İŞİD-lə "savaş" və “Sykes-Picot” razılaşmasının ƏSL HƏDƏFİ

İŞİD-lə "savaş" və “Sykes-Picot” razılaşmasının ƏSL HƏDƏFİ
14:03 24 Oktyabr 2016
30 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mosul döyüşündə son mərhələ başladı (16 Mart 2017 03:13)
Türkiyə ordusu 30 İŞİD-çini məhv etdi (13 Fevral 2017 10:27)

İraqın Mosul əməliyyatının arxasında dayanan əsl məqsədin məhz bölgədəki enerji ehtiyatlarının olduğuna dair fikirlər son günlər müxtəlif analitiklər tərəfindən dilə gətirilir.

Publika.az xəbər verir ki, Türkiyənin “Star” qəzetinə açıqlamasında Beynəlxalq Enerji İqtisadiyyatı Birliyinin başçısı professor Gürkan Kumbaroğlu Mosulun neft və təbii qaz dənizi üzərində sanki bir ada olduğunu bildirib.

Avropaya 25, Türkiyəyə 200 il

Yeni peyk görüntüləri, geoloji xəritələr və beynəlxalq hesabatlarda yer alan nəhəng neft və təbii qaz ehtiyatlarına diqqət çəkən Gürkan Kumbaroğlu bildirir ki, Mosuldakı qaz ehtiyatları Avropanın qaz təlabatının ödənilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

O, Yaxın Şərqdə beş il əvvəl İŞİD adlanan bir təşkilatın törədiyini və bir neçə min silahlının bir neçə ay ərzində İraq və Suriyanın yarısını ələ keçirdiyini xatırladıb: “Sonra isə “onlarla döyüşən” PKK-nın Suriya qolu olan PYD ölkənin üçdə birini qəsb etdi. İndi isə İraqda Mosulun İŞİD-dən azad edilərək ən az dörd hissəyə bölünməsi gündəmdədir. Bunun arxasındakı səbəb nədir? Əsas məsələ Mosul və ətrafındakı enerji ehtiyatlarını Qərbə çatdıracaq və Suriyanın şimalından keçəcək dəhlizə kimin hakim olmasıdır. Türkiyənin illik təbii qaz istehlakı təxminən 50, Avropanın qaz istehlakı isə təxminən 400 milyard kubmetrdir. Mosulda qaz ehtiyatları Türkiyənin təxminən 200, Avropanın isə 25 illik tələbatını ödəyə bilər. Bütün sahə, yüzlərlə il kifayət edər. Bölgədəki döyüş tamamilə Mosul və Kərkükdəki enerji ehtiyatları ilə bağlıdır. Suriyanın şimalında böyük ehtiyatlar yoxdur. Ancaq Suriya torpaqları Yaxın Şərq və Aralıq dənizindəki yeni enerji ehtiyatlarının Qərbə çatdırılması üçün strateji əhmiyyət daşıyır”.

Şərqi Aralıq dənizi qaynayır

Aralıq dənizində Misirin tək bir yatağında 800 milyard, İsrailin isə iki yatağında 800 milyard kubmetr təbii qaz tapıldığını deyən Kumbaroğlu Şərqi Aralıq dənizidə neft və təbii qazın qaynadığını bildirib. O, bildirir ki, bu ehtiyatların TANAP (Trans-Anadolu təbii qaz kəməri) üzərindən Avropaya çatdırılması 2-2.5 milyard dollar, Yunanıstan üzərindən çatdırılması isə bundan üç-dörd dəfə daha çox vəsait tələb edir.

“Bu ehtiyatların Kipr, ya da Suriya sahillərindən keçməsi gündəmdədir. Bölgədə çox böyük enerji ehtiyatları var. Şərqi Aralıq dənizində neft və təbii qaz qaynayır”, - professor deyib.

“Aralıq dənizi müharibəsi”

Daha əvvəl isə Türkiyənin “Yeni Şafak” nəşrinin yazarı Kamal Öztürk Suriyadakı hadisələri “Suriya vətəndaş müharibəsi” deyil, “Aralıq dənizi müharibəsi” kimi xarakterizə etmişdi.

