“Heç-heçə”, yoxsa CİA agenti? - ABŞ-da seçki SSENARİLƏRİ

“Heç-heçə”, yoxsa CİA agenti? - ABŞ-da seçki SSENARİLƏRİ
14:53 3 Noyabr 2016
28 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Respublikaçılar Partiyasından ABŞ prezidentliyinə namizəd Donald Tramp öz mitinqlərində tez-tez bildirir ki, ABŞ-dakı seçkilərin nəticəsindən asılı olmayaraq, öz prinsiplərini müdafiə etmək niyyətindədir. Seçkilərdə isə “qələbə, məğlubiyyət və heç-heçə” nəticəsi alına bilər.

Publika.az xəbər verir ki, ABŞ-dakı seçki sisteminə görə, namizədlərin prezident yarışında “heç-heçə”si mümkündür.

Tim Keyn və ya Mayk Pens: ABŞ-ın yeni prezidenti

Bu halda, namizədlərin mübahisəsinə Konqresdə son qoyulacaq. Ehtimallara görə, Tramp Nümayəndələr Palatasında səsverməni udacaq. Amma sonrakı sürprizləri də istisna etmək olmaz. Məsələn, Mərkəzi Kəşfiyyat Agentliyinin (CİA) keçmiş agenti kimi Evan Makmalinin üçüncü partiyadan namizəd seçilməsi kimi. Başqa ekzotik ssenarini də - ən azından həlledici ştatlarda səslərin təkrar sayılmasını istisna etmək olmaz. Hər iki ssenari mümkündür. Məsələn, səslərin yenidən sayılması 2000-ci ildə keçirilən seçkilərdə olub.

ABŞ seçki qanunlarına görə, fedaral dövlətin subyektlərində olan seçicilər öz seçici kollegiyasında təmsil olunan nümayəndələrinə səs verirlər. Bu proses başa çatdıqdan sonra Nümayəndələr Palatasında yenidən səsvermə keçirilir. 538 üzvü olan Nümayəndələr Palatasının 270-inin səsini alan namizəd prezident seçilmiş olur. Amma seçicilərin sayı cüt olduğu üçün “heç-heçə” mümkündür: 269:269.

Bu halda Nümayəndələr Palatasında Seçicilər Kollegiyası yenidən yaradılır və hər ştatdan bir səs alır. Əgər burada da “heç-heçə” qeydə alınarsa (axı ştatlar sayı əllidir –red.), iş Senata keçir. Senatda isə “heç-heçə” mümkün deyil. Burada 100 senatora ölkənin vitse-prezidentinin səsi də əlavə edilir. Bu halda senatorlar əsas namizədlərə deyil, vitse-prezidentliyə namizədlərə səs verirlər. Beləliklə, Seçicilər Kollegiyası və Nümayəndələr Palatasında “heç-heçə” olacağı halda, prezident Hillari Klinton və ya Donald Tramp deyil, Tim Keyn və ya Mayk Pens olacaq.

Statistik proqnozlar üzrə nüfuzlu sayt olan “FiveThirtyEight”in keçirdiyi sorğuya görə, seçicilərin 1,1 faizi Seçicilər Kollegiyasında “dalan” ehtimalını qiymətləndirir. Ehtimal az olsa da, amma tamamilə istisna edilmir. İndiki seçkiqabağı xəritə bu cür ssenariyə imkan verir. Tramp ən əhəmiyyətli ştatlar sayılan - Ohayo, Şimali Karolina, Florida və Viskonsində, Klinton isə Pensilvaniya, Virciniya və Nevadada öndədir.

Səslərin təkrar sayılması

ABŞ-da seçkilərdə daha bir ssenari səslərin təkrar sayılmasıdır. Belə bir hadisə 2000-ci ildə baş verib. Demokrat Albert Qor 51 milyon (48,38 faiz) səs alaraq kiçik Çorc Buşa (50,5 milyon səs - 47,87 faiz) qalib gəlib. Əgər seçkilər düz olsaydı, Albert Qor prezident olardı. Amma hər şey “mübahisəli” ştatda – Floridada həll edildi.

Floridada səslər bir neçə həftə sayıldı. Nəticədə, məsələ ABŞ Ali Məhkəməsinə (həmin vaxt hakimlərin əksəriyyəti respublikaçılar tərəfindən təyin edilmişdi) gedib çıxıb. Ali Məhkəmə səslərin təkrar sayılması barədə qərar çıxarıb və Buşu 48,85 faiz (0,1 faiz üztünlüklə) səslə qalib elan edib. Nəticədə, Albertin 560 min səs öndə olmasına baxmayaraq, 50 ştatın 538 nümayəndəsinin təmsil olunduğu Nümayəndələr Palatasında 271 nümayəndənin səsini alan Buş Ağ Evə köçdü.

