Xərçəngə və sonsuzluğa səbəb olan SABUNLAR

Xərçəngə və sonsuzluğa səbəb olan SABUNLAR
16:23 2 Noyabr 2016
825 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu məhsullar xərçəngə səbəb olur - Uzaq durun! (22 Fevral 2017 09:43)

“Üç uşağım var, ikisi tam sağlamdır. Ancaq ikinci uşağımda daun sindromu var. Həkimlərin dediyinə görə, buna səbəb hamilə vaxtı istifadə etdiyim yuyucu vasitələr, sabunlardır. Düzünü deyim ki, əvvəl bu səbəbə inanmadım. Lakin bir həqiqət var ki, təmizlik məsələsində çox həssasam. Gündə əllərimi neçə dəfə yuduğumun sayını belə itirmişəm. Xüsusən də, birinci uşağımdan sonra daha həssas olmuşdum. Hamilə vaxtı təmizlik vasitələri, mikrobları yox edən sabunlarla çox istifadə edirdim”.

Müsahibim Ülkər Həsənova əvvəl həkimə inanmasa da, onun dediklərini tam inkar da edə bilmədiyini deyir. Söylədiyinə görə, onun, və yoldaşının ailəsində heç vaxt bu xəstəlik olmayıb. Üstəlik, nə qohumdurlar, nə yaşları çox deyil. Bir sözlə, dauna səbəb kimi bilinən hallardan heç biri onlarda yoxdur. Uşağın xəstə doğulmasının əllərini, paltarlarını yuduğu vasitələrlə nə qədər əlaqəli olması müəmmadır.

Amma bilinən bir şey var ki, əksər ölkələrdə bu vasitələrə qarşı mübarizə başlanılıb, bəziləri antibakterial sabunlardan istifadəni qadağan edib.

Publika.az-ın “Müfəttiş” layihəsində bu dəfə bir sıra ölkələrdə qadağan edilən antibakterial sabunların ölkəmizdə qadağan edilməsinə əsas olub-olmamasını araşdıracağıq.

Xeyirdən çox zərər

Bakteriyaları 99% məhv edən sabunların reklamını tez-tez görürük. Reklamlarda əsas diqqət bu sabunların istifadəçini xəstəlikdən qoruması məlumatıdır. Nəticədə biz bakteriyanı ən güclü məhv edən sabun axtarışına çıxırıq. Tapırıq da, əllərimizi yuyuruq da.

Ancaq “Müfəttiş” yerli, xarici mənbələrdə antibakterial sabunlarla bağlı neçə yazı “klik”lədi. Lakin marketlərdən böyük həvəslə bütün mikrobları məhv edəcəyinə inanıb aldığınız antibakterial sabunların üzərində qeyd edilən keyfiyyətləri təsdiqləyən heç bir elmi araşdırma tapmadı. Tapmadı, çünki yoxdur. Yəni bu sabunlar heç də deyildiyi kimi insanları qorumur. Əksinə uzun müddət istifadənin xeyirdən çox zərəri var.

Bu ilin sentyabrında Amerikan Qida və Dərman Təşkilatı ölkədə antibakterial sabunlardan istifadəni tamamilə qadağan ediləcəyi ilə bağlı açıqlama yayıb. Təşkilatın nümayəndəsi Canet Vodkok elmi araşdırma apararaq antibakterial sabunların insan sağlamlığı üçün heç bir faydasının olmadığı qənaətinə gəldiklərini bəyan edib.

Triklosan və triklokarbon

Alimlərin qərarı əsassız deyil. Onlar fikirlərini bu sabunların tərkibində triklosan və triklokarbon maddələrinin olması ilə əsaslandırıb. Tərkibində bu maddələr aşkarlanan bəzi firmaların məhsulları ümumiyyətlə satışdan çıxarılıb. Araşdırmalara görə, bu maddələrin insan sağlamlığı ilə yanaşı ətraf mühitə də zərərlidir. Triklosan isə əsasən maye sabunlarda istifadə edilir.

ABŞ mütəxəssisləri hesab edir ki, bu sabunlar həqiqətən antibakterialdırsa, o zaman tərkibinin azı 60 faizi spirt olmalıdır. Bakteriyaları öldürmə özəlliyi olan triklosan maddəsi bir vaxtlar yalnız tibdə istifadə edilirdi. Son dövrlər isə bu maddənin insan və heyvan sağlamlığı üçün zərərli olduğu ilə bağlı müəyyən fikirlər gündəmə gəlib.

