ABŞ-dakı seçkilərin LÜĞƏTİ

ABŞ-dakı seçkilərin LÜĞƏTİ
22:47 8 Noyabr 2016
90 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az azadliq.org-a istinadən2016-cı il ABŞ prezident seçkilərində işlənən terminlərin və ifadələrin lüğətini təqdim edir

Qiyabi səsvermə - Seçki məntəqəsinə gələ bilməyənin səsverməsi. Qiyabi səsvermədən xaricdə olan ABŞ vətəndşaları istifadə edir. Seçki günü öz seçki dairəsindən uzaqda olanlar da qiyabi səsvermədən yararlana bilir.

Alt-hüquq - "Alternativ hüquq" anlayışının qısaldılmış şəklidir və sağçı ideologiyanın bir qoludur. Onun üzvləri əsas mühafizəkar cərəyanı rədd edirlər. Formal təşkilatları yoxdur. Əsasən internet vasitəsilə miqrasiya və multikulturalizm əleyhinə çıxan Respublikaçı namizəd Donald Trumpı dəstəkləyirlər. "Alt-hüquq" deyəndə anti-semitizm, anti-feminizm, anti-islam və sağçı baxışları olanlar başa düşülür.

"Bellwether" ştat - Mənası "vəziyyətin necə olacağını göstərən ştat" deməkdir. Bu ştatda seçkini udan adətən ölkə üzrə seçkini də udur. Son 12 seçkidə Ohayo ştatında seçkini udan həmişə prezident olub. 1956 və 2004-cü illər istisna olmaqla 1904-cü ildən bəri Missuridə də seçkini kim udursa, ümumi seçkini də udur. 1912 və 1976-cı illəri çılxanda 1912- ci ildən bəriNevada ştatı da həmişə ümumi seçkini udana səs verib.

Mavi ştat - Demokrat partiyasının aşkar üstünlüyü olan ştat

Bundler - Seçki kampanaiyasına ianə toplayan şəxs

Birləşmiş vətəndaşlar - Vətəndaş birlikləri və korporasiyalar namizədlərin seçki komandası ilə əlaqləndirmədən də namizədin seçki kampaniyasnı reklam edə bilər

Clinton Fondu - 1997-ci ildə prezident Bill Clintonun kitbaxanasını yaratmaq üçün təsis olunmuş beynəlxalq xeyriyyə fondu. Hazırda iqlim dəyişikliyi, iqtisadi inkişaf və s. kimi 11 beynəlxalq layihəni maliyyələşdirir. Trump iddia edir ki, Clinton dövlət katibi olanda bu fonda ianə verənlər bundan faydalanıblar. Ancaq bunun sübutları yoxdur.

Uzunqulaq - Demokrat partiyasının qeyri-rəsmi rəmzi

Vaxtından qabaq səsvermə -Seçicilər seçki günümdən qabaq da səs verə bilərlər. Elə ştat var ki, seçkidən 50 gün qabaqdan başlayaraq səs vermək olar. Bəzi ştatlarda bu, 4 gündür. Erkən səsvermədə məqsəd seçkidə səsvermədə daha çox adamın iştirakına şərait yartmaqdır.

Seçki Kollegiyası - ABŞ prezidentini formal olaraq seçən sistem. Şər bir ştat Konqresdəki üzvlərinin sayına uyğun olaraq Seçki Kollegiyasında səsə malikdir. Prezident olmaq üçün seçici kollegiyasında səslərin 270-ni qazanmaq lazımdır.

Fil - Respublikaçı partiyanın ənənəvi rəmzi

e-maillər - Hillary Clinton 2009-2013-cü illərdə Dövlət Katibi olanda özünün şəxsi və rəsmi yazıması üçün özəl e-mail serverindən istifadə edib. Respublikaçılar bildirir ki, bu, dövlət təhlükəsizliyinə risk yaradıb. Trump deyir ki, Clintonun sonra 33 min e-maili silməsi də qanunsuzdur.

G.O.P. - "Böyük Köhnə Partiya" adının abreviaturasıdır. Bu isə Respublikaçı partiyanın ləqəbidir.

Hakerlər- ABŞ-da Ölkənin Təhlükəsizliyi Departamentinin rəhbəri bildirib ki, hakerlər ən azı 20 ştatda seçki sisteminin təhlükəsizliyi pozub. Bəzi rəsmilər bunda Rusiyanı günahlandırır. Obama administrasiyası Demokrat Partiyasının Milli Komitəsinin də kompüterlərini yarmaqda Rusiyanı ittiham edir. Hökumət bildirir ki, hakerlər belə hücumu yalnız Rusiyanın yüksək vəzifəli şəxslərinin göstrişi ilə edə bilərdilər. Rusiya prezidenti Putin dövlət səviyyəsində belə hücumu inkar edir.

