Trampın prezident seçilməsi ABŞ-a nə vəd edir? - ŞƏRHLƏR

Trampın prezident seçilməsi ABŞ-a nə vəd edir? - ŞƏRHLƏR
14:43 9 Noyabr 2016
295 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Amerika əhalisinin çoxdan gözlədiyi və bütün dünyanın diqqətlə izlədiyi proses – ABŞ-da prezident seçkiləri, nəhayət, başa çatdı. Respublikaçılar Partiyasından prezidentliyə namizəd Donald Tramp rəqibi Hillari Klintona qalib gəldi. Bununla da Demokratların Ağ Evdə 8 illik hökmranlığına son qoydu. Maraqlıdır, Respublikaçıların qalibi ABŞ-a nə bəxş edəcək? Ağ Evin xarici siyasətində hansı dəyişikliklər baş verəcək?

Publika.az Milli Məclisin deputatları və politoloqların fikirlərini təqdim edir.

Milli Məcslisin deputatı Araz Əlizadə bildirdi ki, o, Respublikaçıların qalib gələcəyini proqnozlaşdırırmış: “Donald Trampın ABŞ prezidenti seçilməsi mənimçün gözlənilən idi. Əgər mətbuata verdiyim müsahibələri izləyirdinizsə, həmişə seçkilərdə Trapmın qalib gələcəyini bildirirdim. Deyirdim ki, Hillari məğlub olacaq. Ona görə ki, Hillarinin qələbəsi dünya üçün faciə olardı. Tərbiyəsi yetərincə olmayan bir qadın bu boyda dövlətin hakimiyyət sükanı arxasına əyləşsəydi, dünyanı ancaq müharibə gözləyərdi. Buna ərəb ölkələrində baş verənləri misal göstərmək olar. Həmin ölkələrdə baş verənlərin ilhamçısı da, həyata keçirəni də Hillari idi.

Elə Sürix protokollarının da ilhamçısı və ifaçısı o idi. Yadımdadır, Suriya lideri Müəmmar Qəddafinin öldürülməsi xəbərini şaqqanaq çəkərək gülməklə qarşıladı. Bu, onun əxlaqının normal olmadığını göstərirdi”.

Millət vəkilinin fikrincə, ABŞ prezidentləri verdikləri vədlərin 70 faizini yerinə yetirmirlər: “Əgər, Tramp verdiyi vədlərin heç olmasa 60 faizini yerinə yetirsə, dünyada sabitlik olacaq. Söhbət təkcə Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaqdan getmir. Məsələ burasındadır ki, dünyada sülh, əmin-amanlıq olmalıdır. Bəsdir, ABŞ dünyada fironluq, qudurğanlıq etdi, bütün dövlətlərin daxili işinə qarışdı. Tramp bəyan etdi ki, biz dünya dövlətlərinin 98 faizi ilə münasibətlərimizə yenidən baxmalıyıq. Bəsdir, Avropanı yedirdik, bəzi dövlətləri bəslədik. Daha özümüz barəsində fikirləşməliyik. Biz digər dövlətlərin daxili işlərinə qarışmayacağıq. Hər bir ölkə dövlət rəhbərini özü müəyyən etməlidir. Eləcə də, hansı yolu tutduğunu müəyyənləşdirməlidir. Bizə kömək üçün müraciət edənlərə kömək etməyə hazırıq.

Düşünürəm ki, Trampın hakimiyyəti dövründə ABŞ-Azərbaycan münasibətləri inkişaf edəcək. Əgər Hillari seçilsəydi, bunun əksi baş verə bilərdi”.

Millət vəkili Aydın Mirzəzadə vurğuladı ki, Trampın prezident seçilməsi yalnız ABŞ vətəndaşlarını deyil, bütün dünyanı maraqlandırır: “Birləşmiş Ştatların super güc olması, onun iqtisadi, siyasi, hərbi gücü dünyadakı bir çox proseslərə ciddi təsir etməyə imkan verir. Prezident seçkilərinin favoritləri olan Trampla Klintonun bir sıra məsələlərdə mövqeləri fərqli idi. Əgər Klinton Obama siyasi kursunun davamçısı kimi kütlə qarşısına çıxırdısa, Tramp bir çox məsələlərdə yeni, hətta Amerikani düşündürəcək mövqe ilə çıxış edirdi”.

