İnsanlığın ölçüsü nədir?

İnsanlığın ölçüsü nədir?
21:17 6 Noyabr 2016
139 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ərini adı ilə çağırmağa utanırdı, qayınanası ilə danışanda "sizin oğlunuz", uşaqları ilə danışanda "atanız" deyirdi. Danlayırdılar, bu davranışını geri qalmışlıq, cəhalət adlandırırdılar, amma umurunda deyildi, dəyişmirdi, dəyişmək istəmirdi, çünki belə daharahat idi, daha xoş idi ona. Həm də cahil olmadığını yaxçı bilirdi, xeyri-şəri bir-birindən yaxşı ayırırdı. El-obanın hər işinə qatılırdı, qonşuları onun nə qədər mehriban, xeyirxah insan olduğuna şahid idilər. Yad kişilərlə əl sıxışmır, başını qaldırıb onların üzünə baxmır, zərurət olmadıqca ağzını açıb danışmırdı. Hər kəsdən seçilirdi, səsini yüksəltdiyini eşidən olmamışdı. "Utananın oğlu olmaz" deyirlər. Amma bu utancaq xanım bir-birinin ardınca üç oğul dünyaya gətirmişdi, hamısı da bir-birindən gözəl, həyalı.
Milli.Az yeniavaz.az-a istinadən bildirir ki, bir dəfə məhəllədə gəlinlər yığışıb söhbət edirdilər. Onu da çağırdılar, qayınanasından icazə alıb onlara qatıldı. Danışdırdılar, danışdı, özü də çox şeylər dedi. Qonşular məəttəl qaldılar və bu vaxta qədər onu tanımadıqlarına üzüldülər. Nələr demədi?! - Dedi ki, həya qəlbi pozan günahlara qarşı bir sipərdir, həya imanın gücünü və ədəbin ölçüsünü müəyyən edər. Həya xeyrin dirəyi, qarışdığı hər bir yaxşılığın təməl ünsürüdür. Bəd əməllərə, günahlara göz yuman həya sahibi ola bilməz. Həya sahibi Haqqın sözünü deyər, günahlara göz yummaz, çünki Allahdan utanar, günah işləməz, Allahdan həya edər...
Hər kəs inandı ki, hər kəsdən az danışan bu gəlin əslində hər kəsdən çox bilir. Bəlkədə buqədər çox bildiyi üçün az danışır.
Həya acizlik deyil: "Həya ilə iman bir-birini tamamlayar, biri gedincə o birisi də orada qalmaz" buyurulub. Dünya və axirət səadətinə qovuşmaq istəyən şəxs ədəb və həya sahibi olmalıdır. Ədəbi və həyası olmayan bir kəsdən xeyir gözləmək mümkün deyil. Allah-Təala Qurani-Kərimdə həyanı müsbət bir keyfiyyət kimi mədh etmiş və bu davranış tərzini müsəlmanlar üçün ölçü olaraq buyurmuşdur.
Peyğəmbərimiz Həzrəti Muhamməd (s.ə.s.) belə buyurub: "Ehsan - Allah-Təalanı qarşısında görürmüş kimi Ona itaət, ibadət etməkdir Sən Onu görməsən də Onun hər an səni gördüyünü bilməkdir". Təbii ki, ehsan şüuru çox yüksək bir səviyyədir və imanın gücü ilə o mərhələyə yetişmək mümkündür. Ehsan şüurunu daşıyan insan özünü hər an Allah-Təalanın hüzurunda görür.
Əsl həya - Allahdan həya etməkdir. Adam da var ki, adamlar arasında utanır, xəlvətə düşəndə bildiyini eləyir. Bu, riyakar həyadır, kor həyadır. Allahdan həya edən insan onun Peyğəmbərindən də, mələklərindən də, insanlardan da həya edər.
Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) buyurub: "İlk baxış yararına, sonrakı isə zərərinədir". Yəni insan qeyri-iradi olaraq gözünə sataşan haramdan Allahdan utanaraq gözünü çəkirsə, bu, iradi addım qarşılığında mükafatını alacaq. Yox, əgər nəfsinə uyaraq harama baxmaqda davam edərsə, o baxışın əvvəli də zərərinədir, sonrası da. Allah-Təala buyurur ki, harama baxmaq şeytan oxlarına təslim olmaqdır. Əgər bəndəm sırf Məni düşünərək gözünü haramdan çəkərsə, bunun qarşılığında mən onun qəlbinə elə bir nemət qoyaram ki, zövqünü bu dünyada da hiss edər.
