Gələcəyini görən milli kadrlar - meyillər necə dəyişir?

Gələcəyini görən milli kadrlar - meyillər necə dəyişir?
17:12 16 Oktyabr 2016
56 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son 3 ildə Azərbaycanda ali məktəblərə qəbulun keyfiyyət göstəriciləri artıb. Çox maraqlıdır ki, bu artım ali məktəblərə qəbul üçün sənəd verənlərin sayının azaldığı, qəbul üzrə proqnoz yerlərinin sayının artdığı illərdə müşahidə edilib. 2014-cü ildən etibarən ali təhsil müəssisələrinə qəbul üçün ərizə verən abituriyentlərin sayının təqribən 15%-ə qədər azalmasına, ali təhsil müəssisələri tərəfindən ümumi qəbul yerlərinin proqnoz rəqəminin təqribən 10,5%-ə qədər artırılmasına baxmayaraq, qəbulun keyfiyyət göstəriciləri 9,2% artıb.

2014-cü ildə tam orta məktəbi 84 413 nəfər, 2015-ci ildə 91 357 nəfər, 2016-cı tədris ilində 89 325 nəfər bitirsə də, ali məktəbə ərizə verənlərin sayı 2014-cü ildəki 97 362 göstəricisindən 2015-ci ildə 87 826, 2016-cı ildə isə 82 961 (2015 və 2016-cı illərdə V ixtisas qrupu istisna olmaqla) nəfərə enib. Son 3 ildə imtahanda iştirak edən abituriyentlərin də sayının azalmasına (müvafiq olaraq, 92641, 82 925, 78545 nəfər olub) və plan yerlərinin ( 2014-2015-ci tədris ili üçün 37 763 yer, 2015-2016-cı tədris ili üçün 38 833 yer, 2016-2017-ci tədris ili üçün 41 736 yer) artmasına baxmayaraq, müsabiqədə iştirak hüququ qazanan abituriyentlərin sayı çoxalıb. Müsbət cəhət isə budur ki, bu artım müsabiqə şərtlərinin nisbətən çətinləşdiyi - qəbul müsabiqəsində iştirak üçün tələb olunan bal həddinin artdığı son iki ildə xüsusilə müşahidə edilib.

2014-cü ildə ali məktəblərə (I ixtisas qrupunda) ixtisas seçimi müsabiqəsində iştirak etmək üçün abituriyentlərdən minimal 150 balın tələb olunmasına, sonrakı 2 il üçün qəbul müsabiqəsində bu bal həddinin 200-ə qaldırılmasına baxmayaraq, sonuncu iki ildə müsabiqədə iştirak etmək hüququ qazanan abituriyentlərin sayı daha çox olub. 2014-cü ildə 150-dən çox bal toplayan 32 159 nəfər, sonrakı iki ildə isə 200-dən çox bal toplayan 33 198 və 34 385 nəfər abituriyentin tələbə adını qazanması üçün müsabiqədə iştirak etmək hüququ olub. Onlardan faktiki qəbul olanların sayı da çoxalmağa doğru dəyişib. 2014-cü ildə ali məktəblərə qəbul olanların faktiki sayı 33 707 nəfər, 2015-ci ildə 32 849 nəfər, 2015-ci ildə isə 34 771 (bu rəqəmə xarici ölkələrin ali məktəblərinin Azərbaycandakı filiallarına qəbul olunanların sayı daxil deyil) nəfər olub.

Son 3 ildə ali məktəblərə qəbul imtahanlarında yüksək bal toplayan, eləcə də ixtisas qrupları üzrə 200-dən çox bal toplayan abituriyentlərin sayı artıb. 2016-cı ildə də keyfiyyət göstəricisinin ən yüksək həddi (32,2%) 600-dən çox bal toplayan tələbələrdə müşahidə olunur.

