Sevinc yoxsa qorxu bayramı?

Sevinc yoxsa qorxu bayramı?
21:12 27 Oktyabr 2016
65 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Qan sıçramış divarlardan kəllələr və qurdlar, yarasalar sallanıb. Tavandan qara pişiklər və gözləri parlayan xortdanlar, pəncərələrdən isə qulyabanılar asılıbdır. Otağın ortasında skelet, masanın üzərində qoparılmış bir oyuncağın başı və qanlı balta görünür." Əvvəllər dəhşət filmlərində rastlaşdığımız bu mənzərəyə artıq təhsil ocaqlarında, "Halloween" adlandırılan bir bayram çərçivəsində keçirilən mərasimlərdə də rast gəlmək olar. Halloween coşğunluqları və bu bayramla əlaqəli xürafatlar XIX əsrin sonlarında ABŞ-a köçən irland və şotland mühacirlər tərəfindən ölkəyə gətirilmişdir. Qədim keltlərin tarixinə əsasən, 31 oktyabr ərəfəsində şər qüvvələr insanlar aləminə daxil olaraq insanlara ziyan vururdular. Evlərə və mal-qaraya ziyan (trick) vurmamağın əvəzində insanlar şər qüvvələrə yemək (treat) təklif edirdilər. Bu gün Qərb ölkələrində uşaqların şirni toplamaq üçün qapıları gəzərək "Trick or treat" ("İkram et yoxsa ziyan vurarıq") deməsinin də kökündə məhz bu ənənə durur.

Milli.Az vib.az-a istinadən bildirir ki, Şər qüvvələri qorxutmaq məqsədilə əcaib geyimlər geyinən insanlar kahin druidlərin qaladığı tonqalların ətrafına toplaşır, evə qayıtdıqda isə öz evlərinə tonqaldan kömür götürərək balqabaq və içi oyulmuş digər tərəvəzlərin içində öz evlərinə "yeni od" aparırdılar. XX əsrin əvvəllərində mühacirlərin təsiri altında Halloween zamanı ABŞ şəhərlərində kiçik vandalizm aktlarının törədilməsi - şüşə sındırmaq, ağacları yandırmaq və s. dəb halını almışdı. KİV-dən əldə edilən məlumatlara əsasən məhz Halloween mərasimləri keçirilən vaxt ərzində xüsusilə gənclər arasında zorakılıq aktlarının artması müşahidə olunmuşdur. Sosioloqlar cəmiyyətin bu cür bayramlar qeyd etməsini dövrümüzə xas ən təhlükəli məqamlardan biri olduğunu vurğulayır. Onlar hesab edir ki, Halloween və buna bənzər mərasimlərin qeyd olunması mədəniyyətin böhran keçirdiyindən xəbər verir. İnsanlar artıq xeyirlə şəri bir-birindən ayırmaqda acizdirlər.

Bu cür "bayramları" və ya qorxu filmlərini emosional şəkildə qavrayan insan həmişə özünü personajların yerinə qoyur və öz mənəvi keyfiyyətlərindən asılı olaraq baş verənləri ya müsbət, ya da mənfi rolda yaşayır və bu rol onun psixikasına həkk olunur. Bu cür "bayramlarda" uşaqlar demək olar ki, heç bir müsbət rolları canlandırmırlar. Halloween təşkilatçıları ayinlərin həqiqi anlamını ört-basdır edərək uşaqları nağılsayağı, sehrli və qeyri-adi bir aləmə dəvət edir. Halloween mərasimlərində pərəstiş obyektləri cinlər, şeytanlar, küpəgirən qarılar, cadugərlər və s. kimi mənfi obrazlardır.

Psixoloq Tatyana Qonçarenko bu cür bayramlar haqqında qeyd edir: "Bu kimi emosional tamaşalarda yer alan parlaq təsvirlər uşağın təhtəlşüurunda dərin izlər qoyur və bu cür əcaibliklərin kabusu daim onun psixikasında yaşayır. Həssas, vəsvəsəli uşaqlarda bu qaranlıq, tənhalıq qorxuları, nevrozlar, gecə kabusları ilə nəticələnə bilər. Və valideynlərin heç ağlına da gəlmir ki, övladlarının problemlərinin səbəbi məhz bu cür bayram ola bilər...əgər uşağın təxəyyülü coşsa, bu onda qəddarlıq, zorakılıq, özbaşınalığa gətirib çıxara bilər. Uşaqlar böyüklərdən fərqli olaraq real həyatı təxəyyüldən ayırmaq qabiliyyətinə malik deyillər və bütün baş verənləri, keçirdikləri hissləri olduğu kimi mənimsəyirlər. Nəticə etibarilə, fitri olaraq insana verilmiş özünü şərdən qorumaq instinkti yoxa çıxır. Bütün bunlar isə gələcək həyatda özünü büruzə verir". Bir mühüm məqamı da qeyd etmək lazımdır: müəllimlərin bu cəfəngiyyatda iştirakından sonra şagirdlər müəllimə necə gözəl münasibət bəsləyə bilər? Aqressiya aşılayan bu tədbirlərdə şagirdlərlə birgə "əylənən" müəllim onlara mənəvi keyfiyyətləri necə aşılaya, xeyri şərdən ayırmağa necə kömək edə bilər? Axı müəllimin fəal şəkildə özünü bu mərasimlərə həsr etməsi onun özünün hələ xeyrin harda bitdiyindən, şərin harda başladığından xəbərsiz olduğunun göstəricisidir.

