Çaykənddə qələbəyə aparan yol - "Halqa" əməliyyatı

Çaykənddə qələbəyə aparan yol - "Halqa" əməliyyatı
22:12 31 Oktyabr 2016
141 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycan tarixinin yaxın keçmişində - son Qarabağ savaşında yaşanmış bir çox hadisələr var ki, onların üzərində bu gün də qalın qara pərdə qalmaqdadır. Trend "Canlı tarix" rubrikası adı ilə bu hadisələrlə bağlı oxucularına silsilə yazılar təqdim edir.

Bu silsilədən növbəti yazı Göygöl rayonunun (keçmiş Xanlar) Çaykənd kəndində aparılmış əməliyyatla bağlıdır.

Müasir Azərbaycan tarixinin şanlı səhifələrindən qeydlər...

Azərbaycanın müasir hərb tarixinin önəmli səhifələrindən biri - 1991-ci il aprel ayının 30-u. Həmin gün Göygöl rayonunun (keçmiş Xanlar) Çaykənd kəndinin erməni işğalçılarından azad edilməsi ilə başa çatmış uğurlu əməliyyat - "Halqa" əməliyyatı başlayıb. May ayının 4-də tamamlanan əməliyyatda o zaman Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Milis Dəstəsinin (XTMD-OMON) qüvvələri ermənilərin baza rayonlarına qarşı yeridilmişdi. Əməliyyatda Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı mərhum Riad Əhmədovun rəhbərlik etdiyi o vaxtkı Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin (MTN) xüsusi təyinatlı dəstəsi, əməliyyat işçilərindən qrup, eyni zamanda, Gəncə şəhərində yerləşən hərbi qüvvələr də iştirak ediblər.

O zamankı Moskva rəhbərliyinin də razılıq verdiyi Çaykənd əməliyyatı antiterror məqsədli, yəni sözügedən ərazidə yerləşən erməni separatçılarının təmizlənməsi niyyəti ilə keçirilirdi. Pasport rejiminin yoxlanılması xarakterli əməliyyatda qeyri-qanuni yollarla Azərbaycana gələrək Çaykənddə məskunlaşmış terrorçular, axtarışda olan cinayətkarlar tərksilah edilmiş, zərərsizləşdirilmişdi. Qeyd edək ki, əməliyyatın keçirildiyi zaman Çaykənddə silahlı cinayətkarlarla yanaşı, dinc erməni əhali də yaşayırdı.

Çaykənd əməliyyatının keçirilməsini zəruri edən şərtlər nələr idi? Hansı səbəblər bu əməliyyatın keçirilməsinə rəvac vermişdi?

Qısa arayış. Aprel ayının 28-dən ölkə rəhbərliyi Gəncə şəhərində toplanmışdı. Milli təhlükəsilik naziri Vaqif Hüseynov, daxili işlər naziri Məhəmməd Əsədov və Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi Viktor Polyaniçko müşavirədə iştirak edirdilər. Hacıkənddə yerləşən "Ulduzcuq" düşərgəsində əməliyyatla bağlı qərargah yaradılmışdı. Hər üç rəhbər müşavirədən sonra düşərgədə əməliyyata hazırlığa bilavasitə nəzarəti həyata keçirib. O vaxt Gəncədə yerləşən desant polkundan da çoxsaylı hərbçilər düşərgədə yerləşdirilib. Sonra hərbçilər Çaykənd əməliyyatında iştirakla bağlı məlumatlandırılıblar. Lazımi təlimatlandırma başa çatdıqdan sonra əməliyyata start verilib. Öncə hərbçilər piyadaların döyüş maşını ilə irəliləyiblər. Ardınca isə vertolyotlarla MTN və polis əməkdaşları Çaykəndə daxil olublar. Pasport rejiminin yoxlanılması əməliyyatı Ermənistandan və dünyanın bir çox yerlərindən Dağlıq Qarabağ ərazisinə gəlmiş terrorçuların aşkarlanması və kəndin onlardan təmizlənməsindən ibarət idi.

Əməliyyat zamanı kənddə olan erməni əhali ərazini tərk etmək üçün dəhliz istəyirdi. Əməliyyatda bizim tərəfdən heç bir itki olmamışdı. Bir erməni "BTR"-in üzərinə çıxaraq əməliyyatın dayandırılmayacağı təqdirdə əlindəki qumbaranı partladacağını deyirdi. Buna görə qısa bir müddətə əməliyyat dayandırıldı. Tərəflər arasında aparılan danışıqdan sonra ermənilərə çıxış üçün dəhlizin yaradılması barədə razılığa gəlindi. MTN və polis əməkdaşları tərəfindən bu dəhliz yaradıldı. Bundan sonra Çaykənd ermənilərdən boşaldıldı. Təxribat qrupları zərərzisləşdirildi. Onlardan bəziləri əməliyyat zamanı öldürüldü, bəziləri isə qaçaraq əraizini tərk etdi. Artıq köç başlamışdı, dəhlizlə isə kənddə yaşayan və ərazini tərk etmək istəyən ermənilər Çaykənddən getmişdi.

