İşıq gələn tərəfə gedək, yoxsa səs gələn tərəfə?

İşıq gələn tərəfə gedək, yoxsa səs gələn tərəfə?
18:05 18 Oktyabr 2016
47 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Postsovet məkanının əksər ölkələrindən fərqli olaraq Azərbaycan geosiyasi seçim qarşısında, diplomatik yolayrıcında deyil. Rəsmi Bakı müstəqil xarici siyasətini illər əvvəl bəyan edib və həmin siyasətə də riayət edir. Sabiq Sovetlər Birliyi respublikaları arasında yeganə dövlətik ki, MDB-də təmsil olunsaq da, bu birliyin çoxsaylı törəmə strukturlarına qatılaraq iqtisadi və ya siyasi suverenliyin hansısa hissəsini efemer dəstəyə qurban verməmişik.

Eyni zamanda, postsovet məkanında yeganə dövlətik ki, Avropa İttifaqı ilə münasibətləri "zəruri qərar" kimi qələmə verilən inteqrasiya - daha doğrusu, müstəqilliyin əksər hissəsinin Brüsselin maraqlarına qurban verilib əvəzində "sizi nə zamansa Avropa İttifaqına üzv qəbul edə bilərik, amma bunun dəqiq tarixini bilmirik" tipli vədlər əvəzinə bərabərhüquqlu əməkdaşlıq variantını seçmişik.

Bu əməkdaşlığın tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi və ya tam tərsinə, Bakı-Brüssel təmaslarının soyuqlaşmağı bizdən yox, Azərbaycan qarşısında sürəkli tələblər qoyan və həmin şərtlərin biri yerinə yetirilən təki presedent prinsipindən istifad edərək ultimatumların sayını artıran Avropa İttifaqından asılıdır.

Avropa İttifaqı, Rusiya, İran, ABŞ ilə müqayisədə kiçik dövlət olan Azərbaycandan seçim tələb olunur, bundan sonrakı yönlənmə və istiqamət bəlirləmə variantının səslənməsi istənilir.

"Azərbaycan indi kiminlə, kimin yanında olmalıdır?" sualı çoxdan bəri ritorikliyini itirib.

Ölkəmiz indi virtual, amma nəhəng realiti-şouya cəlb olunmuş üzv qismindədiri sanki: dövlətlərin və millətlərin talelərinin həll olunduğu, sərhədlərin pozulub yenidən cızıldığı, dünənədək terrorçu sayılanların bu gün "strateji müttəfiq" elan olunduğu, müttəfiqlərini terrorçuların maraqlarına qurban verməyə hazır olaraq bunu "Realpolitik" adlandıran dövlətlərin qaydaları müəyyənləşdirdiyi müstəvidəki onlarla, yüzlərlə dövlətdən biridir.

Amma həmin dövlətlər təki deyil, olmayıb və belə davam edərsə, çətin ki, olsun.

... Dövlət və millət üçün ən önəmli məsələlərdən biri hansı cəmiyyətin formalaşdırılması ilə bağlı suala cavab tapılmasıdır.

Bəs Azərbaycanda hansı cəmiyyəti formalaşdırırıq və ya bu cəmiyyət necə formalaşır? Dövlətin yürütdüyü siyasət bizə yaxın illərdə nə vəd edir? Daxildəki vəziyyətlə yanaşı, xaricdən ölkəmizə ünvanlanan çağırışlara qarşı insanlarımızın sosial immunitetləri hansı səviyyədədir? Özümüzü, azadlığımızı və dövləti qorumaqla bahəm, inkişaf etdirmək üçün nə etməliyik?

Suallar çoxdur və onları cavablamağa çalışmasaq, bu barədə düşünməsək, bizi postsovet məkanı ilə yanaşı, yaxın-uzaq qonşuluğumuzda olan, ani "gəlir"lər naminə gələcəyini itirən ölkələrin taleyi ilə təhdid etməyə başlayacaqlar.

Çarə var. Yetər ki, siyasi və ictimai fikir aşınmaya uğramasın, çox böyük nihilistlər yığnağına çevrilməyək.

Avropa İttifaqına, Qərbə aparan yolla ölkəni irəli "dartmaq" istəyənlər ötən əsrin əvvəllərində Rusiyada "raznoçinçilər", Türkiyədəki "Gön türklər" hərəkatlarının mənsublarının davranışlarını və çağırışlarını təkrarlayırlar. Özləri də bilmədən, sövqi-təbii olaraq.

