Naxçıvan ziyalılarını əsirlikdən azad etmək üçün Nəsib bəy Yusifbəyliyə yazılan məktub

Naxçıvan ziyalılarını əsirlikdən azad etmək üçün Nəsib bəy Yusifbəyliyə yazılan məktub
14:33 22 Oktyabr 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Naxçıvanda yeni vergilər naziri təyin edilib (22 İyun 2017 21:57)
Naxçıvanda yeni vergilər naziri təyin edildi (22 İyun 2017 21:53)
Naxçıvan Muxtar Respublikasına yeni vergilər naziri təyin edilib (22 İyun 2017 21:45)

Təqdim etdiyimiz bu sənəd Cənub-Qərbi Azərbaycanın Müsəlman Həmyerliləri Cəmiyyəti Rəyasət Heyətinin müvəkkili Ə.S.Qasımovun Nazirlər Şurasının sədri N.Y.Yusifbəyova Naxçıvanın qeyri-qanuni həbs olunmuş görkəmli ictimai xadimlərinin dəyişdirilməsi məsələsi ilə bağlı Ermənistan hökuməti ilə danışıqlara köməklik göstərilməsinin zəruriliyi haqqında 1919-cu ilin noyabrın 5-də yazılan məruzə məktubudur.

“Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və Naxçıvan” kitabından əldə etiyimiz həmin məktubu təqdim edirik:

Müttəfiqlərin nüfuzundan istifadə edərək ingilislərin erməni nizami qoşunların Cənub-Qərbi Azərbaycana qan tökmədən yeritmələrindən sonra erməni hakimiyyəti burada öz siyasətinə ilkin olaraq onların imperialist yolu üzərində zərərli ola biləcək ziyalıların və yerli Azərbaycan türkləri arasında tanınmış insanların təcridi və müsadirə edilməsi ilə başladı. Naxçıvanda ilk həbs olunanlar: 1) Hüseyn ağa Novruzov, 2) Mirzə Əli bəy Bektaşi və 3) Naxçıvan qəzasınm Cəhri kənd sakini Cəfər bəy oldu.

Bu şəxslər olduqca ağır şəraitdə yatabla İrəvana, oradan isə, bizdə olan məlumata görə, Aleksandropola, sonra yenidən İrəvana aparılmış və indiyə qədər də orada zindanda saxlanılmaqdadırlar. Onların həbsinin motivlərini araşdırıldıqda məlum olur ki, bu insanların Naxçıvan tutulduqdan sonra Ermənistan hökuməti üçün təhlükəsi sovuşubdur. Hələ Naxçıvan hadisələrindən əvvəl həbs olunduqlarını nəzərə alsaq, ermənilərə qarşı üsyan işində onların istər fəal, istərsə də qeyri-fəal iştirakı qeyri-mümkündür. Belə şəraitdə ortada cinayət tərkibi olmadığından bu insanlar indi artıq azad olunmalı idi. Ermənilərin əsirlərə qarşı münasibəti onsuz da dözülməz idi, erməni hissələrinin Cənub-Qərbi Azərbaycandan qovulmasından sonra onlar döymə, işgəncə, ələ salma və başqa üsulları da tətbiq etməyə başladılar. Səciyyələndirmək üçün aşağıdakıları diqqətinizə çatdırım: etibarlı mənbələrdən aldığımız məlumata görə, dustaqxana gözətçiləri papirosu çəkib qurtarandan sonra onu məhbusların alınında söndürür, onları vəhşicəsinə döyürlər, kobud rəftar edirlər, ələ salırlar, onsuz da nəm otaqların döşəmələrini və oturacaqlarını sulayırlar və özlərini ac saxlayırlar. Bircə vaxtilə barbarların dövründə olduğu kimi duzsuz yemək işgəncəsi qalır ki, orqanizm yavaş-yavaş məhv olsun və əzablı ölüm prosesi uzansın.

