Sevinc yoxsa qorxu bayramı?

Sevinc yoxsa qorxu bayramı?
21:12 27 Oktyabr 2016
65 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Qan sıçramış divarlardan kəllələr və qurdlar, yarasalar sallanıb. Tavandan qara pişiklər və gözləri parlayan xortdanlar, pəncərələrdən isə qulyabanılar asılıbdır. Otağın ortasında skelet, masanın üzərində qoparılmış bir oyuncağın başı və qanlı balta görünür." Əvvəllər dəhşət filmlərində rastlaşdığımız bu mənzərəyə artıq təhsil ocaqlarında, "Halloween" adlandırılan bir bayram çərçivəsində keçirilən mərasimlərdə də rast gəlmək olar. Halloween coşğunluqları və bu bayramla əlaqəli xürafatlar XIX əsrin sonlarında ABŞ-a köçən irland və şotland mühacirlər tərəfindən ölkəyə gətirilmişdir. Qədim keltlərin tarixinə əsasən, 31 oktyabr ərəfəsində şər qüvvələr insanlar aləminə daxil olaraq insanlara ziyan vururdular. Evlərə və mal-qaraya ziyan (trick) vurmamağın əvəzində insanlar şər qüvvələrə yemək (treat) təklif edirdilər. Bu gün Qərb ölkələrində uşaqların şirni toplamaq üçün qapıları gəzərək "Trick or treat" ("İkram et yoxsa ziyan vurarıq") deməsinin də kökündə məhz bu ənənə durur.

Milli.Az vib.az-a istinadən bildirir ki, Şər qüvvələri qorxutmaq məqsədilə əcaib geyimlər geyinən insanlar kahin druidlərin qaladığı tonqalların ətrafına toplaşır, evə qayıtdıqda isə öz evlərinə tonqaldan kömür götürərək balqabaq və içi oyulmuş digər tərəvəzlərin içində öz evlərinə "yeni od" aparırdılar. XX əsrin əvvəllərində mühacirlərin təsiri altında Halloween zamanı ABŞ şəhərlərində kiçik vandalizm aktlarının törədilməsi - şüşə sındırmaq, ağacları yandırmaq və s. dəb halını almışdı. KİV-dən əldə edilən məlumatlara əsasən məhz Halloween mərasimləri keçirilən vaxt ərzində xüsusilə gənclər arasında zorakılıq aktlarının artması müşahidə olunmuşdur. Sosioloqlar cəmiyyətin bu cür bayramlar qeyd etməsini dövrümüzə xas ən təhlükəli məqamlardan biri olduğunu vurğulayır. Onlar hesab edir ki, Halloween və buna bənzər mərasimlərin qeyd olunması mədəniyyətin böhran keçirdiyindən xəbər verir. İnsanlar artıq xeyirlə şəri bir-birindən ayırmaqda acizdirlər.

Bu cür "bayramları" və ya qorxu filmlərini emosional şəkildə qavrayan insan həmişə özünü personajların yerinə qoyur və öz mənəvi keyfiyyətlərindən asılı olaraq baş verənləri ya müsbət, ya da mənfi rolda yaşayır və bu rol onun psixikasına həkk olunur. Bu cür "bayramlarda" uşaqlar demək olar ki, heç bir müsbət rolları canlandırmırlar. Halloween təşkilatçıları ayinlərin həqiqi anlamını ört-basdır edərək uşaqları nağılsayağı, sehrli və qeyri-adi bir aləmə dəvət edir. Halloween mərasimlərində pərəstiş obyektləri cinlər, şeytanlar, küpəgirən qarılar, cadugərlər və s. kimi mənfi obrazlardır.

Psixoloq Tatyana Qonçarenko bu cür bayramlar haqqında qeyd edir: "Bu kimi emosional tamaşalarda yer alan parlaq təsvirlər uşağın təhtəlşüurunda dərin izlər qoyur və bu cür əcaibliklərin kabusu daim onun psixikasında yaşayır. Həssas, vəsvəsəli uşaqlarda bu qaranlıq, tənhalıq qorxuları, nevrozlar, gecə kabusları ilə nəticələnə bilər. Və valideynlərin heç ağlına da gəlmir ki, övladlarının problemlərinin səbəbi məhz bu cür bayram ola bilər...əgər uşağın təxəyyülü coşsa, bu onda qəddarlıq, zorakılıq, özbaşınalığa gətirib çıxara bilər. Uşaqlar böyüklərdən fərqli olaraq real həyatı təxəyyüldən ayırmaq qabiliyyətinə malik deyillər və bütün baş verənləri, keçirdikləri hissləri olduğu kimi mənimsəyirlər. Nəticə etibarilə, fitri olaraq insana verilmiş özünü şərdən qorumaq instinkti yoxa çıxır. Bütün bunlar isə gələcək həyatda özünü büruzə verir". Bir mühüm məqamı da qeyd etmək lazımdır: müəllimlərin bu cəfəngiyyatda iştirakından sonra şagirdlər müəllimə necə gözəl münasibət bəsləyə bilər? Aqressiya aşılayan bu tədbirlərdə şagirdlərlə birgə "əylənən" müəllim onlara mənəvi keyfiyyətləri necə aşılaya, xeyri şərdən ayırmağa necə kömək edə bilər? Axı müəllimin fəal şəkildə özünü bu mərasimlərə həsr etməsi onun özünün hələ xeyrin harda bitdiyindən, şərin harda başladığından xəbərsiz olduğunun göstəricisidir.

