"Cəmiyyətdə, elə bil ki, böyük bir kəsimin qulaqları kardır" - FOTO

"Cəmiyyətdə, elə bil ki, böyük bir kəsimin qulaqları kardır" - FOTO
18:52 29 Oktyabr 2016
45 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az noyabrın 1-də 20 yaşı tamam olan "Şərq" qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlının musavat.com-a müsahibəsini təqdim edir. 

- Akif bəy, öncə təbriklər. 20 yaşlı qəzet.... Yolunuz, deyəsən, çox uzun olub... 

- Təbii ki, qəzetçiliklə, jurnalistika ilə məşğul olan insanlar bilir ki, qəzetçilikdə hər bir gün nə qədər məsuliyyətli və çətindir. Baxmayaraq ki, bu qəzet 20 ildir öz fəaliyyətini davam etdirir. Təbii ki, böyük uğurdur. Bu uğuru sadə qazanmamışıq. 3 il senzuralı dövrdə qəzet çıxarmışıq. Hətta qəzetdə adi bir şəkli senzura dəyərləndirirdi ki, filan şəkli niyə vermisiz, mənası nədir. Hər şeyi mənalandırırdılar. Biz də əlimizdə hazır şəkil, materiallar  aparırdıq, yığdırırdıq ki, hansısa yazını kəsəndə onun yerinə hansı şəkli verək. 3 ilimiz elə gərgin keçib, olduqca çətin. Amma o dövr mətbuat üçün çox maraqlı dövr idi. Hesab edirəm ki, 20 ilimiz hədər getməyib. 20 ildə bu qəzetdə onlarla jurnalist yetişib. "Şərq"i jurnalistika adına bir məktəb hesab edənlər var. İlk qələm təcrübəsi "Şərq"də keçən məşhur imzalar var. İndi də gəlirlər gənclər. 

- Gənclər, həqiqətən də, iş yeri olaraq "Şərq"ə gəlirlərmi, ilk təcrübələrini burda keçmək istəyirlərmi? 

- Bəli. Bu dəqiqə bizdə 4 nəfər gənc çalışır. Onların ilk qələm təcrübələri "Şərq"in səhifələrində öz əksini tapır. Mənim eyni zamanda BDU-nn jurnalistika fakültəsi ilə sıx əlaqələrim var. Ordakı gənclərə şərait yaratmışıq ki, bura gəlsinlər, burda çalışsınlar. 

- Dostların yanında bu gün sizinlə müsahibəyə gələcəyimin anonsunu verəndə biri olduqca ciddi şəkildə soruşdu ki, "Şərq" qəzeti hələ çıxırmı?" Bilmirəm, bunu zarafat olaraq qəbul edə bilərikmi? 

- (Gülür) Deməli, o insan "Şərq" qəzetini oxumur. Bizim qəzeti oxuyan var, izləyən var. Son günlərdə ad günümüzlə bağlı bizə gələn təbriklərdən, xoş sözlərdən bir daha auditoriyamızın genişliyinə əmin oluruq. Özü də bu təbriki təkcə həmkarlar etmir, oxucular, bizi daim izləyənlər edir. Bəzən elə hesab edirlər ki, qəzet dövrü, kağız dövrü çoxdan keçib və internet zamanıdır. Yeni medianın üstünlüklərini nəzərə alaraq belə düşünənlər var. Yeni medianın üstünlükləri var və sürətlə inkişaf edir. Amma qəzetlər də yaşamalıdır, yaşayırlar, yaşamağa məhkumdular. Ən azından ona görə ki, jurnalistikanın ənənələrinin qorunmasında çap mediasının əvəzsiz rolu, qalıcı xüsusiyyəti var. Bundan başqa, yeni medianın cəmiyyətə vermədiyi informasiyaları, analitik yazıları, şərhləri məhz çap mediası verir, bu missiyanı yerinə yetirir. Bu mənada "Şərq" qəzeti bu missiyanı davam etdirən nəşrlərdəndir. 

- Bəs yeni media ilə ayaqlaşa bilirmi? Saytınızı izləmişəm. Amma sizin fikriniz maraqlıdır: "Şərq" onlayn medianın enerjisi, dinamikası ilə rəqabətdə necədir, sizcə? 

- Portallar, saytlar, ümumən yeni mediaya müsbət münasibətimdən asılı olmayaraq deyim ki, mən onların böyük əksəriyyətində peşəkarlıq görmürəm. Peşəkar saytlarımız var, amma sayı barmaqla sayılacaq qədərdir. 10-a yaxın ola, ya olmaya. 