Milli Məclisin deputatı Donald Trampın xarici siyasətindən bir sıra yeniliklər gözləyir: “O, bildirirdi ki, ABŞ-ın xoşuna gəlməyın ölkələrdə siyasi rejimləri dəyişmək praktikasına son qoyulacaq. Hesab edirəm bu siyasətlə yeni ərəb “baharları”, yeni Suriya konfliktləri olmayacaq. Eyni zamanda, Suriya probleminin həllində Rusiya ilə ABŞ-ın mövqeləri demək olar üst-üstə düşür. Bu səbəbdən yaxın zamanlarda Suriya probleminin həll ediləcəyinə ümid etmək olar.

Tramp həmçinin NATO-nun xərclərinin böyük hissəsinin ABŞ tərəfindən çəkilməsinin əleyhinə olduğunu bildirib. O, bu xərclərin bir qisminin NATO üzvü olan Avropa ölkələrinin üzərinə qoyulacağını bəyan edib. Bununla yanaşı, Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ-ın Rusiya ilə münasibətlərinin yumşalacağını gözləmək olar. Çünki Tramp Ukrayna məsələsinə görə Rusiya ilə münasibətlərin pisləşməsinin qəti əleyhinə idi. Bu ölkələr arasında gərginliyin aradan qaldırılması bir çox məsələlərin həllinə, o cümlədən neftin qiymətinin sabitləşməsinə gətirib çıxara bilər.

Trampın dövründə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinə gəlincə, iki ölkənin münasibətləri elə qurulub ki, prezidentin kim olmasından asılı olmayaraq münasibətlər daim yüksək səviyyədə olur. Bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq, beynəlxalq aləmdə əməkdaşlığı genişləndirmək və s. məsələlərə aiddir”.

Politoloq Qabil Hüseynli ABŞ-da prezident seçkiləri demokratik keçirildiyini vurğulyıb: “Donald Tramp gözlənilmədən qalib gəldi. Bu, Amerika xalqının öz seçimidir və ona hörmətlə yanaşmaq lazımdır. O ki qaldı Trampın xarici siyasət xəttinə, indidən bu barədə fikir söyləmək çox çətindir. Barak Obamanın səlahiyyətləri yanvarın 20-də başa çatacaq. Tramp seçkiqabağı kampaniya zamanı qəribə fikirlər səsləndirirdi. Bu fikirlərdən bəziləri gerçəkliklə uyğunlaşmırdı. Əgər o, bu fikirlərini həyata keçirməyə başlasa, dünyada bir sıra proseslər baş verə bilər. O cümlədən, maliyyə bazarları qarışa bilər. Bu, elə indidən hiss olunur. Düşünürəm ki, ABŞ-ı bir sıra kataklizmlər gözləyir”.

Millət vəkili Zahid Oruc isə vurğuladı ki, bir neçə gün öncə İspaniyanın nəşrlərindən biri Donald Trampın Putinə telefon açaraq onun prezident seçkilərini qazanmasından sonra Klintonun gələcək taleyi haqqında xəyali bir söhbət qurmuşdular: “Gerçəkliyə yaxın görünməsə də, hər iki prezident birgə qələbəsini qeyd edərək rəqiblərini "tonqalda yandırmaq" istəyirdilər. Deyəsən, ispan münnəcimlərinin lətifə olaraq düzüb-qoşduqları hekayə doğru çıxır.

