Nazarbayevin müəmmalı xəstəliyi - Özbəkistanda uduzan ABŞ qazax taxtına göz dikib

Nazarbayevin müəmmalı xəstəliyi - Özbəkistanda uduzan ABŞ qazax taxtına göz dikib
17:03 13 Oktyabr 2016
46 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev “xəstə yatağı”na düşdü. Rəsmi açıqlamada qazax liderin soyuq dəyməsinin olduğu deyilir. 76 yaşlı prezidentin gərgin iş rejimini və hazırda payız fəslinin olduğunu nəzərə alsaq, bunu təbii qarşılamaq olar.

Lakin “Röyters” agentliyinin “Nazarbayevin soyuqdəyməsi “diplomatik xəstəlikdir” xəbəri məsələyə fərqli rakursdan baxmağı vadar etdi. Hesab olunur ki, Nazarbayev KTMT-nin İrəvanda keçirilən toplantısına qatılmamaq üçün özünü xəstəliyə vurub. Məsələ KTMT-nin iclası yox, bu iclasın İrəvanda keçirilməsidir. Belə fikrin yaranmasına səbəb isə Qazaxıstan qanunvericiliyinə görə, dövlət başıçısının xəstəliyinin dövlət sirri olmasıdır. Yəni qazax rəsmilərinin dövlət sirrini açması ortaya suallar çıxarır.

Nazarbayevin Azərbaycana sevgisi, prezidenti İlham Əliyevlə şəxsi dostluğu və bunun fonunda işğalçı Ermənistana münasibəti onun İrəvana getmək istəməməsinin səbəblərini aydınlaşdırır. Lakin bu, özlüyündə ayrı mövzudur.

Burada ilk diqqət çəkən məqam Mərkəzi Asiya ölkələrində Kərimovun ölümündən sonra liderlərin bir-bir xəstə yatağına düşməsidir.

Özbəkistanın mərhum prezidenti İslam Kərimov avqust ayının sonlarında iflic keçirərək, xəstəxanaya yerləşdirildi. Oktyabrın 2-də onun ölümü rəsmi şəkildə təsdiqləndi.

Kərimovun ölümündən sonra Nazarbayevin sağlamlığı məsələsi gündəmə gəldi. Burada iki məqam diqqət çəkirdi.



1. Kərimovun ölümündən təxminən bir il öncə Qərb texnoloqlarının Mərkəzi Asiya ilə bağlı ssenarisi ortaya çıxdı. Almaniyanın Elm və Siyasət Fondunun (SWP) analitiklərnin qələmindən çıxan ssenariyə görə, Nazarbayev 81 yaşında (2021-ci ildə) qəfil vəfat edir, qazax elitası parçalanır, müxalifət güclü namizəd çıxarır və seçkidə qalib gəlir, seçkidən bir gün sonra Şimali Qazaxıstanda (rusdilli əhalinin yaşadığı bölgə) etiraz aksiyaları başlayır, Rusiya ölkəyə hərbi müdaxilə edir, Amerika işə qarışır və Mərkəzi Asiya qarışır. Bununla da, Mərkəzi Asiya üçün zaman-zaman gündəmə gələn “türk baharı” ssenarisi gerçəkləşir.

Beş il sonra Nazarbayev ölür, Rusiya Qazaxıstanı işğal edir



Bu, ssenari yayıldıqda olduqca absurd və xülya hesab olundu. Hətta ssenaridə Mərkəzi Asiya bölgəsinin ələ keçirilməsinin liderlərin ölümündən sonra mümkün olacağına dair inandırıcı fikirlər belə onun legitimliyini təmin etmədi. Kərimovun xəstə yatağına düşməsinə qədər hər şey belə davam etdi.

Avqustun 27-də Kərimovun iflic keçirdiyi xəbəri yayıldı. Hətta həmin vaxt öldüyü də deyilirdi. Lakin rəsmilər ölüm xəbərini açıqlamaq üçün ölkənin sabitliyini, dolayısı ilə hakimiyyətin bölüşdürülməsini gözlədilər və 6 gün sonra ölümü təsdiqlədilər. Lakin o da diqqətdən yayınmadı ki, Kərimovun xəstə yatağına düşməsindən dərhal sonra Nazarbayev səhhətini yoxlatdırdı. Bununla bağlı rəsmi məlumatda qazax liderinin özünü gümrah hiss etdiyi deyilirdi. Nazarbayevi səhhətini müayinə etdirməyə nə vadar etmişdi? Sakit səhra həyatını yaşayan Mərkəzi Asiyada nə baş verirdi? Bu sualların cavabını axtararkən bölgədəki maraqlar, xüsusilə ABŞ-Rusiya qarşıdurmasının detalları ortaya çıxır.