- Bəs o birilər nədir, sizcə? 

- Onlar 90-cı illərdə yaranan çap mətbuatı bumunu xatırladır. Onlar həmin zaman qəzet köşklərini dolduran qəzetlərin indi sayt nümunəsidir. Həmin vaxt o qəzetlərin əksəriyyəti qeyri-ciddi və şəxsi məqsədlər üçün yaradılan nəşrlər sayılırdı. Hesab edirəm ki, çap mətbuatı yeni medianın alt yapısını təşkil edir. Jurnalistikanın prinsipləri, əsasları, etikası... Hadisələrə daha geniş baxma imkanları çap mediası jurnalistikasında yaşayır. Bu alt yapı olmasa, yeni medianın həmin ənənələrə  bağlantısını görə bilmərik. Alt yapısız bir media formalaşar və bu da bizimçün ciddi problem olar. Bizim mətbuat Əhməd bəy Ağayevdən, Rəsulzadədən, Şahtaxtinskidən gələn bir yoldan keçir və biz bu yoldan imtina edə bilmərik. Ona görə də hesab edirəm ki, yeni medianın üstünlükləri ilə yanaşı, gətirdiyi problemlər də var. 

- Bütün hallarda əlinizdə belə bir sayt var, dediyiniz kimi, alt yapı da mövcuddur. Bəs sherg.az saytını niyə onlayn medianın parlaq nümunələri ilə ayaqlaşdırmağa çalışmırsız? 

- Çalışırıq. Mütəmadi olaraq öz yazılarımızı, əldə etdiyimiz informasiyaları veririk. Digər saytlardan özəl xəbərləri copy-past etmirik. Ancaq "Şərq"ə aid yazılar, informasiyaları yerləşdiririk. Onun İP sayı o qədər böyük olmasa da, keyfiyyətli oxucu barədə düşünürük. Hər hansı yazını 150 nəfər oxuyubsa, bu, 1500 nəfər deməkdir. Mən elə düşünürəm. 

- Redaksiyadan içəri girəndə istər-istəməz adamı bir kasıblıq, nimdaşlıq havası vurur. Bəlkə də bu, ümumən binanın özü ilə bağlı yaranan əhvaldır. Böyük bir keçmişi olan qəzetin bu günü....Yubiley əhvalınızı korlamaq istəmirəm, amma təəssürat bir az üzücü oldu. 

"Bizim saytda hər hansı yazını 150 nəfər oxuyubsa, bu, 1500 nəfər deməkdir"

- Anlayıram. Amma "Azərbaycan" nəşriyyatı əvvəl məbəd olub. Biz vaxtilə ona bayırdan baxanda düşünərdik ki, bizi nə zamansa onun içinə buraxarlar, ya yox? İndi isə bu, adiləşib. Burada artıq ciddi qəzetlərlə, media mühitini formalaşdıran nəşrlərlə, saytlarla yanaşı, qeyri-ciddi nəşrlər də var və onlar üstünlük təşkil edir. Etiraf edək ki, hər şey binadan yox, binanın içərisindən başlayır. Təmirə ehtiyacı olan binadır. Burda müəyyən işlər görmək mümkündür. Ciddi qəzetlərin, saytların, agentliklərin burda cəmləşməsi daha yaxşı olar. Bu binadan çıxmamağımızın səbəbi həm də odur ki, əvvəldən qəbul etdiyimiz kimi, bura bir informasiya məkanıdır (gülür). İndi sizin, maşallah, ayrıca ofisiniz var, ona görə buranı bəyənmədiz... 

- Yox, indi əksər qəzetlərin, saytların ayrıca ofisi var...

- Amma mən istərdim ki, bizdə hər bir qəzetin hansısa bir binada bir mərtəbədə ofisi olmaqdansa böyük, ayrıca bir binası olsun, mətbəəsi, ayrıca yayım şirkəti olsun. 

- Bəs bu atmosferdə işləmək necədir? Bayaq özünüz də dediniz ki, qeyri-ciddi qəzetlər, saytlar üstünlük təşkil edir burada. Söhbət təkcə divarların təmirsizliyindən, koridordan gələn üfunətli qoxulardan getmir... Söhbət, sözün böyük mənasında, atmosferdən gedir. 

