Yalanın növləri haqqında

Yalanın növləri haqqında
23:22 6 Noyabr 2016
160 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Yalan əxlaqi rəzil xüsusiyyətdir ki, günahı çox böyükdür. Yalanın yeddi forması vardır: 1. Allaha töhmət vurmaq, 2. Allahın xəlq etdiyinə töhmət vurmaq, 3. Allahın xəlqini aldatmaq, 4. riya, 5. fəsadtörədən yalan, 6. intriqa yaradan yalan, 7. zarafatla deyilən yalan.

Milli.Az deyerler.org-a istinadən bildirir ki, Peyğəmbəri-Əkrəm (s) buyurur: "Vay olsun o kəsə ki, başqaları gülsün deyə zarafatla yalan deyər". Bəli, bu, şeytanın bir tələsidir. Şeytan azdan başlayır, ancaq nəfsi-əmmarə azla qane olmur.
 
Bəli, yalan söyləyən insan bu işə o qədər adət edir ki, Allaha da yalan söyləyir. Allaha deyər ki, "Allahım! Sənin haqqına and olsun, mən yaxşı insanam. Sən yersiz yerə məni cəhənnəmə göndərmək istəyirsən". Quran buyurur: "Necə qəribə yalançıdır". Bu, necə ola bilər ki, o qədər hesab arasında, Qiyamətin o qədər heybəti qarşısında bu cür insanlar hələ də yalan söyləyə biləcəklər?! Ancaq iki yaşlı uşaq yalan söyləmək istəyəndə rəngi qaçar. Yəni uşağın fitrəti dərk edir ki, yalan pis işdir. Ancaq həddi-büluğa çatmış bu insanlar rahat yalan danışa bilirlər.
 
Yalanın səkkizinci forması da vardır ki, ona şayiə deyirlər. Yəni insan bir şey nəql edir və bilmir ki, bu xəbər doğrudur, yoxsa yalandır. Şayiə adətən rəzil insanların ixtirasıdır. Daha çox düşmənlərin işidir. Məsələn bir neçə düşmən toplaşıb, bir şayiə düzəldirlər və sonra deyirlər ki, bunu verin insanların əlinə. Bir nəfər iki nəfərə, o iki nəfər üç nəfərə danışır və bu yolla da həmin xəbər yayılır. On günün içində həmin şayiə bütün ölkəni bürüyür.
 
Düşmənlərə işləyən mətbuatın işi də elə budur. Qurani-Kərim bu haqda buyurur: "Ölüm olsun yalançılara!"("Zariyat" 10). Bu insanlar düşünməmiş danışarlar. Bilmirlər ki, düzgündür, yoxsa yalandır? Fəsad vardır, yoxsa yox? Fikirsiz xəbəri verər və bu da şayiə olar. Quran buyurur: "O zaman siz (o sözləri) bir-birinizin dilinizdən alırdınız və bilmədiyiniz bir şeyi ağızdan-ağıza deyirdiniz və bu işin Allahın yanında böyük olduğuna baxmayaraq, kiçik hesab edirdiniz. Nə üçün onu eşitdiyiniz zaman: "Bizə bunu danışmaq yaraşmaz. Pərvərdigara, sən müqəddəssən. Bu, çox böyük bir böhtandır" - demədiniz? Allah sizə nəsihət edir ki, əgər möminsinizsə, əsla bunun kimi bir işə bir daha dönməyin!". ("Nur" 15-17).
 
Bu, çox böyük bir günahdır. Diqqət etsəniz, görərsiniz ki, bu günah Quranı çox əsəbləşdirmişdir. Ona görə də şayiəni az bir şey kimi qəbul etməyin.
 
Şayiə möminlərin arasında da yarana bilir. Belə ki, bir nəfər mərcəyi-təqlid haqqında bir yalan deyir və həmin yalan tələbələr arasında yayılır. Bəli, bununla da şayiə yayılır. Quran deyir ki, sən səhv iş gördün ki, onu nəql etdin və sən də səhv iş gördün ki, ona qulaq asdın.
 
Şayiə qarşısında nə etməliyik?
 