Çikaqo Universitetinin açıqlamasına görə, bu maddə insan bağırsağında mikrofloranı dəyişdirir. Hamilə qadınların uzun müddət bu kimyəvi maddə ilə təmasda olması uşağa zərər verir. Avropa Birliyi ölkələrində triklosan maddəsindən istifadə qismən qadağan edilib.

Kanada Tibb Assosiasiyası da evlərin təmizliyində istifadə edilən vasitələrə, habelə sabunlara triklosan vurulmasının qadağan edilməsini istəmişdi. Araşdırmalara görə, triklosan sudakı xlorla reaksiyaya girərək kanserogen tərkibli xloroform adlı maddəyə çevrilir. Həmçinin, triklosan qaraciyəri zədələməklə yanaşı, tənəffüs yolları və qalxanvari vəzin funksiyasını pozur.

Bizdə də var

“Müfəttiş” ABŞ, Avropanı qorxuya salan bu maddənin Azərbaycandakı antibakterial sabunlarda olmasını istisna etmir. Marketlərdəki müşahidələrimiz göstərdi ki, ölkəmiz bu məsələdə istisnalar sırasında deyil. Bəzi maye sabunların içərisində əsasən triklokarbona rast gəlmək olur. Yuxarıda sadaladığım maddələrlə kim bilir neçə dəfə əllərinizi yumusunuz. Bəs qadağan edilə bilərmi? Əlbəttə, bunun üçün həm də bizim alimlər, aidiyyəti qurumlar araşdırma aparmalıdır.

Bəs bizimkilər nə edib?

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Publika.az ölkəmizdə antibakterial sabunlarla bağlı məsələnin qapalı qaldığını deyib: “Ölkəmizdə heç kim bu məhsullarla məşğul olmur. Hesab edirəm ki, amerikalı alimlərin çağırışına dəstək olaraq biz də bu məhsullarla bağlı araşdırmalar aparılmalıdır. Düzdür, bu sabunlardan istifadə edənlər qarşılaşdıqları problemlərlə bağlı heç zaman müraciət etməyiblər. Lakin sabun istehsalçıları reklamlarda istehlakçını aldadaraq “istehlakçıların 67%-i bu məhsula üstünlük verib”, deyirlər. Azərbaycanda istehlakçı hüquqları ilə məşğul olan yeganə təşkilatıq. Lakin biz bu barədə araşdırma aparmamışıq. Həmin məlumatı hansı tədqiqatdan əldə etdikləri bilinmir”.

Ekspert uşaqların bu sabunlardan istifadəsinin doğru olmadığını vurğulayıb: “Bu sabunlardan uşaqların təmizliyində daha çox istifadə edilir. Hesab edirəm ki, bu, doğru yanaşma deyil. Uşaq yaşlarından belə yaşamağı doğru hesab etmirəm. Bu sabunların xəstəliklərdən mütləq şəkildə qoruduğu təsdiqlənməyib. İnsanları 90-99 faiz bakteriyalardan qoruyan vasitələr heç də xeyir gətirmir. Bu maddələr təkcə bakteriyalar yox, həm də bakteriyalarla qidalanan digər canlıları da məhv edir”.

3 xlor atomu və benzol həlqəsi

Eyyub Hüseynovun bu fikirlərini Bakı Dövlət Universitetinin professoru, üzvi kimya kafedrasının müdiri Namiq Şixəliyev də dəstəkləyir. Amma bu sadə bir dəstək deyil. O, ABŞ alimlərinin həyəcan təbili çaldığı maddələrin tərkibini açır: “Triklosan tərkibində 3 xlor atomu, benzol həlqəsi olan kimyəvi maddədir. Bunlar hamısı zərərli maddələrdir. Triklokarbon onun əvəzedicisi kimi yaradılıb. O triklosandan da təhlükəlidir. Bu maddənin kimyəvi tərkibinə baxarkən onun zəhərlənmə verə biləcəyini istisna etmirik. Həmin maddələrlə təmasda olmaq ziyanlıdır. Onlarla ünsiyyətdə olmaq nəsil artımına mənfi təsir göstərir, həmçinin sinir sisteminə də təsir göstərir. Elə bakteriyalar var ki, onlar bu maddələrlə təmasda olanda inkişaf edirlər. Həmin bakteriyalar insan bədəni üçün zərərlidir. Hamilə qadınların isə bu maddələrlə təması ümumiyyətlə qadağan olunmalıdır. Uşaqların istifadəsi məsləhət görülmür”.

