Şah İsmayıl Xətainin ulu babasının dəfn edildiyi məzarlıq - FOTO

Şah İsmayıl Xətainin ulu babasının dəfn edildiyi məzarlıq - FOTO
18:12 22 Oktyabr 2016
25 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Şah İsmayıl Xətainin vəsiyyəti (23 May 2017 16:01)
Xaçmazda kütləvi məzarlıq aşkarlandı (07 May 2017 21:12)
Xaçmazda kütləvi məzarlıq tapıldı - FOTO (07 May 2017 19:48)

Lənkəran özünün tarixi abidələri ilə zəngindir. Şəhər Mədəniyyət və Turizm Şöbəsindən APA-ya verilən məlumata görə, Respublika Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə rayonda 87 tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınaraq dövlət mühafizəsinə götürülüb. Həmin abidələrin turizm üçün istifadəsi məqsədilə marşrut xəritəsi, eləcə də ingilis, rus və Azərbaycan dillərində məlumatlar hazırlanıb.

Bunlardan əlavə, tarix və mədəniyyət abidələrinin yenidən siyahıya alınması ilə bağlı Lənkəran rayonu ərazisindəki abidələrin adları, tarixləri, ünvanları və koordinatları dəqiqləşdirilib, onlar haqqında məlumatlar toplanılaraq respublika Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə təqdim olunub. Lənkərandakı tarixi abidələrdən biri də müqəddəs ziyarətgah sayılan, rayonun Şıxəkəran kənd qəbiristanlığında yerləşən Şeyx Zahid türbəsidir. Tədqiqatçı-tarixçi İldırım Şükürzadənin sözlərinə görə, Şeyx Zahid öz dövrünün tanınmış ziyalısı, alim, müəllim, şair və mömini olub.
 
Şeyx Zahid 1215-ci il martın 22-də Lənkəran rayonunun Siyavar kəndində Şeyx Rövşən Əmirin ailəsində andan olub. Şeyx Rövşən Əmir İranın Gilan vilayəti kəndlərinin birində evləndikdən sonra Lənkəranın Siyavar kəndinə köçüb. Şeyx Zahidin əsl adı Tacəddin İbrahimdir. O, dövrünün böyük alimi Eyn əz-Zaman Seyid Cəmaləddinin müridi olub. Gilan mahalının Malvan kəndində doğulan Şeyx Cəmaləddin sonralar Astaraya köçərək ömrünün sonunadək burada yaşayıb. O, 1253-cü ilin noyabrında vəfat edib və Butəsər (indiki Pensər) kəndində dəfn olunub. Hazırda Şeyx Cəmaləddinin dəfn olunduğu yer pir kimi məşhurdur. Şeyx Cəmaləddin şagirdi Tacəddin İbrahimə böyük ümidlər bəsləyib. Vəfat edərkən ona başladığı işi davam etdirməyi, sufi təriqətinə başçılıq etməyi vəsiyyət etməklə Tacəddin İbrahimə "Zahid"lik dini rütbəsini verib. "Zahid" ərəb dilində ibadətlə məşğul olan mənasını ifadə edir. Şeyx Zahid Gilani də məhz hörmət və ehtiram əlaməti olaraq sonradan oğluna müəllimi Cəmaləddinin adını qoyub.
 
Şeyx Zahid ömrünün çoxunu Hiləkəranda (Lənkəranın Şıxəkəran kəndi) keçirib. Zəmanəsinin tanınmış mürşidi sayılmaqla yanaşı, əkinçiliklə məşğul olan Şeyx Zahidin xeyriyyəçiliyi, şairliyi haqqında müxtəlif mənbələr xəbər verir. Müridləri Gilan, Muğan və Şirvanda dini təbliğ edən görkəmli şəxsiyyətlər olublar.  Onlardan biri də varisi, müridi, təriqət davamçısı Şeyx Səfiəddin idi. İyirmi dörd yaşında Lənkərana gələrək Şeyx Zahiddən dərs alan Şeyx Səfiəddin onun qızı Bibifatimə ilə evlənib. Bu nikahdan onların Məhiyyəddin, Sədrəddin və Əbu Səid adlı oğulları dünyaya gəlib. İctimai-siyasi xadim, sərkərdə Şah İsmayıl Xətainin dördüncü babası Şeyx Sədrəddin Musanın (1305-1392) anası Lənkərandan, atası isə Ərdəbilin Kelxoran kəndindəndir.
 
Şeyx Zahid Azərbaycan, ərəb, fars, kürd, talış və gilək dillərini bilməklə yanaşı, eyni zamanda poeziyaya da böyük maraq göstərib. Müridləri də onun yolunu davam etdiriblər.
 
