“Heç-heçə”, yoxsa CİA agenti? - ABŞ-da seçki SSENARİLƏRİ

“Heç-heçə”, yoxsa CİA agenti? - ABŞ-da seçki SSENARİLƏRİ
14:53 3 Noyabr 2016
28 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Respublikaçılar Partiyasından ABŞ prezidentliyinə namizəd Donald Tramp öz mitinqlərində tez-tez bildirir ki, ABŞ-dakı seçkilərin nəticəsindən asılı olmayaraq, öz prinsiplərini müdafiə etmək niyyətindədir. Seçkilərdə isə “qələbə, məğlubiyyət və heç-heçə” nəticəsi alına bilər.

Publika.az xəbər verir ki, ABŞ-dakı seçki sisteminə görə, namizədlərin prezident yarışında “heç-heçə”si mümkündür.

Tim Keyn və ya Mayk Pens: ABŞ-ın yeni prezidenti

Bu halda, namizədlərin mübahisəsinə Konqresdə son qoyulacaq. Ehtimallara görə, Tramp Nümayəndələr Palatasında səsverməni udacaq. Amma sonrakı sürprizləri də istisna etmək olmaz. Məsələn, Mərkəzi Kəşfiyyat Agentliyinin (CİA) keçmiş agenti kimi Evan Makmalinin üçüncü partiyadan namizəd seçilməsi kimi. Başqa ekzotik ssenarini də - ən azından həlledici ştatlarda səslərin təkrar sayılmasını istisna etmək olmaz. Hər iki ssenari mümkündür. Məsələn, səslərin yenidən sayılması 2000-ci ildə keçirilən seçkilərdə olub.

ABŞ seçki qanunlarına görə, fedaral dövlətin subyektlərində olan seçicilər öz seçici kollegiyasında təmsil olunan nümayəndələrinə səs verirlər. Bu proses başa çatdıqdan sonra Nümayəndələr Palatasında yenidən səsvermə keçirilir. 538 üzvü olan Nümayəndələr Palatasının 270-inin səsini alan namizəd prezident seçilmiş olur. Amma seçicilərin sayı cüt olduğu üçün “heç-heçə” mümkündür: 269:269.

Bu halda Nümayəndələr Palatasında Seçicilər Kollegiyası yenidən yaradılır və hər ştatdan bir səs alır. Əgər burada da “heç-heçə” qeydə alınarsa (axı ştatlar sayı əllidir –red.), iş Senata keçir. Senatda isə “heç-heçə” mümkün deyil. Burada 100 senatora ölkənin vitse-prezidentinin səsi də əlavə edilir. Bu halda senatorlar əsas namizədlərə deyil, vitse-prezidentliyə namizədlərə səs verirlər. Beləliklə, Seçicilər Kollegiyası və Nümayəndələr Palatasında “heç-heçə” olacağı halda, prezident Hillari Klinton və ya Donald Tramp deyil, Tim Keyn və ya Mayk Pens olacaq.

Statistik proqnozlar üzrə nüfuzlu sayt olan “FiveThirtyEight”in keçirdiyi sorğuya görə, seçicilərin 1,1 faizi Seçicilər Kollegiyasında “dalan” ehtimalını qiymətləndirir. Ehtimal az olsa da, amma tamamilə istisna edilmir. İndiki seçkiqabağı xəritə bu cür ssenariyə imkan verir. Tramp ən əhəmiyyətli ştatlar sayılan - Ohayo, Şimali Karolina, Florida və Viskonsində, Klinton isə Pensilvaniya, Virciniya və Nevadada öndədir.

Səslərin təkrar sayılması

ABŞ-da seçkilərdə daha bir ssenari səslərin təkrar sayılmasıdır. Belə bir hadisə 2000-ci ildə baş verib. Demokrat Albert Qor 51 milyon (48,38 faiz) səs alaraq kiçik Çorc Buşa (50,5 milyon səs - 47,87 faiz) qalib gəlib. Əgər seçkilər düz olsaydı, Albert Qor prezident olardı. Amma hər şey “mübahisəli” ştatda – Floridada həll edildi.

