Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər

Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər
19:47 22 Oktyabr 2016
43 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Zimbabvenin sınaq məqsədilə yenidən öz valyutasına qayıdışı vətəndaşların güclü qəzəbini doğurub.

Milli valyutanın 500 milyard faizlik inflyasiya-ya məruz qalması ölkəni çox ağır duruma salmışdı. Nəticədə yeddi il öncə Zimbabve milli valyutasından imtina etməli oldu. İndi vətəndaşlar bu halın yenidən təkrarlanacağından narahatdırlar. Bu barədə "Bloomberg" informasiya agentliyi yazır.

Ölkə tezliklə yeni əskinaslarını buraxacaq. Bir Zimbabve dolları bir ABŞ dollarına bərabər olacaq. Mərkəzi bankın rəhbəri John Mangudya bildirib ki, ən kiçik əskinas 2, ən böyüyü isə 5 dollar olacaq. Bu, 2009-cu ildən bəri iqtisadiyyatı zəbt etmiş xarici valyutaları əvəzləmək cəhdidir. Bir tərəfdən xarici valyutaya tələbat, digər tərəfdən də ixracatın azalması bazarda xarici valyuta qıtlığının yaranmasına səbəb olmuşdu.

Amma özünün Mutaredəki dükanında qarğıdalı unu, konserv, ədyal kimi mallar satan James Sakupwanya buna inanmır. O və digər zimbabvelilər yeni əskinasları nifrət etdikləri zimbabve dollarına qayıdış kimi görürlər. Yeddi il öncə milli valyutadan imtina ərəfəsində bir ABŞ dolları 150 trilyon Zimbabve dollarına bərabər idi!

"BU, ONLARIN VALYUTASIDIR"

"Biz onu rədd edəcəyik. Onlar istədikləri qədər qanun çıxara bilərlər. Bu, onların valyutasıdır. Onlar özlərinin yaratdıqları böhranı idarə etməkdən ötrü bu valyutanı bizə sırımaq istəyirlər", Sakupwanya deyir.

Bundan əvvəl milli valyutanı dövriyyəyə buraxmaq barədə planların elan olunması paytaxt Hararedə etirazlar yaratmışdı. Hətta hökumətin bu əskinasların arxasında 200 milyon dollarlıq xarici kreditlərin dayandığını deməsi də etirazları önləyə bilmədi. Dolların əllərdə cəmləşməsinin qarşısını almaq üçün banklar nağd pul çıxarışlarını məhdudlaşdırıblar. Ölkədə aparılan bütün əməliyyatların 95%-ində ABŞ dollarından istifadə edilir. Bəzi dükanlar ən vacib malların satılıb qurtardığını bildirirlər.

Zimbabvedə likvidlik böhranı o həddə çatıb ki, hökumət son aylar işçilərinin maaşını vaxtında ödəyə bilmir. Maliyyə naziri Patrick Chinamasa sentyabrın 9-da deyib ki, dövlət ödəmə öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyindən 25 min məmur yerini ixtisara sala bilər. Zimbabvenin Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı və Afrika İnkişaf Bankı da daxil olmaqla, kreditorlara 9 milyard dollara qədər borcu var.

Zimbabve ABŞ dollarından əlavə, daha səkkiz beynəlxalq valyutadan istifadə edir. Onların arasında Cənubi Afrika randı, avro, Britaniya funtu və Çin yuanı da var. Mangudya və Zimbabvenin Gəlirlər İdarəsinin (fiskal siyasəti tənzimləyən dövlət qurumu) rəhbəri Willia Bonyongwe deyirlər ki, Zimbabve dollarının başına gələnlər barədə xatirələr hələ yeni olduğundan, yeni əskinasları zimbabvelilərə qəbul etdirmək çətin olacaq.

İNSANLAR DOLLAR TOPLAMAĞA BAŞLAYIBLAR

"İnsanlar əskinasları istəmirlərsə, onları qəbul etməli deyillər", Mangudya bu ayın əvvəli sahibkarlara deyib. Bonyongwe isə bildirib ki, əskinasların ölkəyə gətirilməsi barədə gözləntilər "iqtisadiyyatda qeyri-müəyyənliyə" yol açıb və insanlar dollar toplamağa başlayıblar.

