Bu xəstəliyi olan qadınlar hamilə qalarsa... - TƏHLÜKƏ

Bu xəstəliyi olan qadınlar hamilə qalarsa... - TƏHLÜKƏ
23:52 17 Oktyabr 2016
123 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az lent.az-a istinadən Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris Cərrahiyyə Klinikasının ikinci mama-ginekologiya şöbəsinin müdiri Turab Canbaxışovun məqaləsini təqdim  edir. 

Hamiləlik normal və təbii bir prosesdir. Bəzi hallarda hamilə olmadan öncə ana namizədinin orqanizmində olan xəstəliklər və ya hamiləlik dövründə ortaya çıxan problemlər müxtəlif risklərin yaranmasına səbəb olur. Belə hamiləliklərə riskli hamiləlik və ya yüksək riskli hamiləlik deyilir. Riskli və yüksək riskli hamiləliklər bəzi hallarda ananın və ya ana bətnindəki dölün sağlamlığını, hətta həyatını təhlükəyə ata bilər. Riskli və yüksək riskli hamiləliklər mütləq riskli hamiləlik üzrə mütəxəssis (perinatoloq) tərəfindən daha yaxından nəzarət altında olmalıdır.
Riskli hamiləliyə nəzarət normal hamiləliyə nəzarətdən fərqlənir.
Hamiləlik nə vaxt riskli adlanır? Riskli hamiləliyin səbəbləri nədir?
 
- Əgər ananın yaşı 18-dən aşağı və ya 35-dən yuxarıdırsa;
 
- Anada təzyiq, qalxanvari vəzi, şəkər, ürək, qaraciyər, birləşdirici toxuma xəstəlikləri, damar və digər orqanlarda hamiləlik dövrünə aid olmayan, hamiləlikdən əvvəl mövcud olan sistem xəstəliklər varsa;
 
- Ana çox zəif və ya çox kökdürsə;
 
- Ana və ata arasında qohumluq əlaqəsi varsa;
 
- Ana hər hansı bir səbəbdən dərman qəbul edirsə (epilepsiya, psixiatrik xəstəliklər və s.);
 
- Ana siqaret və ya alkoqol qəbul edirsə;
 
- Ananın anamnezində təkrarlanan düşüklər varsa;
 
- Qadının əvvəl heç bir sağlamlıq problemi olmadığı halda, hamilə qaldıqdan sonra tamamilə hamiləliklə əlaqədar ortaya çıxan problemi varsa;
 
 
Hamilə qadınla əlaqəli hamiləlik dövrü problemləri:
 
- Hamiləlik diabeti (hamiləlik şəkəri, hestasional diabet);
 
- Hamiləlik zəhərlənməsi (hamiləliklə əlaqədar yaranan yüksək təzyiq, preeklamsiya, eklampsiya, toksemiya);
 
- Hamiləlik qanaxmaları (vaginal qanaxma);
 
- Hamiləlikdə uşaqlıq boynu çatışmazlığı (servikal çatışmazlıq);
 
- Hamiləlikdə dölyanı mayenin vaxtından qabaq axması (prematur zarların yırtılması);
 
- Hamiləlikdə vaxtından qabaq doğuş təhlükəsi;
 
Döllə əlaqəli hamiləlik dövrü problemləri:
 
- Çoxdöllü və əkiz hamiləliklər;
 
- Döldə inkişaf ləngiməsi;
 
- Dölyanı mayenin normadan az olması (oliqohidramnion);
 
- Dölyanı mayenin normadan çox olması (polihidramnion);
 
- Rh uyğunsuzluq (Rh Alloimmunizasiya);
 
-  Döldə inkişaf qüsurları (döl anomaliyaları);
 
 
Riskli hamiləliyə nəzarət nə üçün vacibdir?
 
Bir çox qadının hamiləlik dövrünü hər hansı bir problem olmadan keçirməsinə baxmayaraq, hamiləlik dövründə nə vaxt problemlə qarşılaşa biləcəyini təxmin etmək mümkün deyil. Hətta normal görünən bir hamiləlik dövründə belə, sonradan ciddi problemlərin ortaya çıxa bilmə ehtimalı olduğundan bütün hamiləliklərin mama-ginekoloqun nəzarəti altında olması böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu vəziyyətə bir neçə nümunə göstərmək lazım gələrsə:
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 24-cü həftəsində hamiləlik şəkəri (hestasional diabet) ortaya çıxır.
 
