70 illik həsrətin sonu: vüsala qovuşarkən etdiyimiz səhv

70 illik həsrətin sonu: vüsala qovuşarkən etdiyimiz səhv
09:38 18 Oktyabr 2016
58 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

İndiyə kimi səhv istifadə etdiyimiz əşyalar - VİDEO (10 May 2017 23:42)
İndiyə kimi səhv istifadə etdiyimiz əşyalar - VİDEO (30 Aprel 2017 14:03)

Bu gün Azərbaycan dövlət müstəqilliyinin bərpa olunmasından 25 il ötür.

Publika.az xəbər verir ki, 25 il öncə oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti 1991-ci il oktyabrın 18-də keçirilən iclasında “Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktını qəbul edib.

Sənəddə bildirilir ki, Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan Milli Şurasının 1918-ci il mayın 28-də qəbul etdiyi İstiqlal Bəyannaməsinə, Azərbaycan Respublikasının demokratik prinsiplərinin və ənənələrinin varisliyinə əsaslanaraq və “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 1991-ci il 30 avqust tarixli Bəyannaməsini rəhbər tutaraq bu Konstitusiya Aktını qəbul edir və müstəqil Azərbaycan Respublikasının dövlət quruluşunun, siyasi və iqtisadi quruluşunun əsaslarını təsis edir.

Müstəqilliyin 25 illiyi dövlət tərəfindən yüksək səviyyədə qeyd olunur. Prezident İlham Əliyevin dövlət müstəqilliyinin bərpasının 25-ci ildönümünün dövlət səviyyəsində təntənəli surətdə qeyd olunması haqqında sərəncam imzalayıb.

Azərbaycan 1918-ci ildə qurulmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olaraq, öz haqqı olan müstəqilliyə qovuşdu. Azərbaycan xalqı bu yolda böyük qurbanlar verdi. 1991-ci il dekabrın 29-da Azərbaycanda ümumxalq səsverməsi keçirildi. Referendum bülletenində “Siz “Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin qəbul etdiyi Konstitusiya Aktına tərəfdarsınızmı?” sualına yekdilliklə “bəli” cavabı verməklə Azərbaycan xalqı öz müstəqilliyini heç nəyə qurban vermək fikrində olmadığını bir daha sübut etdi.

Lakin məhz bu referendum müstəqilliyin bərpasının 18 oktyabr tarixinə salınması haqda suallar yaradır. Çünki təcrübəyə görə, adətən ümumxalq səsverməsi keçirilir və referendumun nəticələrinə uyğun addımlar atılır. 1991-ci ildə isə Azərbaycan Ali Soveti əvvəlcə müstəqilliyi qəbul etdi, daha sonra qəbul olunmuş müstəqilliyin bərpası haqda qərarla bağlı xalqın mövqeyi öyrənildi. Təsəvvür edək ki, həmin referendumda “yox” cavabı çıxsaydı, nəticə necə olacaqdı? Azərbaycan xalqının qanı bahasına başa gəlmiş müstəqillikdən imtina ediləcəkdi, yoxsa?
Məhz bu sual ortada anlaşılmaz vəziyyətin olduğunu göstərir. Məsələ müstəqilliyin bərpasının yanlış olmasından yox, müstəqilliyin bərpasının hesablandığı günün yanlış olmasından gedir.

“Müstəqilliyi Naxçıvan Muxtar Respublikası birinci elan etdi, daha sonra beş müttəfiq respublika – Litva, Latviya, Estoniya, Ermənistan və Gürcüstan SSRİ-dən ayrıldılar”.

Bu ifadələr Rusiyanın “RİA Novosti” agentliyinin bu günlərdə yayımladığı məqalədəndir.

Göründüyü kimi, Naxçıvan SSRİ-dən ilk çıxmaqla adını tarixə yazdırıb. Belə ki, 1990-cı ilin yayında seçilmiş Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin 17 noyabrda keçirilən I sessiyasının qərarı ilə “Sovet” və “Sosialist” sözləri Muxtar Respublikanın adından çıxarıldı, Ali Sovetin adı dəyişdirilərək Ali Məclis adlandırılması qərara alındı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci ildə qəbul edilmiş üçrəngli bayrağı Naxçıvan MR-in də bayrağı kimi qəbul olundu. Bu qərarlarda Heydər Əliyevin rolu mühüm oldu.

