Trampın prezident seçilməsi ABŞ-a nə vəd edir? - ŞƏRHLƏR

Trampın prezident seçilməsi ABŞ-a nə vəd edir? - ŞƏRHLƏR
14:43 9 Noyabr 2016
295 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Antoniu Quterreş Ruhanini yenidən prezident seçilməsi münasibətilə təbrik edib (23 May 2017 01:08)

Amerika əhalisinin çoxdan gözlədiyi və bütün dünyanın diqqətlə izlədiyi proses – ABŞ-da prezident seçkiləri, nəhayət, başa çatdı. Respublikaçılar Partiyasından prezidentliyə namizəd Donald Tramp rəqibi Hillari Klintona qalib gəldi. Bununla da Demokratların Ağ Evdə 8 illik hökmranlığına son qoydu. Maraqlıdır, Respublikaçıların qalibi ABŞ-a nə bəxş edəcək? Ağ Evin xarici siyasətində hansı dəyişikliklər baş verəcək?

Publika.az Milli Məclisin deputatları və politoloqların fikirlərini təqdim edir.

Milli Məcslisin deputatı Araz Əlizadə bildirdi ki, o, Respublikaçıların qalib gələcəyini proqnozlaşdırırmış: “Donald Trampın ABŞ prezidenti seçilməsi mənimçün gözlənilən idi. Əgər mətbuata verdiyim müsahibələri izləyirdinizsə, həmişə seçkilərdə Trapmın qalib gələcəyini bildirirdim. Deyirdim ki, Hillari məğlub olacaq. Ona görə ki, Hillarinin qələbəsi dünya üçün faciə olardı. Tərbiyəsi yetərincə olmayan bir qadın bu boyda dövlətin hakimiyyət sükanı arxasına əyləşsəydi, dünyanı ancaq müharibə gözləyərdi. Buna ərəb ölkələrində baş verənləri misal göstərmək olar. Həmin ölkələrdə baş verənlərin ilhamçısı da, həyata keçirəni də Hillari idi.

Elə Sürix protokollarının da ilhamçısı və ifaçısı o idi. Yadımdadır, Suriya lideri Müəmmar Qəddafinin öldürülməsi xəbərini şaqqanaq çəkərək gülməklə qarşıladı. Bu, onun əxlaqının normal olmadığını göstərirdi”.

Millət vəkilinin fikrincə, ABŞ prezidentləri verdikləri vədlərin 70 faizini yerinə yetirmirlər: “Əgər, Tramp verdiyi vədlərin heç olmasa 60 faizini yerinə yetirsə, dünyada sabitlik olacaq. Söhbət təkcə Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaqdan getmir. Məsələ burasındadır ki, dünyada sülh, əmin-amanlıq olmalıdır. Bəsdir, ABŞ dünyada fironluq, qudurğanlıq etdi, bütün dövlətlərin daxili işinə qarışdı. Tramp bəyan etdi ki, biz dünya dövlətlərinin 98 faizi ilə münasibətlərimizə yenidən baxmalıyıq. Bəsdir, Avropanı yedirdik, bəzi dövlətləri bəslədik. Daha özümüz barəsində fikirləşməliyik. Biz digər dövlətlərin daxili işlərinə qarışmayacağıq. Hər bir ölkə dövlət rəhbərini özü müəyyən etməlidir. Eləcə də, hansı yolu tutduğunu müəyyənləşdirməlidir. Bizə kömək üçün müraciət edənlərə kömək etməyə hazırıq.

Düşünürəm ki, Trampın hakimiyyəti dövründə ABŞ-Azərbaycan münasibətləri inkişaf edəcək. Əgər Hillari seçilsəydi, bunun əksi baş verə bilərdi”.