Lobbiçi - Haqq müqabilində şirkətin, sənayenin və ya xarici hökumətin maraqlarını ifadə edən və bunun xeyrinə çalışan şəxs. Lobbiçi hər hansı siyasi məsələnin də lobbiçiliyini edə bilər.

ObamaCare - ABŞ-da tibbi sığorta proqramının islahatı qanunu. Məqsədi bu sığortanı əhalinin daha geniş təbəqlərinə aid etmək və qiymətini azaltmaqdır. Obama bu qanunu 2010-xcu ildə imzalayıb. Trump bildirir ki, prezident seçilsə, qanuna yenidən baxacaq.

Qırmızı ştat - Respubliaçı partiyanın aşkar üstünlüyü olan ştat

Vergi Ödənişini Göstər - Donald Trump ödədiyi vergiləri açıqlamaq ənənəsini pozdu və opponentləri ondan ödədiyi vergiləri göstərməyi tələb edir. New York Times qəzetinin yazdığına görə, Trump 1995-ci ildə 1 milyard dollarlıq itki göstərib ki, bu da ona 18 il vergi ödəməməyə imkan yaradıb. Debatda Trumpa sual veriləndə ki, o bu imkandan istifadə edibmi? Trump cavab verdi ki, "əlbəttə".

Robo-zəng - Minlərlə seçiciyə telefon zəngi etməyə və mesaj göndərməyə imkan verən avtomatik zəng sistemi və ya proqram.

İkinci əlavə - ABŞ Konstitusiyasına ikinci əlavə vətəndaşlara silahlanmağa icazə verir. Silahlara nəzarətin əleyhinə olanlar bildirirlər ki, ikinci əlavə silah sahiblərini hökumətin istənilən nəzarətindən qoruyur. Silahlara nəzarət tərəfdarları isə deyirlər ki, ikinci əlavə yalnız kollektiv müdafiənin tərkib hissəsi kimi silah sahibliyinə təminat verir.

Yelləncək ştat- Heç bir namizədin aşkar üstünlüyü olmayan, üstünlüyün seçkidən seçkiyə bir partiyadan o biri partiyaya keçdiyi ştat. Belə ştata bənövşəyi, yəni göylə qırmızının qarışığı olan ştat da deyilir. 2016-cı il seçkilərində Ohayo, Florida, Pensilvaniya, Şimali Karolina, Virciniya belə ştatlardandır.

3-cü partiya namizədləri- ABŞ-ın iki əsas partiyasından - Demokratlardan və Respublikaçılardan olmayan namizədlər. 2016-cı il seçkilərində 3-cü partyiya namizədləri Yaşıl Partiyadan olan Jill Stein və Libertarian partiyasından Gary Johnsondur.

Trumpizm - Donald Trumpın Respublika partiyasından prezidentliyə namizədliyə qədər yüksələ bilməsi fenomeninin adı. Siyasi təhlilçi David Tabachnick Trumpizmin 4 əsas xüsusiyyətini belə səciyyələndirir: məşhurluq, anti-intellektual populizm, hakimiyyətdən olmayan siyasətçi statusu, mühacirlərin qatı əleyhdarı olması. Danışıqda "Trumpizm" dedikdə həmçinin əvvəlcədən düşünülməmiş sosial qadağa qoymaq və ya çox vacib səslənən, lakin heç nə deyilməyən bəyanat vermək başa düşülür.

Trump divarı- Trump Meksikadan ABŞ-a keçən qanunsuz miqrantların, terrorçuların, narkotiklərin qarşısını almaq üçün Meksika ilə sərhədə divar çəkməyi vəd edir. Trump deyir ki, 3200 km-lik sərhəd boyu bu divarı tikməyə Meksikanı da 3 milyard dollar ödəməyə vadar edəcək.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İngilis klubu "Real Madrid"in futbolçusunu aldı

23 İyul 2017 14:59

Boksçularımız Dağıstandan 3 medalla qayıdırlar

23 İyul 2017 14:58

ABŞ Kongresi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalara razılaşıb

23 İyul 2017 14:57

"Adamın gülməyi gəlir" - Faiq Ağayev tənqid etdi

23 İyul 2017 14:57

"Alınmırsa, boşanmaq lazımdır" - Emil

23 İyul 2017 14:57

"Real"ın ulduzu rəsmən "Mançester Siti"də - 192 milyon oldu

23 İyul 2017 14:57

"Onlara yazığım gəlir" - Gülay

23 İyul 2017 14:57

Rusiyalı deputat Soçi görüşünu dəyərləndirdi: "Münasibətlər inkişaf edəcək"