Digər tərəfdən ermənilər qovulduqdan sonra bizim Cənub-Qərbi Azərbaycanda əsir qismində 5 zabit, 120 əsgər, bunlardan savayı dinc əməyi ilə yaşayan 6 minə qədər erməni də qalır. Onlara qarşı münasibət yaxşı, əsirlərə qarşı isə ehtiyatlıdır. Dinc ermənilər özlərini burada o qədər sərbəst hiss edirlər ki, hətta hər yerdə olur, tamaşalarını da qoyurlar. Bunu əsir erməni zabit və əsgərləri təsdiq edə bilərlər. Zabitlər rütbələrinə uyğun şəraitdə saxlanılırlar. Onların hətta silahları belə əllərindən alınmayıb və denşikləri əvvəlki kimi onlara xidmət göstərməkdədir. Onlar ərzaq paylarını vaxtlı-vaxtında alırlar. Ola bilməz ki, erməni hakimiyyəti bütün bunlardan bixəbər olsun.

Cənub-Qərbi Azərbaycanm komandanlığı Ermənistana amerikanlıların vasitəsilə Ermənistana əsirləri dəyişməyi təklif etdi. Bu zaman şərtlər təxminən belə oldu: bu üç əsirdən hər birinin əvəzinə bir erməni zabiti və iki əsgəri qaytarılır. Lakin Ermənistan hökuməti indiyədək həmin təkliflərə cavab verməyibdir.

Daim sülh tərəfdarı olan həmyerlilər cəmiyyətimiz bunu mənfi hal sayaraq və bütün əsirlərin doğma ocaqlarına qayıtmasını insanpərvər və ədalətli hesab edərək, hər iki qonşu millətin dinc və məhsuldar əməyinə çox pis təsir edən lüzumsuz qan tökmənin dayandırılması, gərgin münasibətlərin sahmana salınmasına yardımçı olmaq arzusunu rəhbər tutaraq Zati alilərindən, hər iki tərəfi qane edəcək razılığın əldə olunması məqsədilə bu məsələni aid erməni hakimiyyəti qarşısında qaldırmağı xahiş edir.

Həmyerlilər cəmiyyəti bu məsələ ilə bağlı Zati-alilərinizi tərəfinizdən atılan addımların nəticələri barəsində onu məlumatlandırmağı xahiş edir.

Gürcüstandakı Cənub-Qərbi Azərbaycan Müsəlman Həmyerliləri Birliyinin Rəyasət Heyətinin vəkaləti üzrə Əli Səbri Qasımov

Dərkənar: Xarici İşlər Nazirinə” (admiral.az)

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ərdoğan: “Buna əsla icazə verməyəcəyik”

23 İyun 2017 21:13

Efirlərdən uzaq düşən məşhur azərbaycanlı aktrisa: "Məhvə doğru gedirdim" - FOTO

23 İyun 2017 21:12

Dördqat dünya çempionu: Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi yüksək səviyyədə təşkil olunub

23 İyun 2017 21:08

Kinematoqrafçılar İttifaqının İdarə heyətinin növbəti iclası keçirilib

23 İyun 2017 21:08

Azərbaycan şou-biznesi İnstagram-da - FOTO

23 İyun 2017 21:05

İtaliyada birinci Azərbaycan Film Festivalının açılışı olub -

23 İyun 2017 20:58

ƏMDK maarifləndirici işgüzar forumlar keçirib

23 İyun 2017 20:57

Dərisi qatlanan, qorxulu xəstəliyi olan qadın: "Model olmaq istəyirəm" - FOTO

23 İyun 2017 20:57

Qatarın bu vaqonu yalnız qadınlar üçündür

23 İyun 2017 20:52

Zakir Həsənov: "Azərbaycan ordusu torpaqlarımızı düşməndən azad etməyə və ərazi bütövlüyümüzü təmin etməyə qadirdir"

23 İyun 2017 20:47

Sibel Canın 230 minlik tətili - FOTOLAR

23 İyun 2017 20:43

Nəhəng gəmi limana yan aldı - FOTO

23 İyun 2017 20:42

Pakistanda törədilən partlayışlar nəticəsində 40 nəfər ölüb

23 İyun 2017 20:42

Yavər Camalov: "Azərbaycanda müdafiə təyinatlı məmulatların çeşidi 1200-ə çatdırılıb"