Ermənistan: 21 sentyabr 1991
Gürcüstan: 9 aprel 1991
Belarus: 25 avqust 1991
Ukrayna: 24 avqust 1991
Moldova: 27 avqust 1991
Qırğızıstan: 31 avqust 1991
Özbəkistan: 1 sentyabr 1991
Tacikistan: 9 sentyabr 1991
Azərbaycan: 18 oktyabr 1991
Türkmənistan 27 oktyabr 1991
Qazaxıstan 16 dekabr 1991
Litva: 11 mart 1990
Estoniya: 20 avqust 1991
Latviya: 4 may 1990

Azərbaycanın müstəqillik günü ilə bağlı tarixi xronologiya isə belədir. Hansı ki, digər respublikaların müstəqil olmasında stimul olan, bu yolda yüzlərlə şəhid verən də bizik. Amma ya vəlvələdən, ya zəlzələdən adımız siyahıda ən sonuncular arasındadır. Bunu anlamaq üçün təbii fəlakət olan zəlzələni Allahın işi olduğunu deyib bir kənara qoyaq. Problem vəlvələdədir. Çünki 30 avqustda müstəqillik haqda bəyannamə qəbul edilməsinə baxmayaraq, o dövrün rəhbərliyi müstəqilliyin bərpası günün Konstitusiya Aktının qəbul edildiyi 18 oktyabr tarixindən qeyd etmək qərarını verdilər.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, “Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti.... “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 1991-ci il 30 avqust tarixli Bəyannaməsini rəhbər tutaraq Konstitusiya Aktını” qəbul etmişdi.

Yəni Konstitusiya Aktını qəbul edənlər müstəqillik bəyannaməsini əsas tutur, bunun müstəqilliyin bərpası haqda qərar olduğunu qəbul edir, lakin yenə də “gün” olaraq 18 oktyabrı seçirdilər.

Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan xalqının ali dövlət mənafelərini rəhbər tutaraq və onun iradəsini ifadə edərək, 1918-ci ildən 1920-ci ilədək Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq birlik tərəfindən tanınmış müstəqil dövlət kimi mövcud olduğunu qeyd edərək, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində, digər beynəlxalq hüquq paktlarında və konvensiyalarında təsbit edilmiş prinsiplərə müvafiq surətdə beynəlxalq birliyin üzvü olan dövlətlər və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən tanınmasına ümid bəsləyərək Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpa olunduğunu elan edir”.

30 avqust 1991-ci ildə qəbul olunmuş bəyannamədə belə deyilir. Burada sonuncu cümlə “dövlət müstəqilliyinin bərpa olunduğunu elan edir” xüsusi olaraq qeyd olunmalıdır. Həmin vaxt Ali Sovet Konstitusiya Aktının qəbul olunduğu günü müstəqilliyin bərpa olunduğu gün kimi qəbul etməklə hər şeydən öncə özü-özünü təkzib etdi. Bunu bəlkə də bağışlamaq, üzərindən sakit keçmək olar. Amma tarixi xronologiya baxımından nəticə bağışlanmazdır. Məhz bu yanlış hesabına bu gün Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etmiş müttəfiq respublikalar sırasında ən sonunculardır.

Dünya təcrübəsi isə göstərir ki, müstəqillik bəyannaməsinin qəbul edilməsi dövlət müstəqilliyinin elan olunması deməkdir.

Müstəqillik günü ilə bağlı tarixi yanlış – 25 ildir nəyi səhv edirik?

Azərbaycan müstəqilliyinin 25 illiyini qeyd edir. 1991-ci ilin 18 oktyabr tarixində Konstitusiya Aktı qəbul olundu və müstəqillik günü məhz bu tarixdən hesablanmağa başlandı.