Bir il altı ay davam edən seçki kampaniyasında baş verən bütün hadisələrə baxmayaraq, Tramp ona qarşı işləyən dövlət maşınını məğlub etdi. Lakin onun rəqiblərinin Hitler adlandırdıqları Putinin marionet təmsilçisi kimi Amerika seçkilərinə qatılan Trampı aşağılamaq istəmələri nəticə vermədi. Deməli, rəsmi Ağ Evin və Klinton komandasının təbliğatı özünə böyük tərəfdarlar qazanmadı. Nəticədə, Rusiyada və dünyanın onlarla ölkəsində rəy sorğularında öndə olan şəxs qalib gəldi. Bunu Putinin qələbəsi adlandırmağın əleyhinə olanlar yenə də ABŞ sisteminin insan faktorundan asılı olmadığı arqumentini irəliyə sürəcəklər. Lakin reallıq bununla dəyişməyəcək - Putinə nifrət Amerikada qalib gəlmədi.

İndi Yaxın Şərqdən Qafqaza, Afrikadan Asiyaya qədər böyük bir məkanda baş verən fəlakətlərin durdurulması mümkün olacaqmı - bunu yaxın gələcək göstərəcək. Lakin Amerikada siyasi zəlzələlər törədiləndə dünyada nizamın pozulmadığı dəfələrlə üzə çıxıb.

Tramp kimin taleyini təkrarlayacaq- Reyqanın, Buşun, yoxsa Kennedinin? Amerika xalqının hüzur və əmin-amanlığını istəyən hər kəs yeni prezidentdən təmsil etdiyi dövlətin ədaləti və sülhü simvolizə etməsini arzulayır. Seçkilərdə bütün namizədlərə nifrətini və hiddətini ifadə edən milyonlarla insanıın üzərinə dünyadakı anti-amerikaçıları də gəlsək,Trampın qlobal missiyasını anlamaq o qədər də çətin olmayacaq”.

İnaqurasiyada and içəndən sonra yeni prezidentin çiyinlərinə düşən yük onu dünyanın gözü qarşısında büsbütün dəyişəcək: “Bax onda, seçki çıxışlarını çoxları xatırlamayacaq!

Trampın 6 milyard kapitala malik olması məşhur aforizmin əbədiyaşar gücünü göstərir - qızıl kimdədirsə, qızıl qanun da ondadır”.

Anar Tağıyev

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanda belə toy olmamışdı: Bəylə gəlin hərbi formada

19 Avqust 2017 22:48

Hikmək Hacıyev: "Azərbaycan mülki insanlarının hədəfə çevrilməsindən ən çox əziyyət çəkən dövlətlərdən biridir"

19 Avqust 2017 22:47

27 yaşlı oğlan naməlum şəraitdə bıçaqlandı

19 Avqust 2017 22:44

"Qarabağ" "İnter"i məğlub etdi

19 Avqust 2017 22:34

İnsanın ruhuna rahatlıq verən, baxmaqdan doymayacağınız TƏBİƏT FOTOLARI

19 Avqust 2017 22:33

Dördüncü Qara dəniz-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu Batumidə keçiriləcək

19 Avqust 2017 22:32

"İnter"in baş məşqçisi: "Qışa kimi bizə çox çətin olacaq"

19 Avqust 2017 22:27

Soğanın qiyməti xeyli ucuzlaşdı - VİDEO

19 Avqust 2017 22:23

Rusiya prezidentinə paytaxtı dəyişmək təklif olunub

19 Avqust 2017 22:22

VİDEO: Azərbaycanın varlı qızları bahalı avtomobilləri ilə...

19 Avqust 2017 22:18

"Qarabağ" "İnter"i məğlub edib

19 Avqust 2017 22:07

İlham Əliyev: “Yeni yanaşma ilə kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artımına nail olacağıq”

19 Avqust 2017 22:03

Türkiyədə zibil maşınında partlayış

19 Avqust 2017 22:02

Azərbaycanda belə toy olmamışdı: Bəylə gəlin hərbi formada - YENİ VİDEO

19 Avqust 2017 21:48

"Neftçi" debütanta da uduzdu - VİDEO

19 Avqust 2017 21:47

Kişinin diqqətini cəlb etməyin yolları

19 Avqust 2017 21:42

Prezident: "Kənd təsərrüfatı elmi əsaslarla inkişaf edəcək"

