Yeni proqnoz: Neft erası sona çatır

Yeni proqnoz: Neft erası sona çatır
10:12 26 Oktyabr 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Neftin dünya bazar qiymətinin necə dəyişəcəyi qlobal gündəmi zəbt etməkdə davam edir. Qlobal tələb-təklif ilə bağlı statistika tarazlıqdan xəbər versə də, bazarda dayanıqlığın formalaşdığından danışmaq hələlik tezdir.

Milli.Az xəbər verir ki, bunu İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (İSİM) rəhbəri, tanınmış iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bildirib.

Onun sözlərinə görə, neftin qiymətindəki stabillik bazardakı tarazlıqla əlaqədardır: "Neftə olan gündəlik tələb bu ilin üçüncü rübündə 96,99 milyon barelə çatıb. Bu rəqəm ikinci rübdə 95,62, birinci rübdə isə 95,36 milyon barel olub. Göründüyü kimi, neftə olan qlobal tələb artır. Beynəlxalq Enerji Akademiyası dördüncü rüb üçün 97,03 milyon barel gündəlik tələb proqnozlaşdırır. Bu, son illərin ən yüksək tələb proqnozudur. Dünya bazarında neft təklifi isə azalır. Belə ki, 2015-ci ilin sonuncu rübündə bazara gündəlik 97,37 milyon barel neft çıxaran enerji ölkələri ixracı bu ilin birinci rübündə 96,61, ikinci rübdə isə 95,93 milyon barelədək azaldıblar. Əgər 2016-cı ilin birinci yarımilinin nəticələrini müqayisə etsək, görərik ki, tələb və təklif təxminən bərabərləşib. Əslində, neftin dünya bazarında qiymətindəki mövsümi stabillik də məhz bazardakı mövcud tarazlıqla bağlıdır".

Ekspert OPEK-in gələn ayın sonuna nəzərdə tutulan toplantısının qiymətlərə nə dərədə təsir göstərəcəyinə də aydınlıq gətirib: "Əvvəlla, qiymətin yaxın zamanlarda kəskin artacağına inanmaq və ya proqnozlaşdırmaq sadəlövhlük olardı. Hələlik, dünya bazarında neftin qiymətini kəskin artıra biləcək iqtisadi faktorlar yoxdur. İkincisi, nə OPEK daxilində, nə də bu qurumdan kənarda neftin hasilatının azaldılması ilə bağlı konsensus yoxdur. Qlobal istehsalın təxminən 40 faizini təmin edən OPEK ən yaxşı halda hasilatı gündəlik 33 milyon barel səviyyəsində dondura bilər ki, bu da hasilatın azaldılması deyil, məhdudlaşdırılmasıdır. Deməli, bu, ən yaxşı halda gündəlik hasilatda 500 min - 1 milyon barel azalma demək olacaq. Üçüncüsü, OPEK-də ikinci ən böyük istehsala malik olan İraq da daxil olmaqla bazarda bir sıra digər oyunçular hasilatı azaltmaqla neft gəlirlərini minimumlaşdırmaq niyyətində deyillər. Gündəlik 4,8 milyon barel hasilata malik olan İraq istehsalı azaltmayacağını rəsmi bəyan edib. Bu arada, neftin qiymətindəki son azalmaların əsas səbəbi də bu bəyanatdır. İraq əsas dövlət gəlirini azaldacaq addımlar atmaqda maraqlı deyil. Əksinə, İraqda İŞİD-ə qarşı mübarizə güclənərsə, rəsmi Bağdad dünya bazarına daha çox neft göndərə biləcək. İran da sanksiyalardan əvvəlki gündəlik 4 milyon barel hasilat səviyyəsinə qayıtmaqda israrlıdır. Bu isə cənub qonşumuzun gündəlik hasilatı daha 500 min barel artıracağı anlamına gəlir. Deməli, yüksək qiymətlərə ümid etməyən bir sıra OPEK ölkələri hasilatı azaltmaqla mövcud gəlirlik səviyyələrini aşağı salmaqda maraqlı deyillər. Nəhayət, OPEK-in ən çox ehtiyatlandığı şist neft (shale oil) faktoru gündəmdədir. Neftin barelinin 60 dollara çatması şist neft hasilatını daha da rentabelli edə bilər ki, bu halda ABŞ və Kanada yenidən bazara daha çox "qara qızıl" göndərəcəklər ki, bu da qiymətlərin daha kəskin azalmasına səbəb ola bilər.

Əslində, bir barel nefti 5 dollara hasil edib 50 dollara satan OPEK ölkələri mövcud qiymətdən razı olmalıdırlar. Çünki dünya bazarında xərcindən 10 dəfə baha qiymətə satılan əmtəələrin sayı heç də çox deyil. Bütövlükdə, orta hesabla xərci 20 dollara olan və bundan 2,5 dəfə baha qiymətə nefti satan digər enerji dövlətlərini də mövcud qiymət praktik olaraq razı salmalıdır. Sadəcə, əksər neft ölkələrinin iqtisadiyyatları yumşaq desək, yüksək neft qiymətlərinə öyrəşdikləri üçün mövcud qiymətlər onlar üçün cəlbedici və sərfəli görünmür".

