Avropanın işsizlik üzərində qələbəsi - TƏHLİL

Avropanın işsizlik üzərində qələbəsi - TƏHLİL
10:59 10 Noyabr 2016
50 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Avropa İttifaqının Statistika Xidmətinin (Eurostat) məlumatına görə, bu ilin sentyabrında ittifaq üzrə (EA28) işsizlik səviyyəsi 8,5% təşkil edib ki, bu da illik müqayisədə 0,7 faiz bəndi azdır və eyni zamanda 2009-cu ilin fevralından ən aşağı göstəricidir. Bundan əlavə Avrozonada (EA19) işsizlik səviyyəsi son bir ildə 0,6 faiz bəndi azalaraq sentyabrda 10 faizə enib ki, bu da 2011-ci ilin iyunundan bəri qeydə alınan minimumdur. Hazırda Avropa İttifaqında işsizlərin sayı 20,789 mln. nəfər, Svrozonada isə 16,181 mln. nəfər təşkil edib ki, son bir ildə bu göstəricilər müvafiq olaraq 1,596 mln. nəfər və 905 min nəfər azalıb.

 

İşsizliyin azalması Avropa İttifaqı üçün çətin bir anda baş verib. Bu səbəbdən belə nəticə, belə göstəricilər, o cümlədən işsizlik səviyyəsinin 7 illik minimuma çatması kimi nailiyyət təəccüblü görünür. Çünki hazırda Avropa İttifaqında iqtisadi böhran adlandırmaq hələlik mümkün olmayan, amma ümumilikdə çətin iqtisadi vəziyyət davam edir. Hazırda illik iqtisadi artım cəmi 1,8%, Avrozonada isə 1,6% təşkil edir. Bu rəqəmlər Avropanın iqtisadi hakimiyyətini qane etmir, nəticədə Avropa Mərkəzi Bankı yumşaq monetar siyasətini davam etdirir. İşsizlik üzrə isə gözlənilməz müsbət göstəricilər bütün bu amillər fonunda müəyyən mənada paradoksal görünür. Amma daha dəqiq araşdırması üçün ölkələrin ayrı-ayrı olaraq vəziyyətinə diqqət yetirmək lazımdır (İşsizlik səviyyəsi, %):

 

 

Göründüyü kimi, bir sıra ölkələrdə işsizlik səviyyəsi nəzərə çapracaq dərəcədə azalıb və bu ölkələrin əksəriyyəti Şərqi Avropa ölkələridir. Vışeqrad qrupuna daxil olan 4 ölkədə də işsizliyin azalması müşahidə olunur. V4 ölkələrini burada o səbəbdən xüsusi vurğulayırıq ki, məhz bu ölkələr Avropada miqrasiyasın, xüsusən də qeyri-leqal miqrasiyanın yayılmasına qarşı çıxır. Ümumilikdə, ötən ildə Şərqi Avropa, xüsusən də Şərqi-Cənub Avropa ölkələri qeyri-leqal miqrasiya böhranı ilə daha sərt üzləşiblər. Bu səbəbdən sərhədlər bağlanır, sərhəd nəzarəti gücləndirilir, müəyyən saxlayıcı addımlar atılır, Avropa İttifaqının rəhbərliyinə və miqrantların qəbulunun lehinə olan Almaniya kimi ölkələrin mövqeyinə çox sərt qarşı çıxır. Əlbəttə ki, miqrasiya problemi əmək bazarına çox ciddi təsir edir. Belə ki, miqrantlar sosial müavinətlər almaqla yanaşı iş yerlərinə iddia edirlər ki, nəticədə nəzarətsiz miqrasiya siyasətini həyata keçirən ölkə, nəzəri cəhətdən, əmək bazarında qarmaqarışıqlıqla üzləşə bilər. Sadə desək, yerli əhali miqrantların tutduğu iş yerlərindən məhrum olurlar.

 

Burada əlbəttə ki belə bir məsələyə toxunmaq lazımdır. Adətən əmək miqrantları, xüsusən də qeyri-leqal miqrantlar yalnız yerli əhali tərəfindən imtina edilən iş yerlərinə iddia edə bilir, lakin hər halda kütləvi miqrasiyaya məruz qalan Avropada işsizlik səviyyəsinin aşağı düşməsi paradoksal müsbət göstəricidir. Çünki istənilən halda miqrasiya əmək bazarında təklifi artırır. Amma bəzi ölkələr öz əmək bazarlarını qorumaq məqsədi ilə (digər amillərlə yanaşı) miqrasiyaya qarşı çıxır və məhz bu ölkələrdə işsizlik səviyyəsinin azalması daha yüksək templərlə müşahidə olunur.