Hararedə yerləşən Əmək və İqtisadi Tədqiqat İnstitutunun iqtisadçısı Naome Chakanya-nın fikrincə, yeni əskinasnar iqtisadiyyatın üzləşdiyi struktur problemlərini aradan qaldırmayacaq. İqtisadiyyatın çöküşünün səbəbi ağların əlində olan kommersiya fermalarının bağlanaraq qaradərili subsidiyalı fermerlərə verilməsidir. Bunun nəticəsində tütün və qızılgül ixracatı azaldı və iqtisadiyyatda on illik böhran yaşandı.

BMT-nin məlumatına görə, Zimbabvenin 13 milyonluq əhalisinin təqribən 3 milyonu böhrandan canını qurtarmaqdan ötrü ölkəni tərk edib və hələ də ölkə xaricində yaşayır. 2009-cu ildə istehsalat sektorunda iş yerlərinin sayı 200 mindən 85 minə düşüb. Mərkəzi bankın məlumatında deyilir ki, son 3 ildə 4 min 600 şirkət bağlanıb.

KREDİTİ KİM VERƏCƏK

Chakanyan-ın sözlərinə görə, ölkədə qara bazarın yaranması ehtimalı yüksəkdir. Bu isə iqtisadiyyatda daha çox problemə, o cümlədən inflyasiyaya yol aça bilər.

Yeni əskinasları dəstəkləməkdən ötrü kimin Zimbabveyə kredit verməsi də sual doğurur. Afrika ixrac-idxal bankının cənubi Afrika üzrə regional meneceri Gift Simwaka bu əskinasların beynəlxalq kreditorlar tərəfindən dəstəkləndiyi barədə xəbəri təsdiqləməyib.

Sakupwanya deyir ki, güclü bazası olmasa, bu pulların 2008-ci ildə yaşanmış hiperinflyasiya zamanı dövriyyəyə buraxılmış müvəqqəti valyutadan fərqi olmayacaq.

"Onlar unudurlar ki, 2008-ci ildə biz o çekləri qəbul etməmişik. O zaman bizim onların əskinaslarını rədd etməyimizi nə əngəlləyə bilər", deyə o bildirib.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qatıq suyu ilə bir çox xəstəlikdən qurtulun

22 May 2017 21:52

Rusiya Türkiyədən pomidor tədarükünə qoyulan qadağanı götürməyəcək

22 May 2017 21:52

Dubayda daha bir MÖHTƏŞƏM YENİLİK

22 May 2017 21:48

Avtobusda qızlar arasında düşən davanı şahidlər lentə aldı - VİDEO - FOTO

22 May 2017 21:47

BMT-nin baş katibi KXDR-nı raket sınaqlarını dayandırmağa çağırıb

22 May 2017 21:43

Azərbaycanda QƏRİBƏ OLAY: evdə hər şey öz-özünə alışıb yanır - VİDEO

22 May 2017 21:42

Van Dammın 25 yaşlı qızı - FOTO

22 May 2017 21:37

Çiyələk və gilas 87 manata - ŞOK QİYMƏTLƏR - FOTOLAR

22 May 2017 21:33

"İran heç vaxt nüvə silahına malik olmayacaq"

22 May 2017 21:32

Gəzinti Alzheymer xəstəliyinin riskini azaldır

22 May 2017 21:32

Bəyazın verilişində 35 yaşlı dünya gözəlindən möhtəşəm RƏQS - VİDEO

22 May 2017 21:32

İslam Oyunlarının bağlanış mərasimi başlayıb -

22 May 2017 21:28

Sizcə, bunlar nədir? - FOTO

22 May 2017 21:27

Ət və şokolad yeyəndə... depressiyaya düşürsən

22 May 2017 21:27

Ananın qabırğa sümüklərindən oğlu üçün qulaq hazırlandı - DÜNYADA İLK - VİDEO

22 May 2017 21:23

Bu meyvə xərçəngin qarşısını alır - BİLMƏDİYİNİZ FAYDALARI

22 May 2017 21:17

Ekstrasens Məlahət tapıldı və elə şeylər dedi ki...

