Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər

Zimbabvelilər yeni milli valyutanı qəbul etmək istəmirlər
19:47 22 Oktyabr 2016
43 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Zimbabvenin sınaq məqsədilə yenidən öz valyutasına qayıdışı vətəndaşların güclü qəzəbini doğurub.

Milli valyutanın 500 milyard faizlik inflyasiya-ya məruz qalması ölkəni çox ağır duruma salmışdı. Nəticədə yeddi il öncə Zimbabve milli valyutasından imtina etməli oldu. İndi vətəndaşlar bu halın yenidən təkrarlanacağından narahatdırlar. Bu barədə "Bloomberg" informasiya agentliyi yazır.

Ölkə tezliklə yeni əskinaslarını buraxacaq. Bir Zimbabve dolları bir ABŞ dollarına bərabər olacaq. Mərkəzi bankın rəhbəri John Mangudya bildirib ki, ən kiçik əskinas 2, ən böyüyü isə 5 dollar olacaq. Bu, 2009-cu ildən bəri iqtisadiyyatı zəbt etmiş xarici valyutaları əvəzləmək cəhdidir. Bir tərəfdən xarici valyutaya tələbat, digər tərəfdən də ixracatın azalması bazarda xarici valyuta qıtlığının yaranmasına səbəb olmuşdu.

Amma özünün Mutaredəki dükanında qarğıdalı unu, konserv, ədyal kimi mallar satan James Sakupwanya buna inanmır. O və digər zimbabvelilər yeni əskinasları nifrət etdikləri zimbabve dollarına qayıdış kimi görürlər. Yeddi il öncə milli valyutadan imtina ərəfəsində bir ABŞ dolları 150 trilyon Zimbabve dollarına bərabər idi!

"BU, ONLARIN VALYUTASIDIR"

"Biz onu rədd edəcəyik. Onlar istədikləri qədər qanun çıxara bilərlər. Bu, onların valyutasıdır. Onlar özlərinin yaratdıqları böhranı idarə etməkdən ötrü bu valyutanı bizə sırımaq istəyirlər", Sakupwanya deyir.

Bundan əvvəl milli valyutanı dövriyyəyə buraxmaq barədə planların elan olunması paytaxt Hararedə etirazlar yaratmışdı. Hətta hökumətin bu əskinasların arxasında 200 milyon dollarlıq xarici kreditlərin dayandığını deməsi də etirazları önləyə bilmədi. Dolların əllərdə cəmləşməsinin qarşısını almaq üçün banklar nağd pul çıxarışlarını məhdudlaşdırıblar. Ölkədə aparılan bütün əməliyyatların 95%-ində ABŞ dollarından istifadə edilir. Bəzi dükanlar ən vacib malların satılıb qurtardığını bildirirlər.

Zimbabvedə likvidlik böhranı o həddə çatıb ki, hökumət son aylar işçilərinin maaşını vaxtında ödəyə bilmir. Maliyyə naziri Patrick Chinamasa sentyabrın 9-da deyib ki, dövlət ödəmə öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyindən 25 min məmur yerini ixtisara sala bilər. Zimbabvenin Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı və Afrika İnkişaf Bankı da daxil olmaqla, kreditorlara 9 milyard dollara qədər borcu var.

Zimbabve ABŞ dollarından əlavə, daha səkkiz beynəlxalq valyutadan istifadə edir. Onların arasında Cənubi Afrika randı, avro, Britaniya funtu və Çin yuanı da var. Mangudya və Zimbabvenin Gəlirlər İdarəsinin (fiskal siyasəti tənzimləyən dövlət qurumu) rəhbəri Willia Bonyongwe deyirlər ki, Zimbabve dollarının başına gələnlər barədə xatirələr hələ yeni olduğundan, yeni əskinasları zimbabvelilərə qəbul etdirmək çətin olacaq.

