istefa verib

23 May 2017 23:37

Böyrək daşları və xalq təbabəti

23 May 2017 23:37

"Azərbaycan Beynəlxalq Bankı 2018-ci ildən tez özəlləşdirilməyəcək" - Nazir

23 May 2017 23:32

Məşhur gözəl Kann təqdimatında - FOTO

23 May 2017 23:32

Sevil-Sevinc bacıları maşınla vurduqları 87 yaşlı kişi haqda:

23 May 2017 23:31

Cocuq Mərcanlıda mina və qumbara tapıldı

23 May 2017 23:29

Baş ağrısından dərmansız qurtulmağın SADƏ YOLU

23 May 2017 23:27

Alman deputatlar Türkiyəyə getməkdən boyun qaçırdı

23 May 2017 23:23

Venesuelada etiraz aksiyası qurbanlarının sayı 55 nəfərə çatıb

23 May 2017 23:22

“Yasin” surəsi niyə Quranın qəlbidir?

23 May 2017 23:22

Zəvvarlarla dolu avtobus çaya düşdü - 22 ölü

23 May 2017 23:22

“VAZ” və “Opel” toqquşdu, yaralanan var

23 May 2017 23:19

Çiyələk yemək üçün 7 səbəb

23 May 2017 23:17