2. “Mərkəzi Asiya bölgəsinin ələ keçirilməsinin liderlərin ölümündən sonra mümkün olacağı...” fikri təsadüfi deyil. İndi qədər bu bölgədə böyük güclərin heç biri qalib çıxmayıb. Bununla yanaşı, kənardan gətirilən xaos ssenariləri də uğursuzluğa düçar olub. Burada əsas amil məhz bölgə ölkələrinin liderlərinin şəxsiyyətidir. Onların içində - Kərimov, Nazarbayev, Berdimuhəmmədov, Atambayev və İmomali Rəhmon – qazax və özbək lideri daha ön planda idi. Bu iki lider – Kərimov və Nazarbayev öz ölkələri ilə yanaşı, həm də bütün bölgədəki sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynayırdılar. Bu bölgədə maraqları olanlar yalnız bu iki liderin ölümündən sonra əl-qol aça bilərlər. Və Kərimov öldü. Növbə Nazarbayevindirmi?

Mərkəzi Asiyada ABŞ, Çin, Rusiya savaşı başlayır - TƏHLİL



Hələ Kərimov ölərkən bu suallar aktuallaşdı və indi Nazarbayevin xəstələnməsi ilə yenidən gündəmə gəlir.

***

Kərimovun ölümü, Amerikanın Mərkəzi Asiyadakı maraqları və amerikalıların Latın Amerikası liderlərinin üzərində sınaqdan keçirdikləri “xəstəlik” təcrübələri fonunda türkmənbaşının Almaniya səfəri də diqqət çəkdi. Sentyabrın 10-də (Kərimovun dəfnindən bir həftə sonra) Türkmənistan prezidenti Qurbanqulu Berdimuhəmmədov Berlinə səfər etdi. Kansler Angele Merkellə mətbuat konfransında onun mühafizəçilərinin masa üzərindəki suyu dəyişdirməsi türkmənbaşının “zəhərlənmək” təhlükəsinə qarşı tədbir gördüyünə dair informasiyaların yayılmasına səbəb oldu. Bu, nə dərəcədə təsadüf ola bilərdi?

Nazarbayevin xəstələnməsi ilə gündəmə gələn məqamlar fonunda diqqət çəkən əlavə amillər də var.

a) “Bir hadisə üçüncü dəfə baş verirsə, bunun təsadüf olmadığı fikri önə çıxır”. Mərkəzi Asiyaya doğru bu prinsipdən boylansaq, baş verənlərin təsadüf olmadığı fikrini ön sıraya çıxarmaq məcburiyyətindəyik.

- Kərimovun xəstəliyi onun həyatla vidalaşmasına səbəb oldu.
- Onun ölümündən təxminən iki həftə sonra BMT-nin Baş Assambleyasının 71-ci sessiyasında iştirak etmək üçün Amerikaya gedən Qırğızıstan prezidenti Almazbek Atambayevin səhhəti İstanbulda hava limanında pisləşdi və o, səfərini təxirə saldı.
- Bu hadisədən yenə iki həftə sonra Nazarbayev xəstə yatağına düşdü.

Bu ardıcıllıq qazax liderinin “soyuqdəyməsinin” böyük ssenarinin bir hissəsi ola biləcəyi ehtimalını artırır.

b) “Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev özünü kifayət qədər yaxşı hiss edir”.

Nazarbayevin qızı Dariqanın atasının səhhəti ilə bağlı bu açıqlaması də Kərimovun qızı Lolanın sözlərinə necə də bənzəyir.

Lola Kərimovanın atasının səhhətinin yaxşı olduğu ilə bağlı açıqlamasından iki gün sonra İslam Kərimov gözlərini əbədi yumdu. İndi Dariqa təxminən eyni sözləri deyir. Bununla bağlı əlavə nələrisə demək çətindir. Lakin o da diqqətdən yayınmır ki, Qazaxıstan qanunvericiliyində “prezidentin səhhəti dövlət sirridir” maddəsini pozanlardan biri məhz Dariqa Nazarbayevdir.

Yəqin ki, bu müəmmalar uzun sürməyəcək.

Asif Nərimanlı

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Masallıda ağır yol qəzası baş verib, 2 nəfər ölüb, 2-si yaralanıb

16 Avqust 2017 19:17

Tillerson: Pxenyanla dialoq qurmağa hələ də maraqlıyıq

16 Avqust 2017 19:15

Yasa gedənlər dəhşətlə üzləşdi: ölənlər və yaralılar var

16 Avqust 2017 19:14

Azərbaycanda arxeoloji qazıntı zamanı aşkarlanmış NADİR TAPINTILAR OĞURLANIB

16 Avqust 2017 19:13

Bir qrup hərbi qulluqçu şəhidin ad günündə ailəsinə baş çəkib

16 Avqust 2017 18:59

Bu qidaları yeyən uşaqlar daha ağıllı olur - FOTOLAR

16 Avqust 2017 18:48

Binəqədi-Novxanı avtomobil yolu çöküb

16 Avqust 2017 18:48

Milli Məclis sədrinin müavini Polşanın təhsil naziri ilə görüşüb

16 Avqust 2017 18:47

Sevgilisindən Neymara - AĞIR ZƏRBƏ

16 Avqust 2017 18:43

Azərbaycanda müdhiş oğurluq: nadir tapıntılar yoxa çıxdı

16 Avqust 2017 18:29

Saqqızın hazırlanması üsulu

16 Avqust 2017 18:29

Keti Perrinin VAMPİR sevgilisi üzə çıxdı – EŞQ ÜÇBUCAĞI - FOTOFAKT

16 Avqust 2017 18:28

Səfir: "Bu gün Azərbaycanda Rusiyada təhsil almağa yüksək maraq var"

