Oğru dünyasının AVTORİTET QADINI: “Murka”nın sirli oyunu

Oğru dünyasının AVTORİTET QADINI: “Murka”nın sirli oyunu
15:03 24 Oktyabr 2016
1503 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu gündən etibarən Publika.az “Oğrudan doğru” layihəsinə start verir. Layihə çərçivəsində yeraltı dünyasının ən tanınmış simalarından söz açacağıq. İlk yazımızı “Murka”ya həsr edirik.

1926-cı ildə Leninqradın kriminal dünyasında önəmli hadisə baş verir: Moskva cinayət axtarış şöbəsi Odessada, piter cinayətkarların məşhur pritonu sayılan “Bristol”a reyd keçirir. Basqın zamanı 5 quldur, 2 polis işçisi həlak olur. Onlarla “avtoritet” cinayətkar polislərin əlinə düşür.

Bu hadisədən bir neçə ay əvvəl Leninqrad əməliyyatçıları “arı” yuvasına öz qadın əməkdaşlarını sala bilirlər. Həmin zamanlarda qadın əməliyyatçılar demək olar ki, yox idi. Ona görə Mariya Yevdokimova- Klimova adlı bu qadın yeraltı dünyasında heç bir şübhə yaratmır. Hələ təzə “işə” girdiyi üçün “bandit”lərdən heç kəs onu tanımırdı. Bu amil Mariyanın özünü pul qarşılığında “seks” xidməti göstərən qadın kimi təqdim etməsinə köməklik göstərir.

Bir müddət sonra “avtoritet” mühitinin güvənini tam qazandığı üçün Mariyaya heç kəs fikir vermir. Ona işlədiyi pritonda hətta “Murka” adı da verilir.

Bir neçə aydan sonra “Murka” adında qadın-agent cinayətkarların polisdəki “arxalarını” və bütün planlarını öyrənmiş olur. Beləliklə noyabr ayında gecə saatlarında daha əvvəl qeyd etdiyimiz reyd əməliyyatı həyata keçirilir.

“Murka” adlı mahnının yaranması da məhz həmin dövrlərə təsadüf edir. Hətta bu mahnıda cinayət axtarış idarəsinin agentinin soyadı da keçir: Klimova-Yevdokimova.

“Mur”, yoxsa “Murka”?

Başqa bir versiyaya görə isə, qəhrəmanın “Murka”ya çevrilməsinin səbəbi o zamanlar Moskva cinayət axtarış şöbəsinin əməkdaşlarının “Mur” adlandırılması idi. Hətta o vaxtlar belə məşhur deyim də var idi: “Урки и мурки играют в жмурки” (“Urka” və “murka” gizlənpaç oynayırlar).

“Murka”nı ХХ əsrin Rusiya tarixində ən məşhur mahnılardan biri hesab etmək olar. İndiyə qədər bu mahnının xalq tərəfindən yaradıldığı düşünülür. Əslində isə mahnının sözlərinin və musiqisinin müəllifi var. Aydın məsələdir ki, “kriminal” mühit üçün yazılan mahnıda müəllif kimliyini gizlədəcək.

Elə buna görə də, mahnının kimə aid olduğu ilə bağlı bir çox fərziyyələr gəzir. Biz isə sizə ən doğru bildiyimizdən söz açacağıq.

Musiqinin yaranma tarixi

“Murka”nın müəllifi Odessa şairi Yakov Yadovdur. Onun əlinin altından bir neçə “xalq” mahnıları çıxıb. O, həm də “Bubliçki” və “Qop so smikom” mahnılarının müəllifidir. Yadov kriminal aləmi o qədər də sevmirdi. Ona görə də mahnılarda onları istehza ilə təsəvvür edirdi. Bir şeyi xüsusi qeyd etmək lazımdır ki, mahnının sözlərində həmin vaxt kriminal aləmdə nə baş verdiyindən bəhs olunurdu.

Odessa tarixçiləri belə qənaətə gəliblər ki, “Murka” mahnısı 1921-1923-cü illərdə yazılıb. Mahnının digər “valideyni” isə musiqiçi Oskar Strokdur. O, bu sözlərə musiqini 1923-cu ildə yazıb. Qəribəsi isə budur ki, “Murka” ilk başda tanqo musiqisi olub. Bu musiqi altından “nep” dövründə bütün odessalılar tanqo oynayırdı. Ona görə də, musiqi hamıya tanış idi. Ancaq az adam bilirdi ki, reallıqda bu musiqi nədən bəhs edir...

Məxfi agent, ya quldur dəstəsinin üzvü?

