SSRİ-nin sirr kimi saxladığı 10 güclü silah növü – FOTOLAR

SSRİ-nin sirr kimi saxladığı 10 güclü silah növü – FOTOLAR
11:08 10 Noyabr 2016
142 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Mövcudluğu dövründə dünyanın iki super dövlətindən biri olan SSRİ-də bəzən silahların olduqca qeyri-adi növləri yaradılırdı. Onlardan bir çoxu o qədər məxfi idi ki, haqqında informasiyalar yalnız yaxın vaxtlarda ortaya çıxıb.

Publika.az keçmiş SSRİ-də yaradılan 10 məxfi silahı təqdim edir.

BBA-14

Atom sualtı gəmiləri həm Sovet İttifaqı, həm də Birləşmiş Ştatlar üçün “soyuq müharibə” strategiyasının əsas hissəsi idi. Onlara görə də hər iki tərəf belə gəmilərin aşkarlanması və məhv edilməsi üçün mürəkkəb əks-tədbirləri hazırlayırdı. Sualtı gəmilərin məhv edilməsinin ən yaxşı üsullarından biri torpedalar və hidroakustik sistemlərlə təchiz edilmiş təyyarələr oldu.

“Soyuq müharibə” dövründə sualtı gəmilərə qarşı təyyarələrdən biri də BBA-14 idi. Onda hidroplan, ekranolet, bombardmançı və torpeda atan təyyarə (torpeda təyyarəçisi) funksiyaları birləşdirilmişdi. BBA-14 12 ədəd qaldırıcı turboreaktiv mühərrik sayəsində yerdən şaquli uçuş həyata keçirə bilirdi. Suyun səthinə yaxın uçan BBA-14 böyük hündürlüklərdə adi təyyarə kimi uçurdu.

BBA-14 ilk dəfə 1974-cü ildə uçub. Amma tezliklə təyyarənin hazırlanması həddən artıq çətin olduğuna görə layihənin dondurulmasına qərar verildi. Bütün prototiplər sökülərək məhv edilmişdi. Qanadlarsız və mühərriklərsiz tək nüsxə Moninoda Hərbi Hava Qüvvələrinin Mərkəzi muzeyində saxlanılır.

“Dodaq pomadası” - tapança

“Soyuq müharibə” zamanı münaqişənin hər iki tərəfi casuslardan fəal istifadə edirdi. Müxtəlif vasitələr tapşırıqların icrasında casuslara kömək etməli idilər. Onların ən maraqlı nümunələrindən biri də “ölümün öpüşü” kimi məşhur olan sovet pomada tapançası idi.

“Ölümün öpüşü” olan tapançaya cəmi bir ədəd 4,5 millimetr kalibrli patron doldurulurdu. Onu yenidən doldurmaq mümkün deyildi, buna görə də casuslar ondan yalnız son anda istifadə edirdilər.

2B1 “Oka”

Atom bombası “soyuq müharibə” zamanı ən qorxunc silah idi. SSRİ və ABŞ bu dağıdıcı silahın hədəfə çatdırılması üçün çox qəribə üsul ixtira etdi. Nüvə raketləri qeyri-mükəmməl olduğu dövrdə onların hədəfə çatdırılması üçün idarə olunmayan sistemlərdən istifadə olunurdu.

SSRİ-də dünyada ən böyük artilleriya toplarından biri olan 2B1 “Oka” 420 millimetr kalibrli özüyeriyən minaatan yaradılmışdı. “Oka” 750 kiloqramlıq mərmini 45 kilometrə qədər ata bilirdi. 2B1 “Oka” əvvəlcə nüvə aləti kimi yaradılsa da, ondan adi mərmilərin atılması üçün də istifadə olunurdu. 1960-cı formatsız artilleriya toplarının idarə olunan raketlərlə əvəz edilməsi barədə qərar qəbul edilmişdi və "Oka” layihəsi üzrə bütün işlər dayandırıldı.

T-35 ağır tankı

SSRİ-də şəxsi ağır tankların yaradılması üzrə işlər 1920-ci illərin sonlarında başlandı. 1932-ci ilə T-35 ağır tankı yaradıldı. Böyük ölçülərə malik tankın (50 ton) maksimal surəti 28 km/saat idi. Həmçinin, T-35-in zirehi çox zəif idi (20-30 millimetr). Bu iki çatışmazlıq ona gətirib çıxardı ki, T-35 tezliklə köhnəlmiş oldu.

“Alovlu kirpi” Tu-2Ş

Sovet İttifaqı 1944-cü ildə alman qoşunları üzərində böyük üstünlük qazandıra biləcək müxtəlif silah sistemləri ilə təcrübə aparırdı. Bir halda ki, üstünlük artıq SSRİ-nin tərəfində idi, mühəndislər müxtəlif silah sistemlərinin sınaqlardan keçirilməsi üçün daha çox vaxt tapırdı.

