Azadlıq yolunun əbədi sakini

Azadlıq yolunun əbədi sakini
20:18 17 Oktyabr 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

“İstibdad zəncirlərini qıran bir nəfər iki yolun ayrıcında qalır:

Sol tərəfə gedən yol Azadlıq yoludur.

Sağ tərəfə gedən yol köləlik yoludur”, - deyərək əbədi azadlıq yolunu seçir Əhməd bəy Ağaoğlu. Elə bir yol seçir ki, bu yolun hər addımında əzablar, ağrılar izləyir böyük ziyalımızı. Amma o, bütün bunlara qatlaşır, iki yol ayrıcını sevir, çünki azadlığına aşiqdir.

Publika.az Əhməd Ağaoğlu barəsində yazını təqdim edir:

Əhməd Ağaoğlu 1869-cu ildə Şuşa şəhərində doğulub. Atası Mirzə Həsən pambıqçı fermer, anası Tazə xanım Şuşanın Sarıcı Əli nəslindən Zeynalabdin bəy Rəfibəyovun bacısıdır.

Qızı Sürəyya Ağaoğlu Türkiyənin ilk qadın vəkili, oğlu Səməd Ağaoğlu isə 1950-60-cı illərdə qurulan Adnan Menderes hökumətində əmək və sosial təminat və dövlət naziri olub və üç dəfə Türkiyənin Böyük Millət Məclisinə deputat seçilib. 1981-ci ildə vəfat etmiş Səməd Ağaoğlu Türkiyənin önəmli yazar və publisistlərindən hesab edilir.

Əhməd bəy əsərlərində milli qurtuluşa gedən yolun cəmiyyətin mədəni və təhsilli inkişafından keçdiyini bildirirdi. Qadın azadlığı ideyalarını yayan və bunu azadlıq mücadiləsinin əsas faktoru kimi göstərən Ağaoğlu Azərbaycan ziyalıları arasında qadına bərabər hüquqların verilməsinə çağıran ilk ziyalılardan biri olub. 1901-ci ildə çapdan çıxan “İslam dünyasında qadın” adlı kitabında “azad qadınsız milli inkişaf ola bilməz” fikrini sübuta yetirərək Azərbaycan qadınına seçkilərdə səsvermə hüququnun verilməsi ilə ideyasını ilə gerçəkləşdirir.

Ə.Ağaoğlu 1905-ci ildə millətçi fikirlərindən və sosial inqilabi düşüncələrindən təşvişə düşən erməni daşnaklarının təhdidlərinə cavab olaraq "Difai" adlı özünümüdafiə təşkilatı yaradır. Eləcə də, Osmanlı imperiyasında geniş vüsət almış "Gənc Türk" inqilabi hərəkatından təşvişə düşmüş çar qüvvələri Ağaoğlunu təqib etməyə başlayırlar. Təqib və mümkün həbslər səbəbindən 1908-ci ilin sonlarında İstanbula köçməli olur. Türkiyədə gedən sosial-ictimai proseslərə biganə qalmayan Əhməd bəy tezliklə bu proseslərə aktiv şəkildə qatılır. Türk Ocağı türk milli hərəkatının aparıcı siması olan Ağaoğlu bu hərəkatın keçirilmiş konqresinə prezident seçilir. Onun türkçülük ideyaları fəaliyyətinin əsas istiqamətinə çevrilir.

Türkiyədə jurnalist kimi fəaliyyət göstərən Əhməd bəy mətbuat bürosunun direktoru, Türkiyənin "Hakimiyyəti-Milliyə" qəzetinin baş redaktoru və müasir Türkiyə Cümhuriyyətinin banisi Mustafa Kamal Atatürkün yaxın məsləhətçisi kimi geniş fəaliyyət dairəsində çalışır.

Birinci dünya müharibəsinin sonlarında ingilislər tərəfindən Maltaya sürgün edilir.

"İslam dinində və islam aləmində qadın", "Üç mədəniyyət", "Hindistan və İngiltərə”, "Sərbəst insanlar ölkəsində", "Dövlət və Fərd", "Mən kiməm", "Türk Hüquq Tarixi" və başqa əsərlərin müəllifidir.

Əhməd bəy Ağaoğlu 1939-cu ildə Türkiyədə vəfat edib.

Fəxrəndə Dəmirova



RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

“Putin bu ideyanı Obamadan götürüb” - FOTOFAKT/VİDEO

23 İyun 2017 21:38

Əkin sahəsinə girən inəkləri atəşə tutdu

23 İyun 2017 21:37

ABA-nın icraçı direktoru Dünya Bankının missiyasını qəbul edib

23 İyun 2017 21:37

İŞİD-in əsas maliyyəçisi öldürüldü

23 İyun 2017 21:29

"Stress çarxı" adı altında insanlar necə aldadılır? - BİLMƏDİYİNİZ HƏQİQƏT

23 İyun 2017 21:27

KİV əməkdaşlarına mənzillərin verilməsi üçün sənəd qəbulu başa çatıb

23 İyun 2017 21:27

Ramazan ayının 29-cu gününün duası -

23 İyun 2017 21:25

Məşhur aktrisadan ŞOK AÇIQLAMA: "Rejissor soyunmağımı istədi, mən də razılaşdım" - FOTO

