Piylənmə hansı xəstəliklərə yol aça bilər?

Piylənmə hansı xəstəliklərə yol aça bilər?
10:54 12 Noyabr 2016
87 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Piylənmə siqaretdən daha qorxuludur (26 Aprel 2017 07:23)

Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda piylənmədən əziyyət çəkənlərin sayı ildən-ilə artır. Son illərdə yaşlı və gənc nəsil ilə yanaşı, uşaqlar arasında da piylənmə geniş yayılıb.
 
Bunu “Sosium” proqramının qonağı, həkim-dietoloq Leyla Zülfüqarova deyib. Onun sözlərinə görə, genetik modifikasiya olunmuş məhsulların geniş yayılması və qeyri-düzgün qidalanma inkişaf etmiş ölkələr ilə yanaşı, Azərbaycanda da gənc nəsil və uşaqlar arasında piylənmənin sürətlə yayılmasına gətirib çıxarıb: “İllərlə bizim formalaşan sterotipimiz var. Köhnə nəsil bu steroripi davam etdirərək gənc nəsilə ötürür. Bu nədir? Biz bol karbohidratla, həddindən artıq şirniyyatla qidalanırıq.  Soyuq havalar düşəndə deyirik ki, düşbərə və xəngəl havası gəldi. Və yaxud ikinci həssa məqam odur ki, şirinçayla uşaqlarımızı qidalandırırıq. Uşaq vaxtından övladlarımızı şirinçaya öyrədirik, sonradan konfet, şokolad və marmaladlara öyrəşdiririk. Sonradan uşaqlar davamlı şəkildə bunu bizdən tələb edir. Bütün bunlar ən böyük səhvlərdir. Bununla da biz gənc nəsilə problemlərin ötürülməsinə gətirib çıxarır”.
 
Həkim-dietoloq qeyd edib ki, məhz bu səbəbdən də ötən illə müqayisədə bu il piylənmədən əziyyət çəkən uşaqların sayı iki dəfə artıb və yaş göstəricisi kiçilib: “Məsələn, əvvəllər ikincili cinsi yetişkənlik dövründə, yəni qızlarda 8 yaşından, oğlanlarda 12 yaşından sonra piylənmə başlayırdısa, artıq 4-5 yaşında olan uşaqlar piylənmədən əziyyət çəkir. Hətta 1-2 yaşında olan uşaqlarda piylənmə ilə bağlı müraciətlər daxil olmağa başlayıb”.
 
Onun sözlərinə görə, piylənmə insan orqanizmində hormonol sistemdə problemlərin əmələ gəlməsi və müxtəlif xəstəliklərin yaranması ilə nəticələnir. “Düzgün qidalanmama nəticəsində uşaqların cinsi yetişkənliyə qədəm qoymaları dövrü çətinləşir ki, bununla da hormonal sistemdə dəyişiklik müşahidə edirik. Bu sonradan genetipin dəyişməsinə səbəb olur”.
 
Ümumdünya Səhiyyə təşkilatının hesabatına görə, piylənmənin 3 dərəcəsinin olduğunu deyən L.Zülfüqarova vurğulayıb ki, ölkə üzün xarakterik olan piylənmə göstəriciləri çox yüksəkdir: “Piylənməyə səbəb olan çəki indeksini hesablayırıq. Çəki indeksi 30-dan yuxarıdırsa, bu, artıq piylənmə xəstəliyi kimi qiymətləndirir. Bizim ölkə üçün xarakterik piylənmə göstəriciləri olduqca yüksəkdir. Simvolik olaraq desək, biz sanki, piylənmənin 4-cü və ya 5-ci dərəcəsini kəşf etmişik. Çəki indeksi 45 olan üçüncü dərəcəli piylənmə göstricisidir. Bizdə 45 yaşdan yuxarı xanımların əksəriyyətinin çəkin indeksi 50-yə bərabərdir. Hətta çəki indeksi, 70 və 80-ə bərabər olanlar var”.   
 
Həkim-dietoloq əlavə edib ki, qeyri-düzgün qidalanma piylənməyə gətirib çıxarır ki, bu da metobolik, endokrin sistemi xəstəliklərinin, zob, şəkərli diabet və ürək-qan damarı sistemi xəstəliklərinin yaranması ilə nəticələnir.
 