Millət vəkili Aydın Mirzəzadə vurğuladı ki, Trampın prezident seçilməsi yalnız ABŞ vətəndaşlarını deyil, bütün dünyanı maraqlandırır: “Birləşmiş Ştatların super güc olması, onun iqtisadi, siyasi, hərbi gücü dünyadakı bir çox proseslərə ciddi təsir etməyə imkan verir. Prezident seçkilərinin favoritləri olan Trampla Klintonun bir sıra məsələlərdə mövqeləri fərqli idi. Əgər Klinton Obama siyasi kursunun davamçısı kimi kütlə qarşısına çıxırdısa, Tramp bir çox məsələlərdə yeni, hətta Amerikani düşündürəcək mövqe ilə çıxış edirdi”.

Milli Məclisin deputatı Donald Trampın xarici siyasətindən bir sıra yeniliklər gözləyir: “O, bildirirdi ki, ABŞ-ın xoşuna gəlməyın ölkələrdə siyasi rejimləri dəyişmək praktikasına son qoyulacaq. Hesab edirəm bu siyasətlə yeni ərəb “baharları”, yeni Suriya konfliktləri olmayacaq. Eyni zamanda, Suriya probleminin həllində Rusiya ilə ABŞ-ın mövqeləri demək olar üst-üstə düşür. Bu səbəbdən yaxın zamanlarda Suriya probleminin həll ediləcəyinə ümid etmək olar.

Tramp həmçinin NATO-nun xərclərinin böyük hissəsinin ABŞ tərəfindən çəkilməsinin əleyhinə olduğunu bildirib. O, bu xərclərin bir qisminin NATO üzvü olan Avropa ölkələrinin üzərinə qoyulacağını bəyan edib. Bununla yanaşı, Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ-ın Rusiya ilə münasibətlərinin yumşalacağını gözləmək olar. Çünki Tramp Ukrayna məsələsinə görə Rusiya ilə münasibətlərin pisləşməsinin qəti əleyhinə idi. Bu ölkələr arasında gərginliyin aradan qaldırılması bir çox məsələlərin həllinə, o cümlədən neftin qiymətinin sabitləşməsinə gətirib çıxara bilər.

Trampın dövründə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinə gəlincə, iki ölkənin münasibətləri elə qurulub ki, prezidentin kim olmasından asılı olmayaraq münasibətlər daim yüksək səviyyədə olur. Bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq, beynəlxalq aləmdə əməkdaşlığı genişləndirmək və s. məsələlərə aiddir”.

Politoloq Qabil Hüseynli ABŞ-da prezident seçkiləri demokratik keçirildiyini vurğulyıb: “Donald Tramp gözlənilmədən qalib gəldi. Bu, Amerika xalqının öz seçimidir və ona hörmətlə yanaşmaq lazımdır. O ki qaldı Trampın xarici siyasət xəttinə, indidən bu barədə fikir söyləmək çox çətindir. Barak Obamanın səlahiyyətləri yanvarın 20-də başa çatacaq. Tramp seçkiqabağı kampaniya zamanı qəribə fikirlər səsləndirirdi. Bu fikirlərdən bəziləri gerçəkliklə uyğunlaşmırdı. Əgər o, bu fikirlərini həyata keçirməyə başlasa, dünyada bir sıra proseslər baş verə bilər. O cümlədən, maliyyə bazarları qarışa bilər. Bu, elə indidən hiss olunur. Düşünürəm ki, ABŞ-ı bir sıra kataklizmlər gözləyir”.

Millət vəkili Zahid Oruc isə vurğuladı ki, bir neçə gün öncə İspaniyanın nəşrlərindən biri Donald Trampın Putinə telefon açaraq onun prezident seçkilərini qazanmasından sonra Klintonun gələcək taleyi haqqında xəyali bir söhbət qurmuşdular: “Gerçəkliyə yaxın görünməsə də, hər iki prezident birgə qələbəsini qeyd edərək rəqiblərini "tonqalda yandırmaq" istəyirdilər. Deyəsən, ispan münnəcimlərinin lətifə olaraq düzüb-qoşduqları hekayə doğru çıxır.