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 28 ilə 30-cu həftəsindən etibarən hamiləlik zəhərlənməsi ortaya çıxır.
 
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 28 ilə 30-cu həftəsi arasında körpənin inkişafı ilə bağlı problemlər (körpədə inkişaf geriliyi) ortaya çıxır.
 
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 11 və 14-cü həftəsi arasında ultrasəs müayinəsində körpənin ənsə qalınlığının artdığı aşkarlanır.
 
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 11 və 14-cü həftəsi arasında edilən ikili testin nəticəsi yüksək çıxır.
 
- Hamilə qalmazdan əvvəl heç bir xəstəliyi olmayan sağlam bir qadın hamilə qalır. Hamiləlik dövrünün 16 və 20-ci həftəsi arasında aparılan ultrasəs müayinəsində körpədə bir problem (körpənin ürək və böyük damarlarında problemlər, daun sindromu olma ehtimalını düşündürən - sümüklərin qısa olması, bağırsaq exogenliyinin artması, ənsə qalınlığının artması kimi simptomlar və s.) müəyyən edilir.
 
Yuxarıdakı nümunələrdə olduğu kimi, problemsiz keçən bir hamiləlik dövründə hamiləliyə nəzarət əsnasında döl, ana və ya hamiləlikdən qaynaqlanan bir problem aşkar olunduğu zaman hamiləliyə nəzarət edən həkim perinatoloqla konsultasiya etməlidir.
Bəzi hamiləlilər isə başlanğıcdan etibarən müxtəlif risklər daşıyır və bu risklər ananın və dölün sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Bunlara bir neçə nümunə göstərmək lazım gələrsə:
- Şəkərli diabet xəstəliyi olan bir qadın hamilə qalır.
 
- Təzyiq xəstəliyi olan bir qadın hamilə qalır.
 
- Qalxanvari vəzi xəstəliyi olan bir qadın hamilə qalır.
 
- Daha əvvəlki hamiləlikləri təkrarlanan düşüklərlə nəticələnmiş bir qadın hamilə qalır.
Hamiləlik dövrünün əvvəlindən riskli hamiləlik qrupuna daxil olan qadınlarda hamiləlik dövrü risklərinin əvvəlcədən müəyyən edilib, müxtəlif tədbirlərlə xoşa gəlməz halların minimuma endirilməsi çox vacibdir. Bu, ancaq hamiləlik dövrü boyunca perinatoloqlar tərəfindən lazım olan tezlikdə müayinə (riskli hamiləliyə nəzarət) və təfsilatlı  yoxlamaların aparılması ilə mümkün ola bilər.
 
Riskli hamiləliyə nəzarət necə aparılmalıdır?
 
