İŞİD-lə "savaş" və “Sykes-Picot” razılaşmasının ƏSL HƏDƏFİ

İŞİD-lə "savaş" və “Sykes-Picot” razılaşmasının ƏSL HƏDƏFİ
14:03 24 Oktyabr 2016
30 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mosul döyüşündə son mərhələ başladı (16 Mart 2017 08:05)
Mosul döyüşündə son mərhələ başladı (16 Mart 2017 03:13)
Türkiyə ordusu 30 İŞİD-çini məhv etdi (13 Fevral 2017 10:27)

İraqın Mosul əməliyyatının arxasında dayanan əsl məqsədin məhz bölgədəki enerji ehtiyatlarının olduğuna dair fikirlər son günlər müxtəlif analitiklər tərəfindən dilə gətirilir.

Publika.az xəbər verir ki, Türkiyənin “Star” qəzetinə açıqlamasında Beynəlxalq Enerji İqtisadiyyatı Birliyinin başçısı professor Gürkan Kumbaroğlu Mosulun neft və təbii qaz dənizi üzərində sanki bir ada olduğunu bildirib.

Avropaya 25, Türkiyəyə 200 il

Yeni peyk görüntüləri, geoloji xəritələr və beynəlxalq hesabatlarda yer alan nəhəng neft və təbii qaz ehtiyatlarına diqqət çəkən Gürkan Kumbaroğlu bildirir ki, Mosuldakı qaz ehtiyatları Avropanın qaz təlabatının ödənilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

O, Yaxın Şərqdə beş il əvvəl İŞİD adlanan bir təşkilatın törədiyini və bir neçə min silahlının bir neçə ay ərzində İraq və Suriyanın yarısını ələ keçirdiyini xatırladıb: “Sonra isə “onlarla döyüşən” PKK-nın Suriya qolu olan PYD ölkənin üçdə birini qəsb etdi. İndi isə İraqda Mosulun İŞİD-dən azad edilərək ən az dörd hissəyə bölünməsi gündəmdədir. Bunun arxasındakı səbəb nədir? Əsas məsələ Mosul və ətrafındakı enerji ehtiyatlarını Qərbə çatdıracaq və Suriyanın şimalından keçəcək dəhlizə kimin hakim olmasıdır. Türkiyənin illik təbii qaz istehlakı təxminən 50, Avropanın qaz istehlakı isə təxminən 400 milyard kubmetrdir. Mosulda qaz ehtiyatları Türkiyənin təxminən 200, Avropanın isə 25 illik tələbatını ödəyə bilər. Bütün sahə, yüzlərlə il kifayət edər. Bölgədəki döyüş tamamilə Mosul və Kərkükdəki enerji ehtiyatları ilə bağlıdır. Suriyanın şimalında böyük ehtiyatlar yoxdur. Ancaq Suriya torpaqları Yaxın Şərq və Aralıq dənizindəki yeni enerji ehtiyatlarının Qərbə çatdırılması üçün strateji əhmiyyət daşıyır”.

Şərqi Aralıq dənizi qaynayır

Aralıq dənizində Misirin tək bir yatağında 800 milyard, İsrailin isə iki yatağında 800 milyard kubmetr təbii qaz tapıldığını deyən Kumbaroğlu Şərqi Aralıq dənizidə neft və təbii qazın qaynadığını bildirib. O, bildirir ki, bu ehtiyatların TANAP (Trans-Anadolu təbii qaz kəməri) üzərindən Avropaya çatdırılması 2-2.5 milyard dollar, Yunanıstan üzərindən çatdırılması isə bundan üç-dörd dəfə daha çox vəsait tələb edir.

“Bu ehtiyatların Kipr, ya da Suriya sahillərindən keçməsi gündəmdədir. Bölgədə çox böyük enerji ehtiyatları var. Şərqi Aralıq dənizində neft və təbii qaz qaynayır”, - professor deyib.

“Aralıq dənizi müharibəsi”

Daha əvvəl isə Türkiyənin “Yeni Şafak” nəşrinin yazarı Kamal Öztürk Suriyadakı hadisələri “Suriya vətəndaş müharibəsi” deyil, “Aralıq dənizi müharibəsi” kimi xarakterizə etmişdi.