Bir il altı ay davam edən seçki kampaniyasında baş verən bütün hadisələrə baxmayaraq, Tramp ona qarşı işləyən dövlət maşınını məğlub etdi. Lakin onun rəqiblərinin Hitler adlandırdıqları Putinin marionet təmsilçisi kimi Amerika seçkilərinə qatılan Trampı aşağılamaq istəmələri nəticə vermədi. Deməli, rəsmi Ağ Evin və Klinton komandasının təbliğatı özünə böyük tərəfdarlar qazanmadı. Nəticədə, Rusiyada və dünyanın onlarla ölkəsində rəy sorğularında öndə olan şəxs qalib gəldi. Bunu Putinin qələbəsi adlandırmağın əleyhinə olanlar yenə də ABŞ sisteminin insan faktorundan asılı olmadığı arqumentini irəliyə sürəcəklər. Lakin reallıq bununla dəyişməyəcək - Putinə nifrət Amerikada qalib gəlmədi.

İndi Yaxın Şərqdən Qafqaza, Afrikadan Asiyaya qədər böyük bir məkanda baş verən fəlakətlərin durdurulması mümkün olacaqmı - bunu yaxın gələcək göstərəcək. Lakin Amerikada siyasi zəlzələlər törədiləndə dünyada nizamın pozulmadığı dəfələrlə üzə çıxıb.

Tramp kimin taleyini təkrarlayacaq- Reyqanın, Buşun, yoxsa Kennedinin? Amerika xalqının hüzur və əmin-amanlığını istəyən hər kəs yeni prezidentdən təmsil etdiyi dövlətin ədaləti və sülhü simvolizə etməsini arzulayır. Seçkilərdə bütün namizədlərə nifrətini və hiddətini ifadə edən milyonlarla insanıın üzərinə dünyadakı anti-amerikaçıları də gəlsək,Trampın qlobal missiyasını anlamaq o qədər də çətin olmayacaq”.

İnaqurasiyada and içəndən sonra yeni prezidentin çiyinlərinə düşən yük onu dünyanın gözü qarşısında büsbütün dəyişəcək: “Bax onda, seçki çıxışlarını çoxları xatırlamayacaq!

Trampın 6 milyard kapitala malik olması məşhur aforizmin əbədiyaşar gücünü göstərir - qızıl kimdədirsə, qızıl qanun da ondadır”.

Anar Tağıyev

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İlham Əliyev Varşavada Qarabağdan danışdı

28 İyun 2017 01:09

Xəzərdə boğulmaq təhlükəsi ilə üzləşən şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 00:47

Polşa prezidenti: "Azərbaycan mühüm tərəfdaşımızdır"

28 İyun 2017 00:44

Xəzərdə batan şəxs xilas edilib

28 İyun 2017 00:43

Tut yığmaq istədi, xəstəxanalıq oldu

28 İyun 2017 00:39

Azərbaycan güləşçiləri Avropa çempionatının ilk günündə bir dəst medal qazanıblar

28 İyun 2017 00:37

Andjey Duda: "Polşa və Azərbaycan öz regionlarında iqtisadi liderlərdir"

28 İyun 2017 00:37

Tayson Bakıya gələcək

28 İyun 2017 00:33

Çempionlar Liqasında mübarizəyə start verilib -

28 İyun 2017 00:28

Avropa kuboklarında 2017-2018 mövsümünə start verilib

28 İyun 2017 00:17

"Toyota" piyadanı vurub öldürdü

28 İyun 2017 00:09

Astroloji proqnoz - 28 iyun

28 İyun 2017 00:08

Dubayın əsl siması: o şəhər göründüyü kimi deyil - FOTO

28 İyun 2017 00:05

“Akdağ” məhv edildi

28 İyun 2017 00:05

Günün qoroskopu: əsəblərinizi cilovlayın

28 İyun 2017 00:05

Bir gecədə bağırsaq qurdlarından xilas olmaq istəyirsinizsə...