1876-cı ildə “xalq səsverməsində” qalib gələn Semuel Tilden 184, onun rəqibi Raterford Heys isə 165 səs alıb. “Mübahisəli” ştatlarda daha 20 seçici qalırdı. Güzəşt olaraq “mübahisəli” ştatların səsi Heysə keçdi. Amma onun təmsil olunduğu Respublikaçılar Partiyası federal qoşunları cənub ştatlarından çıxarmağa razılaşdı.

CİA-nın sabiq agenti necə prezident ola bilər?

Tarixi nümunələr göstərir ki, seçicilərin sayı üzrə lider mütləq prezident olmur. İki partiyanın hökmranlığına baxmayaraq, ABŞ-da seçkilər çoxpartiyalıdır. Bu o, deməkdir ki, nəzəri olaraq üçüncü partiyanın namizədi Nümayəndələr Palatasında uda bilər.

CİA-nın 40 yaşlı sabiq agenti olan Evan Makmallinin şansları yüksək qiymətləndirilir. Makmallin yalnız Yuta ştatında respublikaçıların namizədidir. Buranın əhalisi əsasən Mormon dini cərəyanının davamçılarıdır. Makmallin də mormondur və Yutanın seçiciləri Trampa deyil, ona rəğbət bəsləyirlər. Sorğular göstərir ki, Yutada Makmallinin şansları Trampdan yüksəkdir. Ehtimal edilir ki, Makmallin Trampı seçicilərin 6 əhəmiyyətli səsindən məhrum edəcək. Bu halda ehtimallar yüksəkdir ki, heç bir namizəd seçicilərin tələb olunan 270 səsini toplaya bilməsin. Nəticədə, qərar vermək hüququ Nümayəndələr Palatasında olacaq.

Respublikaçılar Partiyasının elitasının Trampla münasibətləri çox pisdir. Prezidentin Konqres tərəfindən seçilməsi zamanı, “qiyam”ı istisna etmək olmaz. Elmi nöqteyi-nəzərdən demək olar ki, Makmallin Klinton və Trampdan sonra prezidentliyə üçüncü ən ehtimal edilən namizəddir.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Nadir Qafarzadə yeni mahnı yazdırıb - VİDEO

22 Avqust 2017 11:29

Gömrükdə avtomobildən xeyli sayda pirotexniki vasitə və fişəng tapıldı

22 Avqust 2017 11:28

Ermənistan ordusunun zabiti iki əsgəri döyüb

22 Avqust 2017 11:27

Astana akimatlığının nümayəndə heyəti Bakıya işgüzar səfərə gələcək

22 Avqust 2017 11:27

Dörd aylıq müharibənin ŞİFRƏLƏRİ: Düşmən tamamilə MƏHV EDİLƏCƏK

22 Avqust 2017 11:23

ABŞ-ın Moskvadakı səfirliyinin qarşısında viza almaq istəyənlərin uzun növbəsi yaranıb

22 Avqust 2017 11:22

Bu da Səmranın idmançı sevgilisi - FOTOLAR

22 Avqust 2017 11:18

Nazirlik ekoloji qanunvericiliyi pozanları cərimələyib

22 Avqust 2017 11:17

“Silkway Bank” səhmlərinin nominal qiymətini artırır

22 Avqust 2017 11:17

Rusiya ordusunun xüsusi təyinatlı dəstəsi Ermənistanda təlim keçir

22 Avqust 2017 11:12

Azərbaycanın daha 4 yunan-Roma güləşçisi dünya çemionatında mübarizəyə qoşulur

22 Avqust 2017 11:12

"Beşiktaş" Azərbaycana gəlir

22 Avqust 2017 11:10

Kolleclərə qəbul planı 97.51% dolub

22 Avqust 2017 11:09

QMİ "İslam həmrəyliyi ili" çərçivəsində bir neçə ölkədə tədbirlər keçirəcək

22 Avqust 2017 11:07

Filadelfiyada iki qatar toqquşub, 30-dan çox adam xəsarət alıb

22 Avqust 2017 11:07

"Marca" nəşri "Qarabağ"dan üzr istədi!