Kriminal aləmin himni sayılan “Murka” mahnısı əslində, çekistlərin gizli əməliyyatından bəhs edir. “Murka”nın özü isə Mariya adında gizli əməliyyatçıdır.

“Murka” əfsanəsi əslində çox məharətlə uydurulub. Belə ki, Moskva əməliyyatçısı Odessada hər kəsə öz həqiqi adını söyləyirdi - Mariya Klimova. “Bandit” başçılarına isə özünü Marqo Dmitriyevka kimi təqdim edirdi. Marqo Dmitriyevka isə uydurulmuş bir ad deyil. Hər şeydə olduğu kimi bunun da bir səbəbi var.

Həqiqi “Murka”

Dmitriyevka haqqında isə tarixi sənədlərdə çox az məlumat var. Məlumdur ki, onun Odessada mühəndis işləyən atası 1919-cu ildə çekistlər tərəfindən öldürülüb. Bundan sonra o, Saxalin adlı kriminal rayona köçür. Ondan sonrakı həyatı ilə bağlı çox şayiələr gəzir. Onlardan biri isə Dmitriyevkanın inqilabçı Nestor Maxno ilə tanış olub və kordona yerləşməsidir. ÇK-da olan məlumata görə, əsl Mariya “batko Maxno” bir müddət Rumıniyada gizlənir. Onun öz dəstəsi ilə Odessaya qayıtmaq istəyindən Moskva gizli kəşfiyyat idarəsi xəbər tutur. “Xəbərçilərin” məlumatına görə, qayıdış 1922-ci ilin yayında baş verməli idi. Bu xəbərə əsaslanaraq ÇK “Maxno”nun rəfiqəsinə oxşar “Murkanı” (agent Klimova) onun əvəzinə gizli əməliyyatlar üçün Odessanın kriminal dünyasına yeritməyi qərara alır.

Başqa bir versiyaya görə isə, Dmitriyevka atası öləndən sonra bir zalımın əlinə düşür. Harlaşa adlı oğrunun təhqir və əzablarına dözməyən qız psixatiriya xəstəxanasına düşür. Sonra isə onu lal-kar xalası, “banda” başçısı “dişi qaz” ləqəbli Klava qanadları altına götürür.

Yazıq Marqo...

Axırıncı variant həqiqəti daha doğru əks etdirir. Bu da bütün kriminal aləmi çaş-baş salır. Çekistlər heç şübhələnmədilər ki, əsl Marqo Ruminiyada Maxnonun yanında yox, Odessanın yaxınlığında yaşayır. Əlbəttə, yerli xuliqanlara birdən-birə peyda olmuş “Murka”nın kimliyini yoxlamaq çox asan olardı və elə buna görə də əməliyyatda hər şey planlandığı kimi getmir. “Murka” birdən yox olur....

Sözügedən xüsusi əməliyyatla bağlı bütün sənədlər Moskvaya göndərilərək, “Tam məxfi” ad altından gözdən uzaq bir yerdə gizlədilib. Ona görə də, nə Mariya Klimovanın sərgüzəştləri haqqında, nə də Marqo Dmitriyevnanın birdən-birə qeybə çəkilməsi ilə bağlı dəqiq məlumat tapmaq olur.

Sirli ölüm...

Yerli ölkəşünasların xatirələrinə görə, Odessada uzun müddət əkiz tayı olan Murka adında qızın şayiələri gəzirdi. Onun hətta mahnıdakı kimi öldürüldüyünü də deyirdilər.

Əslində isə 1922-ci ildə öldürülən həqiqi “Murka”dır, yəni Marqo Dmitriyevna. Məhz onu xəyanətdə təqsirləndirərək güllələyirlər. Deyilənlərə görə, onun surəti - agent Mariya Klimova 1952-ci ilə qədər yaşayıb. Necə öldüyü ilə bağlı məlumat yoxdur.

Mələk Heydərova

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Türkiyə "Fərat qalxanı" əməliyyatının başa çatdığını bəyan edib

29 Mart 2017 23:12

Banka borcu var idi, intihar etdi

29 Mart 2017 23:12

Təsir gücü bitkilərdən də üstün olan göbələklər

29 Mart 2017 23:12

Heyvanlar da yuxu görür?