Tu-2S yüksək təsirli bombardmançının əsasında Tu-2Ş hücum təyyarəsi layihələşdirilmişdi.

Zəhərli çətir

Casuslar üçün daha bir sovet silahı əslində operativ məsələlər üçün istifadə olunurdu. “Bolqar çətiri” adını alan silahın qulpundakı düymənin köməyi ilə zəhərlənmiş tiyə atılırdı. Londonda bolqar yazıçısı Georgi Markovun qətli bu silahın tətbiqinin ən məşhur hadisəsi oldu. Xüsusi agent tiyəni Markovun ayağına batırıblar. Yazıçı zəhərlənmədən üç gün sonra ölüb.

MİQ-105

Kosmik təyyarələrin yaradılması ideyası bizim günlərdə daha məşhur olsa da, hələ “soyuq müharibə” zamanı hər iki tərəf kosmosu daha əvvəl hərbiləşdirməyə çalışmaq üçün bu cür aparatların yaradılması üzərində təcrübə aparırdı.

Birləşmiş Ştatlar X-20 “Dyna-soar”ın sınaqlarını keçirdiyi bir vaxtda, SSRİ-də eksperimental idarə edilən orbital təyyarə MİQ-105 hazırlanmışdı. Layihə bahalı olduğu üçün sonradan ondan imtina edildi.

“Köpək balığı” sualtı gəmisi

Məhz “soyuq müharibə”nin sonunda SSRİ-də dünyada ən böyük “Köpək balığı” (NATO təsnifatı üzrə “Tufan”) inşa edilmişdi. Baxmayaraq ki, “Köpək balığı” Amerikanın “Ohayo” sinfindən olan sualtı gəmidən daha az raket daşıyırdı (24 “Traydent” raketinə qarşı 20 “Bulava” raketi), sovet raketləri daha güclü idi.

1976-cı ildə istehsalı başlanan “Köpək balığı”nın analoqları hazırda mövcud deyil. Onun uzunluğu - 175 metr (futbol meydanının uzunluğu 105 metr, dünyada ən böyük təyyarə olan AN-225-in uzunluğu 84 metr), eni 23 metr (təxminən 8 mərtəbəli binanın hündürlüyünə bərabərdir) idi. 20 ballistik raketdən başqa, “Köpək balığı” həmçinin altı torpeda aparatı ilə silahlı idi. İki nüvə reaktoru nəhəng sualtı gəmini hərəkətə gətirirdi.

“Suxoy” T-4

1960-cı illərdə çoxfunksiyalı bombardmançılar nüvə döyüş başlıqlarının təyinat yerinə çatdırılmasının mükəmməl vasitəsi hesab edirdi. Birləşmiş Ştatlar XB-70 “Valkyrie”ni hazırlamağa başlamışdı.

SSRİ cavab olaraq T-4 bombardmançının hazırlaması üzərində işə başlayır. T-4-də və XB-70-də oxşar konstruktiv xüsusiyyətlər var idi. Amma “Suxoy” T-4 demək olar ki, tamamilə titan və paslanmayan poladdan hazırlanmışdı.

Aeroxizəklər

İqlim şərtlərinin ağır olması ilə əlaqədar olaraq (uzun və soyuq qış ayları) SSRİ-də ikinci dünya müharibəsi illərində xüsusi nəqliyyat vasitələrinin hazırlanması üzərində iş gedirdi.

Ən qeyri-adi və effektiv nəqliyyat vasitələrindən biri aeroxizəklər idi. Aeroxizəklər qarın üzərində 25-140 km/saat sürətlə hərəkət edirdi. NKL-26 pulemyotları ilə təchiz edilən aeroxizəklər SSRİ-Finlandiya müharibəsində geniş istifadə olunurdu.

Ömər Dağlı

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Rotterdamda “Azərbaycan” küçəsi açılacaq, Nizami Gəncəvinin abidəsi qoyulacaq

22 Avqust 2017 13:27

Dollar cüzi bahalaşdı

22 Avqust 2017 13:26

Qarabağa göndərilməsi planlaşdırılan “Məxfi ordu”: Moskva itkiləri GİZLƏDƏ BİLMƏDİ - FOTOLAR

22 Avqust 2017 13:23

Rusiyada 2 yaşlı qızı öldürməkdə şübhəli bilinən azərbaycanlı qadına hökm oxunub

22 Avqust 2017 13:22

Prokuror Bakıda sevgilisini öldürməkdə təqsirləndirilən gəncə cəza istəyib

22 Avqust 2017 13:17

SORĞU: “Qız qalıb qızıla dönər”, bəs oğlan qalıb nəyə dönər?

