Piylənmə hansı xəstəliklərə yol aça bilər?

Piylənmə hansı xəstəliklərə yol aça bilər?
10:54 12 Noyabr 2016
87 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Piylənmə siqaretdən daha qorxuludur (26 Aprel 2017 07:23)

Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda piylənmədən əziyyət çəkənlərin sayı ildən-ilə artır. Son illərdə yaşlı və gənc nəsil ilə yanaşı, uşaqlar arasında da piylənmə geniş yayılıb.
 
Bunu “Sosium” proqramının qonağı, həkim-dietoloq Leyla Zülfüqarova deyib. Onun sözlərinə görə, genetik modifikasiya olunmuş məhsulların geniş yayılması və qeyri-düzgün qidalanma inkişaf etmiş ölkələr ilə yanaşı, Azərbaycanda da gənc nəsil və uşaqlar arasında piylənmənin sürətlə yayılmasına gətirib çıxarıb: “İllərlə bizim formalaşan sterotipimiz var. Köhnə nəsil bu steroripi davam etdirərək gənc nəsilə ötürür. Bu nədir? Biz bol karbohidratla, həddindən artıq şirniyyatla qidalanırıq.  Soyuq havalar düşəndə deyirik ki, düşbərə və xəngəl havası gəldi. Və yaxud ikinci həssa məqam odur ki, şirinçayla uşaqlarımızı qidalandırırıq. Uşaq vaxtından övladlarımızı şirinçaya öyrədirik, sonradan konfet, şokolad və marmaladlara öyrəşdiririk. Sonradan uşaqlar davamlı şəkildə bunu bizdən tələb edir. Bütün bunlar ən böyük səhvlərdir. Bununla da biz gənc nəsilə problemlərin ötürülməsinə gətirib çıxarır”.
 
Həkim-dietoloq qeyd edib ki, məhz bu səbəbdən də ötən illə müqayisədə bu il piylənmədən əziyyət çəkən uşaqların sayı iki dəfə artıb və yaş göstəricisi kiçilib: “Məsələn, əvvəllər ikincili cinsi yetişkənlik dövründə, yəni qızlarda 8 yaşından, oğlanlarda 12 yaşından sonra piylənmə başlayırdısa, artıq 4-5 yaşında olan uşaqlar piylənmədən əziyyət çəkir. Hətta 1-2 yaşında olan uşaqlarda piylənmə ilə bağlı müraciətlər daxil olmağa başlayıb”.
 
Onun sözlərinə görə, piylənmə insan orqanizmində hormonol sistemdə problemlərin əmələ gəlməsi və müxtəlif xəstəliklərin yaranması ilə nəticələnir. “Düzgün qidalanmama nəticəsində uşaqların cinsi yetişkənliyə qədəm qoymaları dövrü çətinləşir ki, bununla da hormonal sistemdə dəyişiklik müşahidə edirik. Bu sonradan genetipin dəyişməsinə səbəb olur”.
 
Ümumdünya Səhiyyə təşkilatının hesabatına görə, piylənmənin 3 dərəcəsinin olduğunu deyən L.Zülfüqarova vurğulayıb ki, ölkə üzün xarakterik olan piylənmə göstəriciləri çox yüksəkdir: “Piylənməyə səbəb olan çəki indeksini hesablayırıq. Çəki indeksi 30-dan yuxarıdırsa, bu, artıq piylənmə xəstəliyi kimi qiymətləndirir. Bizim ölkə üçün xarakterik piylənmə göstəriciləri olduqca yüksəkdir. Simvolik olaraq desək, biz sanki, piylənmənin 4-cü və ya 5-ci dərəcəsini kəşf etmişik. Çəki indeksi 45 olan üçüncü dərəcəli piylənmə göstricisidir. Bizdə 45 yaşdan yuxarı xanımların əksəriyyətinin çəkin indeksi 50-yə bərabərdir. Hətta çəki indeksi, 70 və 80-ə bərabər olanlar var”.   
 
Həkim-dietoloq əlavə edib ki, qeyri-düzgün qidalanma piylənməyə gətirib çıxarır ki, bu da metobolik, endokrin sistemi xəstəliklərinin, zob, şəkərli diabet və ürək-qan damarı sistemi xəstəliklərinin yaranması ilə nəticələnir.
 