Ölkəmizdə də bir sıra mütəxəssislər təhsil ocaqlarında türk xalqlarının ənənəsinə və dininə xarakterik olmayan və Azərbaycan cəmiyyətinin milli tarixi və mədəni irsinin tərkib hissəsini təşkil etməyən Halloween mərasimlərinin keçirilməsini məqsədəuyğun saymır. "Təhsil Haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 2-ci maddəsində "...təhsilin humanistləşdirilməsi, ümumbəşəri dəyərlərin, insan həyatı və sağlamlığının, şəxsiyyətin azad inkişafının üstün tutulması" 49-cu maddəsində isə "...əməyi və şəxsi nümunəsi ilə milli zəminə və ümumbəşəri sərvətlərə, bütün insanlıq üçün qiymətli olan mənəvi dəyərlərə - həqiqətə, ədalətə, sədaqətə, vətənpərvərliyə, humanizmə, rəhmdilliyə, əməksevərliyə, demokratikliyə, prinsipiallığa və başqa keyfiyyətlərə hörmət və məhəbbət aşılamaq, valideynə, ailəsinə, qadınlara, yaşılılara, uşaqlara, ətraf mühitə, bütövlükdə Azərbaycan təbiətinə, Azərbaycanın və Azərbaycan xalqının tarixinə, milli-mədəni dəyərlərinə dərin hörmət hissi yaratmaq" nəzərdə tutulub. "Tərbiyə İşinin Təkmilləşdirilməsinə dair Fəaliyyət Planında" keçirilməsi tövsiyyə olunan tədbirlərin təsdiq olunaraq məktəblərə təqdim olunmuş siyahısında da "Halloween" bayramının adı yoxdur.

Milli.Az vib.az-a istinadən bildirir ki, həkim-nevropatoloq Lalə Sadıqova bu bayramın uşaq psixologiyasına təsiri barədə aşağıdakıları bildirib: "Bu mərasimlərdəki personajların səbəb olduğu qorxu hissi uşaqlarda ciddi yuxu pozğunluqlarına səbəb olur və onların psixo-fiziki inkişafına mənfi təsir göstərir, aqressiyanın, şiddətin, qəddarlığın aşılanması ilə nəticələnir".

Defektoloq-loqoped Günel Hacıyeva isə valideynləri öz övladlarının tərbiyə aldığı mühitləri yüksək həssaslıqla seçməyə çağıraraq aşağıdakıları bildirib: "Son zamanlar uşaqlarda nitq qüsurlarının ən başlıca səbəbi qorxu və stressdir. Məhz qorxu və stress uşaqlarda kəkələmə dediyimiz loqonevroz xəstəliyi meydana gələ bilər".

Bütün bu deyilənləri nəzərə alaraq cürətlə deyə bilərik ki, bu bayrama xas mərasimlərin uşaq mühitində keçirilməsi zorakılığa, aqressiyaya, asosial davranışlara səbəb olur və psixoloji, pedaqoji və sosial cəhətdən uşaqlar və böyüklər üçün dağıdıcı effektə malikdir.

