Övladlığa götürmə: asan olmayan proses

Övladlığa götürmə: asan olmayan proses
20:27 14 Oktyabr 2016
64 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Övladlığa uşaq götürmək istəyənlər, bunu nəzərə alın (24 Aprel 2017 22:12)
Azərbaycandan əcnəbilərə neçə uşaq övladlığa verilib? (18 Aprel 2017 19:32)
Azərbaycanlı uşaqları daha çox hansı ölkə vətəndaşları övladlığa götürür? (07 Aprel 2017 08:05)

2004-də ailə quran Nazilə bir müddət dünyaya uşaq gətirmək barədə düşünməyib. Daha sonra 5 il bunun üçün müalicə aldığını desə də, bu "uzun və ağrılı" proses onu arzusuna çatdırmayıb.
Ancaq bir il öncə o, övladlığa bir qız uşağı götürüb və deyir ki, həyatı tamamilə dəyişib.
Nazilə (ad şərtidir) övladlığa uşaq götürmənin çətinlikləri və sevinci barədə BBC Azərbaycancaya danışır.

Doğuş zamanı ana və uşaq ölümləri artır?

Onun sözlərinə görə, bu proses heç də asan deyil və bunun üçün dövlət orqanları tərəfindən bir sıra bürokratik əngəllər yaradılır.
Lakin 3 yaşına qədər uşaqların övladlığa götürülməsi prosesini həyata keçirən qurumlardan biri olan Səhiyyə Nazirliyi hər şeyin qanuna uyğun aparıldığını bildirir.

Üç qurum

Azərbaycanda 3 yaşınadək uşaqların övladlığa verilməsinə Səhiyyə Nazirliyi, 3-18 yaşlılara isə Təhsil Nazirliyi baxır. Ölkələrarası övladlığa verilmə səlahiyyəti isə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə məxsusdur.
Övladlığa uşaq götürmək üçün lazım olan sənədlərə vətəndaşların Rayon İcra Hakimiyyəti və ya Təhsil İdarəsində fəaliyyət göstərən Qəyyumluq və Himayəçilik komissiyasına yazdıqları notariusda təsdiq edilmiş ərizə, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, nikah haqqında şəhadətnamənin surəti daxildir.
Bundan başqa övlad götürmək istəyən vətəndaş yaşayış yerindən istifadə etmək hüququnu və ya yaşayış yerinə mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədi də təqdim etməlidir, Təhsil Nazirliyinin rəsmi saytı yazır.
Tələb olunan övladlığa götürənlərin səhhətinin vəziyyəti barədə tibbi rəydən başqa, vətəndaş Hepatit "B", "C" və "QİÇS" yoxlanılması üzrə məlumatlar, həmçinin dəri-zöhrəvi, vərəm, onkoloji, psixonevroloji və narkoloji dispanserlərin cavabını da komissiyaya gətirməlidir.
Həmçinin övladlığa götürənlərin tərcümeyi-halı, tutduğu vəzifə və əmək haqqı barədə iş yerindən arayış və ya gəlirlər haqqında digər sənəd təqdim edilməlidir.
Rayon və Şəhər İcra Hakimiyyətləri yanında fəaliyyət göstərən Qəyyumluq və Himayəçilik Komissiyasından mənzil şəraitinin müayinə aktı da tələb olunan sənədlər siyahısındadır.
Müsahibimiz 3 yaşdan aşağı yaşı olan uşaq götürdüyünü deyir və o da eyni sənədləri hazırlayıb. Övladlığa götürmə Nazirlər Kabinetinin 172 saylı qərarı ilə tənzimlənir.

İmkansızlıq

Nazilə 5 il çəkən müalicə prosesindən danışır. Onun sözlərinə görə, həkimlər son qərar olaraq süni mayalanma yolu ilə övlad sahibi olmağı təklif etsələr də, bu proses 6-7 min manat olduğu üçün imtina etməli olublar.
"Dünyanın heç bir yerində ilk süni mayalanma prosedurunun uğurlu olacağına zəmanət verilmir. Bu səbəbdən bu prosedur bir neçə dəfə təkrarlanmalı idi və bizim buna imkanımız çatmayacaqdı", deyən Nazilə övladlığa götürməyə necə qərar verdiyini əlavə edir:
"...bir çox valideyn qayğısından məhrum uşaqlar var ki, onların anaya ehtiyacı var, mənimsə uşağa ehtiyacım var idi", o qeyd edir.
Həyat yoldaşının bu məsələyə etiraz etmədiyini bildirən müsahibimiz, bütün lazımı sənədləri toplayaraq yerli icra hakimiyyətinə müraciət etdiyini deyir.
"Özümü tanıyandan övlad sahibi olmaq istəmişəm. Düşünürəm qeyd-şərtsiz valideyni bircə övladı, övladı isə bircə valideyni sevə bilər. Anam həyatdan köçəndən sonra düşdüyüm boşluğu ancaq övlad qayğısı doldura bilərdi", o əlavə edir.
Nazilə Azərbaycanda övladlığa götürmə prosdurlarından narazı deyil və düşünür ki, uşaqların təhlükəsiz ailədə böyüməsi üçün bütün bu sənədlər vacibdir.

