Şah İsmayıl Xətainin ulu babasının dəfn edildiyi məzarlıq - FOTO

Şah İsmayıl Xətainin ulu babasının dəfn edildiyi məzarlıq - FOTO
18:12 22 Oktyabr 2016
25 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Həbsxanada məzarlıq tapıldı - ŞOK OLAY (13 Mart 2017 18:58)
Şah İsmayıl Xətainin xətt nümunələri aşkarlanıb (20 Fevral 2017 17:07)
Şah İsmayıl Xətainin Bakıdakı heykəli sökülür? - AÇIQLAMA (16 Fevral 2017 19:39)

Lənkəran özünün tarixi abidələri ilə zəngindir. Şəhər Mədəniyyət və Turizm Şöbəsindən APA-ya verilən məlumata görə, Respublika Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə rayonda 87 tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınaraq dövlət mühafizəsinə götürülüb. Həmin abidələrin turizm üçün istifadəsi məqsədilə marşrut xəritəsi, eləcə də ingilis, rus və Azərbaycan dillərində məlumatlar hazırlanıb.

Bunlardan əlavə, tarix və mədəniyyət abidələrinin yenidən siyahıya alınması ilə bağlı Lənkəran rayonu ərazisindəki abidələrin adları, tarixləri, ünvanları və koordinatları dəqiqləşdirilib, onlar haqqında məlumatlar toplanılaraq respublika Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə təqdim olunub. Lənkərandakı tarixi abidələrdən biri də müqəddəs ziyarətgah sayılan, rayonun Şıxəkəran kənd qəbiristanlığında yerləşən Şeyx Zahid türbəsidir. Tədqiqatçı-tarixçi İldırım Şükürzadənin sözlərinə görə, Şeyx Zahid öz dövrünün tanınmış ziyalısı, alim, müəllim, şair və mömini olub.
 
Şeyx Zahid 1215-ci il martın 22-də Lənkəran rayonunun Siyavar kəndində Şeyx Rövşən Əmirin ailəsində andan olub. Şeyx Rövşən Əmir İranın Gilan vilayəti kəndlərinin birində evləndikdən sonra Lənkəranın Siyavar kəndinə köçüb. Şeyx Zahidin əsl adı Tacəddin İbrahimdir. O, dövrünün böyük alimi Eyn əz-Zaman Seyid Cəmaləddinin müridi olub. Gilan mahalının Malvan kəndində doğulan Şeyx Cəmaləddin sonralar Astaraya köçərək ömrünün sonunadək burada yaşayıb. O, 1253-cü ilin noyabrında vəfat edib və Butəsər (indiki Pensər) kəndində dəfn olunub. Hazırda Şeyx Cəmaləddinin dəfn olunduğu yer pir kimi məşhurdur. Şeyx Cəmaləddin şagirdi Tacəddin İbrahimə böyük ümidlər bəsləyib. Vəfat edərkən ona başladığı işi davam etdirməyi, sufi təriqətinə başçılıq etməyi vəsiyyət etməklə Tacəddin İbrahimə "Zahid"lik dini rütbəsini verib. "Zahid" ərəb dilində ibadətlə məşğul olan mənasını ifadə edir. Şeyx Zahid Gilani də məhz hörmət və ehtiram əlaməti olaraq sonradan oğluna müəllimi Cəmaləddinin adını qoyub.
 
Şeyx Zahid ömrünün çoxunu Hiləkəranda (Lənkəranın Şıxəkəran kəndi) keçirib. Zəmanəsinin tanınmış mürşidi sayılmaqla yanaşı, əkinçiliklə məşğul olan Şeyx Zahidin xeyriyyəçiliyi, şairliyi haqqında müxtəlif mənbələr xəbər verir. Müridləri Gilan, Muğan və Şirvanda dini təbliğ edən görkəmli şəxsiyyətlər olublar.  Onlardan biri də varisi, müridi, təriqət davamçısı Şeyx Səfiəddin idi. İyirmi dörd yaşında Lənkərana gələrək Şeyx Zahiddən dərs alan Şeyx Səfiəddin onun qızı Bibifatimə ilə evlənib. Bu nikahdan onların Məhiyyəddin, Sədrəddin və Əbu Səid adlı oğulları dünyaya gəlib. İctimai-siyasi xadim, sərkərdə Şah İsmayıl Xətainin dördüncü babası Şeyx Sədrəddin Musanın (1305-1392) anası Lənkərandan, atası isə Ərdəbilin Kelxoran kəndindəndir.
 