22 Avqust 2017 13:15

48 yaşlı Cennifer Lopezin bu FOTOLARI REKORD qırdı

22 Avqust 2017 13:13

“Kopenhagen”in futbolçusu: “Qarabağ” əks-hücumlara üstünlük verəcək"

22 Avqust 2017 13:12

Tanınmış şoumen qumarda 500 min uddu

22 Avqust 2017 13:09

Rus Dram Teatrında "Mərasim" tamaşasının premyerası keçiriləcək

22 Avqust 2017 13:07

Livanlı modellər alt paltarlarında ŞOU göstərdi - FOTO

22 Avqust 2017 13:03

Küçədən hərbi sursatlar tapıldı

22 Avqust 2017 13:03

Gürcüstan prezidenti İlham Əliyev və Ərdoğana təşəkkür edib

22 Avqust 2017 12:59

Vüsalə Əlizadə bu görüntüləri ilə gündəm oldu

22 Avqust 2017 12:59

Tanınmış aşığın adı TORPAQ QALMAQALINDA - Sakinləri məhkəməyə verdi

22 Avqust 2017 12:58

“Palçıq pilpiləsi” yatağında bir özül əsaslı təmirdən sonra istismara verilib

22 Avqust 2017 12:57

Günün oyunları bu kanallarda - AFİŞA

22 Avqust 2017 12:57

İki min yeni Azərbaycan manatı və şəmkirli milyonçular - Səbuhi Məmmədli yazır

22 Avqust 2017 12:54

Gədəbəydə hərbi silah-sursat aşkar edilib

22 Avqust 2017 12:52

Qaradağ sakini həmyerlisini yumruqla vuraraq öldürüb

22 Avqust 2017 12:52

Törətdiyi cinayəti gizlətmək üçün polisə yalan məlumat verən şəxs saxlanılıb

22 Avqust 2017 12:47

Bakıda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs olunub

22 Avqust 2017 12:47

KİV: Türkiyə və İranın terrorçu PKK-ya qarşı birgə əməliyyat planının bəzi detalları açıqlanıb

22 Avqust 2017 12:47

Sabaha olan hava proqnozu

22 Avqust 2017 12:44

Ermənistan ordusunda növbəti RÜSVAYÇILIQ

22 Avqust 2017 12:43

Lənkəranda yol qəzası olub, xəsarət alanlar var

22 Avqust 2017 12:42

Bakıda ev sahibini döyərək pul tələb edən şəxslər tutulub

22 Avqust 2017 12:42

Sabirabadda 94 kiloqram çətənə kolları aşkar olunub

22 Avqust 2017 12:42

4 nəfər yol qəzasında ölüb - DÜNƏN

22 Avqust 2017 12:39

Sərnişin qatarlarına minik istiqaməti dəyişdirilir

22 Avqust 2017 12:38

Biləcəri-Keşlə dəmir yolu texniki fasiləyə bağlanır

22 Avqust 2017 12:37

Xəyalə ilə xəbər saatı

22 Avqust 2017 12:30

Azərbaycanın ABŞ-dan qüdrətli olduğu vaxtlar - NADİR KADRLAR - VİDEO

22 Avqust 2017 12:28

O qatarların minik yeriş dəyişdirildi - ƏHALİNİN NƏZƏRİNƏ

22 Avqust 2017 12:24

"Xəzinə Palace"-ın sahibi namaz qılan ofisiantı işdən qovdu: "Namazını məsciddə qılsın"

22 Avqust 2017 12:23

"Gənclər üçün Krizis telefon xətti" bərpa olunub

22 Avqust 2017 12:22

Türkiyə millisinin keçmiş qapıçısı saxlanıldı - FETÖ-çü İMİŞ

22 Avqust 2017 12:19

ABŞ Şimali Koreyaya hücum edə bilər?

22 Avqust 2017 12:19

İsmayıllıda kütləvi davada 3 nəfər bıçaqlanıb

22 Avqust 2017 12:17

Artıq piylərdən xilas olmaq üçün bunu için

22 Avqust 2017 12:14

Emmanuel Makron: 100 GÜN - FOTOLAR

22 Avqust 2017 12:13

Hacıqabulda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib

22 Avqust 2017 12:12

“Azərbaycan Mikro-Kredit” BOKT manatla istiqraz buraxır

22 Avqust 2017 12:12

Lionel Messi “Barselona” ilə yeni müqavilə üçün tələsməməyə qərar verib

22 Avqust 2017 12:12

Sabah Bakıda 37, rayonlarda 39 dərəcə isti olacaq

22 Avqust 2017 12:12

Türkiyə yığmasının sabiq futbolçusu həbs edilib

22 Avqust 2017 12:12

Noyabrda OPEC+ anlaşmasının daha da uzadılması müzakirə ediləcək

22 Avqust 2017 12:12

Flora Kərimova Metbuat.az-ın qonağı olacaq

22 Avqust 2017 12:08

Azərbaycanlının qardaşı da adamdöyən çıxdı – YENİ TƏFƏRRÜATLAR

22 Avqust 2017 12:03

Bakıda qızıl alverçilərinə qarşı dələduzluq etməkdə təqsirləndirilən qadının vəsatəti təmin edilməyib

22 Avqust 2017 12:02