- Əslində, Azərbaycan mətbuatının vəziyyəti necədirsə, "Azərbaycan" nəşriyyatı da o vəziyyətdədir. İndi biz necə edək ki, 90-cı illər Azərbaycan mətbuatının vəziyyətini geri qaytaraq? Bunun üçün həmin dövrün ictimai-siyasi aurasını da qaytarmaq lazımdır. Bu binanın 4-5-ci mərtəbəsindəki yeməkxanasına gedən insanlar təkcə yemək yemir, çay içmirdi. Təkcə qarın doyurmaq məkanı deyildi, orda çox ciddi müzakirələr, ictimai-siyasi həyatın nəbzini ölçən söhbətlər gedirdi. İndi o mühit hər bir qəzetin daxili hücrəsinə keçib. Hər bir qəzet öz otaqları daxilindən kənara çıxmır. Görünür, bu da obyektiv haldır. 

- Bəs binanın ümumi kasıblığı "Şərq"in həyatında özünü necə göstərir? Sizin, qəzetinizin maddi durumu necədir? 

- Bax, bizim qəzetə gəldiniz və gördünüz ki, otaqlarımız təmirlidir. O qədər bahalı, cah-cəlallı olmasa da, mənə işləmək üçün bəs edir. Əsas odur ki, texniki imkanlar yüksək səviyyədə olsun. Bizdə də o imkanlar var. Qəzetin öz imkanları, KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun, prezidentin ayırdığı birdəfəlik maliyyə yardımına görə biz öz sahəmizə aid, "Şərq" qəzetinin 6 otağında müəyyən işləri görmüşük. Sadəcə, daha geniş işləri görmək imkanları bizdə yoxdur. Bu gün Azərbaycan jurnalistləri bir-birindən 100 manat fərqlə maaş alırlar. Aşağı-yuxarı vəziyyət eynidir. Çap mediası bahalı layihədir. Kağız, mətbəə, plyonka, daşınma, yayım xərci var. Bu, çətin mərhələlərdən keçən media sistemidir. Amma indi üç-dörd kompüter alırlar, elektron ünvan alır və onunla başlayır informasiya siyasəti həyata keçirməyə. Bəs onun özü informasiya siyasətidirmi? İnformasiyadırmı ümumən? 

- Ciddi media adına neçə qəzet, neçə sayt adı çəkə bilərsiz, Akif bəy? 

- Təqribən 10 qəzet, 10 sayt adı çəkə bilərəm. 

- Rəşad Məcid bir neçə il əvvəl mənə verdiyi müsahibədə demişdi ki, "istəsəm elə qəzet çıxararam ki, ölkəni silkələyər, amma..." Belə iddiaları zaman-zaman eşidirəm köhnə nəsil redaktorlardan, jurnalistlərdən... 

- Ümumiyyətlə, bizə lazımdırmı Azərbaycanı silkələyəcək qəzet? 

- Sözün yaxşı mənasında...

- Oxucular bilirlər, "Şərq" qəzetində müxtəlif fikirlərə yer veririk. Əks fikirli insanlara imkan yaratmışıq ki, bizim qəzetdə özlərini ifadə edə bilsinlər. Sadəcə, cəmiyyəti silkəyə biləcək informasiyalara gəlincə, bizim bu gün də toxunduğumuz məsələlər cəmiyyəti silkələyə biləcək məsələlərdir. Cəmiyyətin özündə bir hərəkətlilik yoxdur. Biz nə qədər deyək axı eyni şeyi, nə qədər? 

- Yorğunluq var, deyəsən, Akif bəy... 

- Yox, bizdə yoxdu, cəmiyyətdə var o yorğunluq. Cəmiyyətdə elə bil ki, böyük bir kəsimin qulaqları kardır, eşitmir bizim dediyimiz problemləri. Bir var o problemi qışqıra-qışqıra deyəsən, ya da facebookda canlı yayıma çıxıb danışasan. Bir də var cəmiyyət maraqlarını, milli maraqları, dövlət maraqlarını, onlardan da üstün peşə maraqlarını əsas gətirəsən. Və o peşə maraqlarının əsasında həmin problemlərin həllini deyəsən. Biz sakit tərzdə öz işimizi görürük. Cəmiyyətin bütün sahələrində baş verən problemlər "Şərq" qəzetində öz əksini tapır, tənqidi ruhu da çoxdur... İndi qəzetlərə tələbat o qədər böyük deyil bəlkə. Hamının əlində telefon, açırlar, baxırlar, oxuyurlar. Axı indi internetin, yeni medianın təqdim etdiyi o material nə dərəcədə cəmiyyətin marağına uyğundur? Mən o ciddi saytları qoyuram bir qırağa. 

- Onlar da deyirlər ki, "hamı bizi oxuyur, hər şeydən bizim vasitəmizlə xəbər tutur, qəzet erası bitib..." Yazılarının oxunma  statistikasını az qala, üzr istəyirəm, gözümüzə soxurlar. O zaman nə edək?  