Bir nəfər Şeyx Əbdülkərim Hairinin yanına gəlib deyir: "Filankəs sənin haqqında filan sözü deyir". Mərhum Hacı da buyurur: "Bunu bilmirəm ki, o, deyib, yoxsa yox. İslam deyir ki, deməyibdir. Ancaq sənin haqqında Quran deyir ki, xəbəri yayansan. Belə ki, buyurar: "Əgər fasiq şəxs sizə bir xəbər gətirsə, onu araşdırın!" ("Hucərat" 6). Sənin sözün qəbul olmadı, ona görə cəhənnəm ol".
 
Bundan sonra şayiə yaranarmı? Bəli, Hacının bu hərəkəti hamımız üçün bir nümunədir. Şayiə eşitdin, gərək fikirləşəsən. Hətta bizim tələbələr belə. Quran boş yerə heç bir zaman təhlükə zəngini vurmaz. Quran buyurur ki, ölüm olsun sənə və bunu boş yerə demir. Bir qədər fikirləşsək, görərik ki, şayiə həm yalandır, həm riyadır, həm fırıldaqdır, həm fəsad yaradandır. Ona görə də bəzən insan fikirləşmədən elə bir söz deyir ki, qəflətən yeddi və ya səkkiz günaha batmış olur.
 
Bir tələbə gərək dəlillə danışıb, dəlillə fikirləşsin. Dəlillə iş görüb, hətta dəlillə yatsın. Dəlillə oturub, dəlillə dursun. Şayiə eşidən zaman sual versin ki, hansı dəlilə görə?
 
Beləliklə, şayiə böyük bir günahdır və bu günahı hər birimiz işləyə bilərik. Ona görə də şayiənin nə olduğunu tanıyaq və onun qarşısını alaq. Səbəbini araşdıraq ki, Quran demişkən, sonra peşman olmayaq.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Kişiyə külli miqdarda pul "atan" qadın AZƏRBAYCANDAN QAÇDI

26 Aprel 2017 16:14

Mikroavtobus partladı: xeyli sayda ölən var - PAKİSTANDA

26 Aprel 2017 16:12

Türkiyəli deputatlar AŞ PA-nın sessiyasında iştirak etməyəcəklər - ETİRAZ

26 Aprel 2017 16:12

Bakıdan qayıdan Timati xəstəxanaya yerləşdirildi

26 Aprel 2017 16:12

Müğənni Camala ərə getdi - toy FOTOları

26 Aprel 2017 16:12

“Tom və Ceri”dəki o ət tapıldı

26 Aprel 2017 16:10

“Avroviziya-2016”nın qalibi Bəkir Süleymanova ƏRƏ GETDİ - FOTO

26 Aprel 2017 16:08

Gürcüstanda cinayət törədib Azərbaycana qaçan silahlı ƏLƏ KEÇDİ

26 Aprel 2017 16:05

"Petkim"ə bu il təxminən 100 mln. dollar sərmayə yatırılacaq

26 Aprel 2017 16:02

Türkiyə Mərkəzi Bankı faizləri artırıb

26 Aprel 2017 16:02

“Baku Business Factory”də sudan ucuz və asan yollarla yanacaq qazı istehsal edən cihazın təqdimatı olub

26 Aprel 2017 16:02

Qorxunc HADİSƏ: azyaşlının üstündən iki maşın keçdi, SAĞ QALDI - ANBAAN VİDEO

26 Aprel 2017 15:58

AFFA-nın Futbol Akademiyasında UEFA-nın Pro kateqoriyalı məşqçi kursunun 1-ci moduluna start verilib

26 Aprel 2017 15:57

Azərbaycanın xarici ölkələrdəki ticarət nümayəndələrinə diplomatik pasport və rütbə veriləcək

26 Aprel 2017 15:57

​Daha az benzin işlədən avtomobillər bunlardır

26 Aprel 2017 15:54

Əli Həsənov: "Vaxtında və adekvat addımlar atılır"

26 Aprel 2017 15:53

Gürcüstanda cinayət törətmiş şəxs Azərbaycanda yaxalandı

26 Aprel 2017 15:49

Türkiyədə rus generalın MEYİTİ TAPILDI - FOTOLAR

26 Aprel 2017 15:48

Ekspert: "Metsamor" AES-in fəaliyyəti təkcə Azərbaycan yox, bütün region üçün təhlükədir"