O, Azərbaycanın bir çox yerlərinə, xüsusən müridləri yaşayan Güştas (Salyan), Mahmudabad, Sərab, Ərdəbil, Meşkin, Xalxal, Xoy və digər şəhərlərə səyahət edib. Ehtiyacı olanlara yardım əli uzatmaq üçün dövrünün hökmdarları və vəzifə sahibləri ilə görüşüb. Onun Muğanda Qazan xanla üç dəfə görüşdüyü (1290/95-ci illər) bildirilir və bu, onun böyük hörmət sahibi olduğunu təsdiq edən bir hal kimi qiymətləndirilir. Şeyx Zahidin xahişilə Astara hakimi Məlik Əhmədin həbsdən azad etdirilməsi də məxəzlərdə xüsusi qeyd olunub.
 
A.A.Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" adlı məşhur əsərində, yazıçı Fərman Kərimzadənin "Xudafərin körpüsü" romanında Şah İsmayılın 1501-ci ildə ulu babası Şeyx Zahidin məqbərəsini ziyarət etməsi özünün təsvirini tapıb.
 
İsgəndər bəy Münşi "Tarixi-alamarayi Abbasi" adlı əsərində yazır ki, I Şah Abbas (1587-1629) Şeyx Səfiəddinin məzarını ziyarət etmək üçün Ərdəbilə, Şeyx Zahidin məzarını görmək məqsədilə 1609-cu ildə Şıxəkərana gedib. O, hər iki məzarı təmir etdirib.
 
Türbənin tədqiqatçıları qeyd edirlər ki, Şeyx Zahid məqbərəsinin ərazisi fəxri dəfnlər yeri olub. Məqbərə Təbriz və Şirvan-Abşeron memarlıq üslubunda tikilmiş möhtəşəm minarəsi, kaşı bəzəkləri ilə diqqəti cəlb edib.
 
Şeyx Zahid 1300-cü ilin mart ayında vəfat etdikdən sonra onun məzarı ziyarətgaha çevrilib. Ona görə müridi və kürəkəni Şeyx Səfiəddin məzarın üstündə məqbərə tikdirib. İslam dininin təbliğatçısı kimi Şərqdə böyük nüfuza malik olan Şeyx Zahidin məqbərəsini tez-tez ziyarət olunub.
 
Tarixdən bəllidir ki, Şeyx Zahidin məqbərəsini bir neçə dəfə sel suları basıb. 1478-ci ildə məzarı yenidən su basdıqda Şah İsmayıl Xətainin atası Şeyx Heydər bir neçə nəfər mahir bənna və nəccarla gələrək, məqbərə ilə günbəzi yenidən təmir etdirib. Şah İsmayıl Xətainin ulu babası Şeyx Zahidin məqbərəsi ötən əsrin 30-cu illərində digər türbə, məqbərə, pirlər kimi dağıdılıb. 1950-ci illərin əvvəllərində o, şıxəkəranlı usta Dadaş Nəzər oğlu (1896-1969) tərəfindən türbə kimi yenidən təmir olunub.
 
Məlumata görə, Şeyx Zahidin qırxdan çox törəməsi hazırda Türkiyədə yaşayır.

Milli.Az









RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycan Prezidenti “Bakı Ürək Günləri” V Beynəlxalq Konqresinə məktub ünvanlayıb

27 May 2017 14:17

“Şəffaf idarəetmə, açıq islahatlar ABB-ni yenidən əvvəlki mövqeyinə qaytara bilər” - Deputat

27 May 2017 14:13

"Мi-8" helikopteri məcburi eniş etdi

27 May 2017 14:13

Azərbaycana məxsus helikopter qəza enişi etdi

27 May 2017 14:12

"Luiziana Caz Ansamblı"nın parlaq çıxışı - FOTOlar

27 May 2017 14:12

Qara Dəniz Ticarət və İnkişaf Bankı Azərbaycan sahibkarları üçün təqdimat keçirəcək

27 May 2017 14:08

"Мi-8" helikopteri məcburi eniş edib - xəsarət alan yoxdur

27 May 2017 14:08

Tanınmış jurnalistə vəzifə verildi

27 May 2017 14:05

"Ən çətin əməliyyatların ölkəmizdə uğurla aparılması fərəh doğurur"

27 May 2017 14:04

Ərdoğan Almaniyaya “yaxşı yol!” deyib ŞƏRTİNİ AÇIQLADI

27 May 2017 14:03

Kərəm Həsənov Balakəndə vətəndaş qəbulu keçirib

27 May 2017 14:02

Nazir müavini: Ürək-Cərrahiyyə Mərkəzində 5000-ə yaxın ürək əməliyyatı keçirilib

27 May 2017 14:01

​Gələcəyin sərnişinləri...