Müstəqilliyin bərpası gününün 18 oktyabrdan 30 avqusta dəyişdirilməsi və bununla tarixi ədalətin bərpa olunması təklifləri var.

Bu tarixin 29 dekabr – referendum keçirildiyi tarixdən hesablanmasını təklif edənlər də var.

Misal üçün, sabiq prezident Əbülfəz Elçibəyin müşaviri olmuş millət vəkili Fazil Mustafa bu təkliflə çıxış edir.

“Təklif edirəm ki, Azərbaycanın müstəqillik günü 1991-ci il dekabrın 29-da keçirilən müstəqillik referendumundan götürülsün. Çünki bu referendumun nəticəsi Azərbaycanın xalqının iradəsini ortaya qoydu”, - deyə o bildirib.

Makiyaj fırçası gənc qızı iflic etdi - FOTOLAR



Azərbaycan Demokrat Partiyasının (ADP) sədri Sərdar Cəlaloğlu isə Müstəqillik Günü tarixinin 1991-ci il və digər tarixlərdən hesablanmasının doğru olmadığını düşünür: “Əgər Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətini 28 may 1918-ci ildə yartmışıqsa, o zaman müstəqillik tariximiz də məhz həmin tarixdən götürülməlidir.
Azərbaycan 1918-ci ildə rus işğalından azad olaraq, öz müstəqilliyini elan edib. Sonra isə rus yenidən Azərbaycanı işğal edib və 1991-ci ildə ikinci dəfə azadlıq qazanmışıq. Ona görə də Azərbaycanın müstəqilik günü mayın 28-dən hesablanmalıdır”.

Sərdar Cəlaloğlu: “Oktyabrın 18-ni müstəqillik günü saymıram”

Azərbaycan Demokrat Partiyasının (ADP) sədri Sərdar Cəlaloğlu millət vəkili Fazil Mustafanın Azərbaycanın Müstəqillik Günü tarixinin 1991-ci il dekabrın 29-dan hesablanması barədə səsləndirdiyi təklifə münasibət bildirib.



Müxtəlif fikirlər, təkliflər var. Lakin 1991-ci ildəki məntiqsizlik müstəqillik gününün 1918-ci il 28 may tarixindən götürülməsi zərurətini yaradır. Ən azından müstəqilliyin bərpası uğrunda canından keçmiş şəhidlərin ruhunun şad olması və tarixi ədalətin bərpa edilməsi baxımından bunları unutmamaq lazımdır.

Asif

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"İndi Qətərin sırasıdır"

28 İyun 2017 07:57

"Facebook" istifadəçilərinin sayı 2 milyarda çatıb

28 İyun 2017 07:47

Amerikalı nazir: “ABŞ Rusiyanı bu sahədə irəli buraxmayacaq”

28 İyun 2017 07:43

Xəzərdə batan şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 07:37

Ərdoğan: Türkiyə Suriyanın şimalında daha bir hərbi əməliyyat keçirməyə hazırdır

28 İyun 2017 07:36

Türkiyə yenə Suriyada əməliyyat keçirmək istəyir

28 İyun 2017 07:29

Prezident müxalifəti silahla hədələdi, küçələrə "Draqon"lar çıxarıldı

28 İyun 2017 07:23

Tottiyə Yaponiyadan təklif

28 İyun 2017 07:22

Kəklikotunun inanılmaz faydaları

28 İyun 2017 07:17

"Moskva göz yaşlarına inanmır" filminin aktyorları 38 il sonra - FOTO

28 İyun 2017 07:12

Argentinada 4,6 bal gücündə zəlzələ olub

28 İyun 2017 07:08

"Bakıdakı gərginlik barədə hələ uzun müddət danışılacaq" - MÜSAHİBƏ - FOTO

28 İyun 2017 07:05

Polis ölkə hakimiyyətinə qarşı üsyan elan etdi – VİDEO/FOTO

28 İyun 2017 07:03

Doha: Ərəb ölkələrinin şərtləri qəbuledilməzdir"

28 İyun 2017 06:59

Buxarestdə Azərbaycan-Rumıniya diplomatik əlaqələrinin qurulmasının 25 illiyi qeyd olunub