Azərbaycanlı alim amerikalı həmkarları ilə həmfikirdir: “Demək olar ki, bütün yuyucu vasitələrinin tərkibində bu maddə var. ABŞ və Kanadada aparılan araşdırmalar nəticəsində yeni doğulmuş uşaqların qanında triklason aşkarlanıb. Bu da hamiləlik zamanı ananın bu maddələrlə çox ünsiyyətdə olmasından irəli gəlir. Bizim satışdakı sabunlarda triklosan maddəsinin olması barədə məlumatım yoxdur. Lakin ölkəmizə idxal edilən yuyucu vasitələr, yarımfabrikat malların tərkibində bu maddənin olması istisna edilmir. Səhiyyə Nazirliyinin bu istiqamətdə araşdırma aparmasına ehtiyac var”.

Kim araşdırır?

Həm alimin təklifi, həm də məntiqi ardıcıllığı pozmadan üz tutduq Səhiyyə Nazirliyinə. Nazirliyin mətbuat xidmətinin rəhbəri bu suala Gigiyena və Epidemologiya Mərkəzindən cavablandıra biləcəklərini dedi.

Mərkəzin mətbuat xidmətinin rəhbəri Anar Qədirli isə idxal edilən məhsulların yalnız saxlanma şəraitinə nəzarət etdiklərini deyərək, bu məsələyə Respublika Sanitar Karantin Müfəttişliyinin nəzarət etməli olduğunu bildirdi.

SMPDK-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Fazil Talıblı Publika.az-a ölkədə məhz antibakterial sabunlarla bağlı standart olmadığını dedi: “Antibakterial onun reklam adıdır. Ölkəmizdə Türkiyə standartı əsasında hazırlanmış standart tətbiq edilir. Standart sabunların tərifi, tələbləri, yoxlanması, təsnifatı, sınaqlar və təhlükəsizlik tələblərini təmin edir. Bu standartda sabunlar tualet, üzqırxma, hamam və ya paltar, ümumi təmizlik sabunları olaraq bölünüb”.

Amerikada qadağan məsələsini mətbuatdan oxuduğunu deyən F.Talıblı bu vaxta qədər aparılan yoxlamalarda sabun məhsullarının tərkibində qeyd edilən maddələr aşkarlanmadığını bildirdi: “Bu, o demək deyil ki, Azərbaycanda istifadə edilən məhsulların tərkibində bu maddə yoxdur. Əlbəttə, istehlakçılar tərəfindən müraciət olarsa, bu istiqamətdə araşdırma apara bilərik”.

İstehlakçıların şikayəti üçün isə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinə müraciət edə bilər. Nazirliyin sözçüsü Abbas Əliyev bu vaxta qədər antibakterial sabunlarla bağlı şikayətin daxil olmadığını deyib. O həmçinin vurğulayıb ki, yalnız antibakterial sabunlar deyil, ümumiyyətlə sabun alarkən istehlakçılar saxlanma şəraiti, tərkibi və s. məqamlara diqqət olunmalıdır. Nazirliyin ən əsas tövsiyəsi isə ev şəraitində hazırlanan sabunlar təbii komponentlərdən hazırlandığına görə daha keyfiyyətli hesab etməsidir.

Bu açıqlamalardan sonra biz ya əllərimizi yumaqdan imtina etməliyik, ya da “Cəbiş müəllim” olmalıyıq.

Gülxar Şərif

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Prezident İlham Əliyev və xanımı Yasamal rayonunda yeni tikilən yolların açılışında iştirak ediblər

30 May 2017 17:01

“Zirə” legionerlə müqavilə imzaladı

30 May 2017 16:57

Bakıda polislərin düşdüyü qəzanın dəhşətli görüntüləri

30 May 2017 16:56

Heydər Əliyev Sarayında möhtəşəm bayram konserti

30 May 2017 16:55

Respublika Günü media nümayəndələrinin iştirakı ilə Lənkəranda qeyd olunub

30 May 2017 16:54

Ağ Evdə ikinci böyük İSTEFA

30 May 2017 16:53

Ehtiyatsız davranma baha başa gələ bilər

30 May 2017 16:50

Güzəştli mənzillər üçün müraciət asanlaşdı

30 May 2017 16:48

Ukraynalı qızların heç yerdə görmədiyiniz FOTOLARI

30 May 2017 16:48

Azərbaycan ərazisində seysmotomoqrafiya işlərinin aparılmasına başlanıb

30 May 2017 16:47

Gözəl Bayramlının evlərində axtarış aparılıb

30 May 2017 16:44

Moldovanın baş naziri Rusiya diplomatlarının ölkədən çıxarılmasının səbəbini açıqlayıb

30 May 2017 16:42

Masonların iki əsrlik planına qarşı: Yeni prezident SÖZ VERDİ

30 May 2017 16:38

Hesablama Palatası: Birdəfəlik təyinatlı xərclər üzrə hesabatlılıq sistemi təkmilləşdirilməlidir