İNSANLAR DOLLAR TOPLAMAĞA BAŞLAYIBLAR

"İnsanlar əskinasları istəmirlərsə, onları qəbul etməli deyillər", Mangudya bu ayın əvvəli sahibkarlara deyib. Bonyongwe isə bildirib ki, əskinasların ölkəyə gətirilməsi barədə gözləntilər "iqtisadiyyatda qeyri-müəyyənliyə" yol açıb və insanlar dollar toplamağa başlayıblar.

Hararedə yerləşən Əmək və İqtisadi Tədqiqat İnstitutunun iqtisadçısı Naome Chakanya-nın fikrincə, yeni əskinasnar iqtisadiyyatın üzləşdiyi struktur problemlərini aradan qaldırmayacaq. İqtisadiyyatın çöküşünün səbəbi ağların əlində olan kommersiya fermalarının bağlanaraq qaradərili subsidiyalı fermerlərə verilməsidir. Bunun nəticəsində tütün və qızılgül ixracatı azaldı və iqtisadiyyatda on illik böhran yaşandı.

BMT-nin məlumatına görə, Zimbabvenin 13 milyonluq əhalisinin təqribən 3 milyonu böhrandan canını qurtarmaqdan ötrü ölkəni tərk edib və hələ də ölkə xaricində yaşayır. 2009-cu ildə istehsalat sektorunda iş yerlərinin sayı 200 mindən 85 minə düşüb. Mərkəzi bankın məlumatında deyilir ki, son 3 ildə 4 min 600 şirkət bağlanıb.

KREDİTİ KİM VERƏCƏK

Chakanyan-ın sözlərinə görə, ölkədə qara bazarın yaranması ehtimalı yüksəkdir. Bu isə iqtisadiyyatda daha çox problemə, o cümlədən inflyasiyaya yol aça bilər.

Yeni əskinasları dəstəkləməkdən ötrü kimin Zimbabveyə kredit verməsi də sual doğurur. Afrika ixrac-idxal bankının cənubi Afrika üzrə regional meneceri Gift Simwaka bu əskinasların beynəlxalq kreditorlar tərəfindən dəstəkləndiyi barədə xəbəri təsdiqləməyib.

Sakupwanya deyir ki, güclü bazası olmasa, bu pulların 2008-ci ildə yaşanmış hiperinflyasiya zamanı dövriyyəyə buraxılmış müvəqqəti valyutadan fərqi olmayacaq.

"Onlar unudurlar ki, 2008-ci ildə biz o çekləri qəbul etməmişik. O zaman bizim onların əskinaslarını rədd etməyimizi nə əngəlləyə bilər", deyə o bildirib.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Goranboyda sel suları fəsadlar yaratdı

23 İyun 2017 09:22

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (23.06.2017)

23 İyun 2017 09:22

Qaraçuxurda qız bıçaqlandı

23 İyun 2017 09:22

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri

23 İyun 2017 09:22

B qrupunda qələbəyə sevinən olmadı

23 İyun 2017 09:17

Ərəb ölkələrindən Qətərə İKİ TƏLƏB

23 İyun 2017 09:17

Bakıda işdən evə qayıdan qadın döyüldü

23 İyun 2017 09:17

Neft bahalaşdı

23 İyun 2017 09:08

"Liverpul" Neapol klubuna rədd cavabı verdi

23 İyun 2017 09:05

Mərdəkanda yerləşən istixanada dava baş verib

23 İyun 2017 09:02

DADLI ZƏHƏR: Bahalı, yoxsa keyfiyyətli dondurma?