May ayının 3-də Çaykənd əməliyyatı başa çatdı. Azərbaycan tərəfindən əməliyyata böyük canlı qüvvə və texnika cəlb olunmamışdı. Qeyd etməyi vacib hesab etdiyimiz detallardan biri budur ki, məhz Çaykənd əməliyyatı zamanı danışıqlarda məlum olmuşdu ki, ərazidəki dinc sakinlər orada yaşamaq istəmirlər və kəndi tərk etmək niyyətindədirlər. Bu o zaman diqqətə alınaraq, erməni cinayətkarların girovuna çevrilmiş insanların ərazini könüllü tərk etmələrinə şərait yaradılmışdı və onların təhlükəsizlikləri tam təmin olunmuşdu. Çaykənd, ümumiyyətlə, ermənilərdən tam azad olunmuşdu. Əməliyyatın nəticəsi olaraq axtarışda olan, qeyri-qanuni yollarla Azərbaycana gəlmiş və dövlətimizə qarşı döyüşmüş 13 erməni cinayətkar Çaykənddə həbs olunmuşdu.

Çaykənd yerləşdiyi ərazidə ən böyük kəndlərdən biri idi. Bu əməliyyatda ağır döyüşlər olmamışdı. Əməliyyata peşəkar hazırlıq aparılmışdı. Çaykənddə ermənilərin möhkəm mövqeləri var idi. Amma əməliyyatdan öncə aparılmış ciddi kəşfiyyat hazırlığı bu döyüşün çox uğurlu nəticələnməsinə səbəb olmuşdu. Qeyd etmək lazımdır ki, əməliyyatda Azərbaycanın güc strukturlarının qüvvələri ilə yanaşı, sovet ordusunun o zaman ölkəmizdə olan qüvvələri də iştirak edib. Mühasirəyə alınan erməni silahlıları Çaykənddə məğlubiyyətdən xilas ola bilməmişdilər. Çaykənd əməliyyatının uğurlu sonluqla bitməsində əməliyyatda iştirak edənlərin böyük ruh yüksəkliyi də xüsusi rol oynayıb.

MTN-in və polisin peşəkar zabitlərinin döyüşdüyü Çaykənd əməliyyatı Azərbaycanın müasir hərb tarixinin ən uğurlu səhifələrindən biri kimi yadda qalıb. Atəşkəs rejiminin tətbiq olunması ilə bağlı anlaşmanın imzalanmasına qədər belə xarakterli bir sıra uğurlu əməliyyatlar keçirilmişdi. Bu əməliyyatlarda MTN, polis və özünümüdafiə batalyonlarının müstəsna rolu olmuşdu.

Döyüşlərdə iştirak etmiş MTN zabiti Çaykənd əməliyyatı ilə bağlı bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu əməliyyat çox yüksək peşəkarlıqla həyata keçirilmişdi. Biz əməliyyata gedəndə qələbə çalacağımızı bilirdik. Döyüşçülərdə böyük ruh yüksəkliyi vardı. Vətənpərvərlik əməliyyatda qələbəyə təkan verən əsas amillərdən idi. Təbiətin oyandığı o dövrdə döyüşə gedərkən biz VƏTƏN üçün ölməyə də hazır idik...

Tarix yaşanan, baş verən və yazılandır...

Mətanət Əliyeva,

Trend

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Şərq bazarı SÖKÜLÜR? - RƏSMİ

30 Mart 2017 11:08

UEFA "Zirə"yə "yaşıl işıq yandırdı"

30 Mart 2017 11:07

Trampın doğulduğu ev rekord qiymətə satıldı

30 Mart 2017 11:06

Türkiyədə 2 terrorçu MƏHV EDİLDİ

30 Mart 2017 11:05

Millimiz rekordunu təkrarladı

30 Mart 2017 11:05

Rafiq Turabxanoğlu: “Rus kəşfiyyatı tərəfindən “verbovka” olunmaq üçün sino gedirdim” - MÜSAHİBƏ

30 Mart 2017 11:03

Fərda və Vəfa Zeynalovanın şıdırğı rəqsi rekord qırır

30 Mart 2017 11:01

Nazirlərin aprel ayı üçün QƏBUL CƏDVƏLİ

30 Mart 2017 10:59

Tillerson Ankaraya gəldi

30 Mart 2017 10:58

Millimizin ikinci sınağı

30 Mart 2017 10:57

Bu şəhərləri fəlakət gözləyir

30 Mart 2017 10:55

Metroda öpüşmək qadağandırmı? - RƏSMİ AÇIQLAMA

30 Mart 2017 10:54

Bakıda yüksək dozada narkotik qəbul edən 25 yaşlı qız öldü

30 Mart 2017 10:53

Novruz bayramı günü yoxa çıxan iş adamını qətlə yetiriblər - 160 minə görə - FOTO