L.Zülfüqarova bildirib ki, sağlam jhəyat tərzi sürmək üçün qidalanma proqramında dəyişikliklər edilməli və islahatlar aparılmalıdır. Həkim-dietoloq bəsit karbohidrat qrupunun əvəzinə mürəkkəb karbohidrat qrupu verməyi tövsiyə edir: “Bir bardaq şirinçay əvəzinə uşaqlara iki ədəd meyvə verə bilərik. Biz şirinçayla sadəcə qlükoza alırıq, amma meyvələrlə müxtəlif vitaminlər qəbul edirik. Məsələn, səhər çayı quru meyvələrlə içmək daha məqsədəuyğundur. Biz səhər çay ilə qəhvəaltı etməyə öyrəşmişik. Bu zaman şəkər tozu yox, daha orqaniq olan, orqanizm üçün xeyirli bal, doşabdan istifadə etmək lazımdır. Birinci hansısa yeni qidalara müraciət etməməli, səhv qidalanmanı aradan qaldırmalıyıq”.       
 
L.Zülfüqarova müxtəlif pəhrizlərdən kortəbii istifadənin əleyhinədir. Onun fikrincə, həkim məsləhəti olmadan müxtəlif pəhrizlərdən istfadə yolverilməzdir. Həkim-dietoloq deyib ki, pəhriz hər bir şəxs üçün fərdi qaydada tərtib edilməlidir. L.Zülfüqarova düzgün qidalanma üçün 5 vacim amilə əməl etməyi məsləhət göürür:  
 
“Əgər biz 5 səhvi aradan qaldırsaq, düzgün bəslənmə mümkün ola bilər. Birincisi, biz bəzən səhər qəhvəaltısı etmirik. Bu, yalnış addımdır. Mütləq səhər qəhvəaltı edilməlidir. Səhər pendir, jem və ya mürrəbə yeyə bilərik. Tünd rəngli, oürrəngi çay qəbulu məsləhət deyil. Çünki, tünd çay damarların kirəcləşməsinə səbəb olur. Bunun əvəzində bitki çaylarından istifadə daha məqsədəuyğun sayılır. Səhər yeməyi zamanı kərə yağından istifadə edə bilərik. İkincisi, biz bir çox hallarda kərə yağını əridib yemək bişirərkən istifadə edirik ki, bu da yolverilmzdir. Çünki, kərə yağı əridiləndə orqanizm üçün lazıım olan amin turşuları yanır. Ərinmiş kərə yağının istifadəsi ilə bədənə toksiki zərər vurmuş oluruq. Üçüncü ən ciddi səhv qida qəbulundan dərhal sonra çay içməkdir. Əslində qidadan yalnız 1 saat sonra çay içmək olar. Qidadan dərhal sonra çayın qəbulu ilə bədənin drenaj sistemində əngəllər yaradırıq. Dürdüncü səhv odur ki, biz gün ərzində mayeni az qəbul edirik. Burada söhbət çiy sudan gedir. Beşincisi, meyvə və tərəvəzi axşam qəbul etməməli, yeməkləri qarışdırmamalıyıq”.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Fikrət Məmmədov Ukraynanın ədliyyə naziri ilə görüşüb

23 İyun 2017 19:52

Mustafa Ceceli və sevgilisi ilk dəfə birgə göründü - FOTO

23 İyun 2017 19:52

Beyin yaşınız neçədir?

23 İyun 2017 19:48

Sinan əcnəbi qızla nişanlandı? - FOTO

23 İyun 2017 19:42

Tbilisidə ''İki yad adam'' filminin təqdimat mərasimi keçirilib

23 İyun 2017 19:42

Makron: “Bu, şərəf məsələsidir”

23 İyun 2017 19:38

Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi müsabiqələr keçirir

23 İyun 2017 19:37

Mətbuat Şurasının iclasında media qurumları ilə bağlı şikayətlərə baxılıb

23 İyun 2017 19:35

"Fenerbahçe" Robin Van Persinin taleyinə aydınlıq gətirdi

23 İyun 2017 19:32

Mətbuat Şurasının Şikayətlər üzrə Komissiyasının iclası keçirilib

23 İyun 2017 19:29

Çağlanın ərindən etiraf: "Evləndikdən sonra..."