Floridada səslər bir neçə həftə sayıldı. Nəticədə, məsələ ABŞ Ali Məhkəməsinə (həmin vaxt hakimlərin əksəriyyəti respublikaçılar tərəfindən təyin edilmişdi) gedib çıxıb. Ali Məhkəmə səslərin təkrar sayılması barədə qərar çıxarıb və Buşu 48,85 faiz (0,1 faiz üztünlüklə) səslə qalib elan edib. Nəticədə, Albertin 560 min səs öndə olmasına baxmayaraq, 50 ştatın 538 nümayəndəsinin təmsil olunduğu Nümayəndələr Palatasında 271 nümayəndənin səsini alan Buş Ağ Evə köçdü.

1876-cı ildə “xalq səsverməsində” qalib gələn Semuel Tilden 184, onun rəqibi Raterford Heys isə 165 səs alıb. “Mübahisəli” ştatlarda daha 20 seçici qalırdı. Güzəşt olaraq “mübahisəli” ştatların səsi Heysə keçdi. Amma onun təmsil olunduğu Respublikaçılar Partiyası federal qoşunları cənub ştatlarından çıxarmağa razılaşdı.

CİA-nın sabiq agenti necə prezident ola bilər?

Tarixi nümunələr göstərir ki, seçicilərin sayı üzrə lider mütləq prezident olmur. İki partiyanın hökmranlığına baxmayaraq, ABŞ-da seçkilər çoxpartiyalıdır. Bu o, deməkdir ki, nəzəri olaraq üçüncü partiyanın namizədi Nümayəndələr Palatasında uda bilər.

CİA-nın 40 yaşlı sabiq agenti olan Evan Makmallinin şansları yüksək qiymətləndirilir. Makmallin yalnız Yuta ştatında respublikaçıların namizədidir. Buranın əhalisi əsasən Mormon dini cərəyanının davamçılarıdır. Makmallin də mormondur və Yutanın seçiciləri Trampa deyil, ona rəğbət bəsləyirlər. Sorğular göstərir ki, Yutada Makmallinin şansları Trampdan yüksəkdir. Ehtimal edilir ki, Makmallin Trampı seçicilərin 6 əhəmiyyətli səsindən məhrum edəcək. Bu halda ehtimallar yüksəkdir ki, heç bir namizəd seçicilərin tələb olunan 270 səsini toplaya bilməsin. Nəticədə, qərar vermək hüququ Nümayəndələr Palatasında olacaq.

Respublikaçılar Partiyasının elitasının Trampla münasibətləri çox pisdir. Prezidentin Konqres tərəfindən seçilməsi zamanı, “qiyam”ı istisna etmək olmaz. Elmi nöqteyi-nəzərdən demək olar ki, Makmallin Klinton və Trampdan sonra prezidentliyə üçüncü ən ehtimal edilən namizəddir.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakıda arvad ərini döydü

25 İyun 2017 09:48

Ermənistan silahlı bölmələri minaatanlardan ordumuzun mövqelərini atəşə tutub

25 İyun 2017 09:47

Uşaqların ilanla ölümcül oyunu-

25 İyun 2017 09:46

İsrail Suriya ordusunu bombalamasının səbəbini açıqladı

25 İyun 2017 09:42

Rumıniya yığmasının futbolçusu Bakı klubunda - FOTO

25 İyun 2017 09:39

Sumqayıtda meyvə-tərəvəz köşkü yanıb

25 İyun 2017 09:36

Dünyanın ən gözəl istirahət guşələri - VALEHEDİCİ FOTOLAR

25 İyun 2017 09:33

Yaponiyada güclü zəlzələ olub

25 İyun 2017 09:32

Abşeronda mərmər sexi yanıb

25 İyun 2017 09:29

Ərdoğan bayram namazında huşunu itirdi - TƏCİLİ YARDIM ÇAĞIRILDI

25 İyun 2017 09:24

Tramp müsəlmanları təbrik etdi

25 İyun 2017 09:17

Pakistanda tankerdə yanğın: 123 nəfər ölüb, 40 nəfər xəsarət alıb

25 İyun 2017 09:08

Bu günə olan valyuta məzənnələri -

25 İyun 2017 09:08

Abşeronda sex, Sumqayıtda köşk yandı

25 İyun 2017 09:04

SON DƏQİQƏ: Türkiyə prezidentinin halı pisləşdi

25 İyun 2017 08:58

Xalq artistinin oğlundan insanı sarsıdan SÖZLƏR - "GÖZLƏRİNDƏN YAŞ GƏLDİ"