Azərbaycanda yeni "Midhət Konstitusiyası"nı arzulayanlar nədənsə tarixin verdiyi dərslərdən agah olmaq istəmir, zahiri inad və qətiyyətlə vurğulayırlar ki, ölkənin yeganə çıxış yolu Avropa İttifaqına inteqrasiya, ABŞ-ın "məsləhət"lərinin yerinə yetirilməsi, qonşu dövlətlərlə əlaqələrin Vaşinqton və Brüsselin maraqlarına uyğun qurulmasıdır.

Bir anlıq fərz edək ki, bu marazmatik çıxışlar edənlər, simalarına saxta təbəssüm verib millətə uçurum vəd etdiklərini pərdələməyə çalışanlar haqlıdır və biz də ikiəlli yapışmalıyıq Avropa İttifaqından.

Xəyallarımızda daha irəli gedək və düşünək ki, o "mübarək" gün gəlib çatıb, Avropa İttifaqına qatılmışıq, bu quruma üzv olmuşuq.

Azərbaycanda dərhal, sürətli inkişaf, genişmiqyaslı tərəqqi başlayacaq?

Əsla.

Xam xəyallarını reallıq kimi cəmiyyətə satan yalançı müxalifətçilər və siyasi ideyalar baxımından qısır "Məhsul" qəhrəmanlarının dediklərini bir kənara qoyaq, Şərqi Avropa ölkələri arasında Avropa İttifaqına üzv olmuş dövlətlərin vəziyyətinə baxaq.

Rumıniya, Bolqarıstan, Sloveniya iqtisadiyyatlarında "atılım" tipli dirçəliş yoxdur, korrupsiyanın letal həddi dəyişməyib, əhalinin rifah səviyyəsində irələləyiş qeydə alınmayıb - siyahını yetərincə uzatmaq olar.

Azərbaycanı ciddi-cəhdlə "Avropa İttifaqına assosiativ üzvlük" məcrasına sövq edənlərə gəldikdə isə: bu insanların bir parası sifarişlə çalışıb öz maraqlarını güdənlər, bir parası da sadəlövh insanlardır. Nədən ki, assosiativ üzvlük faktiki olaraq bizə, yəni Azərbaycana öhdəliklər, icrası uca səslə tələb olunan saysız şərtlərdən savayı heç nə verməyəcək.

"Avropa İttifaqına assosiativ üzv" olan dövlətlərin, sadəcə, Avropa ölkələri olduğunu düşünənlər də yanılır.

Belə ki, Cənubi Afrika Respublikası 2000-ci ildən, Tunis - 1998-dən, Meksika - 2000-dən, Livan - 2006-dan, Kanada - 2013-dən, Əlcəzair 2005-ci ildən bəri Avropa İttifaqının assoiativ üzvləridir.

Sadalanan dövlətlərin nə zamansa Aİ üzvlüyünə qəbul olunması çox müşkül, bəlkə də mümkünsüz və irreal məsələdir. Fəqət, buna rəğmən Avropa İttifaqı geosiyasi genişlənmə strategiyasına uyğun olaraq maraqlarını Afrika, Şimali və Mərkəzi Amerikalarda da təmin etməyə çalışır.

Günlərin birində Vyetnam və ya İndoneziyanın da "assosiativ üzv" statusu aldıqlarını eşitsək, təəccüblənməməliyik: Avropa İttifaqı qlobal siyasətdə itirdiyi mövqeləri bərpa etməyə, ABŞ-ın pressinqinə, Rusiyanın hədələrinə, Çinin boğazı sıxan əllərinə müqavimət göstərmək üçün ən müxtəlif vasitələrə əl atır ki, "assosiasiya" adı ilə onillər sürən və ya sürəcək müzakirələr də bunun bir hissəsidir.

Bütün bunları bilməmək siyasi sadəlövhlükdür və "Azərbaycanın yolu Avropa İttifaqınadır!" hayqıranlar, həmin "yolu" AXCP, Müsavat və Milli Şura bələdçiliyi ilə qət etmək istəyənlər yanılır.

Fəqət bilənlər və bu səbəbdən də bilərəkdən boş vədlər verib yalanları sıralayanlar daha təhlükəlidir. Belə komprador xislətli insanlar üçün ölkənin mənafeyi, vətəndaşların maraqları bir heçdir: onları maraqlandıran yalnız aldıqları tapşırıqları vaxtında yerinə yetirməkdir.

Bəhs etdiyimiz əməlin ilkin forması başlarına qarın dərisi keçiriləndən sonra manqurtlara dönən insanların şüursuzluğu, təkmili halı isə xəyanətdir.

Azərbaycan MDB üzvüdür və bunu da postsovet məkanı ölkələri arasında sözügedən quruma qoşulmuş dövlətlərlə qarşılıqlı münasibətlərin bir formatı sayır.