O, Yaxın Şərqdəki qarşıdurmaların əsl səbəbinin Aralıq dənizindəki kəşf edilməmiş təbii qaz ehtiyatı yataqları olduğunu bildirib.

Kamal Öztürk onlarla ölkənin döyüş gəmiləri və təyyarələrinin toplandığı Şərqi Aralıq dənizində 3,5 trilyon kubmetr kəşf edilməmiş təbii qaz ehtiyatının olduğunu qeyd edib: “Bu barədə ABŞ-ın Geoloji Araşdırma Təşkilatı 2013-cü ildə dərc etdiyi hesabatında bildirib. Bu, bölgədəki ölkələrin taleyini, Yaxın Şərqdə tarazlıqları dəyişdirəcək qədər böyük qaz ehtiyatıdır. Bu kəşf Şərqi Aralıq dənizində həmçinin neftin də ola biləcəyini göstərir. Dünya bu bölgənin neft və qazına möhtacdır. Birinci Dünya Müharibəsin sonra Osmanlı torpaqlarını parçalayanlar (“Sykes-Picot” razılaşması) bizə elə bir bölgəni buraxıblar ki, hər yerdən neft və təbii qaz fontan vurarkən, bizdə dərman üçün bir barel neft çıxmır. Şərqi Aralıq dənizində çıxarılacaq qazdan bir çox ölkə zəngin olacaq, amma bizə və Şimali Kiprə (rəsmi olaraq tanınmadığı üçün) bir qəpik düşmür. Bu, necə zalım bir coğrafi bölünmədir?”

Onun sözlərinə görə, Suriya vətəndaş müharibəsində məsələ heç də İŞİD, “Ən-Nüsra” Cəbhəsi, yaxid da şiə-sünni qarşıdurması deyil: “Məsələ neft və qazın çıxarılmasında pay sahibi olması, enerji ehtiyatlarının daşınması üçün yeni boru xətlərinin çəkilməsi, təsislərin qurulması və bütün bunları həyata keçirəcək şirkətlərin hansı ölkərin olmasına qərar verilməsidir”.

Qeyd edək ki, İraqın Mosul şəhərinin İŞİD terror təşkilatından azad edilməsinə Qərbin göstərdiyi marağın əslində buradakı zəngin neft və təbii qaz ehtiyatlarından qaynaqlandığını bir neçə gün əvvəl Türkiyənin “Yeni Şafak” nəşrində Arzu Kurum də yazıb.

Dörd trilyonluq neft müharibəsi: II Əbdülhəmiddən qalan savaşın PƏRDƏARXASI - VİDEO

İraqın Mosul şəhərinin İŞİD terror təşkilatından azad edilməsinə Qərbin göstərdiyi maraq əslində buradakı zəngin neft və təbii qaz ehtiyatlarından qaynaqlanır.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Əli Əliyev növbəti dəfə VİP-in sədri seçilib

28 May 2017 14:42

"Heydər Əliyev deyərdi ki, "bir yerə bir mıx vura bilməyən adam, həmişə yekə-yekə danışır"

28 May 2017 14:39

Yaxşı maaş almaq istəyirsinizsə, bu şəhərlərə köçün - SİYAHI

28 May 2017 14:37

Kommünike: Böyük yeddilik dövlətlərin ərazi bütövlüyünə riayət olunmasının tərəfdarıdır