Ananın hamiləlikdən əvvəl mövcud olan bəzi xəstəlikləri hamiləlik prosesinə və dölə ciddi şəkildə təsir göstərə bildiyi kimi, hamiləlik də ananın mövcud xəstəliyinin gedişatına və müalicəsinə təsir göstərir. Qadın hamiləliyi planladığı zaman, yəni hamilə qalmazdan əvvəl  ümumi sağlamlıq problemlərinin olması və  dərəcəsi barədə müvafiq sahə həkimi tərəfindən (daxili xəstəliklər, kardiologiya, nefrologiya və s.)  mütləq konsultasiya olunmalıdır.
Ana namizədinin  daha əvvəlki hamiləliklərinin  təkrarlanan düşüklərlə nəticələnməsi səbəbinin məlum olub və ya olmasından asılı olmayaraq mövcud hamiləliyi də riskli hamiləliklər kateqoriyasına daxil edir. Əvvəlki düşüklərin həftəsi, necə olduğu kimi  təfsilatlar və qan analizlərinin köməyi  ilə mövcud  hamiləliyə nəzarət edilir. Çox erkən düşüklərdə xromosom anomaliyaları, hamiləliyin 3-6-cı ayı arasındakı  düşüklərdə uşaqlıq boynu çatışmazlığı, hamiləliyin daha irəliləyən aylarında  doğuşdan əvvəl körpə ölümü hallarında isə ananın və ya körpənin xəstəlikləri araşdırılır.
Şişlərin profilaktikası üçün hamiləlikdən əvvəl və ya başlanğıcında  döşdə kütlə olub-olmadığı,yaxın vaxtlarda bir PAP-smear (uşaqlıq boynundan götürülən sıyrıntı) edilib-edilmədiyi soruşulmalıdır.
Günümüzdə dölün inkişaf anomaliyalarına və dölün xəstəliklərinə doğuşdan əvvəl diaqnoz qoyulması aktuallaşmışdır. Bunun nəticəsi olaraq da artıq ana bətnindəki körpənin müalicəsi əhəmiyyət kəsb edir.
Riskli hamiləliyə kim nəzarət edir?
Yüksək riskli hamiləliyə bir həkimin nəzarət etməsi kifayət deyildir. Bu müxtəlif sahələrdən olan həkimlərin ümumi bilik və təcrübələri ilə həyata keçirilən bir nəzarət formasıdır. Qrupda ginekoloq başda olmaq üzrə  kardioloq, terapevt, həkim-endokrinoloq, diyetoloq, fizioterapevt və oftalmoloq da olur.
Hamilə qalmazdan əvvəl xəstəliyi olan qadınlar ana ola bilərlərmi?
Qadının hamilə qalmazdan əvvəl  mövcud olan yüksək təzyiq, diabet, qalxanvari vəzi, ürək, böyrək , qaraciyər xəstəlikləri hamiləlik dövrü  boyunca ağırlaşmaya meyllilik göstərir.  Qadın hamiləliyi planladığı zaman,yəni hamilə qalmazdan əvvəl ümumi sağlamlıq problemlərinin mövcudluğu və ya dərəcəsi barədə müvafiq sahə həkimi tərəfindən (daxili xəstəliklər, kardiologiya, nefrologiya və s.)  konsultasiya olunmalıdır. Sözsüz ki, bu ümumi sağlamlıq problemləri olan bir qadının ana ola bilməyəcəyi demək deyildir. Lakin, hamiləlik dövrünü həm ananın, həm də körpənin sağlam və problemsiz şəkildə keçirə bilməsi üçün hamiləliyə nəzarət, bu sahədə ixtisaslaşmış həkimlər tərəfindən edilməlidir. Hamiləlikdən əvvəl bu xəstəliklərdən hər hansı biri olan hər bir qadın hamilə qalmazdan əvvəl mütləq mütəxəssisə müraciət etməlidir.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

3350 tələbə ali məktəbini dəyişmək istəyir

18 Avqust 2017 14:54

"Yayılan sənədlər saxtadır" - Müdafiə Nazirliyindən CAVAB

18 Avqust 2017 14:49

Əməkdar artistin həyat yoldaşı əzələli bədənini nümayiş etdirdi – FOTOLAR

18 Avqust 2017 14:48

Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi: Ermənistanın yaydığı sənədlər tamamən saxta və uydurmadır

18 Avqust 2017 14:47

Azərbaycanda investisiyaya yönəldilən bank kreditlərinin həcmi artıb

18 Avqust 2017 14:47

FHN bir nəfəri dənizdə batmaqdan xilas etdi

18 Avqust 2017 14:44

Avropa terror meydanına çevriləcək: Üç min döyüşçü QAYIDIR

18 Avqust 2017 14:43

Bu günədək üç mindən çox tələbə universitetlərini dəyişmək üçün qeydiyyatdan keçib

18 Avqust 2017 14:37

Rusiya əhalisi yenidən azalmağa başlayıb

18 Avqust 2017 14:37

"Binə"dən növbəti transfer

18 Avqust 2017 14:37

"Barselona"dan 300 milyonluq transfer

18 Avqust 2017 14:37

“Microsoft HoloLens” eynəyi muzey eksponatlarına vizual effektlər əlavə edəcək

18 Avqust 2017 14:35

Dövlət qulluğuna qəbulun keçid balları - SİYAHI

18 Avqust 2017 14:33

TAP-ın Yunanıstan və Albaniyadan keçən hissəsinin 387 km-i qazılıb

18 Avqust 2017 14:32

VİDEO: Bu il Azərbaycanda evdən qaçan gəlin və qızlar

18 Avqust 2017 14:32

MTN- generalı Elçin Quliyev: "Heç kimdən pul almamışam" - MƏHKƏMƏDƏN

18 Avqust 2017 14:24

Barselona terrorunda əsas şübhəlinin adı açıqlandı

18 Avqust 2017 14:23

Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana səfər edəcək

18 Avqust 2017 14:21

Keçmiş MTN əməkdaşı: "Eldar Mahmudov Nizami Şirinovu icra başçısı Gülağa İslamovun yanına 25 hektar torpağın alınması üçün göndərmişdi"