Şeyx Zahid Azərbaycan, ərəb, fars, kürd, talış və gilək dillərini bilməklə yanaşı, eyni zamanda poeziyaya da böyük maraq göstərib. Müridləri də onun yolunu davam etdiriblər.
 
O, Azərbaycanın bir çox yerlərinə, xüsusən müridləri yaşayan Güştas (Salyan), Mahmudabad, Sərab, Ərdəbil, Meşkin, Xalxal, Xoy və digər şəhərlərə səyahət edib. Ehtiyacı olanlara yardım əli uzatmaq üçün dövrünün hökmdarları və vəzifə sahibləri ilə görüşüb. Onun Muğanda Qazan xanla üç dəfə görüşdüyü (1290/95-ci illər) bildirilir və bu, onun böyük hörmət sahibi olduğunu təsdiq edən bir hal kimi qiymətləndirilir. Şeyx Zahidin xahişilə Astara hakimi Məlik Əhmədin həbsdən azad etdirilməsi də məxəzlərdə xüsusi qeyd olunub.
 
A.A.Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" adlı məşhur əsərində, yazıçı Fərman Kərimzadənin "Xudafərin körpüsü" romanında Şah İsmayılın 1501-ci ildə ulu babası Şeyx Zahidin məqbərəsini ziyarət etməsi özünün təsvirini tapıb.
 
İsgəndər bəy Münşi "Tarixi-alamarayi Abbasi" adlı əsərində yazır ki, I Şah Abbas (1587-1629) Şeyx Səfiəddinin məzarını ziyarət etmək üçün Ərdəbilə, Şeyx Zahidin məzarını görmək məqsədilə 1609-cu ildə Şıxəkərana gedib. O, hər iki məzarı təmir etdirib.
 
Türbənin tədqiqatçıları qeyd edirlər ki, Şeyx Zahid məqbərəsinin ərazisi fəxri dəfnlər yeri olub. Məqbərə Təbriz və Şirvan-Abşeron memarlıq üslubunda tikilmiş möhtəşəm minarəsi, kaşı bəzəkləri ilə diqqəti cəlb edib.
 
Şeyx Zahid 1300-cü ilin mart ayında vəfat etdikdən sonra onun məzarı ziyarətgaha çevrilib. Ona görə müridi və kürəkəni Şeyx Səfiəddin məzarın üstündə məqbərə tikdirib. İslam dininin təbliğatçısı kimi Şərqdə böyük nüfuza malik olan Şeyx Zahidin məqbərəsini tez-tez ziyarət olunub.
 
Tarixdən bəllidir ki, Şeyx Zahidin məqbərəsini bir neçə dəfə sel suları basıb. 1478-ci ildə məzarı yenidən su basdıqda Şah İsmayıl Xətainin atası Şeyx Heydər bir neçə nəfər mahir bənna və nəccarla gələrək, məqbərə ilə günbəzi yenidən təmir etdirib. Şah İsmayıl Xətainin ulu babası Şeyx Zahidin məqbərəsi ötən əsrin 30-cu illərində digər türbə, məqbərə, pirlər kimi dağıdılıb. 1950-ci illərin əvvəllərində o, şıxəkəranlı usta Dadaş Nəzər oğlu (1896-1969) tərəfindən türbə kimi yenidən təmir olunub.
 
Məlumata görə, Şeyx Zahidin qırxdan çox törəməsi hazırda Türkiyədə yaşayır.

Milli.Az









RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Rusiyalı şahmatçı: "Mənim üçün turnir indi başlayır"

25 Aprel 2017 20:47

Yaşlarını biləndə inanmayacağınız məşhurlar - SİYAHI - FOTO

25 Aprel 2017 20:47

Qarabağda daha bir erməni əsgəri öldürülüb

25 Aprel 2017 20:44

Brüs Li Azərbaycanda

25 Aprel 2017 20:44

Teymur Rəcəbov: "Bəzən istədiyin oyun alınmır"

25 Aprel 2017 20:42

Naxçıvanda qanunsuz həkimlik və dərman satışı ilə məşğul olanlar saxlanılıblar

25 Aprel 2017 20:42

Bu şəxslər ali məktəblərə müsabiqəsiz QƏBUL OLACAQLAR

25 Aprel 2017 20:37

Pakistanda növbəti partlayış:

25 Aprel 2017 20:37

Terrorçulara pul yığan 450-dən artıq sayt bağlandı

25 Aprel 2017 20:33

"İcra başçısı o sözü dedikdən sonra mən ayıldım" - Elməddin

25 Aprel 2017 20:32

Körpəsini öldürüb canlı yayımda nümayiş etdirdi

25 Aprel 2017 20:32

Rus hərbçisini qətlə yetirən erməni HƏBS EDİLDİ

25 Aprel 2017 20:27

Fransada miqrantlar arasında DAVA - 10 YARALI

25 Aprel 2017 20:27

Səyyad Salahlı: "Dini icma sədrləri İslam həmrəyliyinin təbliğində fəal olmalıdırlar"

25 Aprel 2017 20:27

"AŞ PA-nın Türkiyə ilə bağlı monitorinqi bərpa etmək qərarı ədalətsizdir"

25 Aprel 2017 20:22

Bülent Ersoy məhkəmədə: "Qucağımda çəkilmiş fotosu var"

25 Aprel 2017 20:22

Bakıda çoxmərtəbəli binanın çardağında DƏHŞƏTLİ HADİSƏ

25 Aprel 2017 20:19

“Kardeşim benim 2” çəkiləcək

25 Aprel 2017 20:18

Sankt-Peterburqu qana boyayan təşkilat məlum oldu

25 Aprel 2017 20:13

Heç vaxt eşitmədiyiniz riyaziyyat hiylələri

25 Aprel 2017 20:13

Milyarderdən MƏSLƏHƏT:

25 Aprel 2017 20:13

"Sınıq Körpü"də kütləvi dava düşüb, gömrük işçisi döyülüb

25 Aprel 2017 20:12

Strasburqda əcnəbi məhkumlarla bağlı konfrans keçirilib

25 Aprel 2017 20:12

Mövsümün ikincisi

25 Aprel 2017 20:12

İranda prezidentliyə namizədlər debatlar keçirəcək

25 Aprel 2017 20:09

İTV-də kadr dəyişikliyi gözlənilir? - Yeni sədrdən AÇIQLAMA

25 Aprel 2017 20:05

İlkin Həsəninin toyundan ilk görüntülər

25 Aprel 2017 20:04

Rusiya üçün QARABAĞ ALOVU, “Müharibəyə hazırıq!”... - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

25 Aprel 2017 20:03

ETSN: Kür çayında biogen maddələrin miqdarı normadan dəfələrlə artıqdır

25 Aprel 2017 20:02

Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Mikayıl Müşfiqə həsr olunmuş tədbir

25 Aprel 2017 19:57

Türklərlə ermənilər qarşı-qarşıya gəldi

25 Aprel 2017 19:55

İslam Həmrəyliyi Oyunları ərəfəsində Bakı Metropoliteni gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərəcək

25 Aprel 2017 19:52

"Anne"nin qəhrəmanı ata olacaq - FOTO

25 Aprel 2017 19:47

DƏHŞƏT: Ana 4 yaşlı qızını suda boğdu

25 Aprel 2017 19:43

50-ci ev məğlubiyyəti

25 Aprel 2017 19:42

Sergey Lavrov Qarabağ münaqişəsindən danışdı:

25 Aprel 2017 19:40

Traktorla "avtoşluq" faciəyə səbəb oldu

25 Aprel 2017 19:39

"İçerde" serialının bitəcəyi vaxt BƏLLİ OLDU

25 Aprel 2017 19:37

Tramp rekord vurdu - 100 günə 30 sənəd

25 Aprel 2017 19:37

Emmanuel Makronun ilk turda qələbəsi zəngin avropalılara 27 mlrd. dollar qazandırıb

25 Aprel 2017 19:37

Azərbaycanın tərəfdaş olduğu “Svyaz-2017” sərgisi öz işinə başlayıb

25 Aprel 2017 19:35

Tramp rekorda imza atdı

25 Aprel 2017 19:33

"İnter"in 8-ci, "Qəbələ"nin 4-cü mükafatı - 3-cü dəfə eyni "üçlük"

25 Aprel 2017 19:32

İlham Qasımov: "Bunun üçün 20 min tələb edirlər"

25 Aprel 2017 19:32

Mətbuat Şurasının sədrinə “Fəxri mədəniyyət işçisi” döş nişanı təqdim olunub

25 Aprel 2017 19:27

Bu küçədən keçməyin!

25 Aprel 2017 19:18

Keniyada dəhşətli yol qəzası

25 Aprel 2017 19:18

"Ankara AŞPA ilə münasibətlərə yenidən baxacaq" - Türkiyə XİN

25 Aprel 2017 19:17

Elmar Məmmədyarov Litva müstəqilliyi uğrunda mübarizədə həlak olanların xatirəsini yad edib

25 Aprel 2017 19:17

Mariya Şarapova tennisə qayıdır -

25 Aprel 2017 19:14