Nə az, nə də çox: rəsmi Bakı yeni yaradılan Avrasiya İqtisadi Birliyinə (AİB) və ya Gömrük İttifaqına (Gİ), yaxud da MDB ölkələrin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına (KTMT) qoşulmağa can atmır.

Çünki hazırda AİB üzvü olan ölkələrlə Bakı arasında siyasi, iqtisadi, maliyyə, texniki və s. sahələrdə əlaqələr intensiv inikşaf edir. Təbii ki, Azərbaycana qarşı düşmən mövqe tutan, ərazilərimizin bir qismini hələlik işğalda saxlayan Ermənistan bəhs etdiyimiz əlaqələr müstəvisində istisnadır.

Bundan başqa, Azərbaycanın MDB çərçivəsindəki AİB, KTMT və Gİ təki təşkilatlara qoşulması üçün Bakının motivasiyası olmalıdır. Belə motivasiya siyasi, sosial, mənəvi, hərbi, texniki, iqtisadi, maliyyə və s. formatda ola bilər. Di gəl, həmin təşkilatlar indiyədək Bakıya real təkliflər ünvanlamadıqlarından Azərbaycan əməkdaşlığı indiki səviyyədə saxlayıb və ən mühümü - ölkəmiz indiki durumunda, mövcud statusunda çatışmazlıq hiss etmir.

MDB çərçivəsindəki təşkilatlara qatılmaq, yaxud da qatılmamaqla bağlı birmənalı şəkildə indidən qərar vermək emosiyalara əsaslanan açıqlama olardı. Bu səbəbdən də Azərbaycan situasiyanı müşahidə edir, yaşanan təmayülləri nəzərdən keçirir, vəziyyəti dəyərləndirir.

Şübhəsiz ki, bəhs olunan təşkilatlar hazırkı müstəvidə irəliləyərək Azərbaycan üçün cazibədar tərəfdaşlıq formatı təklif etsələr, Bakını cəlb edəcək əməkdaşlıq variantlarını səsləndirsələr və belə təmaslar bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq konturlarında olarsa, müzakirələr aparıla bilər.

Niyə də yox?!

Amma hələlik bütün bunların nəzərdən keçirilməsi belə vaxtından əvvəl səslənən ehtimallar təsiri bağışlayır.

MDB strukturları daha çox bəynatlarla, deklarativ fəaliyyətlə məşğuldur və real güc, proseslərə təsir imkanları baxımından açıqlamalarla gerçəklik arasında xeyli fərq var.

Azərbaycan üçün o qurumlar "səs gələn tərəf"dir: səs-küy yox, real iş az.

Ona görə də səs gələn və ya işıq gələn tərəfi yox, tərəflərin hamısı ilə əməkdaşlıq formatı daha əlverişlidir.

Azərbaycan xarici siyasətində həmişə qarşılıqlı sayğı, maraqların təminatı və suverenliyin ön plana çəkilməsinə tərəfdar ölkədir.

Bu prinsiplər bizim üçün maraqlı olan yeganə tərəfdir.

Orxan Hun
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda yaşayış binası yanır

23 Avqust 2017 16:08

Xəzərdə batan 2 nəfər xilas edilib

23 Avqust 2017 16:06

Gözəl Bayramlının apellyasiya şikayətinə baxılıb

23 Avqust 2017 16:02

Dənizdə boğulan 2 nəfər xilas edildi

23 Avqust 2017 15:59

Təmkin Xəlilzadə: "Azərbaycan millisinə dəvət olunduğumu sizdən eşidirəm"

23 Avqust 2017 15:57

Xırdalan-Binəqədi-Balaxanı avtomobil yolu yenidən qurulur

23 Avqust 2017 15:57

Dünyanın ən seksual aktrisasını bu hala saldılar – FOTO

23 Avqust 2017 15:53

"Faytonçu" Nazim onu xəstə salan həkimi polisə verdi: "62 minimi qaytarsın" - VİDEO

23 Avqust 2017 15:49

Millinin heyəti: kimlər var, kimlər yox?

23 Avqust 2017 15:47

Bakı sakinləri vəd verdi: "Qarabağ" qalib gəlsə... (VİDEOSORĞU)

23 Avqust 2017 15:47

Gədəbəyin bu kəndində işıq dirəyini ağaclar əvəz edir

23 Avqust 2017 15:47

Azərbaycanda dəhşətli ailə dramı: ata qızını və arvadını öldürdü, oğul hamısını yandırdı - TƏFƏRRÜAT

23 Avqust 2017 15:44

Lerikdə 3 ailə üzvünün qətli və evin yandırılması ilə törədilmiş ağır cinayətin üstü açıldı