Yorucu proses

Lakin o, problemi Səhiyyə Nazirliyinin Bakı şəhər Baş Səhiyyə İdarəsində qeydiyyat zamanı yaşayıb.
"Bütün sənədləri hazırladıqdan sonra komissiyaya təqdim etmək üçün gələndə məlum oldu ki, biz siyahidan əlavə sağlamlıqla bağlı, daha dəqiq desəm Hepatit və QİÇS-lə bağlı arayış gətirməliyik", deyən Nazilə Hepatit C analizinin müsbət cavablandığını deyir.
Nazilə həm Bakıda, həm Londonda, həm də Gürcüstanda yenidən təhlillər etdiyini və cavabda onun xəstə deyil, daşıyıcı olmasının müəyyənləşdiyini deyir. Lakin bu təhlillər onun bir il vaxtını alıb.
"Hər dəfə komissiyaya deyirdim ki, mən xəstə deyiləm, orda mənə sən özünə müalicə yazdırmalısan, özünü, sağlamlığını düşün, deyirdilər. Bir ildən sonra artıq daha ciddi danışdım və bildirdim ki, mən xəstə deyiləm, daşıyıcıyam. O zaman mənə dedilər ki, bu barədə sənəd gətirməliyəm", deyən Nazilə Səhiyyə Nazirliyində sənəd gətirməli olduğunu bir il sonra deyilməsindən şikayət edir.
"Bu da bir növ bürokratiyadır. Mənə bir cümləni demək üçün bir il gözlədilər".
Nazilə tələb olunan sənədi gətirdiyində idarədə ona tələb olunan və təhvil verilmiş sənədlərin vaxtının keçdiyi deyilir. Bundan sonra o, 3 gün ərzində lazımı sənədləri təkrar toplamalı olur və qeydiyyata düşə bilir.
Qeydiyyata düşdükdən sonra bir il gözləməli olan müsahibimiz, siyahıda sıralarını öyrənmək və ya övladlığa götürmək üçün uşağın olub-olmaması barədə hər dəfə Bakı şəhər Baş Səhiyyə İdarəsinə məlumat almaq üçün zəng vuranda cavab ala bilmədiklərini də əlavə edir.
O, bunu "umacaqlı hərəkətlər" adlandırır və deyir ki, "pul istəyə bilmədikləri üçün əvəzini belə çıxırdılar".

Məlumatsızlıq

Rəsmi sorğuya da istədikləri cavabı ala bilməyən ailə nazirliyə və prezidentə şikayət məktubları ünvanlamağa başlayır və bir ildən sonra onlara övladlığa verilə biləcək bir uşağın olduğu barədə zəng gəlir.
"İlk gördüyümüz uşağa da vurulduq", deyən Nazilə bu zaman ərizə ilə məhkəməyə müraciət etdiklərini və prosesin bitməsi üçün 3 ay gözlədiklərini əlavə edir.
Məhkəmə bitəndən sonra 8 aylıq qız uşağının valideyninə çevrilən Nazilə deyir ki, "bununla da bizim əzablarımız bitdi".
"Noyabrda bir il olacaq ki, o həyatımıza gəlib. Özüm artıq unutmuşam ki, onu dünyaya mən gətirməmişəm", deyən Nazilə çox xoşbəxt olduğunu bildirir.
Nazilənin sözlərinə görə, ondan və həyat yoldaşından işi ilə əlaqədar bu prosedur boyu heç kim rüşvət istəməyib. Ancaq o, pul ödəmədikləri üçün qeydiyyata düşmək prosesinin uzandığını da əlavə edir.
"Məhkəmə prosesi zamanı uşaqla həftədə bir dəfə görüşürdük. Həmin vaxt orda digər bizim kimi valideynlər də var idi. Mənim ünsiyyətdə olduğum və digər övladlığa götürmək üçün növbədə duran ailələrdən siyahıda önə düşmək üçün 3-5 min manat dəyərində pul ödədiklərini deyənlər olurdu", o bildirir.
Bununla bağlı Səhiyyə Nazirliyinin sözçüsü isə deyir ki, belə bir faktla onlara müraciət edən olmayıb.
"Rüşvət verən də, alan da cinayətkardır", deyən nazirlik sözçüsü rüşvət verilməsi halının olduğuna inanmadığını da qeyd edir.

