Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO

Kişilər onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər - FOTO
22:27 7 Noyabr 2016
204 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ərəblər İslamiyyətdən əvvəl politeizm (çoxtanrılıq) dininə sahib idilər. Lakin bütün ərəblər bütpərəst deyildi. Aralarında yəhudi, zərdüşt, xristian ərəblər də vardı. Pagan bədəvilər (bütpərəstlər) öz dinlərinə "Din al-Aba i-ka" yəni Ataların dini deyirdilər. Məkkə həm ticarət yeri, həm də bütün pagan ərəblərin ən müqəddəs yeri sayılırdı. Ən müqəddəs yerləri olan Kəbədə ümumi 360-dan çox bütləri var idi. Ərəb bütpərəstliyi ilə əlaqəli ən güclü qaynaqlardan biri 8-ci əsrdə Hisham Ibn Al-Ürəyi tərəfindən yazılmış "Kitab Al-aşna" ("Bütlər Kitabı") adı verilən kitabdır. Bu kitab misirli Əhməd Zəki Paşa tərəfindən Şamda tapılıbdır. Misirli Əhməd Zəki Paşanın ölümündən sonra bu kitab Misir dövlət kitabxanasına bağışlanıb.

Milli.Az publika.az-a istinadən həmin kitabda olan ərəblərin islamdan əvvəl sitayiş etdiyi tanrıların bəzilərini təqdim edir:

1. Hubal
Hubal, ərəblərin baş tanrısı- Ay tanrısıdır. Döyüşçünü xarakterizə edir. Qırmızı əqiq daşından hazırlanan insan surətli bir bütdür. Hubalın bütü, Amr ibn Luhayy tərəfindən Ərəbistana gətiriləndə sağ qolu qırılmış, Qureyşlilər bu qırıq qolun yerinə ona qızıl qol düzəltmişlər. Ərəblər hər hansı hadisə olan kimi Hubalın fal oxlarını çəkirdilər. Bu fal oxlarına görə işlərini yoluna qoyurdular. Hz. Məhəmməd daha sonra Məkkəni ələ keçirəndə Kəbədəki digər bütlərlə birlikdə Hubalın bütünü də qırmışdır. Quranda Saffat surəsi 125-ci ayədə bu bütün adı keçir.

2. Al-Lat
Al-Lat, ərəblərin üç baş tanrılarından biridir. Bərəkət və kənd təsərrüfatı tanrısıdır. 3 baş ilahənin ortancısıdır. Al-Lata sitayiş edənlər onu məmnun etmək üçün arpa sıyığı təqdim edirdilər. Bu tanrının məbədi və bütü Əbu Süfyan bin Hərb tərəfindən dağıdılıb. Bunun da əmrini Hz. Məhəmməd verib. Nebatilər, Al-Latı Athena və Minerva ilə bir tutmuşdur. Herodot, ərəblərin tanrıları haqqında bunu yazırdı: "Onlar, Dionis və Afroditadan başqa tanrılara sitayiş etmirlər. Ərəblər Dionisə "Orotalt", Afroditaya "Alilat" deyirlər."

3. Al-Uzza
Üç böyük ilahənin ən kiçiyidir. Ulduzların tanrısıdır. Nebatilər, Uzzanın Roma tanrısı Venera ilə bir tutmuşdur. Ərəblər uşaqlarına "Abd-Al-Uzza" yəni "Uzzanın qulu" kimi adlar verirdilər. Ərəblər, xüsusilə Qureyşlilər Uzzanın çox sevərdilər. Onun adına qurban kəsərdilər. Qureyşlilər Kəbəni Uzza adına, Lat adına, Menat adına təvaf edərdilər. Al-Uzzanın bütünü və məbədini Xalid min Vəlid dağıdıb. Rəvayətlərə görə, Xalid Bin Vəlid Al-Uzzanın son bütünü qırarkən Al-Uzzanın özünü görüb və onu qılıncla ikiyə bölərək öldürüb. Yəmənlilər Al-Uzzanı şəfa tanrısı olaraq görürdülər. Varlı yəmənlilər yaxınları xəstələnən kimi Uzzaya qızıl təqdim edirdi.