L.Zülfüqarova bildirib ki, sağlam jhəyat tərzi sürmək üçün qidalanma proqramında dəyişikliklər edilməli və islahatlar aparılmalıdır. Həkim-dietoloq bəsit karbohidrat qrupunun əvəzinə mürəkkəb karbohidrat qrupu verməyi tövsiyə edir: “Bir bardaq şirinçay əvəzinə uşaqlara iki ədəd meyvə verə bilərik. Biz şirinçayla sadəcə qlükoza alırıq, amma meyvələrlə müxtəlif vitaminlər qəbul edirik. Məsələn, səhər çayı quru meyvələrlə içmək daha məqsədəuyğundur. Biz səhər çay ilə qəhvəaltı etməyə öyrəşmişik. Bu zaman şəkər tozu yox, daha orqaniq olan, orqanizm üçün xeyirli bal, doşabdan istifadə etmək lazımdır. Birinci hansısa yeni qidalara müraciət etməməli, səhv qidalanmanı aradan qaldırmalıyıq”.       
 
L.Zülfüqarova müxtəlif pəhrizlərdən kortəbii istifadənin əleyhinədir. Onun fikrincə, həkim məsləhəti olmadan müxtəlif pəhrizlərdən istfadə yolverilməzdir. Həkim-dietoloq deyib ki, pəhriz hər bir şəxs üçün fərdi qaydada tərtib edilməlidir. L.Zülfüqarova düzgün qidalanma üçün 5 vacim amilə əməl etməyi məsləhət göürür:  
 
“Əgər biz 5 səhvi aradan qaldırsaq, düzgün bəslənmə mümkün ola bilər. Birincisi, biz bəzən səhər qəhvəaltısı etmirik. Bu, yalnış addımdır. Mütləq səhər qəhvəaltı edilməlidir. Səhər pendir, jem və ya mürrəbə yeyə bilərik. Tünd rəngli, oürrəngi çay qəbulu məsləhət deyil. Çünki, tünd çay damarların kirəcləşməsinə səbəb olur. Bunun əvəzində bitki çaylarından istifadə daha məqsədəuyğun sayılır. Səhər yeməyi zamanı kərə yağından istifadə edə bilərik. İkincisi, biz bir çox hallarda kərə yağını əridib yemək bişirərkən istifadə edirik ki, bu da yolverilmzdir. Çünki, kərə yağı əridiləndə orqanizm üçün lazıım olan amin turşuları yanır. Ərinmiş kərə yağının istifadəsi ilə bədənə toksiki zərər vurmuş oluruq. Üçüncü ən ciddi səhv qida qəbulundan dərhal sonra çay içməkdir. Əslində qidadan yalnız 1 saat sonra çay içmək olar. Qidadan dərhal sonra çayın qəbulu ilə bədənin drenaj sistemində əngəllər yaradırıq. Dürdüncü səhv odur ki, biz gün ərzində mayeni az qəbul edirik. Burada söhbət çiy sudan gedir. Beşincisi, meyvə və tərəvəzi axşam qəbul etməməli, yeməkləri qarışdırmamalıyıq”.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Okean sahilində kafe - FOTO

25 May 2017 05:32

Braziliyada iğtişaşlar: azı 49 yaralı

25 May 2017 05:15

Rusiyada bankomatlar müştəriləri üzdən tanıyacaq

25 May 2017 05:02

Tez-tez xəstələnməyin, halsızlığın səbəbi… - VİDEO

25 May 2017 04:58

ABŞ-ın hərbi gəmisi Cənubi Çin dənizindəki mübahisəli əraziyə yaxınlaşıb

25 May 2017 04:47

İki mərtəbəli mənzil - FOTO

25 May 2017 04:32

Braziliya prezidenti orduya ölkədə asayişi bərpa etmək əmri verib

25 May 2017 04:27

Mourinyo 3-cü, “Mançester Yunayted” 5-ci oldu

25 May 2017 04:24

Kürdə biogen maddələrin miqdarı normadan dəfələrlə çoxdur

25 May 2017 04:03

ŞOK İDDİA!