Cəmiyyətin münasibəti

Müsahibimiz cəmiyyətin də övlad götürmə məsələsinə yanaşmasını "qeyri-normal" saydığını bildirir.
Onun sözlərinə görə, sənəd toplama prosesində səhiyyə işçilərindən bir neçəsi ona "qohumlarda uşaq yoxdur ki, götürəsiniz?" və ya "niyə min zəhmətlə qazandığınız miras xalqın uşağına qalsın?" deyə sual ünvanlayıb.
"Atası, anası olan uşağı neynirəm axı. Mən qayğıya ehtiyacı olan uşağı övladlığa götürmək istəyirdim. Uşağın necə böyüyəcəyi genetika məsələsi deyil, tərbiyə məsələsidir", deyə Nazilə gileylənir.
O, həmçinin, ailə üzvlərindən də bu halla razılaşmayanların olduğunu vurğulayır.
"Cəmiyyət buna hazır deyil" deyən müsahibimiz, hələ də insanların onu incidəcək ifadələr söylədiyini qeyd edir.
"Məni də indi qıcıqlandırırlar. Deyirlər, nə gözəl iş gördünüz. Heç kim uşağın bizim ailəyə nə qədər şey qazandırdığına baxmır. Deyirlər savaba batmışam. Hələ məlum deyil o uşaq mənim həyata rəng qatmağıyla savaba batıb, yoxsa mən onu övlad götürməklə", o deyir.
Nazilə qızından onu övladlığa götürdüklərini gizlətməyəcəyini də deyir.
"Axır-əvvəl biləcək. Ona görə əvvəldən alışdıra-alışdıra demək lazımdır", o bildirir.
Nazilə cəmiyyətin şüurundə çox şeyin dəyişməli olduğunu vurğulasa da, hazırkı hakimiyyətin bunu bacarmayacağı fikrindədir.
"Sahibsiz uşaqlara hakimiyyətin özünün münasibəti dəyişməlidir. Üç yaşına qədər övladlığa getsələr yaxşı, getməsələr çox çətindir. Onlara oxumağa, yaxşı yaşamağa şərait yaratmaq olmazmı?", deyə sual edən müsahibimiz uşaq evlərindən çıxan uşaqların "taleyin ümidinə buraxıldığını" qedy edir.
"Hakimiyyət öz sahibsiz övladına belə yanaşırsa, cəmiyyət də elə davranacaq", o əlavə edir.

Xarici müraciətlər

Övladlığa verilmənin statistikası ilə bağlı Təhsil və Səhiyə Nazirliklərindən məlumat almaq mümkün olmasa da Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sözçüsü bildirir ki, qurum 2008-ci ildən ölkələrarası övladlığa götürmə ilə bağlı məhkəmələrdə rəyini bildirə bilər.
O, bu müddət ərzində quruma 100-ə yaxın müraciətin daxil olduğunu qeyd edir.
Komitənin sözçüsü Elgün Səfərov bildirir ki, bu müraciətlərdən təxminən 50-ə qədəri təsdiqini tapıb.
Onun sözlərinə görə, övladlığa götürmə ilə bağlı əsasən ABŞ, Rusiya və digər dövlətlərin vətəndaşları müraciət edir və hər il 3-4 işə baxılır.
Qurum sözçüsü övladlığa götürmə ilə bağlı müraciət edən xarici ölkə vətəndaşlarının əksəriyyətinin Azərbaycan əsilli olduğunu bildirir.
"Qeyd edim ki, onların övladlığa götürdüyü uşaqlar Azərbaycanda övladlığa götürmədən imtina edilmiş uşaqlardır. Yəni sağlamlığı məhdud olan və digər problemləri olan uşaqlardır", deyən cənab Səfərov müraciət edənlərin uşağın cinsiyyəti arasında fərq qoymadıqlarını, ancaq daha çox 3 yaşından aşağı olan uşaq istədiklərini qeyd edir.
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qənirə Paşayeva Malavinin sabiq prezidenti ilə görüşüb (FOTO)

26 İyun 2017 13:29

İstirahət günü yol qəzaları

26 İyun 2017 13:28

Türkan Şorayın SARAY kimi evi - FOTO

26 İyun 2017 13:23

Səmərqənddə tanınmış azərbaycanlı heykəltəraşın barelyefi açılıb

26 İyun 2017 13:22

"Mladost" - "İnter" matçının hakimləri müəyyənləşib

26 İyun 2017 13:22

Belarus Rusiyadan "İsgəndər" ala bilər

26 İyun 2017 13:22

Avtovağzalda RƏZALƏT: pul üçün min oyundan ÇIXDILAR - REPORTAJ/FOTO

26 İyun 2017 13:13

KİV: Tramp ABŞ-ın energetika sahəsində dünya liderinə çevrilməsi üçün planlarını açıqlayacaq