19 Avqust 2017 21:39

Qadınlar döyüşərsə...- FOTOLAR

19 Avqust 2017 21:33

Azərbaycan Premyer Liqasında debütant "Səbail” flaqmanı məğlub edib

19 Avqust 2017 21:27

Dənizdə boğulmaq üzrə olan 2 şəxs xilas edilib

19 Avqust 2017 21:27

Qızına yetirdikləri xəsarətə görə otel işçilərini tənbeh edən AKTRİSA DÖYÜLDÜ

19 Avqust 2017 21:23

Hindistanda qatarın 6 vaqonu relsdən çıxıb

19 Avqust 2017 21:13

"Qol buraxmamaq, heç-heçə etmək istəyirdik" - Samir Əliyev

19 Avqust 2017 21:07

Qatar relsdən çıxdı: 20 ölü, 150 yaralı

19 Avqust 2017 21:04

Azərbaycanlı gənclərdən MÖHTƏŞƏM İXTİRA - yeni təyyarə - VİDEO

19 Avqust 2017 21:03

Türkiyədə güclü partlayış

19 Avqust 2017 20:58

"Problemimiz psixologiya ilə bağlıdı" - Elxan Abdullayev

19 Avqust 2017 20:47

"Mançester Yunayted" rəqibini 4 qolla məğlub etdi

19 Avqust 2017 20:45

Bu il sağlamlıq imkanları məhdud olduğuna görə müavinət alan uşaqların sayı açıqlanıb

19 Avqust 2017 20:42

Türkmənistanda spirtli içkilərin satışı qadağan edildi

19 Avqust 2017 20:33

İspaniyada “erməni soyqırımı” iddiaçısı olan türk yazıçı tutuldu

19 Avqust 2017 20:29

Hindistanda qatar reysdən çıxdı - ölanlərin sayı 20-ə çatdı

19 Avqust 2017 20:28

Sürücünü tapança ilə hədələyən şəxslə bağlı

19 Avqust 2017 20:19

Tanınmış müğənninin sevgilisi 3 aylıq hamilədir - FOTOLAR

19 Avqust 2017 20:18

Türkmənistanda oktyabradək spirtli içkilərin satışı qadağan edilib

19 Avqust 2017 20:17

"Neftçi"nin baş məşqçisini istefaya səslədilər

19 Avqust 2017 20:17

Sızanaqları yox edən təbii maskalar

19 Avqust 2017 20:08

Qarabağda yeni müharibəyə YAŞIL İŞIQ, İrəvan üçün qaçılmaz SONLUQ... - HƏFTƏNİN SİYASİ XÜLASƏSİ

19 Avqust 2017 20:03

Güclü külək festival çadırını uçurdu

19 Avqust 2017 19:52

Atmosferi çirkləndirən sürücülər cərimələndi

19 Avqust 2017 19:49

Təcavüz olunan müğənni 250 milyon izləyicisi ilə vidalaşmadan ayrıldı

19 Avqust 2017 19:48

Avstraliyada naməlum şəxs avtomobili kütlənin üzərinə sürüb, 7 nəfər xəsarət alıb

19 Avqust 2017 19:47

Sabaha olan hava proqnozu

19 Avqust 2017 19:36

Çox yaşamaq istəyənlərin nəzərinə

19 Avqust 2017 19:33

Heç kimin buraxılmadığı sirli şəhər

19 Avqust 2017 19:28

Rusiya paytaxtının köçürülməsi TƏKLİFİ

19 Avqust 2017 19:23

İspaniyanın daxili işlər naziri: “İki terror aktı törədən dəstə zərərsizləşdirilib”

19 Avqust 2017 19:22

Ağdaşda “Chevrolet” su kanalına düşdü - Sürücü həyatını itridi

19 Avqust 2017 19:08

Bu oteldə qalanlar hər an ölə bilər

19 Avqust 2017 19:08

Könül Xasıyevaya qarşı dələduzluq - 70 min manatını aldılar

19 Avqust 2017 18:59