4. Menat
Üç böyük ilahənin ən böyüyüdür. Qismət tanrısıdır. Nebatilər Menatı intiqam ilahəsi Nemesis ilə bir tutur və Hubalın arvadı olduğunu düşünürdülər. Menata tapınan ərəblər onun adına həcc edir, vəqfəyə hər kəslə birlikdə dururlar, saçlarını kəsdirmirdilər. Təvaf bitdikdən sonra Menatın bütünün yanına gəlir, orada saçlarını kəsdirirdilər. Ərəblər, Menata yağış yağdırması və düşmənlərə qarşı zəfər üçün dua edirdi. Menatın bütü və məbədi Məkkə ilə Mədinə arasında olan ərazidə idi. Onun bütünün ətrafında qurban kəsilirdi. Bütü və məbədi Sad ibn Zaid al-Ashhali tərəfindən məhv edilib. Rəvayətlərə görə imam Əli məşhur qılıncı Zülfüqarı Menatın məbədində tapıb.
Qeyd: Ərəblərin yeni doğulan qız uşaqlarını diri-diri basdırması qadınları kiçik görməsindən deyil, Lat, Menat və Uzzaya qız uşaqlarını qurban etmə istəyindən gəldiyi fikri söylənilir.

5. Dushara
Nebatilərin ən böyük tanrısıdır. Bu tanrıya şimal ərəbləri və bədəvilərdən Azd qəbiləsi sitayiş edib. Məbədi Petrada idi. Yunanların Zevs ilə bərabər tutulurdu Çünki, Nəbati panteonunun başındakı tanrıydı. Lakin, Dushara göylərin tanrısı deyil, dağların tanrısıdır.

6. Atargatis
Şimali Suriyanın ən böyük tanrısı idi. Çayların və dənizlərlə bərabər, həm də bərəkət tanrısı sayılırdı. Özünə sitayiş edən xalqın təhlükəsizliyinə məsul idi. Əri, fırtına və yağış tanrısı Hadaddır. Suriyalı ərəblər bu tanrıya göyərçin və balıq qurban edərdi. Göyərçin eşqi, balıq isə bərəkəti və dənizlərin içindəki həyatı təmsil edərdi. Suriya və Urfada bu tanrıya sitayiş edən kişilər, onun şərəfinə özlərini xədim edirdilər. Bu vəziyyət suriyalıların xristianlığı qəbul etməsinə qədər davam etdi. Bu ilahənin məbədləri Aşkelon, Menbik və Urfada (Balıkqlıgöl və ətrafı) idi. Məbədlərinin ən böyük xüsusiyyəti içində süni, yaxud təbii göllər və içinin balıqla dolu olması idi. Bu balıqlar müqəddəs sayılır, xüsusi dini mərasimlərdən başqa vaxt bu balıqlar yeyilmirdi.

7. Dhatu-ANVATİN
Dhatu-ANVATİN Qureyş qəbiləsinin və bədəvilərin ibadət etdiyi böyük ağacdır. Hər il Qureyşlilər bu ağacı ziyarətə gəlir, budaqlarına silahlarını, paltarlarını və qiymətli əşyalarını asırdılar, bu ağaca qurban kəsirdilər və bu ağacın yanında tam 1 gün qalırdılar.

8. Şəms
Ərəblərin günəş tanrısıdır. Ərəbcə "günəş" deməkdir. Mesopotamiya mənşəli tanrıdır. Yəmənlilər tərəfindən bərəkət tanrısı olaraq sitayiş edilirdi. Səhrada yaşayan bədəvilər günəş tanrısına sitayiş etməkdən çox ay tanrılarına ibadət edərdilər. Çünki, bədəvilər isti hava şərtləri altında yaşayırdılar. Bu isti hava şərtləri altında yaşayan bədəvilər sərin səhra gecələrində rahat bir nəfəs alırdılar. Buna baxmayaraq, ərəblər Şəmsə gün doğumunda günortaya və gün batımına qədər səcdə və dua edirdilər.

