Seçkilərdən sonra kütləvi emiqrasiya? – miqrant saytları çökdü

Seçkilərdən sonra kütləvi emiqrasiya? – miqrant saytları çökdü
12:33 9 Noyabr 2016
184 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Respublikaçı Donald Trampın prezident seçkilərini qazanması demokrat Hillari Klintonun dəstəkçiləri arasında böyük narahatlıq yaradıb.

Publika.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Kanada istiqamətində fəaliyyət göstərən miqrant saytlarına giriş mümkünsüz hala gəlib.

Həmçinin Kanada Miqrant və Vətəndaşlıq Bürosunun internet saytı çöküb. Aralarında məşhurların da olduğu bir çox adam Trampın prezident seçiləcəyi halda Kanadaya köçəcəyini bildirmişdi.

Bu ilin əvvəlində keçirilən rəy sorğuları Donald Trampın Amerika prezidenti seçiləcəyi halda, ölkə sakinlərinin 28 faizinin mühacirət haqda ciddi düşünəcəklərini ortaya qoymuşdu. Kanadanın baş naziri Castin Trüdo isə bildirmişdi ki, əgər insanlar belə bir seçim etmək istəyirlərsə, Kanada onları görməyə şad olacaq.

Demokrat namizəd Hillari Klinton isə Trampın prezident seçilmə ehtimalının sıfıra bərabər olduğunu desə də, bunun əski baş versə belə ölkəsindən köçməyəcəyini dilə gətirmişdi: “Mən heç vaxt öz ölkəmi tərk etməzdim, amma şübhəsiz ki, vaxtımın çox hissəsini televizorda çıxış edən Trampa çığırmaqla keçirərdim”.

İyun ayında “Air Canada” aviaşirkəti Kanadaya köçməyi arzu edən amerikalılar üçün reklam çarxı hazırladı. Reklamda potensial mühacirlərə öz evini satmağı və Kanadaya bilet almağı, əvvəlcə orada istirahət günlərini keçirməyi və ölkəyə öyrəşməyi təklif edirdi. Reklam çarxı ABŞ-da seçkiqabağı kampaniyanın gedişatında Kanadaya görünməmiş dərəcədə artan marağa cavab olub.

Ölkəni on milyonlarla insan tərk edəcək

Sorğulardan birinin nəticəsinə görə, respondentlərin 30 faizi Trampın qalib gələcəyi halda başqa ölkəyə köçmək haqqında fikirləşəcəklər. Başqa bir tədqiqatın gedişatında təxminən 20 faiz amerikalı Kanadaya köçmək barədə düşündüyünü deyib. Daha 15 faizi isə bildirib ki, Hillari Klinton qələbə qazanacağı halda mühacirət edə bilər. Martın əvvəlində Tramp yeddi ştatda partiyadaxili seçkilərdə qalib gələndə “how can I move to Canada" sorğularının sayı “Google”nin məlumatına görə, 350 faiz artmışdı.

Əgər sorğuların nəticələrinə inansaq, seçkilərdən sonra ölkəni milyonlarla, hətta on milyonlarla insan tərk edə bilər. “Kanadaya getmək” ABŞ-da seçkiqabağı kampaniyanın ənənəvi hissəsidir. Tarix göstərir ki, narazı seçicilərin bir hissəsi həqiqətən mühacirət edirlər, amma əksəriyyəti qalmağa üstünlük verir.

Niyə Kanada?

Yaxın ölkədir. Əgər fransız dilinin rəsmi dil olduğu Kvebek seçilmirsə, yeni dil öyrənmək lazım deyil.

Əsas üstünlüklərdən biri səhiyyə sistemidir. Dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir və əhali üçün pulsuzdur. Kanadada ömrün uzunluğunun orta həddi ABŞ-dan yüksəkdir, iqtisadi azadlıq (“Economic Freedom”un reytinqinə əsasən) daha çoxdur.

Düzdür, potensial miqrantlar xəbərdarlıq edirlər ki, Kanadada həyatın dəyəri kifayət qədər yüksək ola bilər. Pulsuz tibbi prosedurlara gəlincə, tamamilə mümkündür ki, uzun müddət gözləyəsən (məsələn, bir neçə ay ərzində prosedura yazılmaq lazım gələcək).

Tarixdən nümunələr

Son yüzilliklər ərzində ABŞ-dan Kanadaya emiqrasiyanın bir neçə dalğası yaşanıb. XVIII əsrin sonunda onlar müstəqillik uğrunda müharibədə Böyük Britaniyanı dəstəkləyənlər idi. Həmin vaxt təxminən 100 min insan Birləşmiş Ştatlar tərk etdi, onlardan 40 mindən çoxu Kvebek və Yeni Şotlandiyada yerləşdi. Bu, kifayət qədər böyük rəqəm idi. Nəzərə alaq ki, bu əyalətlərin əhalisi həmin vaxt 166 min təşkil edirdi.