O, Yaxın Şərqdəki qarşıdurmaların əsl səbəbinin Aralıq dənizindəki kəşf edilməmiş təbii qaz ehtiyatı yataqları olduğunu bildirib.

Kamal Öztürk onlarla ölkənin döyüş gəmiləri və təyyarələrinin toplandığı Şərqi Aralıq dənizində 3,5 trilyon kubmetr kəşf edilməmiş təbii qaz ehtiyatının olduğunu qeyd edib: “Bu barədə ABŞ-ın Geoloji Araşdırma Təşkilatı 2013-cü ildə dərc etdiyi hesabatında bildirib. Bu, bölgədəki ölkələrin taleyini, Yaxın Şərqdə tarazlıqları dəyişdirəcək qədər böyük qaz ehtiyatıdır. Bu kəşf Şərqi Aralıq dənizində həmçinin neftin də ola biləcəyini göstərir. Dünya bu bölgənin neft və qazına möhtacdır. Birinci Dünya Müharibəsin sonra Osmanlı torpaqlarını parçalayanlar (“Sykes-Picot” razılaşması) bizə elə bir bölgəni buraxıblar ki, hər yerdən neft və təbii qaz fontan vurarkən, bizdə dərman üçün bir barel neft çıxmır. Şərqi Aralıq dənizində çıxarılacaq qazdan bir çox ölkə zəngin olacaq, amma bizə və Şimali Kiprə (rəsmi olaraq tanınmadığı üçün) bir qəpik düşmür. Bu, necə zalım bir coğrafi bölünmədir?”

Onun sözlərinə görə, Suriya vətəndaş müharibəsində məsələ heç də İŞİD, “Ən-Nüsra” Cəbhəsi, yaxid da şiə-sünni qarşıdurması deyil: “Məsələ neft və qazın çıxarılmasında pay sahibi olması, enerji ehtiyatlarının daşınması üçün yeni boru xətlərinin çəkilməsi, təsislərin qurulması və bütün bunları həyata keçirəcək şirkətlərin hansı ölkərin olmasına qərar verilməsidir”.

Qeyd edək ki, İraqın Mosul şəhərinin İŞİD terror təşkilatından azad edilməsinə Qərbin göstərdiyi marağın əslində buradakı zəngin neft və təbii qaz ehtiyatlarından qaynaqlandığını bir neçə gün əvvəl Türkiyənin “Yeni Şafak” nəşrində Arzu Kurum də yazıb.

Dörd trilyonluq neft müharibəsi: II Əbdülhəmiddən qalan savaşın PƏRDƏARXASI - VİDEO

İraqın Mosul şəhərinin İŞİD terror təşkilatından azad edilməsinə Qərbin göstərdiyi maraq əslində buradakı zəngin neft və təbii qaz ehtiyatlarından qaynaqlanır.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