23 İyun 2017 20:37

Əliyar Ağayev Çempionlar Liqası matçında

23 İyun 2017 20:37

Çində metroda qadınlar üçün xüsusi vaqonlar ayrılacaq

23 İyun 2017 20:36

Ramazanın 29-cu günü: dua, imsak və iftar vaxtı

23 İyun 2017 20:36

Ginnesin Rekordlar kitabına düşən azərbaycanlı "Formula 1"ə hazırlaşır - VİDEO

23 İyun 2017 20:32

Nağı Səfərov yenidən Avropa Taekvondo Birliyi İK-da

23 İyun 2017 20:29

BƏƏ-dən Qətərə TƏHDİD: “Bu, böhranı daha da uzadacaq”

23 İyun 2017 20:28

Avstraliya iqtisadiyyatı 26 ildir dayanmadan böyüyür

23 İyun 2017 20:27

Türkiyədə akvaparkda faciə - 5 nəfər öldü

23 İyun 2017 20:27

“Çelsi”nin stadionunda “Qarabağ” haqqında çəkilən filmin təqdimatı olub -

23 İyun 2017 20:24

Yenə də "Survivor All Star" olacaq

23 İyun 2017 20:22

Dərsə şortla olmaz dedilər, oğlanlar mini ətək geyindilər - FOTO

23 İyun 2017 20:17

İradə İsaq dissertasiya işi müdafiə etdi

23 İyun 2017 20:17

“Hər gün səhər 6:30-da...” - Trampın RUSİYA DƏQİQƏLƏRİ

23 İyun 2017 20:13

Bu türk serialı yenidən başlayır - Fərqli heyətlə

23 İyun 2017 20:12

Azərbaycanla Aİ ölkələri arasında ticarət dövriyyəsi artıb

23 İyun 2017 20:07

Motosikletçidən intiqam almaq istədi, xəstəxanaya düşdü - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 20:05

Qarabağa gətirilən ƏFQANLAR, sülh üçün 13 maddəlik PLAN… - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

23 İyun 2017 20:03

Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı mövsümün son beynəlxalq festivalına hazırlaşır (FOTO)

23 İyun 2017 20:01

Qusma, ishal və ölüm təhlükəsi - Rotavirusdan necə qorunaq?

23 İyun 2017 19:59

Pakistanda partlayışlar: 36 ölü

23 İyun 2017 19:57

Almaniyada seçki kampaniyalarının tək hədəfi Ərdoğandır

23 İyun 2017 19:57

Fikrət Məmmədov Ukraynanın ədliyyə naziri ilə görüşüb

23 İyun 2017 19:52

Mustafa Ceceli və sevgilisi ilk dəfə birgə göründü - FOTO

23 İyun 2017 19:52

Beyin yaşınız neçədir?

23 İyun 2017 19:48

Sinan əcnəbi qızla nişanlandı? - FOTO

23 İyun 2017 19:42

Tbilisidə ''İki yad adam'' filminin təqdimat mərasimi keçirilib

23 İyun 2017 19:42

Makron: “Bu, şərəf məsələsidir”

23 İyun 2017 19:38

Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi müsabiqələr keçirir

23 İyun 2017 19:37

Mətbuat Şurasının iclasında media qurumları ilə bağlı şikayətlərə baxılıb

23 İyun 2017 19:35

"Fenerbahçe" Robin Van Persinin taleyinə aydınlıq gətirdi

23 İyun 2017 19:32

Mətbuat Şurasının Şikayətlər üzrə Komissiyasının iclası keçirilib

23 İyun 2017 19:29

Çağlanın ərindən etiraf: "Evləndikdən sonra..."

23 İyun 2017 19:27

Ucarda 1 nəfər çayda batıb

23 İyun 2017 19:24

Azərbaycanın balıqçılıq müəssisəsi səhmdarlarına hesabat verəcək

23 İyun 2017 19:22

Yaponiya hökuməti terrorçulara qoşulan yaponu vətəndaşlıqdan çıxardı

23 İyun 2017 19:22

Heydər Əliyev Sarayında yeni layihə: "Məşhurlar və övladları"

23 İyun 2017 19:22