Ölkəmizdə də bir sıra mütəxəssislər təhsil ocaqlarında türk xalqlarının ənənəsinə və dininə xarakterik olmayan və Azərbaycan cəmiyyətinin milli tarixi və mədəni irsinin tərkib hissəsini təşkil etməyən Halloween mərasimlərinin keçirilməsini məqsədəuyğun saymır. "Təhsil Haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci maddəsində "...təhsilin humanistləşdirilməsi, ümumbəşəri dəyərlərin, insan həyatı və sağlamlığının, şəxsiyyətin azad inkişafının üstün tutulması" 49-cu maddəsində isə "...əməyi və şəxsi nümunəsi ilə milli zəminə və ümumbəşəri sərvətlərə, bütün insanlıq üçün qiymətli olan mənəvi dəyərlərə - həqiqətə, ədalətə, sədaqətə, vətənpərvərliyə, humanizmə, rəhmdilliyə, əməksevərliyə, demokratikliyə, prinsipiallığa və başqa keyfiyyətlərə hörmət və məhəbbət aşılamaq, valideynə, ailəsinə, qadınlara, yaşılılara, uşaqlara, ətraf mühitə, bütövlükdə Azərbaycan təbiətinə, Azərbaycanın və Azərbaycan xalqının tarixinə, milli-mədəni dəyərlərinə dərin hörmət hissi yaratmaq" nəzərdə tutulub. "Tərbiyə İşinin Təkmilləşdirilməsinə dair Fəaliyyət Planında" keçirilməsi tövsiyyə olunan tədbirlərin təsdiq olunaraq məktəblərə təqdim olunmuş siyahısında da "Halloween" bayramının adı yoxdur.

Milli.Az vib.az-a istinadən bildirir ki, həkim-nevropatoloq Lalə Sadıqova bu bayramın uşaq psixologiyasına təsiri barədə aşağıdakıları bildirib: "Bu mərasimlərdəki personajların səbəb olduğu qorxu hissi uşaqlarda ciddi yuxu pozğunluqlarına səbəb olur və onların psixo-fiziki inkişafına mənfi təsir göstərir, aqressiyanın, şiddətin, qəddarlığın aşılanması ilə nəticələnir".

Defektoloq-loqoped Günel Hacıyeva isə valideynləri öz övladlarının tərbiyə aldığı mühitləri yüksək həssaslıqla seçməyə çağıraraq aşağıdakıları bildirib: "Son zamanlar uşaqlarda nitq qüsurlarının ən başlıca səbəbi qorxu və stressdir. Məhz qorxu və stress uşaqlarda kəkələmə dediyimiz loqonevroz xəstəliyi meydana gələ bilər".

Bütün bu deyilənləri nəzərə alaraq cürətlə deyə bilərik ki, bu bayrama xas mərasimlərin uşaq mühitində keçirilməsi zorakılığa, aqressiyaya, asosial davranışlara səbəb olur və psixoloji, pedaqoji və sosial cəhətdən uşaqlar və böyüklər üçün dağıdıcı effektə malikdir.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Yaşamaq üçün ən bahalı şəhərlər məlum oldu – SİYAHI

22 İyun 2017 21:12

Həzrət Aminənin vida sözləri

22 İyun 2017 21:12

Çexiyada iş saatları azaldıldı

22 İyun 2017 21:05

Siqaret çəkənlərə PİS XƏBƏR - CƏRİMƏLƏNƏCƏKSİNİZ

22 İyun 2017 21:05

Azərbaycan şou-biznesi İnstagram-da - FOTO

22 İyun 2017 21:05

Qəbirdə ilk gecə nələr olur?

