Babək nə vaxt öldürülüb? - O, saraya niyə bəzək-düzəkli filin üstündə gətirildi?

Babək nə vaxt öldürülüb? - O, saraya niyə bəzək-düzəkli filin üstündə gətirildi?
18:47 13 Noyabr 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Milli.Az publika.az-a istinadən bildirir ki, Babəkin ölümü ilə bağlı müxtəlif fərziyyələr var. İstər elm adamlarımız, istərsə də həvəskar tarixçilər bu məsələyə fərqli baxışlar sərgiləyirlər. Ancaq əslində necədir? Bütün bu qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirmək üçün tanınmış araşdırmaçı yazar Ceyhun Bayramlının "Babək nə vaxt öldürülüb?" yazısını tədim edirik.

Tarixi mənbələrin məlumatlarına istinadən söyləməliyik ki, Afşin Hidr ibn Kavusun razılığı ilə 837-ci il sentyabrın 15-i (hicri tarixlə 222-ci il şəvval ayının 11-i), Təbərinin yazdığına görə, aylı bir gecədə səhərə kimi Bəzz qalasının xarabalıqlarını, hələ də yanan evlərin tüstüsünü, həlak olanların cəsədlərini seyr edən Babək miladi tarixlə 838-ci il yanvar ayının 4-də (hicri tarixlə 223-cü il səfər ayının 3-nə keçən gecə) xilafətin o zamankı paytaxtı Samirə şəhərinə gətirilib və bir-iki gün Afşinin əl-Mətirədəki sarayında saxlanılıb (72, səh.338, 407-408). Xəlifənin sarayına aparılmazdan öncə, hələ Babək paytaxta yeni gətirilərkən əvvəlcə Abbasi dövlətinin baş qazısı, daha sonra isə xəlifə Mötəsim özü dözməyərək atını minib və tanınmaz biçimdə Babəki görmək üçün yola çıxıb. Babəkin üzünü gördükdən sonra xəlifə öz sarayına qayıdıb və Babəkin öz hüzuruna gətirilməsini gözləməyə başlayıb. Ertəsi gün bəzək-düzəkli bir filin üstündə oturdulmuş halda Babək Afşinin sarayından xəlifə Mötəsimin hüzuruna gətirilib, xəlifənin ona verdiyi müxtəlif suallara heç bir cavab verməyib susduğuna görə o, qəzəblənmiş xəlifənin zindanına atılmışdır. Mənbələr dəqiqliklə bildirir ki, Babək miladi tarixlə 838-ci il martın 14-cü günündə (hicri tarixi ilə 223-cü il rəbbi-ül-sani ayının 14-də) Samirə şəhərində edam edilmişdir. Hər halda hicri təqvimi ilə göstərilən tarixləri tutuşdurduğumuz və diqqətlə miladi tarixinə çevirdiyimiz zaman biz də bu nəticəyə gəlirik.

Mənbə məlumatları bizə bu fikri təlqin edir ki, Babək əl-Hürrəmi əsir alınıb Samirə şəhərinə gətirilənədək xəlifə Mötəsim-billahın onu öldürmək fikri var idisə də, böyük tərddüdlərlə müşayiət olunurdu. Qızıl möhürlü aman məktubu, Babəkin xüsusi bir təmtəraqla Samirəyə gətirilməsi (hər halda, Mötəsim onu bədnam etmək istəsəydi, Babəki bu sayaq təmtəraqla gətirtməz, alçaldılmış və bədnam edilmiş bir halda gətirilməsini əmr edərdi), Mötəsimin bu əsnada Afşinə Babəki əfv edib xilafət ordusuna qoşun sərkərdəsi təyin etmək istədiyini söyləməsi və bu kimi digər məqamlar Babəkin öldürülməklə cəzalandırılması kimi bir planın olmadığını təxmin etməyə əsas verir.

Ortaya maraqlı və indiyədək tarixçilərin cavabını verə bilmədikləri suallar çıxır: Babəkin iki ay on gün xəlifənin zindanında saxlanmasının səbəbi nə idi və xəlifə Babəki öldürtməkdə niyə tələsmirdi? Əgər Babək kafir birisi olmaqla islama qarşı çıxış etmişdisə, niyə Samirəyə gətirildikdən sonra dərhal edam edilməyib? Xəlifənin zindanında saxlanıldığı bu 2 ay 10 gün ərzində Babəklə hansı söhbətlər olub? Onun yanına kimlər gəlib-gedib? Xəlifə ondan nələri öyrənmək istəyirdi? Bu sualların cavablarını tapa bilmək üçün rəsmi tarixə, mənbə məlumatlarına müraciət etmək faydasızdır. Bu sualların cavabı, zənnimcə, dəmir məntiq və güclü intuisiyanın köməyilə, məxsusi tədqiqat aparılması yolu ilə üzə çıxarıla bilər. Hələlik bu haqda yalnız onu söyləmək mümkündür ki, Babək zindanda olduğu müddətdə məhz Abbasi sarayının ondan umduqlarını və istədiklərini vermədiyinə görə qəzəbdən ağlını itirən xəlifənin əmrinə əsasən edam kürsüsünə çıxarılmışdır.

P.S. Eyni tale, eyni aqibət Babəkdən sonra Həllac Mənsurun, Sührəverdinin, Nəiminin, Nəsiminin də qismətinə yazılacaqdı. Nadanlarsa özlərini didib-dağıtmalarına rəğmən, bu insanların sahib olduqları batini bilikləri əldə edə bilməyəcəkdi ki, bilməyəcəkdi...