27 İyun 2017 23:57

"Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsi Avropaya qazın çatdırılması üçün yeganə yeni mənbədir" -

27 İyun 2017 23:56

Türkiyədə terrorçular hərbi avtomobilə hücum ediblər

27 İyun 2017 23:55

Ocaqlara və pirlərə getmək nə vaxtdan günah sayılıb?

27 İyun 2017 23:52

Autizm dünyanın sonu deyil

27 İyun 2017 23:47

“Stress çarxları” həqiqətənmi, müalicəvidir? - Marketinqin yeni hiyləsi

27 İyun 2017 23:42

Bu 12 əlamət sizdə varsa, HƏKİMƏ MÜRACİƏT EDİN

27 İyun 2017 23:42

Məscidə piyada getməyin savabı nə qədərdir?

27 İyun 2017 23:42

Stalinin kokaindən istifadə etməsi təsdiqlənib - Arxivlər açıldıqca...

27 İyun 2017 23:42

Prezidentin şərəfinə ziyafət

27 İyun 2017 23:39

Samuxda qadın ağacdan yıxıldı

27 İyun 2017 23:37

Model Leyla Oruclunun ölümündə suçlanan həkim - “Bütün sənədlər prokurorluqdadır”

27 İyun 2017 23:37

Kluba cilvəli getdi - FOTO

27 İyun 2017 23:32

Uşağın qarnı gündən-günə böyüyür -

27 İyun 2017 23:31

Kişinin sevgisini bilmək istəyirsinizsə... - XANIMLARA PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ

27 İyun 2017 23:27

Sizin Alsheymer xəstəliyinə yaxalanma riskiniz varmı?

27 İyun 2017 23:22

Azad Rəhimov: "Tayson, Holifild və Coşua Bakıya dəvət olunub"

27 İyun 2017 23:17

"Survivor" iştirakçısı tanınmış aktyorla sevgilidir - FOTO

27 İyun 2017 23:17

Oynaqlarında xırçıltılar və bel ağrıları varsa...

27 İyun 2017 23:17

Şəmkirdə ev kül oldu

27 İyun 2017 23:14

Boyun osteoxondrozuna qarşı effektli məşq proseduru

27 İyun 2017 23:12

Formula 1 üzrə Qran Prini nə qədər tamaşaçı izləyib?

27 İyun 2017 23:12

Şəmkirdə mənzildə yanğın baş verib

27 İyun 2017 23:09

"Qalatasaray" ik transferi açıqladı (RƏSMİ)

27 İyun 2017 23:07

Müğənni istirahətdən erotik fotolar paylaşdı - FOTO

27 İyun 2017 23:05

Facebook istifadəçilərinin sayı 2 milyardı ötüb

27 İyun 2017 23:05

İlham Əliyev: "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsini 100 faiz tamamlamaq üçün 2-3 il vaxt lazımdır"

27 İyun 2017 23:02

Sui-qəsdi Rusiya kəşfiyyatçıları törədib? – Moskvadan CAVAB

27 İyun 2017 22:58

Uzun müddətdir boşanmış insanların kəbin kağızının bir əhəmiyyəti varmı?

27 İyun 2017 22:57

Poşada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin şərəfinə rəsmi ziyafət verilib (FOTO)

27 İyun 2017 22:55

Polşada Azərbaycan prezidentinin şərəfinə rəsmi ziyafət verilib -

27 İyun 2017 22:54

Pirləri ziyarət etmək və onlardan yardım diləmək düzgündürmü?

27 İyun 2017 22:52

Prezident Andjey Duda: Azərbaycan Polşanın Cənubi Qafqaz və Xəzər dənizi regionunda mühüm tərəfdaşıdır

27 İyun 2017 22:50

Millimizin üzvü A Seriyasında - FOTO

27 İyun 2017 22:47

Xərçəng əleyhinə bakteriya tapıldı

27 İyun 2017 22:47