Babək nə vaxt öldürülüb? - O, saraya niyə bəzək-düzəkli filin üstündə gətirildi?

Babək nə vaxt öldürülüb? - O, saraya niyə bəzək-düzəkli filin üstündə gətirildi?
18:18 13 Noyabr 2016
203 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

​Timsah filin xortumunu qopardı (19 Aprel 2017 10:23)

Babəkin ölümü ilə bağlı da müxtəlif fərziyyələr var. İstər elm adamlarımız, istərsə də həvəskar tarixçilər bu məsələyə fərqli baxışlar sərgiləyirlər. Ancaq əslində necədir? Bütün bu qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirmək üçün tanınmış araşdırmaçı yazar Ceyhun Bayramlının “Babək nə vaxt öldürülüb?” yazısını tədim edirik.

Tarixi mənbələrin məlumatlarına istinadən söyləməliyik ki, Afşin Hidr ibn Kavusun razılığı ilə 837-ci il sentyabrın 15-i (hicri tarixlə 222-ci il şəvval ayının 11-i), Təbərinin yazdığına görə aylı bir gecədə səhərə kimi Bəzz qalasının xarabalıqlarını, hələ də yanan evlərin tüstüsünü, həlak olanların cəsədlərini seyr edən Babək miladi tarixlə 838-ci il yanvar ayının 4-də (hicri tarixlə 223-cü il səfər ayının 3-nə keçən gecə) xilafətin o zamankı paytaxtı Samirə şəhərinə gətirilib və bir-iki gün Afşinin əl-Mətirədəki sarayında saxlanılıb (72, səh.338, 407-408). Xəlifənin sarayına aparılmazdan öncə, hələ Babək paytaxta yeni gətirilərkən əvvəlcə Abbasi dövlətinin baş qazısı, daha sonra isə xəlifə Mötəsim özü dözməyərək atını minib və tanınmaz biçimdə Babəki görmək üçün yola çıxıb. Babəkin üzünü gördükdən sonra xəlifə öz sarayına qayıdıb və Babəkin öz hüzuruna gətirilməsini gözləməyə başlayıb. Ertəsi gün bəzək-düzəkli bir filin üstündə oturdulmuş halda Babək Afşinin sarayından xəlifə Mötəsimin hüzuruna gətirilib, xəlifənin ona verdiyi müxtəlif suallara heç bir cavab verməyib susduğuna görə o, qəzəblənmiş xəlifənin zindanına atılmışdır. Mənbələr dəqiqliklə bildirir ki, Babək miladi tarixlə 838-ci il martın 14-cü günündə (hicri tarixi ilə 223-cü il rəbbi-ül-sani ayının 14-də) Samirə şəhərində edam edilmişdir. Hər halda hicri təqvimi ilə göstərilən tarixləri tutuşdurduğumuz və diqqətlə miladi tarixinə çevirdiyimiz zaman biz də bu nəticəyə gəlirik.

Mənbə məlumatları bizə bu fikri təlqin edir ki, Babək əl-Hürrəmi əsir alınıb Samirə şəhərinə gətirilənədək xəlifə Mötəsim-billahın onu öldürmək fikri var idisə də, böyük tərddüdlərlə müşayiət olunurdu. Qızıl möhürlü aman məktubu, Babəkin xüsusi bir təmtəraqla Samirəyə gətirilməsi (hər halda, Mötəsim onu bədnam etmək istəsəydi, Babəki bu sayaq təmtəraqla gətirtməz, alçaldılmış və bədnam edilmiş bir halda gətirilməsini əmr edərdi), Mötəsimin bu əsnada Afşinə Babəki əfv edib xilafət ordusuna qoşun sərkərdəsi təyin etmək istədiyini söyləməsi və bu kimi digər məqamlar Babəkin öldürülməklə cəzalandırılması kimi bir planın olmadığını təxmin etməyə əsas verir.

Ortaya maraqlı və indiyədək tarixçilərin cavabını verə bilmədikləri suallar çıxır: Babəkin iki ay on gün xəlifənin zindanında saxlanmasının səbəbi nə idi və xəlifə Babəki öldürtməkdə niyə tələsmirdi? Əgər Babək kafir birisi olmaqla İslama qarşı çıxış etmişdisə, niyə Samirəyə gətirildikdən sonra dərhal edam edilməyib? Xəlifənin zindanında saxlanıldığı bu 2 ay 10 gün ərzində Babəklə hansı söhbətlər olub? Onun yanına kimlər gəlib-gedib? Xəlifə ondan nələri öyrənmək istəyirdi? Bu sualların cavablarını tapa bilmək üçün rəsmi tarixə, mənbə məlumatlarına müraciət etmək faydasızdır. Bu sualların cavabı, zənnimcə, dəmir məntiq və güclü intuisiyanın köməyilə, məxsusi tədqiqat aparılması yolu ilə üzə çıxarıla bilər. Hələlik bu haqda yalnız onu söyləmək mümkündür ki, Babək zindanda olduğu müddətdə məhz Abbasi sarayının ondan umduqlarını və istədiklərini vermədiyinə görə qəzəbdən ağlını itirən xəlifənin əmrinə əsasən edam kürsüsünə çıxarılmışdır.