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

“Neftçala Taxıl”a növbədənkənar rəhbər seçiləcək

28 İyul 2017 10:52

Xristos Donis: "Daha çox qol vura bilərdik"

28 İyul 2017 10:52

Kino xadimlərinə pul mükafatları veriləcək - SİYAHI

28 İyul 2017 10:52

Onu çəkmək istəyən fotoqrafı avtomobili ilə vurdu

28 İyul 2017 10:52

Ebru Gündeş həbsxanada olan milyarder ərinin qızı ilə İLK DƏFƏ... - FOTO

28 İyul 2017 10:48

Acundan sevgilisinə dodaq uçuqladan hədiyyə: 56 milyon dəyərində - VİDEO

28 İyul 2017 10:47

Yaponiyanın müdafiə naziri istefa verdi

28 İyul 2017 10:47

Atasının üstünə benzin töküb yandırdı, sonra... - Tanınmış şəxsin qardaşından DƏHŞƏTLİ ADDIM

28 İyul 2017 10:43

Özbəkistan prokurorluğu Gülnarə Kərimova barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi barədə qərar qəbul edib

28 İyul 2017 10:42

Metronun qarşısında "İnfinity" 3 qadını vurdu - XƏSTƏXANALIQ OLDULAR

28 İyul 2017 10:39

41 yaşlı Zaqatala sakini intihar etdi

28 İyul 2017 10:37

Neft bahalaşdı

28 İyul 2017 10:36

İki “Apple” qurğusunun istehsalı dayandırılır

28 İyul 2017 10:35

Smartfon istehsalında 7 faiz artım qeydə alınıb

28 İyul 2017 10:35

81 yaşlı atasını yandıraraq öldürən oğul: "Hər şey göz qabağındadır"

28 İyul 2017 10:34

ABŞ senatorlarının yeni Rusiya əyləncəsi

28 İyul 2017 10:33

Acun bəy kostyumunu geyindi - FOTO

28 İyul 2017 10:32

İslam Kərimovun qızı həbs olundu

28 İyul 2017 10:29

Yanan binada imtahan vermiş abituriyentlərin nəzərinə

28 İyul 2017 10:28

Gülnarə Kərimova həbs olundu

28 İyul 2017 10:27

Su quyusuna düşən Masallı sakini öldü

28 İyul 2017 10:27

Bahalı avtomobili və pulu görən qız görün nələr etdi - VİDEO

28 İyul 2017 10:27

ABŞ senatı Rusiyaya qarşı sanksiyalar haqqında qanunu təsdiqləyib

28 İyul 2017 10:27

"Qəbələ"-dən uğursuz oyun

28 İyul 2017 10:22

DİM abituriyentlərə müraciət etdi - KOMİSSİYA YARADILIB

28 İyul 2017 10:19

60 yaşlı Şeron Stoun alt paltarında rəqsi ilə kişiləri BİHUŞ ETDİ - EHTİRASLI VİDEO

28 İyul 2017 10:18

SON DƏQİQƏ: Türkiyə HHQ İraqın şimalını bombalayır

28 İyul 2017 10:17

Azərbaycanda 11 nəfər partlayış zamanı həyatını itirib

28 İyul 2017 10:17

Masallıda bədbəxt HADİSƏ: su quyusuna düşdü

28 İyul 2017 10:13

Masonlarla bağlı BİLMƏDİKLƏRİNİZ: onlar daim bizi izləyir, beynimizə girirlər və... - FOTO

28 İyul 2017 10:13

Onu şantaj edən qohumunu öldürdü: bədənini hissələrə parçaladı: DƏHŞƏTLİ QƏTLİN TƏFƏRRÜATI - FOTO

28 İyul 2017 10:12

Azərbaycanda 4 məhkum həbsxanada ölüb - ADLAR

28 İyul 2017 10:09

Su quyusuna düşən Masallı sakinindən

28 İyul 2017 10:08

“Panatinaikos”un kapitanı: “Qəbələ” ilə görüşdəki hesabdan razı deyiləm”

28 İyul 2017 10:07

SOCAR ilin sonunadək Ukraynada daha iki yeni yanacaqdoldurma məntəqəsi açmağı planlaşdırır

28 İyul 2017 10:07

Baqali Dabo: "Qapıçımıza təşəkkür etməliyik"

28 İyul 2017 10:07

Burak sərvətinə sərvət qatdı - FOTO

28 İyul 2017 10:05

Azərbaycanda 4 məhkum xəstəlikdən öldü

28 İyul 2017 10:05

Kilsədə alt paltarındakı bu görüntülərə görə həbs oluna bilər

28 İyul 2017 09:59

Putin ABŞ-a MEYDAN OXUDU: "Qəfil hərəkətə keçəcəyik və..."

28 İyul 2017 09:58

Marinos Uzunidis: "Təəssüf ki, "Qəbələ"yə cəmi bir qol vurduq"

28 İyul 2017 09:57

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı avadanlıq və lisenziyalar almaq istəyir

28 İyul 2017 09:57

Ekspert: Şirkətlər gələcək strategiyalarını elektromobillər üzərində qurur

28 İyul 2017 09:57

Qızıl ucuzlaşdı

28 İyul 2017 09:57

Masallıda bədbəxt hadisə: 38 yaşlı kişi öldü

28 İyul 2017 09:54

Cəbhədə GƏRGİNLİK

28 İyul 2017 09:53

55 milyona "Arsenal"a gəlir

28 İyul 2017 09:52

Rusiyanın hərbi hava bazası daha 50 il Suriyada qalacaq

28 İyul 2017 09:52

Cəbhədən YENİ XƏBƏR var

28 İyul 2017 09:52

CƏBHƏDƏN XƏBƏR VAR

28 İyul 2017 09:50