25 May 2017 03:39

Bakıda sərxoş kişi özünü bıçaqlayaraq intihara cəhd edib

25 May 2017 03:32

Litva səciyyəli minimalizm - FOTO

25 May 2017 03:32

ABŞ-da naməlum şəxs üç nəfəri yaralayıb

25 May 2017 03:29

Tərtərə palçıqlı yağış yağdı

25 May 2017 03:19

Tovuzda zəhərlənmə: 25 yaşlı gənc spirtli içkidən komaya düşdü

25 May 2017 03:08

Türkiyədə Nuhun gəmisi tapıldı

25 May 2017 02:59

Hizer jurnala bəzək oldu - FOTO

25 May 2017 02:32

Neft hasil edən ölkələr Vyana sazişinin uzadılmasını müzakirə edəcəklər

25 May 2017 02:27

"Barselona"nın futbolçusu "İnter"ə keçir

25 May 2017 02:23

Ağıllı KİŞİLƏR, yoxsa QADINLAR daha çox xəyanət edir? - ARAŞDIRMA

25 May 2017 02:18

Xaricdə təhsil alanlara ŞAD XƏBƏR:

25 May 2017 01:52

Cocuq Mərcanlıda 1019 qəlpə tapılıb (FOTO)

25 May 2017 01:50

Etirazçılar iki nazirliyin binasına od vurdu

25 May 2017 01:34

Ənənəvi memarlığa çağdaş yanaşma - FOTO

25 May 2017 01:32

Mançester terrorçusunun atası saxlanıldı

25 May 2017 01:27

Avropa Liqasında FİNAL GECƏSİ FOTOLARDA

25 May 2017 01:23

Edin Ceko Avropa Liqası-2016/17-nin ən yaxşı bombardiri olub

25 May 2017 01:22

Məşhur teleaparıcı bu şəkillərə görə LAĞA QOYULDU - FOTOLAR

25 May 2017 01:03

"Mançester Yunayted" Avropa Liqasının qalibi oldu

25 May 2017 00:55

"Mançester Yunayted" qalib gəldi

25 May 2017 00:50

"Mançester Yunayted" tarixində ilk dəfə Avropa Liqasının qalibi olub

25 May 2017 00:42

ABŞ dövlət katibinin birinci müavini bəlli oldu

25 May 2017 00:39

Tərki-dünya “vəzifəsi” üçün işini atdı - FOTOLAR

25 May 2017 00:33

Güzəştli mənzilləri elektron qaydada necə əldə etmək olar? -

25 May 2017 00:31

Astroloji proqnoz - 25 may

25 May 2017 00:23

Braziliyada nümayişçilər daha bir nazirliyin binasını yandırıblar

25 May 2017 00:22

Fransada fövqəladə vəziyyət müddəti artırılır

25 May 2017 00:08

Günün qoroskopu: bir sıra sınaqdan keçməli olacaqsınız

25 May 2017 00:05

Cakartada törədilən terror aktı nəticəsində 3 polis ölüb

25 May 2017 00:02

Çiyələk alarkən onun saxlanma şəraitinə xüsusi fikir verilməlidir

24 May 2017 23:57

"Mən qabaqladığım kluba keçə bilmərəm"

24 May 2017 23:57

Yanıq xəsarəti alana bunları bir-bir edin - YADDA SAXLAYIN!

24 May 2017 23:57

Fəhlələr 300 milyon dollarlıq zümrüd tapdılar - 272 kq

24 May 2017 23:57

Xavi "Real"ın futbolçusunu təriflədi

24 May 2017 23:57

Göbələk xəstəliyi kişidən yoluxur? - QADINLAR, MÜTLƏQ OXUYUN

24 May 2017 23:57

Dünyadakı bütün evlərin ÜMUMİ QİYMƏTİ - İnanılmaz RƏQƏM

24 May 2017 23:52

"Mançester Yunayted" onu satır

24 May 2017 23:52

Da Vinçi klonlaşdırılır: alimlər onu yenidən dünyaya qaytaracaqlar

24 May 2017 23:47

Mbappe: "Yeni klub seçimində..."

24 May 2017 23:47

Meymun kökəlib bu hala düşdü: Tezliklə arıqlamasa... - FOTO

24 May 2017 23:47