XIX əsr ortalarında Kanada ABŞ-dan qaçan qullar üçün sığınacaq oldu. 1850-ci ildən 1860-cı ilə qədər ölkəyə təxminən 15–20 min qaradərili getdi. ABŞ-da köləliyin rəsmi qadağasından sonra onlardan bir çoxu geri qayıtdı.

XIX əsrin sonunda ABŞ-da “Vəhşi Qərb”in mənimsənilməsi dövrü başa çatdı. Minlərlə amerikalı Kanadaya köçməyə başladı. Yerli hakimiyyət fermerlərin miqrasiyasını həvəsləndirirdi. Kanadada torpaq kifayət qədər ucuz idi – bir akr (0,4 hektar) cəmi 2 dollara satılırdı. 1901-dən 1914-cü ilə qədər immiqrantların ümumi miqdarı 750 mindən çox təşkil etdi.

Miqrasiyanın daha bir dalğası XX əsrin ikinci yarısına - Vyetnam müharibənə təsadüf etdi. Fərarilik edənlər və çağırışdan yayınanlar Kanadaya qaçdılar. Kanadada miqrasiya sistemi kifayət qədər liberal idi: turist kimi getmək və sonra yaşamaq üçün sənədi xahiş etmək. Toplam olaraq Kanadaya Vyetnamda vuruşmaq istəməyən 30 mindən 40 minə qədər amerikalı köçdü. Onlardan bir çoxu yaxşı təhsil almış orta sinfin nümayəndəsi idi. Onlar əsasən böyük - Toronto, Monreal və Vankuver kimi şəhərlərdə yerləşdilər. ABŞ müharibəni bitirdi və təmayülçülərə amnistiya elan etdi, amma əksəriyyət Kanadada qalmağı üstün tutdu.

Sonra nə oldu?

Düzdür, ABŞ Kanada miqrantları üçün daha cazibədar oldu, nəinki Kanada amerikalılar üçün. 2015-ci ildə “Migration Policy Institute”nin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ-da Kanadadan 840 mindən çox miqrant var. ABŞ-ın Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin məlumatlarına görə, onlardan təxminən 320 mini burada yaşamaq üçün sənədə malikdir. Kanadada isə 2015-ci ildə Birləşmiş Ştatlardan təxminən 343 min miqrant var idi.

Kanadaya 2001-ci ildə ABŞ-dan təxminən 41 min, əks istiqamətdə isə 92 mindən çox miqrant hərəkət edib. 2006-cı ildə isə müvafiq olaraq 42 və 73 min rəqəmləri qeydə alınıb.

ABŞ-da narazı seçicilər də ümumi vəziyyətə ayrıca təsir etmirdilər. 2000-ci ildə Corc Buş prezidentliyə namizəd olanda eyni təhlükələr səslənirdi. Ancaq onun seçilməsindən sonra miqrasiyanın səviyyəsi praktik olaraq dəyişmədi. Mövzu yenidən 2004-cü ildə aktual oldu. Corc Buşun ikinci qələbəsindən sonra Miqrasiya Məsələləri üzrə Kanada İdarəsinin saytının istifadəçilərinin sayı ABŞ-dan istifadəçilərin hesabına altı dəfə artdı. Kanadadakı mənbələr qeyd edirdilər ki, köçmək üçün sənədləri rəsmiləşdirən amerikalıların sayı 3-4 dəfə artıb.

Əgər tələblərə uyğun gələrsə, mühacirləri Kanadaya buraxırlar. Qanuni yollar arasında işə dəvət, regional layihələrdən birində iştirak, investisiyalar (riskli investisiya proqramı üzrə ən azı 2 milyon Kanada dolları, yaxud da təxminən 1,5 ABŞ dolları investisiya qoymaq lazım olacaq) göstərilir. Bundan başqa, Kanadadan sığınacaq almağa çalışmaq da olar.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qurban Qurbanov: "Bu uğuru təkcə biz yox, bütün Azərbaycan xalqı arzulayırdı"

24 Avqust 2017 01:42

"Qarabağ" və digərləri - SİYAHI

24 Avqust 2017 01:37

Ermənistanda vəkillər aksiya keçirəcək

24 Avqust 2017 01:35

"Qrabağ"dan sonrakı 4 xoşbəxt

24 Avqust 2017 01:27

"Qarabağ"ın tarixi uğuru -

24 Avqust 2017 01:25

Çempionlar Liqası - Bütün səbətlər müəyyənləşdi

24 Avqust 2017 01:19

"Qarabağ"ın tarixi qələbəsi - VİDEO

24 Avqust 2017 01:17

Bakıda yanğın baş verib

24 Avqust 2017 01:12

"Qarabağ"ın rəqibləri nə vaxt müəyyənləşəcək?