23 Avqust 2017 15:43

Əfqan Muxtarlının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib

23 Avqust 2017 15:42

Xırdalan-Binəqədi-Balaxanı avtomobil yolunun yenidən qurulması davam edir

23 Avqust 2017 15:42

UNİCEF 2 yaşlı Zəhranın ermənilər tərəfindən öldürülməsinə münasibət bildirib

23 Avqust 2017 15:39

Aprel müharibəsindən daha DƏHŞƏTLİ: Bu saziş İrəvan üçün KABUS OLACAQ

23 Avqust 2017 15:38

Dünyada ən böyük məlumat mərkəzi tikiləcək

23 Avqust 2017 15:35

Lezbiyan şairlərin ehtiraslı eşq macəraları: İçki gecələrində doğulan MƏŞHUR SEVGİLƏR - FOTOLAR

23 Avqust 2017 15:33

VƏHŞİLİK: Pişiyin dərisini soyub küçəyə atdılar

23 Avqust 2017 15:33

Polad Bülbüloğlu: "Yeni baş direktor YUNESKO-nu maliyyə baxımından daha müstəqil etməlidir"

23 Avqust 2017 15:27

Tərəvəzli badımcan dolması

23 Avqust 2017 15:25

Marqvelaşvili: "Azərbaycanlılar göstərdi ki, onlar gürcülərin tarixi dostlarıdır"

23 Avqust 2017 15:23

“Nə oldu sənə, nə oldu belə” – Səbuhi Məmmədli Bayram Kürdəxanılıdan yazır

23 Avqust 2017 15:19

Prosineçki heyəti açıqladı: 2 oyuna 25 futbolçu

23 Avqust 2017 15:17

"Başakşəhər" İspan klubu ilə heç-heçə etdi

23 Avqust 2017 15:13

Azərbaycan millisinin Norveç və San Marino ilə oyunlar üçün heyəti açıqlanıb

23 Avqust 2017 15:12

3650 tələbə ali məktəbini dəyişmək istəyir

23 Avqust 2017 15:09

Bakıda 44 yaşlı kişini bıçaqlayaraq qaçan şəxsin məhkəməsi başlayıb

23 Avqust 2017 15:07

İdeal blinçik hazırlamağın 8 üsulu

23 Avqust 2017 15:03

Avrozona iqtisadiyyatında inkişafın dayanması siqnalları gəlir

23 Avqust 2017 15:02

Uşaq bağçası, yoxsa soyğunçuluq ocağı? – RÜŞVƏT, QANUNSUZLUQ və RƏSMİLƏRİN SÜKUTU

23 Avqust 2017 14:59

Əfqanıstanda TERROR : 6 ölü, 42 yaralı

23 Avqust 2017 14:58

Nazirlik Bakıda müşahidə edilən toz dumanı ilə bağlı operativ iş rejiminə keçib

23 Avqust 2017 14:57

Tələbələrin köçürülməsi üzrə elektron sənəd qəbulu başa çatıb

23 Avqust 2017 14:57

BAKI: Toz-dumanla bağlı operativ iş rejiminə keçildi

23 Avqust 2017 14:56

Toz normadan 32 faiz çoxdur - Nazirlik operativ rejimə keçdi

23 Avqust 2017 14:54

ABŞ-ın müdafiə naziri Türkiyədə rəsmi səfərdədir

23 Avqust 2017 14:52

Xızıda yol çəkilişi zamanı məzarlıq aşkarlanıb

23 Avqust 2017 14:52

Metbuat.az-da "Məşhur saatı"

23 Avqust 2017 14:50

Şeyx Həmzətin "Ləvəngi" restoranında saxlanılmasının detalları aydınlaşdı

23 Avqust 2017 14:48

Biləsuvarda oğurluqla məşğul olan şəxs saxlanılıb

23 Avqust 2017 14:47

Bu məşhurlarımız avtomobil qəzasında ölüb

23 Avqust 2017 14:45

Rusiyadan bəyanat: “ABŞ-a olan ümidlərimizi itirməmişik”

23 Avqust 2017 14:43

ABB-yə borc müqabilində girov qoyulmuş müəssisələrdən daha biri satılıb

23 Avqust 2017 14:42

TEST: Balın təbii olub-olmadığını belə yoxlayın

23 Avqust 2017 14:38

Soçidə Putin və Netanyahu arasında görüş keçirilir

23 Avqust 2017 14:37

Ötən il Azərbaycanda boşanan gənc qadınların sayı kişilərdən daha çox olub

23 Avqust 2017 14:37

MTN generallarının məhkəməsi qapalı davam etdiriləcək

23 Avqust 2017 14:34

Qızları qaçırır, otaqda tək saxlayır, zorlayır, sonra da ... - TÜKÜRPƏDƏN ADƏTLƏR

23 Avqust 2017 14:33