22 Avqust 2017 11:07

VİDEO: Xalası qızının əri ilə qaçan evli qadının görüntüləri...

22 Avqust 2017 10:58

Tapılan meyitin itkin düşən neftçiyə məxsus olduğu müəyyənləşib

22 Avqust 2017 10:57

Azərbaycan Belarusdan çörək almağa başlayıb

22 Avqust 2017 10:57

Nadir Qafarzadə: "Gəlin, xoş gəldin"

22 Avqust 2017 10:55

Xəzərdəki qəzada ölən neftçilərdən daha birinin meyiti tapıldı

22 Avqust 2017 10:54

Sumqayıtda bu avtomobili görənlər TƏƏCCÜBLƏNİR: 20 min manata satılır - VİDEO

22 Avqust 2017 10:53

ABŞ belə məhv ediləcək: Şimali Koreyadan AMANSIZ CƏZA - VİDEO

22 Avqust 2017 10:53

Hindistanda müsəlman kişilərin boşanma hüququ 6 aylıq dayandırılıb

22 Avqust 2017 10:52

Azərbaycan Cüdo Federasiyasında dünya çempionatında çıxış edəcək yığma üzvləri ilə görüş keçirilib

22 Avqust 2017 10:52

GƏNCƏDƏ: İntihar etmək istədi, xilas edib döydülər...

22 Avqust 2017 10:50

Varlı ərəb turistləri Bergüzar Korel üçün BUNU DA ETDİLƏR - FOTO

22 Avqust 2017 10:48

Azərbaycan gömrükçüləri avtomobildə pirotexniki vasitə və fişənglər aşkar edib

22 Avqust 2017 10:47

Qızıl ucuzlaşdı

22 Avqust 2017 10:43

“Arada üzümüzə də baxın” – Azərbaycanlı aparıcı sinə dekoltesi ilə diqqət çəkdi - FOTO

22 Avqust 2017 10:38

Kərəm Həsənov Şabranda vətəndaşları qəbul edəcək

22 Avqust 2017 10:37

Hindistan Ali Məhkəməsi ölkədə yaşayan müsəlman kişilərdən boşanma hüququnu əlindən alıb

22 Avqust 2017 10:37

Təzyiqi aşağı salan möcüzəvi qarışıq

22 Avqust 2017 10:36

“Google” şirkəti “Android” mobil əməliyyat sisteminin yeni versiyasını təqdim edib

22 Avqust 2017 10:35

Çində 0,05 saniyə ərzində klinik diaqnoz qoymaq qabiliyyətinə malik süni intellekt hazırlanıb

22 Avqust 2017 10:35

Məşhur futbolçunun qanunsuz miqrant daşıyan mafiya ilə nə əlaqəsi? - FOTO

22 Avqust 2017 10:33

Nazirlik Şəkidə qanunvericiliyi pozan bələdiyyə sədrinə məcburi göstəriş verib

22 Avqust 2017 10:32

ABŞ-ın müdafiə naziri İraqa səfər edib

22 Avqust 2017 10:32

ABŞ və Cənubi Koreya birgə hərbi təlimlərə başladı

22 Avqust 2017 10:30

"Qarabağ" tarixi oyun üçün Danimarkada

22 Avqust 2017 10:29

Əmisi arvadını xurd-xəşil etdi - TOVUZDA

22 Avqust 2017 10:28

Çox utanır, amma etdiyi əməl daha utandırıcıdır

22 Avqust 2017 10:25

"Space"ə keçən azərbaycanlı aparıcı imicini dəyişdi - FOTOLAR

22 Avqust 2017 10:24

Tovuz sakini əmisi arvadını döyərək əlini və ayaqlarını sındırıb

22 Avqust 2017 10:22

Səhnədə Hadisənin ALT PALTARI GÖRÜNDÜ - FOTO

22 Avqust 2017 10:18

Arda Turan hansı klubda oynayacaq?

22 Avqust 2017 10:17

Asılaraq edam edilən, güllələnən MƏXFİ AGENTLƏR

22 Avqust 2017 10:13

DİM: Kolleclərin xüsusi qabiliyyət tələb etməyən ixtisasları üzrə plan yerləri tam dolub

22 Avqust 2017 10:12

OPEC+ ölkələri iyulda hasilat öhdəliklərinə 94% əməl edib

22 Avqust 2017 10:12

ECA sədri transfer "pəncərə"sinin avqustun 31-də bağlanmasının əleyinə çıxış edib

22 Avqust 2017 10:12