18 Avqust 2017 14:17

Bakıda 5 yaşlı uşağını boğaraq öldürməkdə təqsirləndirilən qadının məhkəməsi başlayıb

18 Avqust 2017 14:17

Göygöldə arvadını və qaynanasını öldürən şəxs: "Arvadımı başqası ilə gəzdiyi üçün öldürdüm"

18 Avqust 2017 14:12

Samir Əliyev: "Neftçi" "Səbail"ə uduzmaq istəməz"

18 Avqust 2017 14:12

Rusiyanın müdafiə naziri: "Xəzərdəki donanmamız 500-dən çox döyüş təlimi keçirib"

18 Avqust 2017 14:07

"İlk işim Arsen Vengeri göndərmək olacaq"

18 Avqust 2017 13:59

Azərbaycanın əməkdar artisti Bəhram Bağırzadə

18 Avqust 2017 13:56

Breyn Rinqə hazırlıq çərçivəsində görüş keçirilib

18 Avqust 2017 13:52

Prezidentin yeganə nöqsanını açıqlayan BİRİNCİ LEDİ: “21-ci əsr qadınların DÖVRÜ OLACAQ” - FOTO

18 Avqust 2017 13:48

“CinemaPlus”da “Killerin cangüdəni” filminin premyera öncəsi nümayişi keçirilib

18 Avqust 2017 13:47

Dəniz yanıqları və günəş ləkələrini yox edir

18 Avqust 2017 13:42

Barselona 15 nəfəri ölümdən xilas edən TÜRK - DÜNYA ONDAN DANIŞIR

18 Avqust 2017 13:38

Belə qal, Əfran!

18 Avqust 2017 13:37

Dəhşətli yol qəzası: 7 ÖLÜ, 10 YARALI

18 Avqust 2017 13:36

Ərdoğan Bakıya gəlir - TARİX AÇIQLANDI

18 Avqust 2017 13:34

Azərbaycan ilə Boliviya vizaların ləğvi barədə saziş imzalayıb

18 Avqust 2017 13:27

"Barselona üçün birlik vaxtıdır" - Arda Turan

18 Avqust 2017 13:27

Ərdoğanın Azərbaycana səfərinin tarixi açıqlandı

18 Avqust 2017 13:23

Rusiya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş polkovniki 1,5 il azadlıqdan məhrum edilib

18 Avqust 2017 13:22

Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana gələcək

18 Avqust 2017 13:22

Göygöldə arvadını və qaynanasını qətlə yetirən şəxslə bağlı məlumat

18 Avqust 2017 13:22

DYP: Avtomobillərin texniki tələblərini pozan 11013 sürücü inzibati məsuliyyətə cəlb edilib

18 Avqust 2017 13:17

Yoğurt xəstəliyə yol açır

18 Avqust 2017 13:14

“Ambisiyalarım prezidentlikdən daha yuxarıdır” - Saakaşvili hədəfini AÇIQLADI

18 Avqust 2017 13:13

Yol polisindən sürücülərə MÜRACİƏT: bu işıq lampaları təhlükəlidir

18 Avqust 2017 13:09

Türkiyəyə qarşı XAİN PLAN: Gizli danışıqların detalları MƏLUM OLDU

18 Avqust 2017 13:08

Baş konsulluqda YANĞIN

18 Avqust 2017 13:07

Yunanıstanın İstanbuldakı baş konsulluğunun binasında yanğın olub

18 Avqust 2017 12:57

Yaşadığınız ərazidə sahibsiz itlər varsa, bu nömrəyə ZƏNG EDİN

18 Avqust 2017 12:53

Kosta-Rikanın müvəqqəti işlər vəkili: "Bakıda özümü evdəki kimi hiss edirəm"

18 Avqust 2017 12:52

Şahinləri qanunsuz saxlayan şəxs cərimələndi

18 Avqust 2017 12:49

Bakıda 35, rayonlarda 37 dərəcə isti olacaq

18 Avqust 2017 12:48