26 İyun 2017 13:12

Taliban su anbarına hücum etdi: 10 polis öldürüldü

26 İyun 2017 13:12

Sabah 38 dərəcə isti olacaq

26 İyun 2017 13:11

Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Fəxri və Şəhidlər xiyabanlarını ziyarət edib

26 İyun 2017 13:07

Premyer Liqada böyük transfer: Ver Serxionu, al Aleksi

26 İyun 2017 13:07

Millimizin futbolçusunun baş məşqçisi erməni oldu

26 İyun 2017 13:05

Tramp 20 illik Ramazan ənənəsini pozdu

26 İyun 2017 13:05

Havalar kəskin isinir

26 İyun 2017 13:04

Bayram günü ACI XƏBƏR GƏLDİ - 1 şəhid, 1 yaralı

26 İyun 2017 13:03

"Formula 1"-lə əlaqədar bağlanan küçələri bu axşam açılır

26 İyun 2017 12:59

Özbəkistan uçot dərəcəsini 9%-dən 14%-ə qaldırıb

26 İyun 2017 12:52

Rusiyalı cazibədar model Bakı bulvarında - FOTO

26 İyun 2017 12:52

Ölkə çempionatının ən seksual voleybolçusu seçildi - FOTOSESSİYA

26 İyun 2017 12:49

Telefondan narkotik vasitə çıxdı

26 İyun 2017 12:45

Model qızın ölümündə günahlandırılan həkim haqqında İLGİNC FAKTLAR - FOTO

26 İyun 2017 12:42

Qəbiristanlıqdan oğurluq edən şəxs tutuldu

26 İyun 2017 12:39

Formula 1 üzrə Azərbaycan Qran Prisinə həsr olunan marafon keçirilib

26 İyun 2017 12:37

"Yol terroru" iki gündə beş can aldı

26 İyun 2017 12:36

Ermənistanın dövlət büdcəsinin kəsiri 5,5 faizədək artıb

26 İyun 2017 12:36

Avtomobil ana və qızını vurdu

26 İyun 2017 12:36

Sabah hava NECƏ OLACAQ?

26 İyun 2017 12:28

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

26 İyun 2017 12:27

Qubada iki avtomobil toqquşub, ölən və xəsarət alan var

26 İyun 2017 12:22

Gənc qadın dərmandan zəhərləndi

26 İyun 2017 12:22

Sabah 38 dərəcəyə qədər isti olacaq

26 İyun 2017 12:22

Bakıda 22 yaşlı model əməliyyat zamanı öldü

26 İyun 2017 12:22

Ana-bala qəzaya düşüb: qız öldü

26 İyun 2017 12:19

Trampdan GÖZLƏNİLMƏZ ADDIM: müsəlmanlarla bağlı 20 illik ənənəyə SON QOYDU

26 İyun 2017 12:18

Araz çayında boğulan yeniyetmənin cəsədi sudan çıxarılıb

26 İyun 2017 12:17

Azərbaycan bayrağı ayaqlar altına səriləcək? - FOTO

26 İyun 2017 12:17

Bakı sakinindən tapança götürüldü

26 İyun 2017 12:16

İtaliyada Birinci Azərbaycan Film Festivalı başa çatıb (FOTO

26 İyun 2017 12:15

3 gün əvvəl çayda batan 11 yaşlı oğlanın meyiti tapıldı

26 İyun 2017 12:14

İlahi, bu adamların arasında mənim nə işim var?

26 İyun 2017 12:12

“Qarabağ” doqquzuncu günü tamamladı...

26 İyun 2017 12:11

“Supermodel Azerbaijan” beynəlxalq müsabiqəsinə sənəd qəbulu başlandı

26 İyun 2017 12:09

Bakıda əvvəllər məhkum olunan şəxsdən tapança götürülüb

26 İyun 2017 12:07

Mourinyoya ağır itki

26 İyun 2017 12:05

Həyat yoldaşı aparacı Turandan elə SÖZLƏR YAZDI Kİ... - FOTO

26 İyun 2017 12:03

Bakı sakinindən tapança götürülüb

26 İyun 2017 12:01

Bakıda hərbi orkestrlərin çıxış edəcəkləri yerlər açıqlanıb

26 İyun 2017 11:57

Bakıda tanışını bıçaqla qətlə yetirən şəxs tutulub

26 İyun 2017 11:57

İzmirdə bir ayda 2-ci zəlzələ

26 İyun 2017 11:57