23 İyun 2017 08:52

Bakıda təmir zamanı təkər ustanın başına düşüb

23 İyun 2017 08:52

26 yaşlı qızın dərisi görənləri şoka salır - "Dünyada yalnız 12 nəfərdə var" - FOTOLAR

23 İyun 2017 08:48

Bakıda mənzilə basqın: ölən və yaralananlar var - FOTO

23 İyun 2017 08:47

"Liverpul" 42 milyon avroya Məhəmməd Salahı alıb

23 İyun 2017 08:47

Qvatemalada 6,8 bal gücündə zəlzələ olub: yaralılar var

23 İyun 2017 08:47

Kompüteriniz üçün maraqlı şəkillər - FOTOSESSİYA

23 İyun 2017 08:47

Pakistanda PARTLAYIŞ - Ölənlər var

23 İyun 2017 08:43

Bakıda əri tərəfindən döyülən qadın kəllə-beyin travması ilə xəstəxanaya yerləşdirilib

23 İyun 2017 08:42

Paytaxtda qadını yük maşını vurub

23 İyun 2017 08:42

"Çelsi"nin sabiq futbolçusuna 8 oyunluq cəza

23 İyun 2017 08:42

Telman İsmaylov üçün daha bir şok

23 İyun 2017 08:37

Kosta sabiq klubuna qayıtmaq istəyir

23 İyun 2017 08:37

Azərbaycanda marixuana satmaq istəyən müəllim saxlanılıb

23 İyun 2017 08:37

Bakıda "Mercedes" yanıb

23 İyun 2017 08:36

QANDONDURAN CİNAYƏT: Sosial şəbəkədə tanış olduğu qıza 9 bıçaq zərbəsi vurdu

23 İyun 2017 08:28

ABŞ HHQ Yəməndə 3 "Əl-Qaidə" terrorçusunu məhv ediblər

23 İyun 2017 08:27

"Şimali Koreyaya qarşı "strateji səbr erası" başa çatıb"

23 İyun 2017 08:27

İtaliyada Polşaya məxsus helikopter qəzaya uğrayıb

23 İyun 2017 08:27

İspaniya sahillərində sutka ərzində 400-dən artıq miqrant xilas edilib

23 İyun 2017 08:27

Yeni mövsümdə evlilik proqramları olmayacaq

23 İyun 2017 08:27

Bakıda 4 otaqlı evdə yanğın olub

23 İyun 2017 08:22

BMT Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında atəşkəs rejiminin pozulmasından narahatdır

23 İyun 2017 08:22

Aİ: Dağlıq Qarabağ münaqişəsində status-kvo dayanıqsızdır

23 İyun 2017 08:17

Bakka "Milan" karyerasına davam edəcək

23 İyun 2017 08:12

Gəlirimiz də, xərclərimiz də artır - Səbəb və gözləntilər

23 İyun 2017 08:05

Dünya ulduzlarının ilk peşələri - "Xadiməçi, kassir, səyyar satıcı..." - FOTOLAR

23 İyun 2017 08:03

Bu gün növbəti buraxılış imtahanları keçirilir

23 İyun 2017 08:01

Formula 1 – Azərbaycan Qran-Prisi başlayır

23 İyun 2017 08:01

Taksi sektorunda yeni era: Hansı xidmətlər daha sərfəlidir?

23 İyun 2017 07:52

SOCAR prezidentinin müşaviri dünyasını dəyişib

23 İyun 2017 07:47

Narazı qalan müəllimlərə növbəti şans veriləcək

23 İyun 2017 07:43

Hərbi vertolyot qəzaya uğradı

23 İyun 2017 07:43

İnzagi Albaniya millisini çalışdıra bilər

23 İyun 2017 07:42

Sabiq milyonçu 20 ildir kimsəsiz adada tək yaşayır - VİDEO

23 İyun 2017 07:37

IX və XI sinif şagirdləri imtahan verir

23 İyun 2017 07:34

Bu gün Formula 1 üzrə Azərbaycan Qran Prisi start görürəcək

23 İyun 2017 07:32

Kömür və qrafitlə çəkilən əsərlər - FOTO

23 İyun 2017 07:32

​Dünyanın ən gözəl ördəyi – Mandarinka

23 İyun 2017 07:30

Ayaqlarına görə iş tapa bilməyən model

23 İyun 2017 07:24