29 Mart 2017 23:12

Sabiq turizm naziri həbs olundu - FOTO

29 Mart 2017 23:08

Dodaqlarda yaşayan qorxunc virus

29 Mart 2017 23:05

Banka borcu olan kişi özünü öldürdü - Şəkidə

29 Mart 2017 23:04

Bu reyslərdə planşet və noutbuklara icazə verildi

29 Mart 2017 22:57

Ağcabədidə 13 yaşlı məktəbli qızı qaçırdılar - CİNAYƏT

29 Mart 2017 22:53

Sağlam və parlaq saçlar üçün YUMURTA MASKASI

29 Mart 2017 22:52

Colidən növbəti xeyirxah addım

29 Mart 2017 22:52

Hava limanına Ronaldonun adı verildi - FOTO

29 Mart 2017 22:43

"Fərat Qalxanı" əməliyyatı başa çatdı -

29 Mart 2017 22:43

Yeni evlənən cütlük hamının gözü qarşısında mübahisə etdi

29 Mart 2017 22:42

Misin insan orqanizmində rolu

29 Mart 2017 22:37

Ayaqqabı ayağınızı sıxırsa... - ÇARƏ

29 Mart 2017 22:37

Türkiyə Booking.com-u bağladı

29 Mart 2017 22:34

Şəmkirdə yaşayış evində partlayış baş verib -

29 Mart 2017 22:28

Hiperaktiv uşaqların davranışı belə olur- ƏLAMƏTLƏR

29 Mart 2017 22:27

Booking.com saytının fəaliyyəti Türkiyədə dayandırıldı

29 Mart 2017 22:27

Müğənni və sevgilisi romantik gəzintidə - FOTO

29 Mart 2017 22:22

Kənan və Dəniz 20 il əvvəl - FOTO

29 Mart 2017 22:22

Futbolçunun həyat yoldaşı onu klub və millidən uzaqlaşdırmağı xahiş edir - QİSAS

29 Mart 2017 22:22

SƏPGİLƏR əleyhinə evdə hazırlanılan KREM

29 Mart 2017 22:12

Aktrisa doğumdan sonra ilk dəfə - FOTO

29 Mart 2017 22:12

Avropada ən böyük yaşayış evi satılıb

29 Mart 2017 22:12

"Fərat qalxanı" əməliyyatı başa çatdı

29 Mart 2017 22:08

Rusiya, İran və Suriya hərbi cinayətlərdə ittiham edildi

29 Mart 2017 21:59

Bakıda yanğın olub

29 Mart 2017 21:57

Müsəlman idmançıdan Trampa məktub:

29 Mart 2017 21:57

"YouTube"da uşaqlar üçün təhkükəli videolar yayılıb - Valideynlərə xəbərdarlıq!

29 Mart 2017 21:52

Davud Güloğlu yeni filmə çəkilib - FOTO

29 Mart 2017 21:52

Məşhur aparıcının yeni iş yeri bəlli oldu

29 Mart 2017 21:47

Şou-biznesin məşhur simaları bu evlərdə yaşayır - SİYAHI - FOTO

29 Mart 2017 21:37

Adriana Lima Türkiyədə podiuma çıxacaq

29 Mart 2017 21:37

Bakıda bir nəfəri öldürüb, digərini yaralayan şəxs barədə məhkəmə qərar verib

29 Mart 2017 21:32

Azərbaycan millisi Moldovaya şans vermədi

29 Mart 2017 21:29

Çirkli hava beyini kiçildir - Qarşısını almaq üçün nə etməli?

29 Mart 2017 21:28

Türkiyənin qərbi silkələndi - 4,5 balla

29 Mart 2017 21:27

"Ozancan Türkiyə millisində oynaya bilər" - "Bursaspor" rəsmisi

29 Mart 2017 21:27

Qadının gözündən 8 sm-lik qurd çıxarılıb

29 Mart 2017 21:22

Yol polisindən sürücülərə: İngilis və rus dilini öyrənin

29 Mart 2017 21:22

Yazda hansı xəstəliklər üzə çıxır?

29 Mart 2017 21:22

Əli İnsanovun məhkəməsinin vaxtı açıqlandı

29 Mart 2017 21:21

Sabiq prokurorluq əməkdaşının məhkəməsi başladı

29 Mart 2017 21:19

Azərbaycan Moldovanı darmadağın etdi

29 Mart 2017 21:17

"Böyük bir klubla müqavilə imzaladım" - Millimizin futbolçusu

29 Mart 2017 21:17

Xaricdə yaşayan azərbaycanlı aktrisa: "Orda qalsaydım..." - FOTO

29 Mart 2017 21:17

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından qızılca XƏBƏRDARLIĞI

29 Mart 2017 21:13

Tanınmış bəstəkar kövrəldi: "Ailəmdəki itkiylə bağlı 5 ildir ki, heç bir bayram keçirmirəm" - FOTO

29 Mart 2017 21:12