İran sərhədində silahlı toqquşma: 8 ölü, 4 yaralı

27 Aprel 2017 05:48

Rusiyada zəlzələ oldu

27 Aprel 2017 05:33

"Just Cavalli"dən yeni kolleksiya - FOTO

27 Aprel 2017 05:32

“Qalatasaray”ın futbolçusu qəza törətdi

27 Aprel 2017 05:19

Rusiyada zəlzələ olub

27 Aprel 2017 05:12

"Real" "Deportivo"nu darmadağın etdi - VİDEO

27 Aprel 2017 04:53

ABŞ KXDR-ə qarşı sanksiyaları sərtləşdirəcək

27 Aprel 2017 04:37

FHN Lənkərandakı ağır qəza ilə bağlı məlumat yaydı

27 Aprel 2017 04:34

Məşhur aktyor jurnal üçün çəkildi - FOTO

27 Aprel 2017 04:32

Rusiyada sərnişin təyyarəsi qəza enişi etdi

27 Aprel 2017 04:29

9 mindən çox polis işdən uzaqlaşdırıldı

27 Aprel 2017 04:03

Məcburi köçkünlərə görə

27 Aprel 2017 03:35

Köhnə kənd evi otel oldu - FOTO

27 Aprel 2017 03:32

Məşhur rejissor vəfat etdi

27 Aprel 2017 03:24

35 yaşlı futbolçu məşq zamanı öldü

27 Aprel 2017 03:23

Nigeriyada neft oğurluğunda şübhəli bilinən 10 nəfər saxlanılıb

27 Aprel 2017 03:22

Rusiyada terror qruplaşmasının 12 üzvü saxlanıldı

27 Aprel 2017 03:13

Astroloji proqnoz - 27 aprel

27 Aprel 2017 02:58

Almaniya kubokunda finalçılar bəlli oldu

27 Aprel 2017 02:39

Çinidən metal bankalar - FOTO

27 Aprel 2017 02:32

İspaniya La Liqası: "Real" "Deportivo"nu böyük hesabla məğlub edib

27 Aprel 2017 02:27

Tramp-Putin görüşünə dair xəbər yalan çıxdı

27 Aprel 2017 02:24

"Real" 3 xalı darmadağınla qazandı

27 Aprel 2017 02:22

Bu şəhərlərin küçələri dadlı yeməklərlə aşıb-daşır - FOTO

27 Aprel 2017 02:03

Apteklərdə adı və tərkibi eyni olan dərmanlar niyə fərqli qiymətə satılır? -

27 Aprel 2017 01:56

Türkiyədə 9 mindən çox polis işdən uzaqlaşdırıldı

27 Aprel 2017 01:49

Fransa kuboku: PSJ "Monako"nu darmadağın edərək finala çıxıb

27 Aprel 2017 01:47

Fərqli küçə rəssamı - FOTO

27 Aprel 2017 01:32

Rusiyadan kritik Astana açıqlaması -

27 Aprel 2017 01:31

Lənkəranda ağır qəza:

27 Aprel 2017 01:20

Rusiya mətbuatı Putinlə Trampın ilk görüşü barədə xəbər yayıb

27 Aprel 2017 01:17

35 yaşlı futbolçu məşqdə öldü

27 Aprel 2017 01:04

Limonla tonqal qaladı - FOTO/VİDEO

27 Aprel 2017 01:03

Hadisə hicaba büründü -

27 Aprel 2017 00:58

Suriyada qətliam davam edir:

27 Aprel 2017 00:23

Rusiyada terror qruplaşmasının 12 üzvü saxlanılıb

27 Aprel 2017 00:22

Suriyanın bir neçə şəhəri terrorçular tərəfindən atəşə tutulub: ölən və yaralananlar var

27 Aprel 2017 00:07

Günün qoroskopu: qəm yeməyin, kimsə gələr, kimsə də gedər

27 Aprel 2017 00:05

"Barselona"dan 7 qol!

26 Aprel 2017 23:57

"Qalatasaray"ın futbolçusu qəza törətdi

26 Aprel 2017 23:57

Futbolda növbəti YENİLİK:

26 Aprel 2017 23:56

"İspaniya çempionatında sürpriz nəticələr olacaq"

26 Aprel 2017 23:47

Bu evə 120 milyon dollar verdilər - FOTO

26 Aprel 2017 23:47

Bu da oldu - 700 illik mağaradan lüks ev - FOTO

26 Aprel 2017 23:42

Moda dünyasında böyük dəyişiklik - 13.2 milyard dollar ödənildi

26 Aprel 2017 23:42

Liviya Avropa İttifaqından yardım istəyir

26 Aprel 2017 23:38

"Konteyə dedim ki..."

26 Aprel 2017 23:37

Hər gün tərxun yeyin! - 7 SƏBƏB

26 Aprel 2017 23:32

Şöhrətləri ilə bərabər gözəllikləri də artan ulduzlar - FOTO

26 Aprel 2017 23:32

Tailandda qasırğa xəbərdarlığı verilib

26 Aprel 2017 23:27