28 May 2017 14:36

Mətanətin nəvəsi Səyyad Əlizadənin klipində - FOTO

28 May 2017 14:32

Bu hadisələrin sirri uzun illərdir açılmayıb

28 May 2017 14:32

İraqda silsilə terror aktları törədilib: ölənlər və yaralananlar var

28 May 2017 14:27

Portuqaliyada bu qapıçının şərəfinə heykəl ucaldıldı - FOTO

28 May 2017 14:22

Əfqanıstanda mikroavtobus dərəyə yuvarlandı

28 May 2017 14:19

Ərəb şeyxləri üçün özəl hazırlanmış inanılmaz avtomobillər -FOTOLAR

28 May 2017 14:18

Reynaldo üçün azərbaycanlı baş məşqçi

28 May 2017 14:17

İki sərnişin göydə mübahisə etdi - Təyyarə təcili endirildi

28 May 2017 14:12

"KaMAZ"la "ZİL" toqquşdu - Yaralananlar var

28 May 2017 14:12

PKK-ya daha bir zərbə: 13 terrorçu öldürüldü

28 May 2017 14:08

Futbol tarixinin ən bahalı 10 transferi - SİYAHI

28 May 2017 14:07

19 dinc sakin öldürüldü

28 May 2017 14:06

Bakıda ziyarətgahdan telefon oğurluğunun GÖRÜNTÜLƏRİ YAYILDI - VİDEO

28 May 2017 14:05

Rusiyadan Türkiyə uçan təyyarə təcili eniş edib

28 May 2017 14:01

Dünyanın ən maraqlı və bahalı 10 velosipedi - FOTOLAR

28 May 2017 13:58

"Kadiz" qol yağışından xalla çıxdı

28 May 2017 13:47

Bakıda ziyarətgahdan telefon oğurluğu görüntüləri yayıldı

28 May 2017 13:45

Çikaqoda Respublika Günü qeyd olundu

28 May 2017 13:43

"Zirə" klubu fransalı legioneri ilə yollarını ayırıb

28 May 2017 13:42

İraqda terrorçu-kamikadze özünü partlatdı

28 May 2017 13:38

Nağıyev yenilgi gördü

28 May 2017 13:37

İraqda terrorçu-kamikadze özünü partladıb: 4 ölü

28 May 2017 13:36

Məlahət özünü niyə asdı? - SƏBƏB

28 May 2017 13:32

"Neftçi"də yeni idman direktoru - ÖZƏL

28 May 2017 13:27

Şri-Lankada daşqınlar 146 nəfərin həyatına son qoyub

28 May 2017 13:27

Paşayev bu tur nə etdi?

28 May 2017 13:27

"Barselona"dan şok təklif: Onu verin, Neymarı alın

28 May 2017 13:27

Azərbaycan məktəbində “Son zəng” faciəsi

28 May 2017 13:19

64 il xəbərsiz qaldığımız tarixi məqalə – Rəsulzadə bütün Qafqazı birləşdirmək istəyirdi?

28 May 2017 13:13

Azərbaycanlı məşqçi Türkiyənin məşhur klubunda

28 May 2017 13:12

Şri-Lankada daşqınlar: 146 ölü

28 May 2017 13:08

Azərbaycanlı milyarderdən modelə 500 minlik təklif

28 May 2017 13:06

Ərzaq daşıyan yük maşını "Mercedes"lə toqquşdu: 3 nəfər yaralandı

28 May 2017 13:05

Sabah hava necə olacaq?

28 May 2017 13:03

Tarixin ən bahalı transferi olacaq futbolçu

28 May 2017 12:57

Ramil Şeydayev mövsümün son oyununda 2 qol vurdu

28 May 2017 12:57

Rus qızların şıdırğı Azərbaycan rəqsi

28 May 2017 12:54

İranın 2 sərhədçi öldürüldü

28 May 2017 12:52

Qəhvənin insan orqanizminə İNANILMAZ TƏSİRİ

28 May 2017 12:48

Tərtərdə yük avtomobilləri toqquşub: xəsarət alanlar var

28 May 2017 12:42

Qəhrəman jurnalistlərimiz

28 May 2017 12:42

Bakıda 35 yaşlı kişi özünü zəhərlədi

28 May 2017 12:37

İranın qərbində 2 sərhədçi terrorçular tərəfindən öldürülüb

28 May 2017 12:36

Qarışqalar onları aldadan digər qarışqanı belə öldürdülər

28 May 2017 12:35

"Kəs səsini, sözünü geri götür" - ADU rektoru - VİDEO

28 May 2017 12:27

Yaponiya KXDR-ə qarşı özünün sanksiyalar paketini hazırlayır

28 May 2017 12:22