Son 3 ildə 200-dən çox bal toplayan abituriyentlərin sayı 7,2 faiz, 300-dən çox bal toplayanların sayı 8,6 faiz, 400-dən çox bal toplayanların sayı 13,5 faiz, 500-dən çox bal toplayanların sayı 19,1 faiz, 600-dən çox bal toplayanların sayı isə 32,2 faiz artıb.
Statistik məlumatlara əsasən, 600-dən çox bal toplayanların sayı 2014-cü ildə 1725, 2015-ci ildə 2 094, bu il isə 2 281 nəfər olub.

2014-2015-ci tədris ilində keyfiyyət ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisi 34,7 faiz, 2015-2016-cı tədris ilində 40 faiz, 2016-2017-ci tədris ili üzrə qəbulda isə 43,9 faiz təşkil edib.

Qəbulun keyfiyyət göstəricisinin dəyişməsi ilə bağlı diqqət çəkən məqamlardan biri də məzunların gələcəyin ingilis dilli kadrı kimi yetişmək istəyinin artması və bunun nəticəsi olaraq, tədrisi ingilis dilində olan ixtisaslara sənəd verənlərin sayının çoxalmasıdır. Son illərdə tədrisi rus və ingilis dilində olan, qəbul üçün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının keçirdiyi mərkəzləşdirilmiş test imtahanlarında yüksək bal yığması şərti qoyulan xarici ölkə ali məktəblərin filiallarına (M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialı, Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialı, UFAZ) daxil olmağa böyük maraq göstərən abituriyentlər həm də Azərbaycandakı yerli təhsil müəssisələrinin tədrisi xarici dildə təşkil edilən ixtisaslarında oxuması meylləri çoxalır. Bu tədris ilində Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali məktəblərdə 37 ixtisas üzrə ingilis bölməsinə qəbul proqnoz yerləri nəzərdə tutulmuşdu ki, bu ixtisaslara da faktiki dolma faizi 99% olub.

Mütəxəssislərin fikrincə, ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsinin əsas səbəblərindən biri orta məktəblərdə şagirdlərin universitetlərə hazırlığının artırılması ilə bağlıdır. Sözsüz ki, özlərini gələcəyin rəqabətli əmək bazarına hazırlaşdıran gənclər həm də repetitor yanına getməklə nailiyyətlərini daha da artıra bilirlər. Keyfiyyət göstəricilərinin yüksəlməsinin digər əsas səbəbi gələcəyin rəqabətədavamlı qabiliyyətli kadrı kimi yetişməyi qarşısına qoyan şagirdlərin öz bilik və bacarıqlarının artırılması üçün getdikcə daha çox səy göstərməsi - dərs proqramlarını daha yaxşı mənimsəməyə çalışması ilə izah oluna bilər. Bir sözlə, şagirdlər gələcək inkişafın onlar qarşısında yeni tələblər qoyacağını aydın dərk edərək öz üzərlərində daha çox çalışmağa səy göstərirlər.

Qəbul imtahanlardan yüksək bal toplayanlar üçün ali məktəblər tərəfindən bəzi güzəştlərin tətbiqi- təhsil haqqından azad edilmələri və ya təhsil haqqının güzəştlə verilməsi də şagirdləri daha yüksək bal toplamağa həvəsləndirən amillərdən sayıla bilər.

Ümid etmək olar ki, Azərbaycanda bir necə il əvvəl tam orta təhsil səviyyəsində tətbiqinə başlanan, əhatə dairəsi getdikcə genişlənən, təhsilin şagirdlərin meyl və marağı, potensial imkanları nəzərə alınmaqla, təmayüllülər üzrə təşkil olunmasını nəzərdə tutan layihə gələcəkdə qəbulun keyfiyyət göstəricilərinin daha da yüksələcəyinə zəmin yaradacaq.

Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksələcəyindən, abituriyentlərin tədrisi xarici dildə olan ixtisaslara meyllərinin artmasından nə qazanacağımızı demək olar ki, bir necə ildən sonra hiss edəcəyik. Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsi tələbələrin akademik göstəricilərinin yüksəldilməsinə yaxşı təsir göstərməklə yanaşı, bir necə ildən sonra ölkənin əmək bazarının daha yüksək səviyyəli, daha bilikli kadrlar əsasında formalaşmasına təsir göstərəcək, əmək bazarı üçün daha yaxşı, işəgötürənlərin marağına tam cavab verə bilən mütəxəssis hazırlığına yardım edəcək. Ümid etmək olar ki, bu günki rəqabətli qəbul şəraitində öz biliklərini təsdiqlədən gənclər gələcəyin də əmək bazarının rəqabətinə dözümlü olacaqlar.

Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsi ilk növbədə ali məktəblərdə təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsini zəruri edir, onların üzərində kəmiyyətdən daha çox keyfiyyətə diqqət yetirməsi ilə bağlı öhdəliklər qoyur. Bunun üçünsə ali məktəblər professor-müəllim heyətinin bilik və bacarıqlarının inkişafı üçün geniş və səmərəli tədbirlər həyata keçirməli, komputer və multimedia vasitələrindən istifadəni təşkil etməli, elm və təhsilin inteqrasiyasını təmin etməli, tədrisdən başqa həm də elmi tədqiqata üstünlük verməli və gənc tələbələrin bu tədqiqat işlərinə çəlbi işini genişləndirməli, həmin tədqiqatlarla dünya bazarına çıxmalı, Azərbaycan elminin və iqtisadiyyatının dünya elmi və iqtisadiyyatına inteqrasiyasını nəzərə alaraq, xarici dilin tədrisinə üstünlük verməlidirlər. Gənclərin tədrisi xarici dildə təşkil olunan ixtisaslara olan marağının artması, rəqabətədavamlıq qabiliyyətini yüksəltmək və qlobal əmək bazarına çıxış imkanlarını artırmaq istəyən gənclərin sayının çoxalması faktı artıq ali məktəblərin xarici dillərdə, xüsusilə ingilis dilində kadr hazırlığına diqqətin artırılmasını zəruri edir.

/Trend/

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İŞİD-in 96 üzvü əfv edildi - Gözlənilməz qərar - FOTOLAR