P.S. Eyni tale, eyni aqibət Babəkdən sonra Həllac Mənsurun, Sührəverdinin, Nəiminin, Nəsiminin də qismətinə yazılacaqdı. Nadanlarsa özlərini didib-dağıtmalarına rəğmən, bu insanların sahib olduqları batini bilikləri əldə edə bilməyəcəkdi ki, bilməyəcəkdi...

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Göygöldə mübahisə edən şəxslərdən biri digərini maşınla vurub

25 İyun 2017 22:07

Onlar fotoşop qurbanlarıdır - FOTO

25 İyun 2017 22:05

Bakıda 25 min manatlıq CİNAYƏT

25 İyun 2017 22:04

Tanınmış teleaparıcı rep oxudu - VİDEO

25 İyun 2017 21:58

BMW 6-Series Gran Turismo - FOTO

25 İyun 2017 21:57

Adolf Hitler ölməyib -

25 İyun 2017 21:53

Darçın yağının faydaları

25 İyun 2017 21:52

Evə soxulub ana və qızı bıçaqlayan tutuldu

25 İyun 2017 21:47

Saqqız çeynəməyin faydaları

25 İyun 2017 21:47

Lənkəranda qətl törədən şəxs Bakıda tutuldu

25 İyun 2017 21:44

İsrail hərbiçiləri sərhəddə Suriya mövqelərinə hücum edib

25 İyun 2017 21:43

Konfederasiyalar Kuboku: Yarımfinal cütlükləri bəlli oldu

25 İyun 2017 21:42

Lexus CT 200h-ı təkmilləşdirib - FOTO

25 İyun 2017 21:37

Yuxarı Şirvan kanalında naməlum kişi meyiti tapılıb

25 İyun 2017 21:32

19 yaşlı aktrisa alış-verişdə - FOTO

25 İyun 2017 21:32

Almaniyadan Ərdoğanın mühafizəçilərinə QADAĞA

25 İyun 2017 21:23

İlan sancması zamanı nə etməli?

25 İyun 2017 21:22

Android telefonları olanlar -

25 İyun 2017 21:20

Bakıda iraqlı turistin meyiti tapıldı

25 İyun 2017 21:19

Kanada vətəndaşı Azərbaycan mahnılarına aşiqdir - VİDEO

25 İyun 2017 21:17

Bakıda işıqfora məhəl qoymayan sürücü qəza törətdi - VİDEO

25 İyun 2017 21:17

Diliniz dərdinizdən danışır...

25 İyun 2017 21:17

Plastik qapı-pəncərə alarkən diqqətli olun - VİDEO

25 İyun 2017 21:17

Lənkəranda evə basqın edərək 1 nəfərin ölümü, digərinin bıçaq xəsarəti almasında şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb

25 İyun 2017 21:17

Ramazandan sonra necə qidalanmalı? - VİDEO

25 İyun 2017 21:17

Fəhlənin əsərləri peşəkar rəssamı xatırladır - VİDEO

25 İyun 2017 21:12

Allahın ən üstün bəndələrinin 5 nişanəsi

25 İyun 2017 21:12

Ev tikmək istəyənlər bu xəbəri isləsin - VİDEO

25 İyun 2017 21:12

Məşhur modelin bacısı fotolarını yaydı - FOTO

25 İyun 2017 21:05

Noxud oğrularını iş başında tutan kişi ölümcül döyüldü - VİDEO

25 İyun 2017 21:05

Bayramlar mehribançılıq, bayramlar birlikdir - VİDEO

25 İyun 2017 21:05

Hamilələr adam öldürə bilər - Yeni qanun

25 İyun 2017 21:03

Konfederasiyalar Kuboku: yarımfınalçılar müəyyənləşdi

25 İyun 2017 20:59

Çilidən bərabərlik, Almaniyadan ikinci qol - YENİLƏNİR

25 İyun 2017 20:57

Brabus-dan ecazkar Mercedes-Benz - FOTO

25 İyun 2017 20:57

"DIe Welt": Almaniya Ərdoğanın mühafizəçilərinə G20 sammitinə qatılmağı qadağan edib

25 İyun 2017 20:57

Tovuzda bir neçə həkim və tibb bacısı döyüldü - VİDEO

25 İyun 2017 20:57

Ayaq burxulmasına qarşı çarə

25 İyun 2017 20:52

Ronalduya hələ belə təklif gəlməmişdi

25 İyun 2017 20:52

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Rusiya baş nazirinin müavinini -

25 İyun 2017 20:49

Balığın sağlamlığınıza faydaları

25 İyun 2017 20:47

Lənkəran teatrı İrana qastrol səfərinə gedəcək

25 İyun 2017 20:42

Dar qutuda keçən ömür - FOTO

25 İyun 2017 20:42

Meray Keri Bakıdadır - FOTO

25 İyun 2017 20:42

“Formula-1”: Mükafatları prezident təqdim etdi

25 İyun 2017 20:39

Bakı trası sürprizlərlə dolu idi

25 İyun 2017 20:37

Təbrizdə Azərbaycan-İran əlaqələrinin inkişafı müzakirə olunub

25 İyun 2017 20:37

Hyundai kompakt krossover təqdim etdi - FOTO

25 İyun 2017 20:37

Fransada yanğın: dörd ölü

25 İyun 2017 20:37

Teleaparıcı çimərlikdə "hədəf" oldu - FOTO

25 İyun 2017 20:32