9. Vadd
Ərəblərin su tanrısıdır. Dumat Al Jandallı ərəblər üzərilərində "Vadd-Ab" yəni "vadd atamdır" yazan tilsimlər gəzdirirdilər. Bu tilsimləri taxan adama sağlamlıq və zənginlik gətirdiyinə inanırdılar. Vaddın bütü böyük və saqqallıydı. Ərəblər bu tanrını yalnız su tanrısı olaraq görmürdülər, həm də bu tanrı cəsarəti də təmsil edirdi. Şimali yəmənlilər Vaddı ay tanrısı olaraq görür və ona ilan qurban edirdilər. Quranda Nuh surəsi 23-cü ayədə adı keçir. Dumat Al Jandaldakı bütü və məbədi Hz Məhəmmədin əmri ilə Xalid min Vəlid tərəfindən dağıdılmış və bu dağıtmaya qarşı müqavimət göstərənlər isə öldürülmüşdür.

10. Quzah
Göyün və iqlimin tanrısıdır. Ərəblər bu tanrının buludlarda oturduğunu, şeytanlara buludlardan dolu atdığına inanırdılar. Ərəblər göy qursağını cənnətə gedən körpü olaraq görür və bu körpünün qoruyucusunun da Quzah olduğunu deyirdilər. Ərəblər bu gün belə göy qurşağına "quş qazah" yəni "Quzahın yayı" deyirlər.

11. Athtar
Yəmənli ərəblərin döyüş tanrısıdır. Bu tanrı da Mesopotamiya mənşəlidir. Efiopiya və Somalidə sitayiş olunurdu. Venera planetini təmsil edir. Yəmənlilər həm də bu tanrını su gətirən olaraq görür və suyu yalnız yağış yağdırmaqla deyil, çayları və digər su qaynaqlarına nəzarət edərək gətirdiyinə inanırdılar. Simvolu mizraq ucuydu və bu tanrıya antilop qurban edilirdi.

12. Manaf
Ərəblərin öncəgörmə tanrısıdır. Heykəli böyük və daşdandır. Ərəblər Hubala sitayiş etməzdən əvvəl Manafı tanrılarının ən böyüyü olaraq görürdü. Məbədinə aybaşı olan qadınlar girmirdi.

13. Al-Qaumi
Al Qaumi döyüşün və gecənin tanrısıdır. Həmçinin, karvanların qoruyucusudur. Nebatilərin baş tanrısından biri idi. Ərəb tacirlər gecələri yatdıqlarında Qaumun karvanlarını qoruduqlarına inanardılar.

Milli.Az















RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

SSRİ rəhbərliyinin kağız üzərində qalmış növbəti qərarı

25 İyul 2017 18:52

"45 yaşım var, ondan min dəfə gözələm" - FOTO

25 İyul 2017 18:52

Ağacları kəsib kafe tikdilər

25 İyul 2017 18:48

19 yaşlı stilist rəfiqəsi ilə boğazları kəsilmiş vəziyyətdə tapıldı - FOTO

25 İyul 2017 18:47

Telefon və üst geyimlərin təyyarəyə keçirilməsi pullu ola bilər - Rusiyada

25 İyul 2017 18:42

Rihanna Makronla görüşə gəlir: MARAQLI SƏBƏB

25 İyul 2017 18:38

Ağstafada canavar qadına hücum etdi

25 İyul 2017 18:37

Ronaldu: "Hər il onlardan daha yaxşı olmağa çalışıram"