- Xeyr, peşəkarlığın kriteriyalarından biri oxunma faizi ola bilər, amma hər şey deyil. Kiçik bir elementdir. Hər bir saytın, qəzetin də, televiziyanın məxsusi auditoriyası var. Bu auditoriya kimlərdən formalaşıb, əsas məsələ budur. "Şərq"in auditoriyası kifayət qədər kamil, oxumuş, cəmiyyətdə kataklizmaları istəməyən, sabitliyi arzulayan, bu sabitliyin əsasında demokratik, normal inkişafı istəyən təbəqədir. Biz bu təbəqəyə xitab edirik. 

- O təbəqə çoxluq təşkil edir? 

- Etmir. Elə ona görə də bizim qəzetlərin tirajı aşağı düşür. Bu aşağı düşmə təkcə qəzetlərin özündən asılı deyil. Biz bu səbəblərin hamısını sadalamağa başlasaq, iki səhifəlik müsahibə alınar. 

- 20 yaşlı gənc... "Şərq"in qarşısındakı yol uzundurmu, sizcə? 

- Bu 20 ildə "Şərq" qəzetinin fəaliyyətini o qədər "dayandırıblar" ki. Bu və ya digər qəzetlərdə gedən xəbərlər, elanlar ki, guya biz fəaliyyətimizi dayandıracağıq... Heç biri də baş verməyib. Təsadüfən bir gün çıxmamışıq, amma bəziləri "qəzet bağlandı" deyə hay-küy salıblar, seviniblər. Ola bilsin ki, rəqabət mühitindən gələn bir şey olub. Amma "Şərq" qəzeti öz yolunda davam edir və edəcək. Bu gün də var, sabah da olacaq. Azərbaycan mətbuatında ilk 5-likdə "Şərq" qəzetinin adı var. Ən azından bu qəzetin qaldırdığı problemlər kimlərisə, hakimiyyətin strukturunda hansısa məmuru hərəkətə gətirirsə, yazdığımız problem narahatlıq yaradırsa, onun həlli istiqamətində işlər görülürsə, demək ki, təsir gücü var. Çap mediası uzun müddət yaşaya biləcək strukturdur. "Şərq" qəzeti uzun yollardan keçib. Vaxt var idi ki, günlərlə məhkəmələrdə olurduq, bizi məhkəmələrə cəlb edirdilər. Heç o zaman qəzetin işi ilə də məşğul ola bilmirdik.

- (Zarafatla) İndi məhkəməyə vermirlər. Bəs nə edirlər? 

- (Gülür) İndi sabitlik dönəmimizdir. Hər bir qəzetin həyatında müəyyən mərhələlər olur. O dönəmlərdə niyə çox zaman məhkəmələrə çəkilirdik? Bəzən məhkəməyə çəkiləcək boş yerlərimiz çox olurdu. Bu, bəzən bizim qeyri-peşəkarlıqla yanaşdığımız, boş yerlər qoyduğumuz məqamlarla bağlı olurdu. İndi bizim elə dönəmimizdir ki, Azərbaycanda və dünyada baş verən proseslərin fonunda vicdanını itirmədən, problemlərə daha aydın baxmaqla, qıcıq yaratmamaqla, emosiayalardan uzaq jurnalistikanın bir forması kimiyik. Gələcəkdə də qəzetlərin yaşam imkanları var. Yaxın 10 il müddətində Azərbaycanda 10-15 qəzet qala bilər. Hansı qəzetin oxucusu, potensialı varsa, onların yaşama imkanları olacaq. "Şərq" də onların içərisində olacaq. Ən azından bizim keçib gəldiyimiz yol buna imkan verir. 

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanlı milyarderin oğlu Rusiyanın ən zəngin varisi oldu

25 May 2017 22:12

Neftin qiyməti 60 dolları aşacaq

25 May 2017 22:12

İşıq saçan bitki ixtira edildi

25 May 2017 22:12

Ekspert: Neftin qiyməti bir barrel üçün 60 dollar həddini aşacaq

25 May 2017 22:08

"From Zero to Ceo" konfransı keçiriləcək

25 May 2017 22:06

Xəyyam Nisanovun toyunda nələr baş verir? - VİDEO - FOTO

25 May 2017 22:05

Rəqsanə ad gününü qeyd edir - FOTO

25 May 2017 22:05

“Səhər 6-dan gecə 1-ə kimi qulluğunda dururam" - "Toppuş bacı"

25 May 2017 22:05

Serial ulduzu Portuqaliyada dincəlir - FOTO

25 May 2017 22:05

Gözəl aktrisa rep deməklə hər kəsi təəccübləndirdi - VİDEO

25 May 2017 22:03

"Qalatasaray"ın sabiq baş məşqçisi Dubayda çalışacaq

25 May 2017 22:02

Nişanı qayıdan ATV aparıcısı: "Bu əllərimi başqası tutmasın..."