28 İyun 2017 06:37

Suyun altında məzun günü keçirildi - VİDEO

28 İyun 2017 06:33

Məlahətli Sara - FOTO

28 İyun 2017 06:32

Türkiyənin şərqində 11 PKK terrorçusu məhv edilib

28 İyun 2017 06:22

Çağdaş tevdə ənənəvi elementlər - FOTO

28 İyun 2017 05:32

Qlobal kiber hücumdan ən çox Ukrayna ziyan çəkib

28 İyun 2017 05:29

İraq ordusu İŞİD terrorçularında Mosulun daha bir rayonunu azad edib

28 İyun 2017 05:15

Bu hərəkəti ilə futbolda yeni cığır açdı - VİDEO

28 İyun 2017 05:08

Ledi Qaqa gülüş hədəfi oldu

28 İyun 2017 05:04

Açıq məkanlı loft - FOTO

28 İyun 2017 04:32

Pilot insanlara DƏHŞƏT yaşadır - "Qusma, baş gicəllənməsi..." – VİDEO

28 İyun 2017 04:03

"Facebook" istifadəçilərinin sayı 2 milyard nəfərə çatıb

28 İyun 2017 04:02

Putin Ermənistandakı qoşunları üzrə nümayəndə təyin etdi

28 İyun 2017 03:54

Astroloji proqnoz -

28 İyun 2017 03:41

Riz kamera qarşısında - FOTO

28 İyun 2017 03:32

ABŞ-da universitet bomba qoyulması barədə xəbər səbəbindən təxliyə edilib

28 İyun 2017 03:29

Dünyanın ən utancaq səyahətçisi - FOTO

28 İyun 2017 03:03

Polşa prezidenti: "Polkovnik Vəli bəy Yadigar II Dünya müharibəsində bizim azadlığımızı qoruyub"

28 İyun 2017 02:47

Qətər ərəb ölkələrinin tələblərini nəzərdən keçirməyə hazırdır

28 İyun 2017 02:37

"Azərbaycan Avropa ilə Asiyanı birləşdirən önəmli körpüdür" -

28 İyun 2017 02:37

Səudiyyə Ərəbistanının XİN rəhbəri: Səudiyyə Ərəbistanı və bir sıra ərəb ölkələrinin Qətərə qarşı irəli sürdüyü şərtlər üzrə danışıqlar olmayacaq

28 İyun 2017 02:36

Sidneydə möhtəşəm işıq festivalı - FOTO

28 İyun 2017 02:32

Andjey Duda: "Azərbaycan Polşanın Şərq siyasəti üçün çox önəmlidir"

28 İyun 2017 02:17

Türkiyə Suriyanın şimalında geniş hərbi əməliyyatlara hazırlaşır

28 İyun 2017 02:02

Avropa çempionatında finalçılar müəyyənləşdi

28 İyun 2017 01:58

“Qarabağ” seçim edəcək

28 İyun 2017 01:49

"Facebook" istifadəçilərinin sayı 2 milyarda çatıb

28 İyun 2017 01:43

Rusiya hərbçisi Ukrayna ordusuna əsir düşüb

28 İyun 2017 01:37

Mübariz İbrahimova həsr edilmiş animasiya hazırlanıb -

28 İyun 2017 01:34

Kəşfiyyat şefinin qətlində RUSİYA İZİ

28 İyun 2017 01:33

Təbiəti yenə qorumayaq? - FOTO

28 İyun 2017 01:32

Şəki yenidən öz qapılarını “İpək Yolu” Beynəlxalq Musiqi Festivalı iştirakçılarının üzünə açıb (FOTO)

28 İyun 2017 01:22

Angela Merkel dönər hazırladı -

28 İyun 2017 01:15

İlham Əliyev Varşavada Qarabağdan danışdı

28 İyun 2017 01:09

Xəzərdə boğulmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 00:47

Polşa prezidenti: "Azərbaycan mühüm tərəfdaşımızdır"

28 İyun 2017 00:44