25 İyul 2017 18:37

“Android” sistemli ilk “Nokia” smartfonunun təqdimat tarixi məlum olub

25 İyul 2017 18:35

Azərbaycan Prezidenti Liberiya Prezidentini təbrik edib

25 İyul 2017 18:35

Tibbdə yenilik: Ana bətnində İİV-ə yoluxan uşaq tam sağaldı

25 İyul 2017 18:33

Bakıda imtahandan qayıdan abituriyent itkin düşdü

25 İyul 2017 18:32

O da kənd həyatını seçdi

25 İyul 2017 18:32

Hacıqabulda sənaye məhəlləsi yaradılacaq

25 İyul 2017 18:29

6 qazaxıstanlı tələbə Misirdə itkin düşdü

25 İyul 2017 18:27

Ağstafada 59 yaşlı qadın canavarların hücumuna məruz qalıb

25 İyul 2017 18:27

İş adamı villasında intihar etdi: övladlıqdan çıxarılıbmış - FOTO

25 İyul 2017 18:27

İlham Əliyev Maldiv prezidentini təbrik edib

25 İyul 2017 18:26

Terrorçular öz taktikaları ilə qətlə yetirildilər - VİDEO

25 İyul 2017 18:23

Rusiya ilk pilotsuz təyyarəsini təqdim etdi - FOTO

25 İyul 2017 18:22

Hacıqabul Sənaye Məhəlləsi yaradılır

25 İyul 2017 18:22

Hacıqabul Sənaye Məhəlləsi yaradılır

25 İyul 2017 18:22

Könüldən Namiq etirafı: "Onunla oxumaq istəmirdim"

25 İyul 2017 18:22

Azərbaycan XİN Pakistandakı terror aktını pisləydi

25 İyul 2017 18:22

Bülənt Ərsoy şəkillərini yayanı təhdid etdi

25 İyul 2017 18:20

"Panatinaikos"da yeni müqavilə

25 İyul 2017 18:17

"Həyatını cadu ilə qurursa..." - Tünzalə

25 İyul 2017 18:17

ABŞ-dakı erməni mafiyasının gizlinləri - DOSYE

25 İyul 2017 18:17

ABŞ donanması İran gəmisinə atəş açdı

25 İyul 2017 18:17

Səfir: "Azərbaycan Almaniyanı neftlə təchiz edən ölkələr sırasında beşinci yerdədir"

25 İyul 2017 18:17

150 manat cərimə oluna bilərsiniz

25 İyul 2017 18:13

Qənirə Paşayeva mükafatlandırılıb

25 İyul 2017 18:09

Bakı-Sumqayıt yolunda 6 tələbənin ölümünə səbəb olan sürücünün məhkəməsində valideynlər polislə mübahisə ediblər

25 İyul 2017 18:07

"Pula görə evlənir, 6 ay sonra da boşanırlar" - Eldar - FOTO

25 İyul 2017 18:05

Bakıda qəbul imtahanı verən 17 yaşlı abituriyent yoxa çıxıb – FOTO

25 İyul 2017 18:04

Azərbaycan Prezidenti Maldiv və Liberiyanın dövlət başçılarını təbrik edib

25 İyul 2017 18:02

4 min nəfərə yaxın müəllim imtahan verib

25 İyul 2017 18:02

Mehriban Əliyevanın nəvəsi ilə maraqlı FOTOSU

25 İyul 2017 17:58

Maradona: "Yeni sistem tətbiq edilsəydi, "tanrının əli" də olmayacaqdı"

25 İyul 2017 17:57

Rühəngiz küsülü olduğu Səməd Səmədovla bir arada - FOTO

25 İyul 2017 17:57

Göygöldə zəncirvari qəza

25 İyul 2017 17:57

Ermənistanda ali təhsil almaq istəyənlərin sayı azalır

25 İyul 2017 17:57

4 minə yaxın şəxs müəllim işləmək üçün imtahan verdi

25 İyul 2017 17:57

SOCAR-ın laboratoriyası beynəlxalq qarşılaşdırma testində iştirak edib

25 İyul 2017 17:57

4 min nəfər müəllim olmaq üçün imtahan verdi

25 İyul 2017 17:53

Dollar UCUZLAŞDI

25 İyul 2017 17:53

Bakıda ərəblərdən iyrənc hərəkət

25 İyul 2017 17:53

"VAZ-2107" və "Opel" toqquşdu: yaralılar var - FOTO

25 İyul 2017 17:52

Nazir: "Türkiyə iqtisadiyyatı III rübdə 7%-dən çox artacaq"

25 İyul 2017 17:52

Arda Turan qərarını verdi

25 İyul 2017 17:52