23 İyun 2017 19:27

Ucarda 1 nəfər çayda batıb

23 İyun 2017 19:24

Azərbaycanın balıqçılıq müəssisəsi səhmdarlarına hesabat verəcək

23 İyun 2017 19:22

Yaponiya hökuməti terrorçulara qoşulan yaponu vətəndaşlıqdan çıxardı

23 İyun 2017 19:22

Heydər Əliyev Sarayında yeni layihə: "Məşhurlar və övladları"

23 İyun 2017 19:22

“Çelsi”nin stadionunda “Qarabağ” klubu haqqında filmin təqdimatı

23 İyun 2017 19:18

Çin millisi Almaniya çempionatında çıxış edəcək

23 İyun 2017 19:17

Üç qatil fil divarı qırıb qaçdı - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 19:17

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında buraxılış mərasimi keçirilib -

23 İyun 2017 19:13

Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında buraxılış mərasimi olub

23 İyun 2017 19:12

Murad Dadaşovla Ranar Musayev barışdı - VİDEO

23 İyun 2017 19:12

"Qalatasaray"ın transferi açıqlandı: 8 milyon avro

23 İyun 2017 19:07

Dünyanın ən əsəbi xalqı açıqlandı

23 İyun 2017 19:05

Qusarda Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə tədbir keçirilib

23 İyun 2017 19:04

DİM: Bu gün 57 088 şagird buraxılış imtahanı verib

23 İyun 2017 19:02

“Standard Insurance”in iki rəhbər şəxsi işdən çıxıb

23 İyun 2017 19:02

Daha bir şəxs “Space”dən getdi

23 İyun 2017 18:58

Kamal Abdulla: "Məhəbbət iki tərəfli olmalıdır" - FOTO

23 İyun 2017 18:52

Bakıda yoxa çıxan 17 yaşlı qızdan XƏBƏR VAR

23 İyun 2017 18:52

"Bakı-Sumqayıt" qatarından istifadə edənlərin NƏZƏRİNƏ

23 İyun 2017 18:49

15 yaşlı Azərbaycan gözəlindən İNANILMAZ SÖZLƏR: “Təklif gəlsə, alt paltırında...” - FOTO

23 İyun 2017 18:48

Bakı-Sumqayıt-Bakı elektrik qatarının hərəkət cədvəli dəyişir

23 İyun 2017 18:47

Fransa səfirimiz dəyişdirildi

23 İyun 2017 18:44

Azərbaycanın Fransada yeni səfiri təyin edilib

23 İyun 2017 18:42

Sibel 11 ildən sonra Türkiyədə bunu yenə edəcək

23 İyun 2017 18:42

Putin "Türk axını"nı işə saldı

23 İyun 2017 18:42

Bakı-Sumqayıt-Bakı elektrik qatarlarının hərəkət cədvəli dəyişir

23 İyun 2017 18:38

Bakı-Sumqayıt qatarlarının əvvəlki hərəkət cədvəli

23 İyun 2017 18:38

Azərbaycanın Fransadakı səfiri geri çağrılıb

23 İyun 2017 18:36

Çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə 3 milyon manat

23 İyun 2017 18:35

Dəniz nəqliyyatı işçilərinə medal və fəxri ad verildi

23 İyun 2017 18:33

Azərbaycanlı aktyorlar festivala yola düşür

23 İyun 2017 18:32

Dəniz nəqliyyatı işçilərinə medal və fəxri ad verilib - SİYAHI

23 İyun 2017 18:29

Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI

23 İyun 2017 18:28

Azərbaycanlı şagirdlər robot düzəltmə yarışına çıxdılar - FOTO

23 İyun 2017 18:27

Şirvanda çoxmənzilli binaların təmirinə 3 milyon manat ayrıldı

23 İyun 2017 18:27

Çempionlar Liqasında iştirak edəcək

23 İyun 2017 18:25

Qusarda eramızdan əvvəl I-II minilliklərə aid qəbiristanlıq tapıldı

23 İyun 2017 18:22

Bakı-Sumqayıt qatarlarının əvvəlki hərəkət cədvəli bərpa olunur

23 İyun 2017 18:22

Prezident İlham Əliyev

23 İyun 2017 18:20