27 May 2017 13:58

Azərbaycanda insanlar ən çox bu xəstəlikdən ölürlər - FOTO

27 May 2017 13:57

Bakıda görülməmiş toy edən yəhudi müğənninin 16 yaş kiçik AZƏRBAYCANLI XANIMI - VİDEO

27 May 2017 13:53

Muğam Mərkəzində Əliağa Quliyevin 100 illik yubileyi - FOTO

27 May 2017 13:52

Hörümçəklər onun qulağında yuva qurdu

27 May 2017 13:52

Xoşladığınız qidalara görə xasiyyətiniz belədir...

27 May 2017 13:45

Məşhur müğənni 90 nəfəri SEKSLƏ OVSUNLADI - FOTO

27 May 2017 13:43

İlham Əliyev: Dünyanın nüfuzlu kardioloji mərkəzlərindəki ən çətin əməliyyatların ölkəmizdə uğurla aparılması fərəh doğurur

27 May 2017 13:43

Məhkəmə 4 nəfərin ölümü ilə nəticələnən yol qəzasını törətməkdə təqsirləndirilən şəxsə bəraət verib

27 May 2017 13:42

"Yunus Emre Aşka Yolculuk" tamaşası baş tutdu

27 May 2017 13:42

Estoniyalı yol mühəndisləri ilə "Azəravtoyol"da görüş keçirilib

27 May 2017 13:42

​Azərbaycanda qoyun əti

27 May 2017 13:39

Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti dərin hörmət və heyranlıq doğurur - Mariya Zaxarova

27 May 2017 13:37

Gözəl Bayramova təcridxanaya köçürüldü

27 May 2017 13:33

“Bahar” və “Qum-dəniz” yataqlarından hasilat göstəriciləri açıqlanıb

27 May 2017 13:32

Mourinyo coşdu: 3 futbolçu üçün 273 milyon avro

27 May 2017 13:27

Damla haqqında ŞOK FAKT

27 May 2017 13:27

Oğlundan xalq artistinə QADAĞA - FOTO

27 May 2017 13:22

Azərbaycan sərhədlərində dəhşətli silah laboratoriyaları: ABŞ-ın gizli mərkəzlərinin ŞOK MƏQSƏDİ

27 May 2017 13:18

AXCP sədrinin müavini Bakı İstintaq Təcridxanasına köçürülüb

27 May 2017 13:17

Silahlı Nardaran sakini polis bölməsinə getdi

27 May 2017 13:17

Neftimiz yenə ucuzlaşıb

27 May 2017 13:15

Qari Cons: BP Azərbaycanla əməkdaşlığın davamlı surətdə genişləndirilməsinə böyük əhəmiyyət verir

27 May 2017 13:15

Azərbaycan yol infrastrukturunun yenilənməsində Estoniya təcrübəsini öyrənir

27 May 2017 13:15

Bakıda qoca kişi yoldan keçən xanımlara söz atdı...

27 May 2017 13:14

Fələstinli məhbuslar aclıq aksiyasını dayandırdı

27 May 2017 13:12

Ali Məhkəmə bacısını öldürən şəxs və onun oğlunun kassasiya şikayətini təmin etməyib

27 May 2017 13:12

Amil bu dəfə də Salyandan "Bura Vətəndir!" deyəcək - VİDEO - FOTO

27 May 2017 13:12

Prezident təcavüzə İCAZƏ VERDİ: “Üç qadını zorlaya bilərsiniz...”

27 May 2017 13:08

Türkiyə almaniyalı deputatlar qarşısında şərt qoydu

27 May 2017 13:08

Bakıda hoteldə FACİƏ: 1 ölü, 1 yaralı

27 May 2017 13:03

Türk futbolçular: biri "İnter"lə, digəri "Valensiya" ilə anlaşdı

27 May 2017 12:57

Polis oğlu anasını öldürdü, qanı ilə "smile" çəkdi - FOTO

27 May 2017 12:57

Adınızın baş hərfi sizinlə bağlı hansı sirləri gizlədir...

27 May 2017 12:57

Ürək-damar xəstəliklərindən ölənlərin sayı digər xəstəliklərdən ölənlərin sayından çoxdur (FOTO)

27 May 2017 12:55

Göyçay sakinini ilan sancdı

27 May 2017 12:52

Azərbaycanda siqaret istehsalı kəskin azalıb

27 May 2017 12:52

Kolanı unitaza tökün, görün nə olacaq - FOTO

27 May 2017 12:47