Həya - Allah qarşısında qulun təslimiyyətinin təzahürüdür. Peyğəmbərimiz buyurur ki, gerçək həya başının içini belə pis düşüncələrdən, əxlaqa zidd fikirlərdən qorumaqdır.
Şeytanın insana üstün gəlməsi insanın nəfsinə uyaraq harama meyl etməsi ilə mümkün olur.
İnsanda yaradılışdan olan bir həya hissi var ki, ona fitri həya deyilir. El arasında buna arlanmaq da deyirlər. Bir də imandan gələn həya var ki, bu həya İslam dininin önəmli bir dərinliyini təşkil edir.
Allah-Təala gizli və aşkar olan hər şeyi bilir. Bizim hər işimiz Ona əyandır, Ondan gizli heç bir şey yoxdur, hər şey Onun bilgisi daxilindədir.
İnsanın özündən həya etməsi əslində Allahdan həya etməsinin əlamətidir.
Həya - acizlik, məzlumluq deyil, gözəllikdir, səbrdir, qətiyyətdir, iradədir, əzəmətdir; həya yoldur, əbədi səadətə aparan yol.
Gəlin qayınatası ilə danışanda həyat yoldaşının adını çəkmirsə, "sizin oğlunuz" deyirsə, bunu ehtiram, həya kimi qəbul etmək lazımdır, acizlik kimi yox.
Sevən könül dünyadan genişdir
Həzrəti-Musa (əleyhissalam) Allah-Taala (c.c.) ilə söhbət etmək üçün Tur dağına getməyə hazırlaşırdı. Qövmü üna dedi ki, Allah-Taalanı qonaq dəvət eləsin. Həzrəti-Musa qövmünün bu istəyini normal qarşılamadı və belə bir şeyin mümkün olmadığını söylədi. Tur dağında söhbət zamanı Allah-Taala Həzrəti-Musaya buyurur:
- Qövmün səndən bir şey istəmədimi?
Həzrəti-Musa cavab verir:
- İstədi, ey Rəbbim, hər şey sənə əyandır. Dedilər ki, Səni qonaq dəvət edim.
Allah-Taala buyurur:
- Qövminə çatdır ki, filan gün sizin müsafirinizəm.
Həzrəti-Musa qövmünün yanına qayıdır və bu söhbəti onlara çatdırır. Həmən hazırlıqlar başlayır, təmizlik işləri başlayır, qazanlar asılır, süfrələr açılır, deyilən gün gələndə hamı sübh tezdən ən gözəl libasda, hər cür hazırlıqla yollara düzülür. Bu zaman bir qoca Həzrəti-Musaya yaxınlaşır və deyir ki, uzaqdan gəlib, çox yorğundur, ona yemək-içmək versin. Həzrəti-Musa da müsafir gözlədiyini deyir və onu başından eləmək üçün başqalarının üstünə göndərir. Musa və qövmü axşama qədər gözləyirlər, amma gələn olmur. Növbəti dəfə Tur dağında görüş zamanı Musa buyurur:
- Ey Rəbbim, şübhəsiz ki, Sən sözündə doğrusan, vədində yalan olmaz. Amma buyurduğun gün axşama qədər gözlədik, səni görə bilmədik. Bunun hikməti nədir?
Allah-Taala Həzrəti Musaya buyurur:
- Ya Musa! Mən gəlmişdim, amma sən məni doyurmadın.
Musa Peyğəmbər heyrətlə soruşur:
- Bu, necə ola bilər, ey Rəbbim? Sən yeməkdən, içməkdən, hər hansı bir ehtiyac sahibi olmaqdan çox-çox uzaqsan.
Allah-Təala buyurur:
- Ya Musa, xatırlayırsanmı, yanına qoca bir kişi gəlmişdi. Sən onu doyurmuş olsaydın, məni doyurmuş kimi olacaqdın. Çünki mən o qulumun qəlbindəyəm.
Bəzi, əzizlərim, aləmlərə sığmayan Uca Rəbbimiz sevdiyi qulunu qəlbinə sığır. Demək, Allah dostu olan bir insanın qəlbi iki aləmdən daha genişdir.
Oxundu: 27
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Dneprdə silahlı insident - Ölən və yaralananlar var