22 İyun 2017 21:05

Booking.com geri qayıdır

22 İyun 2017 21:05

Fransa Senatında azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkünlərin problemi müzakirə olundu - FOTOLAR

22 İyun 2017 21:03

Siqaret kötüyünü yerə atanlar cərimələnəcək

22 İyun 2017 21:01

Ağacdan yıxıldı, onurğa sütunu sındı

22 İyun 2017 20:59

Rusiyalı gözəl Bakıya gəldi - FOTOlar

22 İyun 2017 20:57

ABŞ hökuməti polad idxalına məhdudiyyətlər tətbiq edə bilər

22 İyun 2017 20:57

Konfederasiyalar kuboku:

22 İyun 2017 20:57

Çexiyada istilər səbəbindən iş saatları azaldılıb

22 İyun 2017 20:55

Şimal regionunun ilk qadın nağaraçısı - VİDEO - FOTO

22 İyun 2017 20:52

Yalnız dəlicəsinə aşiq olan insanların münasibətləri haqqında 9 təsirli MƏQAM

22 İyun 2017 20:48

Əkizlər toya hazırlaşır

22 İyun 2017 20:42

Fransada azərbaycanlı məcburi köçkünlərin problemləri müzakirə olunub -

22 İyun 2017 20:40

BMT: Yer kürəsi əhalisinin sayı 2100-cü ilədək 11 milyarda çatacaq

22 İyun 2017 20:37

Bakı "İnter"inin rəqibi hazırlıq oyununda qalib gəldi

22 İyun 2017 20:37

Ramazanın 28-ci günü: dua, imsak və iftar vaxtı

22 İyun 2017 20:36

Ağstafada "Qrad" raketi tapıldı

22 İyun 2017 20:32

Qadınla kişi bir məsciddə?!...

22 İyun 2017 20:32

Ağstafada ″Qrad″ raketi aşkarlanıb

22 İyun 2017 20:29

DMX: Neft-qaz layihələrində işləyən azərbaycanlıların sayı 90 faizə yüksəldilib

22 İyun 2017 20:27

Səmranın anası: "Qızımın sponsoru özüməm" - FOTO

22 İyun 2017 20:27

DİQQƏT!

22 İyun 2017 20:26

Qırğızıstan və Qazaxıstan Suriya müharibəsinə qoşulur

22 İyun 2017 20:23

At uşağa dayəlik etdi: hər kəs təəccüb içində - VİDEO

22 İyun 2017 20:22

Azərbaycan şirkəti Avropa Olimpiya Festivalını idarə edəcək

22 İyun 2017 20:22

Təkbaşına 4 erməni zabiti güllələyən azərbaycanlının hekayəti - VİDEO - FOTO

22 İyun 2017 20:17

Almaniyada qasırğa - Ölən var

22 İyun 2017 20:17

Yaponiya şirkəti əməliyyatlarını Frankfurta köçürür

22 İyun 2017 20:12

Zülfiyyə Xanbabayevanın yeni mahnısı plagiatdır? - VİDEO

22 İyun 2017 20:12

Poroşenko: “Saakaşvili əfsus ki, əhəmiyyətli heç nə etmədi”

22 İyun 2017 20:08

Jurnalist olmaqdan öncə əsl vətəndaş olmaq lazımdır

22 İyun 2017 20:08

Ana və oğlu "şeytan çarxı"ndan yıxılıb öldülər - VİDEO

22 İyun 2017 20:05

Bir il əvvəlki RAZILAŞMA, payızda QARABAĞDA… - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

22 İyun 2017 20:03

Homoseksual modelyerin həyatı serial olur - FOTO

22 İyun 2017 19:57

Belçikada "Azərbaycan - tolerantlıq diyarı" adlı sərginin açılışı olub

22 İyun 2017 19:57

Almaniyada qasırğa - 1 nəfər ölüb

22 İyun 2017 19:55

Öldükdən sonra bədəndə nələr baş verir?

22 İyun 2017 19:54

Yeni il tətili ləğv edilə bilər - Rusiyada

22 İyun 2017 19:52

"Real" iki dünya ulduzu ilə razılığa gəldi

22 İyun 2017 19:47

Gecə saatlarında öpüşərkən tutuldular - FOTO

22 İyun 2017 19:47

Milli Məclisin deputatı Qazaxıstanda keçiriləcək parlament seçkilərini müşahidə edəcək

22 İyun 2017 19:42

ABŞ üçün Rusiyaya qarşı yeni QANUN LAYİHƏSİ

22 İyun 2017 19:38

Azərbaycan nümayəndə heyəti AŞPA-nın yay sessiyasında iştirak edəcək

22 İyun 2017 19:37

Gülşən Qədr gecəsi ziyarətdə

22 İyun 2017 19:37

Sabah Bakının bəzi hissələrində qaz olmayacaq

22 İyun 2017 19:36