30 May 2017 16:37

“SOCAR Petroleum”:“Yanacaq növlərinin keyfiyyətinə səlahiyyətli dövlət qurumlarının laboratoriya sınaqları vasitəsilə nəzarət olunur”

30 May 2017 16:37

Güzəştli Mənzil Sistemi "Elektron hökumət" portalı üzərindən fəaliyyətə başlayıb

30 May 2017 16:36

RƏY: Büdcə təşkilatlarının ödənişli xidmətlərindən daxilolmaların hesabatlılıq səviyyəsinin yüksəldilməsinə ehtiyac var

30 May 2017 16:36

Avropa çempionu özünü 10-cu mərtəbədən atdı

30 May 2017 16:36

Yeni virus “Android” sistemli 36,5 milyon qurğunu yoluxdurub

30 May 2017 16:35

“Ağıllı” soyuducu təqdim olunub

30 May 2017 16:35

Əgər belə yatır və bu yuxuları görürsüzsə, deməli…

30 May 2017 16:33

SOCAR ittihamlara CAVAB VERDİ: "Yanacağın kəsilməsindən söhbət gedə bilməz"

30 May 2017 16:32

Avstraliyanın cənubunda baş verən təyyarə qəzasında 3 nəfər həlak olub

30 May 2017 16:32

"Barselona" bu futbolçusuna qiymət qoydu - 180 milyon

30 May 2017 16:27

Danimarkalılar milli geyimlərimizə heyran qaldılar - VİDEO - FOTO

30 May 2017 16:27

Paltarı cırıldı elə bir yeri göründü ki... - Rüsvayçı FOTOLAR

30 May 2017 16:23

"Satmaq istədim, vəsiqəm olmadı" - Qadına qarşı soyğunçuluq edənlər saxlanılıblar - VİDEO - FOTO

30 May 2017 16:22

Anası Lapşinlə görüşdü

30 May 2017 16:22

“Report” jurnalistlər binasındakı mənzillərin bölgüsündə namizədlərin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı iclas keçirib

30 May 2017 16:22

Daha bir yaşayış məntəqəsinə təbii qaz verilib

30 May 2017 16:22

"Bir karobka çıxdı, dedim bir kisə də maşında var" - Narkotik istifadəçisi saxlanıldı - VİDEO - FOTO

30 May 2017 16:22

Bu geyimdə avtomobilə mindi

30 May 2017 16:22

Bakıda uşaq bağçasında vəhşi heyvan QORXUSU

30 May 2017 16:19

Azərbaycanın bölgələri üzrə İMSAK VƏ İFTAR VAXTI

30 May 2017 16:17

Əbülfəs Qarayevdən XƏBƏRDARLIQ: İslahatlar davam etdiriləcək

30 May 2017 16:15

Avstraliyada təyyarə QƏZASI - Ölənlər var

30 May 2017 16:15

Astarada 24 yaşlı gənc bıçaqlandı

30 May 2017 16:12

"Sberbank" 45 min işçisini ixtisar edəcək

30 May 2017 16:12

İlhamə Quliyevanın bu videosu izlənmə rekordu qırır

30 May 2017 16:12

® “Nar”dan məktəblərə növbəti dəstək - FOTO

30 May 2017 16:09

DSX və Baş Prokurorluq Gözəl Bayramlının həbsi ilə bağlı birgə məlumat yayıb

30 May 2017 16:07

“ABC Telecom”a lisenziyasız proqram təminatının satışına qadağa qoyulub

30 May 2017 16:07

İş üçün müraciət edən qadını zorladı, qaçıb gizləndi

30 May 2017 16:05

Oksanadan cazibədar FOTOlar

30 May 2017 16:05

Yeni 3D inşaat maşını: 24 saata 37 kvadratmetrlik ev inşa etdi - FOTOLAR

30 May 2017 16:03

ATƏT-in Yerevandakı ofisinin bağlanmasına Baş katibdən MÜNASİBƏT

30 May 2017 16:01

“Nar” "İslam Həmrəyliyi İli"nə həsr olunmuş intellektual oyun üzrə regional məktəb çempionatına dəstək olub

30 May 2017 16:01

Məcburi köçkünlərə "pul atan" qadına 9 İL HƏBS

30 May 2017 15:59

Astarada məkltəbli kafedə ofisiantı bıçaqlayıb

30 May 2017 15:57

Donald Trampın daha bir yüksək vəzifəli işçisi istefa verib

30 May 2017 15:57