25 İyul 2017 05:48

Donald Tramp Rusiyaya qarşı sanksiyaları götürmək niyyətində deyil - Ağ ev

25 İyul 2017 05:47

CNN: Tillerson istefa verəcək

25 İyul 2017 05:39

Rəssamın yeməli modası - FOTO

25 İyul 2017 05:32

Avropa çempionatının biletləri satışda

25 İyul 2017 04:48

İsrail “Əl-Aksa” məscidi ilə bağlı mühüm qərar verdi

25 İyul 2017 04:34

Köhnə binada müasir mənzil - FOTO

25 İyul 2017 04:32

Lənkəranda BƏDBƏXT HADİSƏ

25 İyul 2017 03:48

İsrail Məscidi-Aksadakı metal axtaran qurğuları sökür

25 İyul 2017 03:37

Sadəcə, küçə instalyasiyaları - FOTO

25 İyul 2017 03:32

Türkiyə sahillərində zəlzələ

25 İyul 2017 03:09

Bakıda partlayış - Xəsarət alanlar var - FOTO/VİDEO

25 İyul 2017 03:08

Bakıda sərnişin avtobusu qəza törətdi - FOTOLAR

25 İyul 2017 02:53

BMT Donbasa sülhməramlı kontingent göndərməyi planlaşdırmır

25 İyul 2017 02:43

Alberta Ferretti-dən yeni kolleksiya - FOTO

25 İyul 2017 02:32

Xiyar, limon, nanə…

25 İyul 2017 02:17

Alimlər Ayda su tapıb? - AÇIQLAMA

25 İyul 2017 02:08

Bakıda partlayış baş verib

25 İyul 2017 01:52

İŞİD başçısının real varislərindən biri İraqda öldürülüb

25 İyul 2017 01:46

Qətər Türkiyə və ABŞ ilə birgə hərbi təlim keçirəcək

25 İyul 2017 01:42

Həndəsə motivli ev - FOTO

25 İyul 2017 01:32

Antalyada partlayış - Yaralılar var

25 İyul 2017 01:23

Heç vaxt rastlaşmadığınız "sehrli" RESEPT -

25 İyul 2017 01:22

“Qəbələ”nin cavab matçının başlama saatı bəlli oldu

25 İyul 2017 01:14

Azərbaycanda əcnəbilərin uşaqlarının doğumuyla bağlı YENİLİK

25 İyul 2017 01:03

Sərnişin havada təyyarənin qapısını açmağa cəhd göstərdi

25 İyul 2017 00:53

Pentaqon Türkiyədən izahat tələb etdi

25 İyul 2017 00:49

Qurban Qurbanov: "Ən vacib oyunlarımızdan birinə çıxacağıq"

25 İyul 2017 00:48

Bakıda maşrut avtobusu qəzaya uğrayıb, xəsarət alan var

25 İyul 2017 00:47

ABŞ S-400 raketləri almaq istəyən Türkiyədən açıqlama tələb edib

25 İyul 2017 00:22

10 yaşlı qız abort etdirmək üçün icazə istəyir -

25 İyul 2017 00:16

Astroloji proqnoz - 25 iyul

25 İyul 2017 00:13

Hamamda halı pisləşən kişi xəstəxanada ölüb

25 İyul 2017 00:05

"Onun əla zərbələri var"

25 İyul 2017 00:05

Sevgilisi: "İrəmin reklama ehtiyacı var?!"

25 İyul 2017 00:05

Sorensen karyerasını başa vurdu

25 İyul 2017 00:05

Günün qoroskopu: yaxın adamlarınızla ciddi münaqişələriniz ola bilər

25 İyul 2017 00:05

Sevgilisi Selenanı bir gün sonra təbrik etdi - FOTO

24 İyul 2017 23:57

Zidan Danilonun əvəzinə müdafiəçi istəmir

24 İyul 2017 23:57

Alimlər Ayda su olduması ehtimalını təsdiqləyən yeni faktlar aşkarlayıblar

24 İyul 2017 23:57

Hamamda halı pisləşdi, öldü

24 İyul 2017 23:54

"Süd məhsulları istifadə etmirəm ki, gözəl qalım"

24 İyul 2017 23:52

"Çox pul xərcləyib bir şeyə nail olmamaq zəiflik əlamətidir"

24 İyul 2017 23:52

Azərbaycan neftinin son qiyməti -

24 İyul 2017 23:49

"Gündəlik ətalətdən uzaqlaşmaq istəyirdim"

24 İyul 2017 23:47

"Onun "Milan"a keçməsini gözləmirdim"

24 İyul 2017 23:42

Əvvəllər satıcı işlədiyi mağazada klip çəkdirir - foto

24 İyul 2017 23:42

Ərdoğan: "İsrail atdığı addımlarla səhvə yol verir"

24 İyul 2017 23:37

Qaxda yanğın olub

24 İyul 2017 23:37

Dubayda dənizin ortasında 134 metrlik qüllə tikiləcək

24 İyul 2017 23:32