V.Bayramovun fikrincə, gələn ay OPEK-in hansı qərar qəbul etməsindən asılı olmayaraq, enerji ölkələrinin neft gəlirlərinə baxış strategiyasının dəyişdirilməsi vacibdir: "Artıq sözün həqiqi mənasında post-neft dövrü başlayır. Post-neft isə neftdən sonrakı dövr deməkdir".

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Başakşehir" dirəyə ilişdi, Astanada qol şousu - NƏTİCƏLƏR

23 Avqust 2017 10:19

"Barselona" transfer bombasını partaldır: kim gəlir?

23 Avqust 2017 10:17

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (23.08.2017)

23 Avqust 2017 10:17

Nadir Qafarzadə hücuma məruz qaldı

23 Avqust 2017 10:13

Bakıda ev quşu İrandan gələn ailənin 3 yaşlı uşağına xəsarət yetirib

23 Avqust 2017 10:12

Bakıda keçmiş qaynının gözünü çıxarmaqda təqsirləndirlən şəxsə hökm oxunub

23 Avqust 2017 10:12

Yaponiya Almaniyaya müharibə elan edib

23 Avqust 2017 10:12

Ermənilər atəşkəsi ötən gecə də pozub

23 Avqust 2017 10:09

Bakını toz-duman bürüdü

23 Avqust 2017 10:08

Futzal üzrə Qazaxıstan milli komandası Azərbaycanda iki yoxlama oyunu keçirəcək

23 Avqust 2017 10:02

Siçanlar prezidentin ofisinə hücum etdi

23 Avqust 2017 09:58

Azərbaycan nefti bahalaşdı

23 Avqust 2017 09:58

VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

23 Avqust 2017 09:53

Azərbaycanda qeyri-adi yumurta

23 Avqust 2017 09:51

Məşhur aktrisa arıqlayıb tanınmaz hala düşdü – FOTO

23 Avqust 2017 09:48

Bu günün məzənnəsi

23 Avqust 2017 09:48

Azərbaycan üçün tarixi gün - YENİLƏNİR

23 Avqust 2017 09:47

Bakı nefti bahalaşdı

23 Avqust 2017 09:43

Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti tender keçirir

23 Avqust 2017 09:42

Daha bir xarici şirkət Azərbaycan bazarını tərk edir

23 Avqust 2017 09:42

Bakıda yaşayış evi yanır

23 Avqust 2017 09:41

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşıb

23 Avqust 2017 09:37

Düşmən atəşkəsi 143 dəfə pozdu

23 Avqust 2017 09:37

31 yaşlı kişini güllələdilər - ŞƏKİDƏ

23 Avqust 2017 09:34

Nazilik cəbhədə baş verənlərlə bağlı məlumat yaydı

23 Avqust 2017 09:33

Ermənilər atəşkəsi 143 dəfə pozublar

23 Avqust 2017 09:32

Kolleclərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi başlayıb

23 Avqust 2017 09:32

İran Tvitter qadağasını ləğv edəcək

23 Avqust 2017 09:28

Şəki sakini meşədə güllələndi

23 Avqust 2017 09:28

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (23.08.2017)

23 Avqust 2017 09:27

KİV: "Beşiktaş" Bakıda Azərbaycan komandası ilə yoldaşlıq görüşü keçirəcək

23 Avqust 2017 09:27

Şəkidə onu güllələdilər

23 Avqust 2017 09:27

Azərbaycan o reytinqdə gerilədi - SİYAHI

23 Avqust 2017 09:24

Bakıda dostunu öldürən şəxsin şikayəti əsasında məhkəmə başlayıb

23 Avqust 2017 09:22

Maliyyə Nazirliyi 45 mln. manatlıq istiqraz yerləşdirib

23 Avqust 2017 09:22

Azərbaycan futbol tarixinin ən vacib günü - HAYDI, QARABAĞ!

23 Avqust 2017 09:19

Neft ucuzlaşdı

23 Avqust 2017 09:18

Neft yenidən ucuzlaşdı

23 Avqust 2017 09:16

Oğul atasını bıçaqladı - SUMQAYITDA

23 Avqust 2017 09:13

Bayram Kürdəxanlının ölümündən əvvəl danışdığı Aytən...

23 Avqust 2017 09:11

Sabunçudakı yanğın söndürülüb

23 Avqust 2017 09:07

“Bitcoin”in rəqibi 2 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatdı

23 Avqust 2017 09:03

ABŞ Talibanı danışıqlar masasına çağırdı

23 Avqust 2017 09:03

"Accent": Azərbaycan Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası qısa müddətdə konsolidasiyaya nail olub

23 Avqust 2017 09:02

Bayram Kürdəxanılı xəstəxanada öldü

23 Avqust 2017 08:55

“Nörmand dördlüyü” ölkələrinin liderləri arasında TELEFON DANIŞIĞI OLDU

23 Avqust 2017 08:48

Bakıda iki ayağından əlil olan sürücü piyadanı vurub

23 Avqust 2017 08:37

Qara cirə min dərdin dərmanıdır - Bunları mütləq bilməlisiniz...

23 Avqust 2017 08:33

Sumqayıtda oğul atasını bıçaqlayıb

23 Avqust 2017 08:27

ABŞ yenidən Rusiyanı “Taliban” qruplaşmasını silahlandırmaqda ittiham edib

23 Avqust 2017 08:18