 

Rəqəmlərin təhlili həmçinin daha bir sıra maraqlı amilləri üzə çıxarır. Məsələn, Almaniyada Avropanın ən aşağı işsizlik səviyyəsi müşahidə olunur. Bu da onu göstərir ki, bu ölkənin əmək bazarında ciddi potensial mövcuddur. Bu səbəbdən müəyyən mənada aydın olur ki, niyə Almaniya hökuməti miqrantların qəbuluna razıdır və xüsusən bu miqrantların cəmiyyətə inteqrasiya edilməsi istiqamətində tədbirlər görür və görmək niyyətindədir. Çünki əmək bazarında boş iş yerləri, ilk növbədə də yerli əhali tərəfindən imtina edilən, yəni xüsusi bilik, bacarıq, təhsili və ixtisası tələb etməyən iş və vəzifələr üzrə mövcuddur. 

 

Bundan əlavə, adətən, işsizlik səviyyəsinin azalması müəyyən mənada iqtisadi artımın yüksəlməsinə təsir etməlidir, amma Avropada bu, hələlik baş vermir. Belə ki, ötən ildə Avropa İttifaqında iqtisadi artım indiki üç rübün göstəricisindən 0,3 faiz bəndi artıq olaraq 2,1%-ə bərabər idi. İllik göstəricini artırmaq üçün hələlik dördüncü rüb var, amma 2016-cı ildə rüblük artımlarına fikir verəndə (0,4-0,5%) ilin yekununda iqtisadi artımın 2015-ci ilin göstəricini nəzərə çarpan dərəcədə üstələyəcəyi çətin görünür. Bu amil Avropa İttifaqının iqtisadiyyatında struktur problemlərin mövcud olduğunu göstərir, çünki, bir daha təkrarlamalıyıq ki, işsizlik səviyyəsi ayrıca bir proses deyil, əksinə bu faktor iqtisadi artımın templərinə müsbət təsir etməlidir. Bu aydındır, çünki iqtisadiyyatda daha çox məhsul və xidmət istehsal olunur.

 

Amma eyni zamanda iqtisadi artımın yüksəlməsini ləngidən və saxlayıcı amillər mövcuddur ki, bunların sırasına real  iqtisadiyyatında investisiyaların azalmasını və deflyasiyanı qeyd etmək olar. Birinci amillə Avropa Mərkəzi Bankı mərkəzləşdirilmiş kredit və depozitlər üzrə sıfıra yaxın və ya mənfi faiz dərəcələrin tətbiq etməklə mübarizə aparır. Məqsəd isə maliyyə və digər qurumların sərbəst vəsaitlərini yığıma və passiv investisiyalara deyil, real iqtisadiyyata yönəltməkdir. İkinci amilə gəlincə, demək olar ki, burada vəziyyət qənaətbəxş deyil. Belə ki, bu ilin sentyabrında istehsal qiymətləri EA28-də 1,1%, EA19-da isə 1,5% azalıb. Bu problem nəticədə istehlak qiymətlərin çox kiçik artmasına və ya ümumilikdə deflyasiyaya gətirib çıxarır ki, bu problem hazırda Avropa Mərkəzi Bankı narahat edən əsas problemlərdən biridir.

 

Aydındır ki, belə olan makroiqtisadi fon və şəraitində işsizlik səviyyəsinin azalması, yəni iş fəaliyyətinin yüksəlməsi lazımı olan və gözlənilən nəticə vermir və iqtisadi artımına lazımı olan müsbət yüksəldici təsir etmir.

 

Vahab Rzayev, APA Analitik Mərkəzi

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Dalğavari damlı ev - FOTO

26 Aprel 2017 02:32

Rəcəb Tayyib Ərdoğan:

26 Aprel 2017 02:25

Ərdoğan: “Türkiyə Aİ-yə üzvlüklə bağlı mövqeyini dəyişə bilər”

26 Aprel 2017 02:18

Ərdoğandan Aİ-yə xəbərdarlıq

26 Aprel 2017 02:14

Azərbaycanda oğurlanıb zorlanan müəllimə iş veriləcək

26 Aprel 2017 01:45

ABŞ-da məktəbli avtobusu qəzaya uğrayıb, 15 nəfər yaralanıb

26 Aprel 2017 01:42

DGK məlumat yaydı

26 Aprel 2017 01:33

Naxışlı mətbəx əşyaları - FOTO

26 Aprel 2017 01:32

Premyer Liqa:

26 Aprel 2017 01:27

Soydaşlarımız Moskvada ağacəkmə aksiyası keçirdi

26 Aprel 2017 01:24

İraqda 260 min dinc sakin İŞİD-in əsirliyindən xilas edilib

26 Aprel 2017 01:22

Ən qısa müddətdə ABŞ-Meksika sərhədi hasarlanacaq -

26 Aprel 2017 01:16

Tullantı taxta parçalarından görün nə yaratdı - FOTOLAR

26 Aprel 2017 01:13

Tramp: "Meksika sərhədində divar tezliklə tikiləcək"

26 Aprel 2017 00:59

Boliviyada qolkiper öz qapısından rəqib komandaya qol vurub

26 Aprel 2017 00:57

DƏHŞƏTLİ KADR: Yeni doğulan körpəni küçəyə atıb qaçdı - VİDEO

26 Aprel 2017 00:53

Sankt-Peterburq terrorunun təşkilatçıları

26 Aprel 2017 00:46

“İçerde” sevənlərə üzücü xəbər

26 Aprel 2017 00:43

76 yaşlı kişidən İNANILMAZ FİTNES SİRLƏRİ - FOTO/VİDEO

26 Aprel 2017 00:38

Trampdan YENİ TƏYİNAT

26 Aprel 2017 00:33

Suriayda xəstəxanaya hücum edilib -

26 Aprel 2017 00:30

"Kreml Əsədə qarşı mövqeyini dəyişib"

26 Aprel 2017 00:29

Röya yataqda, pijama ilə...

26 Aprel 2017 00:22

Donald Tramp:

26 Aprel 2017 00:13

Azərbaycanda oğurlanıb zorlanan müəllimə iş veriləcək

26 Aprel 2017 00:05

Hər kim dünyanı dinə və dini dünyaya görə tərk edərsə, İslam yolunda olmaz

26 Aprel 2017 00:05

Şəbnəm Tovuzlunun ərinin görüntüləri - FOTO

26 Aprel 2017 00:05

Çimərlikdə pozalar verdi - FOTO

26 Aprel 2017 00:05

Günün qoroskopu: planlarınızı kimsə ilə bölüşməyin

26 Aprel 2017 00:05

Kişilərin seksdən sonra yatma səbəbləri...

26 Aprel 2017 00:05

Astroloji proqnoz - 26 aprel

26 Aprel 2017 00:03

Kiyevdə Azərbaycan-Ukrayna münasibətləri barədə elmi toplu çapdan çıxıb

26 Aprel 2017 00:02

Azərbaycanda doğuş zamanı daha bir faciə

25 Aprel 2017 23:57

Rusiyadan rublla bağlı QƏRAR

25 Aprel 2017 23:53

Atasının imtina etdiyi Fransa prezidentliyinə namizəd – Marin Le Penin qalmaqallı HƏYAT YOLU

25 Aprel 2017 23:52

Böyük Britaniya Rusiyaya nüvə zərbəsi endirə bilər

25 Aprel 2017 23:52

Niyə İmamların (ə) nəsli Peyğəmbərdən aparılır?

25 Aprel 2017 23:52

Paytaxtda mənzildə kişi meyiti tapıldı

25 Aprel 2017 23:49

Məşhur müğənni ağır xəstəliyə tutulub

25 Aprel 2017 23:48

Dinimiz qız qaçırmağa necə baxır?

25 Aprel 2017 23:47

"Sarkisyan mənə dedi ki, Ağdam ermənilərin vətəni deyil və o haqlıdır” - Tomas de Vaal

25 Aprel 2017 23:42

Yüksək miqdarda mis daşıyan qidalar

25 Aprel 2017 23:42

Onlar necə belə cavan qalır? – 40-dan 70-ə…

25 Aprel 2017 23:38

Gözəllik kraliçası döyüşçü oldu - FOTO

25 Aprel 2017 23:37

"Artıq mənim həyat yoldaşım yoxdur" - Fransalda məşhurlaşan azərbaycanlı

25 Aprel 2017 23:37

7 xəstəliyə çarə olan QULANÇAR

25 Aprel 2017 23:37

Yataq otağındakı kameraya ruh görüntüləndi

25 Aprel 2017 23:34

ABŞ Türkiyəni PKK-nı bombaladığına görə tənqid etdi

25 Aprel 2017 23:29

Messini 500-ə daşıyanlar

25 Aprel 2017 23:27

Erməni Kardaşyan kurortda dincəlir - FOTO

25 Aprel 2017 23:27