23 İyun 2017 21:23

Suriyada İŞİD-in əsas maliyyəçilərindən biri məhv edilib

23 İyun 2017 21:22

İtaliyada birinci Azərbaycan Film Festivalı “Əli və Nino” filmi ilə açılıb

23 İyun 2017 21:22

"Bizim küçə"nin Sarası: "O sillədən sonra şok oldum, ürəyim getdi" - FOTO

23 İyun 2017 21:17

Ərdoğan: “Buna əsla icazə verməyəcəyik”

23 İyun 2017 21:13

Efirlərdən uzaq düşən məşhur azərbaycanlı aktrisa: "Məhvə doğru gedirdim" - FOTO

23 İyun 2017 21:12

Dördqat dünya çempionu: Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi yüksək səviyyədə təşkil olunub

23 İyun 2017 21:08

Kinematoqrafçılar İttifaqının İdarə heyətinin növbəti iclası keçirilib

23 İyun 2017 21:08

Azərbaycan şou-biznesi İnstagram-da - FOTO

23 İyun 2017 21:05

İtaliyada birinci Azərbaycan Film Festivalının açılışı olub -

23 İyun 2017 20:58

ƏMDK maarifləndirici işgüzar forumlar keçirib

23 İyun 2017 20:57

Dərisi qatlanan, qorxulu xəstəliyi olan qadın: "Model olmaq istəyirəm" - FOTO

23 İyun 2017 20:57

Qatarın bu vaqonu yalnız qadınlar üçündür

23 İyun 2017 20:52

Zakir Həsənov: "Azərbaycan ordusu torpaqlarımızı düşməndən azad etməyə və ərazi bütövlüyümüzü təmin etməyə qadirdir"

23 İyun 2017 20:47

Sibel Canın 230 minlik tətili - FOTOLAR

23 İyun 2017 20:43

Nəhəng gəmi limana yan aldı - FOTO

23 İyun 2017 20:42

Pakistanda törədilən partlayışlar nəticəsində 40 nəfər ölüb

23 İyun 2017 20:42

Yavər Camalov: "Azərbaycanda müdafiə təyinatlı məmulatların çeşidi 1200-ə çatdırılıb"

23 İyun 2017 20:37

Əliyar Ağayev Çempionlar Liqası matçında

23 İyun 2017 20:37

Çində metroda qadınlar üçün xüsusi vaqonlar ayrılacaq

23 İyun 2017 20:36

Ramazanın 29-cu günü: dua, imsak və iftar vaxtı

23 İyun 2017 20:36

Ginnesin Rekordlar kitabına düşən azərbaycanlı "Formula 1"ə hazırlaşır - VİDEO

23 İyun 2017 20:32

Nağı Səfərov yenidən Avropa Taekvondo Birliyi İK-da

23 İyun 2017 20:29

BƏƏ-dən Qətərə TƏHDİD: “Bu, böhranı daha da uzadacaq”

23 İyun 2017 20:28

Avstraliya iqtisadiyyatı 26 ildir dayanmadan böyüyür

23 İyun 2017 20:27

Türkiyədə akvaparkda faciə - 5 nəfər öldü

23 İyun 2017 20:27

“Çelsi”nin stadionunda “Qarabağ” haqqında çəkilən filmin təqdimatı olub -

23 İyun 2017 20:24

Yenə də "Survivor All Star" olacaq

23 İyun 2017 20:22

Dərsə şortla olmaz dedilər, oğlanlar mini ətək geyindilər - FOTO

23 İyun 2017 20:17

İradə İsaq dissertasiya işi müdafiə etdi

23 İyun 2017 20:17

“Hər gün səhər 6:30-da...” - Trampın RUSİYA DƏQİQƏLƏRİ

23 İyun 2017 20:13

Bu türk serialı yenidən başlayır - Fərqli heyətlə

23 İyun 2017 20:12

Azərbaycanla Aİ ölkələri arasında ticarət dövriyyəsi artıb

23 İyun 2017 20:07

Motosikletçidən intiqam almaq istədi, xəstəxanaya düşdü - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 20:05

Qarabağa gətirilən ƏFQANLAR, sülh üçün 13 maddəlik PLAN… - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

23 İyun 2017 20:03

Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı mövsümün son beynəlxalq festivalına hazırlaşır (FOTO)

23 İyun 2017 20:01

Qusma, ishal və ölüm təhlükəsi - Rotavirusdan necə qorunaq?

23 İyun 2017 19:59

Pakistanda partlayışlar: 36 ölü

23 İyun 2017 19:57

Almaniyada seçki kampaniyalarının tək hədəfi Ərdoğandır

23 İyun 2017 19:57

Fikrət Məmmədov Ukraynanın ədliyyə naziri ilə görüşüb

23 İyun 2017 19:52

Mustafa Ceceli və sevgilisi ilk dəfə birgə göründü - FOTO

23 İyun 2017 19:52

Beyin yaşınız neçədir?

23 İyun 2017 19:48

Sinan əcnəbi qızla nişanlandı? - FOTO

23 İyun 2017 19:42