23 Avqust 2017 06:33

ABŞ-ın müdafiə naziri Ukraynaya gəlir

23 Avqust 2017 06:14

İspaniyada naməlum sürücü avtomobilini polis maşınına çırpıb

23 Avqust 2017 06:07

Bu ilin 6 ayında Azərbaycana gəlmiş ƏCNƏBİLƏRİN SAYI AÇIQLANDI

23 Avqust 2017 06:03

Təzə ana olan Beyons bədənini göstərdi

23 Avqust 2017 05:59

Maduro Papadan kömək istədi - ABŞ-ın hücumunun qarşısını almaq üçün

23 Avqust 2017 05:33

Sabiq baş nazir azadlığa buraxıldı

23 Avqust 2017 05:29

Bakıda üç qardaş salam vermədiklərinə görə bıçaqlanıb

23 Avqust 2017 05:17

Hamilə idmançıdan yeni FOTOLAR

23 Avqust 2017 05:03

Liviyanın oğurlanmış keçmiş baş naziri azad edilib

23 Avqust 2017 05:02

Netanyahu Putinlə İranı müzakirə edəcək

23 Avqust 2017 04:54

Paris son 10 ildə turistlərin sayına görə rekord vurub

23 Avqust 2017 04:33

"Astana" və "Başakşəhər" ÇL-in qapısını bərk çırpdı - GECƏNİN NƏTİCƏLƏRİ

23 Avqust 2017 04:07

Məşhur aparıcı parıltılı bikinisi ilə diqqət çəkdi - FOTOLAR

23 Avqust 2017 04:03

Bayram Kürdəxanılını maşın vurub öldürdü

23 Avqust 2017 03:29

İrlandiyada sürücü avtomobili piyadaların üzərinə sürüb: xəsarət alanlar var

23 Avqust 2017 03:27

Putin Sarkisyanla danışıqlar aparacaq

23 Avqust 2017 03:14

Ruslara qarşı vuruşan partizanlar - Azərbaycanda kəndli üsyanları

23 Avqust 2017 03:03

ABŞ Rusiyada vizaların verilməsini dayandırır

23 Avqust 2017 02:44

Meyxana ustası Bayram Kürdəxanılını avtomobil vurub

23 Avqust 2017 02:42

Oksana Rəsulovadan “Yay qızı” layihəsi – FOTOLAR

23 Avqust 2017 02:33

“Nörmand dördlüyü”nün danışıqları oldu

23 Avqust 2017 02:09

“WhatsApp”da statuslar rəngli olacaq

23 Avqust 2017 02:03

Azərbaycan və Aİ arasında yeni Saziş üzrə növbəti danışıqlar sentyabrda keçiriləcək

23 Avqust 2017 01:45

Maduro Papadan ABŞ-ın hücumunun qarşısını almaq üçün kömək istəyib

23 Avqust 2017 01:42

Tillerson: "Rusiya "Taliban"ı silahlandırır"

23 Avqust 2017 01:34

Çempionlar Liqası: 5 oyunun nəticəsi bəlli oldu, gözlər sabah "Qarabağ" oyununda

23 Avqust 2017 01:33

Türkiyədə üzüm bağında 6 nəfəri ildırım vurub

23 Avqust 2017 01:18

Azərbaycan neftinin qiyməti 54 dollara çatır

23 Avqust 2017 01:03

Bu gün Füzulinin işğal olunduğu gündür

23 Avqust 2017 00:56

Çempionlar Liqası: Qrup mərhələsinə vəsiqə qazanan 5 komandanın adı məlum olub

23 Avqust 2017 00:47

Rusiya və Türkiyə xeyli kontraktlar razılaşdırdılar

23 Avqust 2017 00:39

Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalından 24 il ötür

23 Avqust 2017 00:33

İŞİD-in 96 üzvü əfv edildi -

23 Avqust 2017 00:30

Poroşenko Donbasda yeni atəşkəs rejimi təklif etmək niyyətindədir

23 Avqust 2017 00:18

Uşaq 2-ci mərtəbədən yıxıldı: xəstəxanalı oldu

23 Avqust 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 23 avqust

23 Avqust 2017 00:08

"Türyançay" qoruğu yangından mühafizə edildi

23 Avqust 2017 00:04

Bakıda nəhəng söküntü qərarı: paytaxtın 9 rayonunda köhnə binalar söküləcək

23 Avqust 2017 00:03

Ermənilərin Cəbrayıl və Füzuli rayonlarını işğal etməsindən 24 il ötür

23 Avqust 2017 00:02

Çində dünyada ilk onlayn-məhkəmə fəaliyyətə başlayıb

23 Avqust 2017 00:02

DÇ-2017: Elvin Mürsəliyev bürünc medal qazandı

22 Avqust 2017 23:48

Dənizdə batan şəxs xilas edilib -

22 Avqust 2017 23:43

Azərbaycan və Aİ arasında yeni Saziş üzrə növbəti danışıqlar sentyabrda keçiriləcək

22 Avqust 2017 23:33

Azərbaycan yanğınsöndürənlərinin digər qüvvələri Gürcüstanda meşə yanğınlarının söndürülməsi prosesinə qoşulacaqlar

22 Avqust 2017 23:32

Amerikalı hərbçilərin cəsədləri tapıldı -

22 Avqust 2017 23:30

Poroşenkodan Donbasa dair yeni təklif

22 Avqust 2017 23:19

Qurban Qurbanov: "Bu oyunda daha çox güc sərf etməliyik, şansımız var"

22 Avqust 2017 23:18

Azərbaycan güləşçisi dünya çempionatında medal qazanıb

22 Avqust 2017 23:17

“Kopenhagen”də olduqca güclüdü" - Miçel

22 Avqust 2017 23:07