Milli.Az

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Xırdalanda atışma: Maskalılar iş adamını güllələdilər

31 Mart 2017 00:53

Qəbələdə ər arvadının boğazını kəsdi - FOTO/VİDEO

31 Mart 2017 00:43

Mart soyqırımından 99 il ötür

31 Mart 2017 00:27

Astroloji proqnoz - 31 mart

31 Mart 2017 00:18

Məşhur klubun adı rəsmən dəyişdi - FCSB

31 Mart 2017 00:17

Kamal Abdullanın əsəri gürcü dilində işıq üzü gördü

31 Mart 2017 00:14

"Qalatasaray" ulduz futbolçuya sərvət təklif etdi

31 Mart 2017 00:07

Elon Musk-dan 6 qızıl qayda

31 Mart 2017 00:05

Türkyədə qasırğa XƏBƏRDARLIĞI

31 Mart 2017 00:05

31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür

31 Mart 2017 00:05

"Hindistandan Avropaya yükləri 7 günə daşımaq olar" - Cavid Qurbanov - FOTO

31 Mart 2017 00:05

Günün qoroskopu: problemlərin öhdəsindən gələ biləcəksiniz

31 Mart 2017 00:05

Bakıda 17 yaşlı qız özünü binadan yerə atdı

30 Mart 2017 23:57

Cənubi Koreyanın sabiq prezidenti saxlanılıb

30 Mart 2017 23:56

Dünyanın ən bahalı tualetləri - FOTOLAR

30 Mart 2017 23:53

Tənəffüs yolunu 3 addımla təmizləyin

30 Mart 2017 23:52

Bu surəni oxuyan üçün mələklər istiğfar edərlər

30 Mart 2017 23:47

Hafizəni İslam təbabəti ilə necə gücləndirək?

30 Mart 2017 23:42

Ailə cinayətinin arxasından “cin” çıxdı - FOTO

30 Mart 2017 23:37

Portağal xərçəngə qarşı dərmanlardan 10 qat daha təsirlidir

30 Mart 2017 23:37

Qadınların çadra geyməsinə icazə verilməyəcək -

30 Mart 2017 23:36

"Bakıda gəzmək daha təhlükəsizdir, nəinki..."

30 Mart 2017 23:32

Elza Seyidcahandan Fikrət Qocaya cavab: "Allah bizə səbr versin"

30 Mart 2017 23:32

Məşhur duanın mötəbər mənbəyi varmı?

30 Mart 2017 23:32

“Qarabağ” “Neftçi”nin yubileyini korladı - VİDEO

30 Mart 2017 23:28

Məşhur türk aktyorları nəyə yatırım edirlər? - FOTO

30 Mart 2017 23:27

Uşağınızda bu əlamətlər varsa... – DİQQƏT, YENİ VİRUS

30 Mart 2017 23:27

Dünyanın ən bahalı telefonları - FOTO

30 Mart 2017 23:22

Təbiətin canlanmasından ala biləcəyimiz 3 dərs

30 Mart 2017 23:22

Azərbaycan millisi növbəti dəfə Moldovaya gücünü göstərdi

30 Mart 2017 23:22

Qəbələdə kişi arvadını öldürdü

30 Mart 2017 23:19

Mənəvi təkamülə nail olmaq üçün ən səmərəli yol hansıdır?

30 Mart 2017 23:17

Cənubi Koreyanın sabiq prezidenti saxlanıldı

30 Mart 2017 23:13

Spiralvari bina - FOTO

30 Mart 2017 23:12

Qafqazda ən çox abort hansı ölkədə qeydə alınır? - STATİSTİKA

30 Mart 2017 23:12

Kar, kor və lal olanların qəlb əhlindən fərqi

30 Mart 2017 23:12

"Qarabağ" Volkan Dəmirələ təklif göndərməyib" - Qurban Qurbanov

30 Mart 2017 23:05

“Kimlə rəqib olmağın fərqi yoxdu” – Filip Ozobiç

30 Mart 2017 23:05

“Oğlumun toyuna çağırmadığım üçün məni öldürmək istədi” -

30 Mart 2017 23:05

Kətan toxumunun faydaları saymaqla bitmir

30 Mart 2017 23:05

Millimiz Moldovanı yenə məğlub etdi

30 Mart 2017 23:05

“Neftçi”nin yubileyi QARA(BAĞ) gəldi

30 Mart 2017 22:57

Qəhvə qadınlarda depressiya riskini azaldır

30 Mart 2017 22:57

Azərbaycanlı polkovnik erməni generalına “taktika dərsi” keçdi

30 Mart 2017 22:56

Tələbələr arasında radikalizmə qarşı seminar keçirildi

30 Mart 2017 22:54

Koreyanın sabiq prezidenti həbs olundu

30 Mart 2017 22:52

Hörümçək zəhəri iflic müalicəsində istifadə edilə bilər

30 Mart 2017 22:52

"Əgər ora zərbə endirilərsə, Ermənistan hansı faciələri yaşayacaq?" - polkovnik Şair Ramaldanov

30 Mart 2017 22:52

Sabiq prezident tutuldu

30 Mart 2017 22:49

Trampdan TƏHDİD: “Kreslolarınızı əlinizdən alacağam”

30 Mart 2017 22:48