30 Mart 2017 10:52

Bakirəliyini 2 milyon avroya satdı - FOTO

30 Mart 2017 10:49

Məşhur iş adamının xanımı möhtəşəm evini göstərdi - FOTOLAR

30 Mart 2017 10:48

"Respublika müşavirəsində İlham Əliyevin çıxışı pambıqçılığın inkişafına çox böyük təkan verəcək"

30 Mart 2017 10:47

Ozancan millimizi Türkiyə yığmasına dəyişə bilər

30 Mart 2017 10:47

Məktəbli qızlara təcavüz edən şəxsi döyüb, kameraya çəkdilər - FOTO

30 Mart 2017 10:42

"Qarabağ"ın stadionunda problem yarandı

30 Mart 2017 10:37

5 nəfərin öldürüldüyü evdən müəmmalı detallar: çoxlu duaqabları, qazılmış çuxur - FOTO

30 Mart 2017 10:37

Yatmaq istəyi, əzələ ağrıları...

30 Mart 2017 10:36

“Samsung” “Galaxy S8” və “Galaxy S8 Plus” smartfonlarını rəsmən təqdim etdi (FOTO, VİDEO)

30 Mart 2017 10:35

Paşa Qəlbinur: "Tələbəylə eşq macərası yaşamaq heç də ayıb bir şey deyil"

30 Mart 2017 10:33

Polislər qıza sataşıb qaçan şəxsi binanın damında tutdular - FOTO

30 Mart 2017 10:32

Azərbaycan neftiylə bağlı ŞAD XƏBƏR

30 Mart 2017 10:32

57 ölkəyə hələ də səfir təyin etməyib

30 Mart 2017 10:32

Kişilərin buna qadınlardan daha çox ehtiyacı var: əgər xanımlar bunu etməsə...

30 Mart 2017 10:28

İntim xidmət göstərənlər üçün avtomobil hazırlandı

30 Mart 2017 10:27

305 min manatlıq "maxinasiya" edən tikinti rəhbərinin işinə yenidən baxılacaq

30 Mart 2017 10:24

Azərbaycanla oyununu tənqid edən futbolçu əməliyyat olunacaq

30 Mart 2017 10:22

Pərvin Abıyeva məmur oğlu deyilən sevgilisindən danışdı - FOTOLAR

30 Mart 2017 10:18

Sabahdan cəbhədə ağır döyüşlər başlaya bilər

30 Mart 2017 10:18

Rusiya Qarabağı meydanın Moskvaya aid hissəsinə aparıb, Suriya kimi

30 Mart 2017 10:17

Azərbaycanda meyitdən orqan köçürülməsinə nə vaxt başlanacaq?

30 Mart 2017 10:14

“Şərq” bazarı söküləcək

30 Mart 2017 10:13

Qızıl ucuzlaşdı

30 Mart 2017 10:12

Azərbaycanlı müğənni bu gecə ölkəni qəfil tərk etdi

30 Mart 2017 10:11

Azərbaycanda "yol terroru" davam edir: 4 ölü, 13 yaralı

30 Mart 2017 10:09

APOKALİPSİS - İnternet sönərsə, nə baş verər? - ARAŞDIRMA

30 Mart 2017 10:08

52 yaşlı türk müğənnidən qalmaqallı pozalar - FOTO

30 Mart 2017 10:05

"Bozbash pictures"in Naxçıvan səfəri - FOTO

30 Mart 2017 10:05

8 məhkum edam ediləcək

30 Mart 2017 10:04

Bakının məşhur bazarı SÖKÜLƏCƏK

30 Mart 2017 09:57

Kişi atası ilə arvadını güllələdi və intihar etdi

30 Mart 2017 09:57

Serenay cazibədar ayaqlarını nümayiş etdirdi - FOTO

30 Mart 2017 09:57

Bakıda gənclərin metroda öpüşməsi Feysbukda gündəm oldu - QANUN NƏ DEYİR?

30 Mart 2017 09:53

AZAL-ın vəzifəli əməkdaşı 92 yaşında vəfat edib - FOTO

30 Mart 2017 09:52

Dünyanın ən təhlükəli dini sektaları - FOTO

30 Mart 2017 09:52

Nəsiman Yaqublu: "Mart soyqırımında ermənilər 30 minə yaxın azərbaycanlını qətlə yetiriblər"

30 Mart 2017 09:48