23 İyul 2017 14:54

Uşağınızın qız olmasını istəyirsinizsə, bunları yeyin - İNANILMAZ ÜSUL

23 İyul 2017 14:47

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları suallarının düzgün cavabları açıqlandı

23 İyul 2017 14:44

Rusiyada təyyarə gölə düşdü

23 İyul 2017 14:43

Dünyada yeni avtomobil istehsalçısı peyda oldu - FOTO

23 İyul 2017 14:42

"Qarabağ" futbol klubunun ilk fan-şopu açılıb

23 İyul 2017 14:37

Ukrayna vətəndaşlığı alan azərbaycanlıların sayı açıqlandı

23 İyul 2017 14:33

O, amerikalı Karenindir - FOTO

23 İyul 2017 14:32

Faiq Ağayevdən kinayəli sözlər: "Aş olan yerdə tumun yeri yoxdur"

23 İyul 2017 14:29

"Mançester Siti" Danilonun transfer etdi

23 İyul 2017 14:27

"Fənərbaxça" Eto'Onu transfer etmək istəyir

23 İyul 2017 14:27

Xaçmaz bazarında dükanlar yandı

23 İyul 2017 14:27

Biləsuvarda maşının dəmiri çıxdı, qadını yaraladı

23 İyul 2017 14:27

Pentaqonun S-400 qorxusu: Bu dəfə Türkiyəyə görə narahatdır

23 İyul 2017 14:23

Şou ulduzu çılpaq fotolarını yaydı - FOTO

23 İyul 2017 14:22

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları: cavablar açıqlandı

23 İyul 2017 14:22

Türkiyədə 4 bal gücündə zəlzələ olub

23 İyul 2017 14:14

Çində dəhşət: 7 ölü

23 İyul 2017 14:13

Biləsuvarda bir maşının təkərindən çıxan dəmir digər avtomobilin sərnişininə ağır xəsrət yetirib

23 İyul 2017 14:12

Sirli, müəmmalı meşə - FOTO

23 İyul 2017 14:05

Bakıda evə basqın edib seyfdən külli miqdarda pul apardılar

23 İyul 2017 14:04

İnsanlar məhv olandan sonra dünya bu cür olacaq - ŞOK FOTOLAR

23 İyul 2017 14:03

İşdən çıxan mətbuat katibi Ağ Evdəki soyuducunu oğurladı

23 İyul 2017 13:54

Makronun reytinqi 10% aşağı düşüb - SORĞU

23 İyul 2017 13:48

Ukrayna yığmasının ulduzu "Qarabağ"da?

23 İyul 2017 13:47

Özünə sevgi məktubu yazan eybəcər

23 İyul 2017 13:47

Xaçmaz bazarında yanğın baş verib

23 İyul 2017 13:42

Ən maraqlı pişiklər - FOTO

23 İyul 2017 13:42

Bakıda maşının nömrə yerinə “seks” yazan sürücü yaxalandı -

23 İyul 2017 13:39

İQ səviyyələri ən yüksək olan 20 DAHİ

23 İyul 2017 13:38

Sulavesi adasında 5,5 bal gücündə zəlzələ olub

23 İyul 2017 13:32

Məşhur aktyorun sevgilisi istirahətdə - FOTO

23 İyul 2017 13:32

Xəzərdə batan şəxsin həyatı xilas edildi

23 İyul 2017 13:29

Ərdoğandan çağırış: "Bizi aldatmağa çalışmayın"

23 İyul 2017 13:28

Məşhur Türkiyəli müğənni Şəmkirə toya gəlib - FOTO

23 İyul 2017 13:24

“Qızımın dünyaya gəlməsini istəmirdim” - Flora Kərimova

23 İyul 2017 13:22

Yadplanetlilər haqqında bunları bilirdinizmi?

23 İyul 2017 13:17

Hyundai i30-u fastbəkə çeviriblər - FOTO

23 İyul 2017 13:17

Sabahın hava proqnozu -

23 İyul 2017 13:16

Qadınlara necə kişi lazımdır: intellektual, yoxsa?.. - Bürclər ÜZRƏ SEÇİM

23 İyul 2017 13:12

Sabahın hava proqnozu

23 İyul 2017 13:08

“Qarabağ” - "Şerif" oyununda anşlaq olacaq

23 İyul 2017 13:07

Rusiyanın Birinci kanalının teleaparıcısı dünyasını dəyişib

23 İyul 2017 13:07