24 Avqust 2017 01:07

"Qarabağ"ın zəfər selfisi - ŞƏRHSİZ

24 Avqust 2017 01:07

Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib - VİDEO

24 Avqust 2017 01:03

ÇL-nin qrup mərhələsinə yüksələn bütün komandalar müəyyənləşib

24 Avqust 2017 00:57

Bakıda dənizdə batan şəxs xilas edilib

24 Avqust 2017 00:44

Azərbaycan klubu tarixdə ilk dəfə olaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb

24 Avqust 2017 00:37

"Tarixi məğlubiyyət"

24 Avqust 2017 00:35

Dəməşq beynəlxalq koalisiyadan BMT-yə şikayət edib

24 Avqust 2017 00:22

Yaponiyada dəfn mərasimlərində rahibləri əvəz edəcək robot hazırlanıb

24 Avqust 2017 00:20

Rusiya səfiri ölü tapıldı

24 Avqust 2017 00:14

Rusiyanın Sudandakı səfiri ölü tapılıb

24 Avqust 2017 00:07

Sərnişin qatarı yük qatarı ilə toqquşdu - yaralılar var

23 Avqust 2017 23:59

Sakit mövsümdə doğulan müdrik cavan

23 Avqust 2017 23:53

Amerikalı alimlər istifadə müddəti bitmiş məhsulları müəyyən edən etiketlər hazırlayıblar

23 Avqust 2017 23:50

Mingəçevirdə ər arvadını bıçaqladı

23 Avqust 2017 23:34

Bakıda sürücülərin unutduğu yol: tıxaca düşmədən mərkəzə aparan yol - VİDEO

23 Avqust 2017 23:33

İraqın şərqində güclü zəlzələ baş verib.

23 Avqust 2017 23:33

Rusiyada landşaft yanğınları 150-dən çox tikilini məhv edib

23 Avqust 2017 23:22

"Darıxanda soyunuram" - FOTOSESSİYA

23 Avqust 2017 23:18

"Qarabağ"da şok itki

23 Avqust 2017 23:17

Ərdoğan Pentaqon rəhbərini qəbul etdi

23 Avqust 2017 23:15

Cərimə meydançasında 4 maşın qarət edilib - Vətəndaşa dəyən ziyanı kim ödəməlidir?

23 Avqust 2017 23:03

Bağdadda vacib görüş -

23 Avqust 2017 22:58

Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib

23 Avqust 2017 22:42

Livan ordusundan İŞİD-ə ağır zərbə

23 Avqust 2017 22:33

"Kopenhagen" - "Qarabağ" - Heyətlər açıqlandı

23 Avqust 2017 22:19

Qrizman cəzalandırıldı -

23 Avqust 2017 22:14

Fındıq ən böyük ixrac məhsuluna çevrilir

23 Avqust 2017 22:03

"Kopenhagen" - "Qarabağ" -

23 Avqust 2017 22:03

"Qarabağ"ın oyununu bu kanallar göstərəcək

23 Avqust 2017 22:00

"Kopenhagen" -"Qarabağ" oyunu üçün start heyətləri açıqlanıb

23 Avqust 2017 21:57

Yəməndə qətliam -

23 Avqust 2017 21:50

Gürcüstanın müdafiə naziri: "Məhz Azərbaycanın göndərdiyi helikopterlə..."

23 Avqust 2017 21:48

Şəkidə meşə ərazisində yanğın hadisəsi baş verib

23 Avqust 2017 21:37

Britni Spirs ideal bədənini göstərdi - VİDEO

23 Avqust 2017 21:33

Bakıda avtobus sürücüsü evə basqın edib - VİDEO

23 Avqust 2017 21:18

Gürcüstanda yerli özünü idarəetmə orqanlarına keçiriləcək seçkilərə 39 mln. lari ayrılacaq

23 Avqust 2017 21:17

Avtomobil qiymətinə qoyun satılır -

23 Avqust 2017 21:10

Qəbələdə yeni binalar və istirahət mərkəzləri inşa edilir

23 Avqust 2017 21:08

Nazir: Kənd təsərrüfatı sektorunda çalışanların sayı bu ilin əvvəlinə 1,7 milyon nəfəri ötüb

23 Avqust 2017 20:52

Yaponiyada dəfn mərasimlərini robotlar idarə edəcək - FOTO

23 Avqust 2017 20:48

Nəhəng ilan uşağa hücum etdi -

23 Avqust 2017 20:45