26 Aprel 2017 15:47

Dünya çempionatının kubalı medalçısı Azərbaycan milli komandasına cəlb olunub

26 Aprel 2017 15:47

“Azərpoçt”un şöbəsindən dəmir seyf oğurlanıb

26 Aprel 2017 15:42

Eşidən onu görməyə qaçdı - Rus general yerin altından "çıxdı" - FOTO

26 Aprel 2017 15:42

Azərbaycanda ən çox bahalaşan xidmətlər açıqlanıb

26 Aprel 2017 15:42

Azərbaycanda uçan taksilər fəaliyyətə başlayır?

26 Aprel 2017 15:37

"Sahibkarlığa göstərilən dövlət qayğısı müxtəlif sahələrdə özünü büruzə verir"

26 Aprel 2017 15:37

"AŞ PA-nın qərarı Türkiyənin daha sərt cavab verməsinə səbəb ola bilər" - Ekspert

26 Aprel 2017 15:37

Qalmağa ev axtaran qadına kişilərdən əxlaqsız təklif...

26 Aprel 2017 15:36

“Android” smartfonlar bazarında mövqeyini möhkəmləndirməkdə davam edəcək

26 Aprel 2017 15:35

Deputat: “Avropa İttifaqı ilə başladılan yeni saziş Rusiya əleyhinə deyil”

26 Aprel 2017 15:33

Şou-biznes nümayəndələri deputat haqqında: “O, səsini satmağa hazırdır” - FOTOLAR

26 Aprel 2017 15:33

“Creditinfo-Azerbaijan”ın nizamnamə kapitalı 5 mln. manata yaxın olacaq

26 Aprel 2017 15:32

Putin: "Rusiya "üzən məzənnə"dən imtina etməyəcək"

26 Aprel 2017 15:32

Akademik Milli Dram Teatrı may ayına olan repertuarını açıqlayıb

26 Aprel 2017 15:32

Səlahət Ağayev “ağ-qara” formada: İlinə 270 min manat!

26 Aprel 2017 15:29

Bakıdan qayıdan Timati xəstəxanaya çatdırıldı

26 Aprel 2017 15:29

Qaramatın manifesti

26 Aprel 2017 15:27

Körpələrə Leysan, Qaroğlan, Tufanə kimi adlar verilib

26 Aprel 2017 15:27

"Türkiyə ilə bağlı qərar sübut etdi ki, AŞPA islamofob qüvvələrin təzyiq alətinə çevrilib"

26 Aprel 2017 15:27

Qızının cehiz pulunu verə bilməyən ana 9 İL HƏBS edildi

26 Aprel 2017 15:24

Mətanət Əliverdiyevanın qır-qızılı - FOTO

26 Aprel 2017 15:22

Hindistan səfiri BANM-də olub

26 Aprel 2017 15:22

Qaradağdakı məcburi köçkünlərin evləri sökülür? - RƏSMİ AÇIQLAMA

26 Aprel 2017 15:19

Damla, Şəbnəm Tovuzlu, Mətanət Əsədli...

26 Aprel 2017 15:19

MTN əməkdaşı: “Ədilovu Çovdarovun qəbuluna apardıq”

26 Aprel 2017 15:18

Sən demə, uzunmüddətli sevgi münasibətləri BUNUNLA BAĞLI İMİŞ

26 Aprel 2017 15:18

Rusiya qırıcısı qəzaya uğradı - Pilotlar axtarılır

26 Aprel 2017 15:17

Bakıda qızına cehiz alarkən dələduzluq edən qadın 9 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib

26 Aprel 2017 15:17

Azər Türk Bank ölkədə ilk Maliyyə və İnvestisiya Forumuna dəstək verir

26 Aprel 2017 15:17

Azərlə Zümrüdün romantik rəqsi - FOTO

26 Aprel 2017 15:12

Milli Gimnastika Arenasının direktoru Dünya Kubokunda tətbiq olunacaq yeniliklər haqqında - FOTO

26 Aprel 2017 15:12