22 May 2017 21:12

"Həmin gənclərə sözüm odur ki..." - FOTO

22 May 2017 21:12

7 xəstəliyə çarə olan QIZILI YAĞ

22 May 2017 21:12

Məşhur mütəxəssis Premyer Liqa klubundan qovuldu

22 May 2017 21:07

Azərbaycan şou-biznesi İnstagram-da - FOTO

22 May 2017 21:05

Arvadı Trampı İsraildə biabır etdi - VİDEO

22 May 2017 21:03

Azərbaycan və BƏƏ XİN başçıları arasında görüş keçirilib

22 May 2017 21:02

Qadınların həyatdakı ən gözəl vəzifəsi… -

22 May 2017 21:00

"Qonşuda yatırıq ki, sel bizi aparar" - Şamaxıda leysan - VİDEO - FOTO

22 May 2017 20:57

Tramp: “İran buna heç vaxt nail olmayacaq”

22 May 2017 20:53

İslamiadanın bağlanış mərasimi necə olacaq?

22 May 2017 20:52

Açılışa alt paltarında gəldi - FOTO

22 May 2017 20:52

Bakıda iki qardaşın ölməsi ilə nəticələnən yanğının detalları açıqlandı -

22 May 2017 20:50

Tramp: “İran Obamaya minnətdar olmalıdır”

22 May 2017 20:49

35 milyonluq ulduz "Real"dan gedir? - RƏSMİ

22 May 2017 20:47

23 yaşlı qız onu zorlamaq istəyən kişinin cinsiyyət orqanını kəsdi - VİDEO - FOTO

22 May 2017 20:47

Bakı Olimpiya Stadionunda möhtəşəm konsert başladı

22 May 2017 20:38

"Oyunlar İslam Ümmətində həmrəyliyin güclənməsinə öz töhfəsini verəcək"

22 May 2017 20:32

Səmranın sinə dekolteli geyimi - FOTO

22 May 2017 20:32

Prezident İlham Əliyev BƏƏ-nin nümayəndə heyətini qəbul edib

22 May 2017 20:31

Ötən il 31 milyon insan öz evlərini tərk edib - SƏBƏB

22 May 2017 20:27

"Kimdə sənətə qarşı canfəşanlıq qalıb?" - Elnur - FOTO

22 May 2017 20:27

İslamiadaya görə veriləcək mükafatın məbləği - 25 milyon 650 min

22 May 2017 20:27

"Belə bir adamı artıq tanımıram"

22 May 2017 20:22

Elmar Məmmədyarov və BƏƏ-nin xarici işlər və beynəlxalq əməkdaşlıq naziri mətbuata birgə açıqlama veriblər

22 May 2017 20:22

Türkiyədə “Microsoft”a qarşı cinayət işi açılıb

22 May 2017 20:22

İslam Oyunlarının bağlanış mərasiminin detalları məlum oldu

22 May 2017 20:17

“Çevriliş cəhdi ilə...” - Qiyamın əsas şübhəlisindən İLK İFADƏ

22 May 2017 20:13

Bütün gecə hər kəsin gözü onda oldu - FOTO

22 May 2017 20:12

Cənubi Koreyalı turist: Bakı İslam Həmrəyliyi Oyunları maraqlı tamaşadır

22 May 2017 20:08

Dərman qutusundan narkotik vasitə və psixotrop maddələr çıxıb

22 May 2017 20:08

Bakı klubunda "Xəzər Lənkəran"dakından 15 dəfə az qazanıb - FOTO

22 May 2017 20:07

Adam qanına susayan PREZİDENT, iyulda MÜHARİBƏ... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

22 May 2017 20:03

Naxçıvanda torpaqların öyrənilməsi üçün 150-dən çox ekspedisiya təşkil olunub

22 May 2017 20:02