25 May 2017 21:57

Bakalavr, magistr və doktorantların nəzərinə -

25 May 2017 21:56

Oturaraq ən çox pul qazanan 16 peşə sahibi - FOTO

25 May 2017 21:52

Saç dərisində kəpəyə və göbələklərə qarşı VASİTƏ

25 May 2017 21:52

Şamaxıda baş verən təbii fəlakətlə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA

25 May 2017 21:48

Beynəlxalq koalisiyanın Mosula endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 101 dinc sakin həlak olub

25 May 2017 21:47

Həftədə 22 badam xərçəng riskini 57% azaldır

25 May 2017 21:47

"Beşiktaş"ın Mancukiç arzusu puç oldu - RƏSMİ

25 May 2017 21:47

Uşaqlara oruc ibadətini necə başa salmaq lazımdır?

25 May 2017 21:42

Oruc tutmayanların iftar məclisinə getməsi düzgündürmü? –

25 May 2017 21:38

"Ceyms Bond" istirahətdə - FOTO

25 May 2017 21:32

Şamaxı İcra Hakimiyyətindən selin fəsadları barədə

25 May 2017 21:29

Müsəlmanlar üçün xüsusi mobil tarif hazırlanır

25 May 2017 21:28

“Bəri başdan pul alırdım ki, vaxt itməsin”: Bakıda dələduz tutuldu - VİDEO

25 May 2017 21:27

"Liverpul"un qapıçısı karyerasını bitirdi

25 May 2017 21:27

Güzəştli mənzil əldə etmək üçün tarix açıqlandı - QEYDİYYAT BAŞLAYIR - VİDEO

25 May 2017 21:22

Avtobus dayanacaqlarını zəbt edən taksilər - "Memar Əcəmi dairəsi"ndə xaos - VİDEO

25 May 2017 21:22

Haqq əhlini batil əhlindən necə ayırmaq?

25 May 2017 21:22

Buranın yolları acınacaqlı vəziyyətdədir - VİDEO

25 May 2017 21:22

Yunanıstanda sabiq baş nazirin avtomobili partladılıb

25 May 2017 21:22

"Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həlli mümkün deyil" -

25 May 2017 21:20

Bakıda kompüter oğruları kameraya düşdü - VİDEO

25 May 2017 21:17

Cəlilabadlılar 24 min saxta manatla tutuldular - VİDEO

25 May 2017 21:17

Həzrət Fatimə xütbə söyləmişdi?

25 May 2017 21:17

Dərs bölgüsü zamanı bunlar əsas götürüləcək - VİDEO

25 May 2017 21:17

Qocalmağa qoymayan NADİR MADDƏ: alfa lipoikin İNANILMAZ FAYDALARI

25 May 2017 21:12

Bitcoin-in qiyməti 2500 dolları keçdi

25 May 2017 21:12

Orucluqda nələrə diqqət etməliyik? - məsləhətlər

25 May 2017 21:12

Hüceyrə çirklənməsi arıqlamağa mane olur

25 May 2017 21:12

Federasiya rəhbəri gənc qızları barda döydü - VİDEO

25 May 2017 21:12

Tərtərdə göydən palçıq yağdı - VİDEO

25 May 2017 21:12

Xalq artisti ilə evli olan aktrisadan etiraf: "Bəlkə də buna görə ailə qurmağımıza gec razılıq verdim" - FOTO

25 May 2017 21:12

"Mən daha 10 il əvvəlki Runi deyiləm" - GEDİR

25 May 2017 21:07

Hande ekranlara geri qayıdır

25 May 2017 21:05

Cahangir Hacıyevin qızı 41 milyonu gözəllik salonlarına xərcləyib?

25 May 2017 21:05

Falçı 3 bacını aldatdı: “Qızılları qazana yığın” - FOTO

25 May 2017 21:05

Azərbaycan vətəndaşları Rusiyada ağır qəzaya düşdü

25 May 2017 21:03

Romada 28 May-Respublika Günü qeyd olunub

25 May 2017 21:01

Vəzifələr üzrə yeni qiymətlər: Aparat rəhbərləri üçün 110, katibələr üçün 10 manat

25 May 2017 21:01