25 İyun 2017 08:54

Bakıda yaşlı kişi küçədə bıçaqlandı

25 İyun 2017 08:43

Çaylarda sululuq səviyyəsi açıqlandı

25 İyun 2017 08:36

BƏDBƏXT HADİSƏ: 6 yaşlı qardaş 4 yaşlı bacısını qətlə yetirdi

25 İyun 2017 08:23

Bu günün hava proqnozu -

25 İyun 2017 08:20

Tarixdə acı xatirələrlə qalan FOTOLAR

25 İyun 2017 08:03

Paytaxtda 42 yaşlı kişi həyat yoldaşı tərəfindən döyülüb

25 İyun 2017 08:02

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin qalibi müəyyənləşir

25 İyun 2017 08:01

​Venesuelada vəziyyət nəzarətdən çıxır -

25 İyun 2017 07:35

Yaponiyada zəlzələ baş verdi

25 İyun 2017 07:33

Türk rəssamın fantastik kollajları - FOTO

25 İyun 2017 07:32

Mosulda güclü partlayış olub: 12 ölü, 20 yaralı

25 İyun 2017 07:29

Yaponiya silkələndi

25 İyun 2017 07:09

Boksçu məşq zalından çıxarkən güllələndi

25 İyun 2017 06:53

İnterpolun rəhbəri dünya üçün 3 əsas təhdidi açıqladı

25 İyun 2017 06:39

Əsl evlərə bənzəyən kağız binalar - FOTO

25 İyun 2017 06:32

Həftə sonu istirahətinizə rəng qatacaq 10 ƏN YAXŞI RİYAZİ FİLM

25 İyun 2017 06:03

Bakıda yaşlı kişi küçədə bıçaqlanıb

25 İyun 2017 06:02

Altı yaşlı oğlan bacısını güllələdi

25 İyun 2017 05:59

Yaponiyada 5,7 bal gücündə zəlzələ olub

25 İyun 2017 05:55

Pakistanda ölənlərin sayı 85-ə çatdı -

25 İyun 2017 05:51

70 yaşlı müğənni bikinili fotosunu paylaşdı

25 İyun 2017 05:44

Qırmızı işıqda keçdi, qəza törətdi - Xəsarət alanlar var - FOTO/VİDEO

25 İyun 2017 05:23

Ulduz futbolçu karyerasını bitirdi - VİDEO

25 İyun 2017 04:58

Türkiyədə növbəti zəhərlənmə qalmaqalı - 10 əsgər...

25 İyun 2017 04:33

Saqqalı qırxan kişi necə dəyişir? - FOTO

25 İyun 2017 04:32

Rusiya mübarizəni dayandırdı -

25 İyun 2017 04:30

“The Black Eyed Peas” qrupu və Nikol Şerzinger Bakıda konsertlə çıxış ediblər FOTOSESSİYA

25 İyun 2017 04:15

Bakıda maşın işıqforun qırmızı işığında keçərək qəza törədib, 2 nəfər yaralanıb

25 İyun 2017 04:12

Tramp müsəlmanları təbrik etdi

25 İyun 2017 04:09

İranda bir qrup terrorçu saxlanıldı

25 İyun 2017 03:58

Abşeronda yanğın olub

25 İyun 2017 03:50

Çindən tələfat xəbəri gəldi -

25 İyun 2017 03:42

Toyların unikal fotolarını çəkir - FOTO

25 İyun 2017 03:32

İsrail Suriya ordusunu bombalamasının səbəbini açıqladı

25 İyun 2017 02:54