16 Avqust 2017 18:27

U-17 bosniyalılara uduzdu

16 Avqust 2017 18:27

65 illik evli cütlük həyatlarına əl-ələ son qoydu

16 Avqust 2017 18:23

Naz Azərbaycan xalqını təhqir etdi

16 Avqust 2017 18:22

Dənizdə batan şəxs xilas edilib

16 Avqust 2017 18:20

Su borusu partladı, yol çökdü - FOTO

16 Avqust 2017 18:14

EVİMİZDƏKİ TƏHLÜKƏ - O hər an və hər yerdə bizi izləyir

16 Avqust 2017 18:13

Azərbaycan Prezidenti indoneziyalı həmkarını təbrik edib

16 Avqust 2017 18:12

Gavalı mürəbbəsinin hazırlanması

16 Avqust 2017 18:10

Erməni həkimin "müalicə" etdiyi bakılı bacıların DƏHŞƏTLİ HƏYATI: "Günlərlə evdə ac qalırıq..." - FOTOLAR

16 Avqust 2017 18:08

"Qarabağ" nə qədər qazanacaq?

16 Avqust 2017 18:07

İlham Əliyev Qabon Prezidentini təbrik edib

16 Avqust 2017 18:01

"Qarabağ"ın oyunçusu Çempionlar Liqası yığmasında

16 Avqust 2017 17:59

Əsl sovet plombirinin RESEPTİ

16 Avqust 2017 17:58

"Diva"-nın konsertindən məşqlər

16 Avqust 2017 17:58

Abşeronda su borusunun partlaması yolun çökməsinə səbəb olub

16 Avqust 2017 17:57

Bu il məişət tullantılarını zibil qutularından kənara tullayan 488 nəfər məsuliyyətə cəlb edilib

16 Avqust 2017 17:57

İlham Əliyev Qabon Prezidentini təbrik etdi

16 Avqust 2017 17:53

Bakıda öldürülən gəncin anası apellyasiya şikayəti verib

16 Avqust 2017 17:52

İnsan beyni haqda çox maraqlı faktlar

16 Avqust 2017 17:49

Ukraynaya yeni hücum hazırlanır - TARİX AÇIQLANDI

16 Avqust 2017 17:48

Azərbaycanlı aparıcının Amerika macəraları – FOTOLAR

16 Avqust 2017 17:38

“Milan”ın futbolçusu İspaniya klubuna keçib

16 Avqust 2017 17:37

“WhatsApp”, “Viber” və “Telegram” messencerlərini vahid çatda birləşdirən proqram təminatı hazırlanıb

16 Avqust 2017 17:35

Sabaha olan məzənnə

16 Avqust 2017 17:33

Bakıda İran vətəndaşını avtomobillə vuraraq öldürən sərxoş taksi sürücüsü həbs olunub

16 Avqust 2017 17:32

Ali məktəblərə qəbul planının neçə faizi dolub? - RƏSMİ AÇIQLAMA

16 Avqust 2017 17:29

Hava limanında güclü PARTLAYIŞ - FOTO

16 Avqust 2017 17:23

Xəzərin Corat qəsəbəsi hissəsində 1 nəfər batıb

16 Avqust 2017 17:22

DİM: Magistraturaya qəbul planı 82.58 faiz dolub

16 Avqust 2017 17:22

Azərbaycanda Xurma İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası yaradılıb

16 Avqust 2017 17:22

Röya konsert verdi

16 Avqust 2017 17:22

Bakıdan 10 min kilometr aralıda yaşayan azərbaycanlılar: "Təki narkotikdən, ağır cinayətlərdən uzaq olun, yanınızdayıq"

16 Avqust 2017 17:19

Coratda bir nəfər dənizdə batdı

16 Avqust 2017 17:14

Manatın sabaha olan MƏZƏNNƏSİ

16 Avqust 2017 17:13

Ana və iki azyaşlı övladı yandı - MASALLIDA

16 Avqust 2017 17:13

Sərhəd zastavasının xidməti ərazisində gizlədilən silah-sursat aşkarlanaraq götürülüb

16 Avqust 2017 17:12

Doğuşdan sonra ölən anaların sayı niyə artır?

16 Avqust 2017 17:10